Γεωπολιτική

Η Ευρώπη έμαθε την αξία του να αντιστέκεται στον Τραμπ. Η αξίωσή του για τη Γροιλανδία προσέκρουσε σε κόκκινες γραμμές σχετικά με την εδαφική κυριαρχία, και η αντίσταση της Ευρώπης – πιθανόν ενισχυμένη από την πτώση των χρηματιστηρίων – θεωρήθηκε ένας λόγος που ο Τραμπ υποχώρησε. Ωστόσο, η εμπιστοσύνη της Ευρώπης στη διατλαντική σχέση με την Ουάσιγκτον έχει πληγεί, και οι ηγέτες εξετάζουν πώς να δράσουν γρηγορότερα στην επόμενη κρίση. Πολλοί ευρωπαίοι ηγέτες χαρακτήρισαν την προσέγγιση της κυβέρνησης Τραμπ ως προσβλητική και αγενή, ενώ κάποιοι παραδέχτηκαν ότι έθεσε και εύλογα ζητήματα. Η Ουκρανία αρχικά επισκιάστηκε, αλλά με την ανακοίνωση της συμφωνίας για τη Γροιλανδία, ο Πρόεδρος Ζελένσκι επισκέφτηκε το Νταβός για συνομιλίες, αν και η ειρηνευτική συμφωνία παραμένει αβέβαιη. Ο Ρώσος πρόεδρος Πούτιν έστειλε τον απεσταλμένο του, Κιρίλ Ντμίτριεφ, για συνομιλίες με Αμερικανούς αξιωματούχους – η πρώτη επίσκεψη Ρώσου αξιωματούχου στο Νταβός μετά την εισβολή στην Ουκρανία το 2022.

Μακροοικονομία και αγορές

Οι απειλές των ΗΠΑ για επιβολή δασμών σε Ευρωπαίους συμμάχους ενέτειναν τις εμπορικές εντάσεις και ενίσχυσαν τις ανησυχίες ότι η Ευρώπη δεν μπορεί πλέον να βασίζεται στις ΗΠΑ. Οι CEOs ζητούν σταθερότητα, προβλεψιμότητα και τήρηση του νόμου, ενώ θεωρούν ότι αυτά σπανίζουν. Η τακτική του Τραμπ ενίσχυσε την τάση για διαφοροποίηση του εμπορίου και μεγαλύτερη συνεργασία μεταξύ άλλων χωρών και εταιρειών. Οι τράπεζες και η χρηματοπιστωτική βιομηχανία αντιμετωπίζουν προκλήσεις από τις πολιτικές των ΗΠΑ, την τεχνητή νοημοσύνη και τις τεχνολογίες blockchain, με κάποιους να πειραματίζονται και άλλους να παραμένουν επιφυλακτικοί. Παράλληλα, ανησυχίες για την ανεξαρτησία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ και πιθανές φούσκες στην αγορά AI και άλλων περιουσιακών στοιχείων επηρεάζουν τους επενδυτές.

Τεχνητή νοημοσύνη 

Η τεχνολογική βιομηχανία κατέκλυσε το Νταβός, με εμφανίσεις των Elon Musk (Tesla) και Jensen Huang (Nvidia). Οι startups AI όπως η Anthropic προωθούν τις επιχειρηματικές πωλήσεις, ενώ η ανησυχία για υπερτιμημένες εταιρείες Τεχνητής Νοημοσύνης έχει μειωθεί σε σχέση με το 2025. Παρά την πιθανή απώλεια θέσεων εργασίας, εκτιμάται ότι θα δημιουργηθούν νέες, με την AI να χρησιμοποιείται συχνά ως δικαιολογία για απολύσεις και όχι ως μοναδική αιτία. Οι συνδικαλιστές ανησυχούν για την καταστροφή θέσεων εργασίας και την αύξηση της ανισότητας, ζητώντας ρύθμιση και εκπαίδευση για να αντιμετωπιστούν οι κοινωνικές συνέπειες.

Ενέργεια

Οι εταιρείες Big Oil επέστρεψαν δυναμικά στο Νταβός, με τον Τραμπ να σταματά αιολικά πάρκα και να προτρέπει σε μεγαλύτερη εξόρυξη πετρελαίου στις ΗΠΑ και στο εξωτερικό. Ο Υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Chris Wright, δήλωσε ότι η παγκόσμια παραγωγή πετρελαίου πρέπει να διπλασιαστεί για να καλύψει τη ζήτηση, αμφισβητώντας προβλέψεις που δείχνουν πιθανή κορύφωση της ζήτησης τις επόμενες δεκαετίες. Παράλληλα, ο Elon Musk τόνισε ότι η ηλιακή ενέργεια στις ΗΠΑ θα μπορούσε να καλύψει όλη την ηλεκτρική ζήτηση, συμπεριλαμβανομένων των ενεργοβόρων κέντρων δεδομένων της Big Tech, αλλά οι υψηλοί δασμοί εμποδίζουν την οικονομική ανάπτυξη της τεχνολογίας αυτής.

Άμυνα

Η παγκόσμια κοινότητα ανακουφίστηκε από την απουσία στρατιωτικής λύσης στις αξιώσεις του Τραμπ για τη Γροιλανδία. Ωστόσο, η προσδοκία για αύξηση των δαπανών σε αμυντικά έργα και προσλήψεις στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ παραμένει υψηλή. Ο Τραμπ αναφέρθηκε επίσης σε μυστικά ηχητικά όπλα, όπως αυτό που φέρεται να χρησιμοποιήθηκε κατά τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο στη Βενεζουέλα, υπογραμμίζοντας την αβεβαιότητα και τον στρατιωτικό ανταγωνισμό που παραμένει σε εξέλιξη με τη Ρωσία και την Κίνα.

«Η ενίσχυση της συνεργασίας στον τομέα της ενέργειας και της ασφάλειας στην Ανατολική Μεσόγειο αποτελεί προτεραιότητα για τις Ηνωμένες Πολιτείες», ανέφερε η ίδια σε ανάρτησή της στο «Χ».

«Είχα μια εξαιρετική συνάντηση με τον πρόεδρο του Ισραήλ Ισαάκ Χέρτζογκ για να συζητήσουμε το ιστορικό σχέδιο ειρήνης του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών και τους τρόπους με τους οποίους μπορούμε να προσφέρουμε ασφάλεια και ευημερία στους λαούς της περιοχής».

«Είμαστε ευτυχείς που θα δεχθούμε ξανά τον πρόεδρο Τραμπ», ο οποίος θα «συνοδεύεται από τη μεγαλύτερη αμερικανική αντιπροσωπεία» που έχει ταξιδέψει ποτέ στο Νταβός, δήλωσε ο πρόεδρος του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ Μπόργκε Μπρέντε κατά τη διάρκεια διαδικτυακής συνέντευξης Τύπου.

Ανάμεσά τους οι υπουργοί Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, Οικονομίας Σκοτ Μπέσεντ, Εμπορίου Χάουαρντ Λούτνικ, όπως και πολλοί επιχειρηματικοί ηγέτες, μεταξύ των οποίων οι πρόεδροι των τεχνολογικών κολοσσών Nvidia και Microsoft.

Το 2025, μόλις είχε ορκιστεί για δεύτερη φορά στην προεδρία των ΗΠΑ, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε παρέμβει μέσω τηλεδιάσκεψης κατά τη διάρκεια αυτής της συνόδου. Είχε παραστεί για τελευταία φορά προσωπικά το 2020, κατά τη διάρκεια της πρώτης του θητείας.

Γεωπολιτικό περιβάλλον πρωτοφανούς πολυπλοκότητας 

Συγκεντρώνοντας τις πολιτικές και οικονομικές ελίτ κάθε χρόνο στο ελβετικό χιονοδρομικό θέρετρο, «η ετήσια σύνοδός μας πραγματοποιείται σε ένα γεωπολιτικό περιβάλλον πρωτοφανούς πολυπλοκότητας από το 1945», δήλωσε ο Μπόργκε Μπρέντε. «±Διεξάγεται σε μια κρίσιμη στιγμή για την παγκόσμια οικονομία και γεωπολιτική», πρόσθεσε τονίζοντας ότι αναμένει συζητήσεις για το Ιράν, τη Γάζα, την Ουκρανία ή τη Βενεζουέλα.

Με ισχυρή αντιπροσωπεία και η Κίνα

Δεύτερη οικονομία παγκοσμίως, η Κίνα θα είναι επίσης παρούσα με ισχυρή αντιπροσωπεία υπό τον αναπληρωτή πρωθυπουργό Χε Λιφένγκ, διευκρίνισε ο Μπόργκε Μπρέντε.

Αναμένονται επίσης στο φόρουμ, που θα διεξαχθεί από τη Δευτέρα 19 Ιανουαρίου έως την Παρασκευή 23 Ιανουαρίου, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι, έξι από τους επτά αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων της G7, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντε Λάιεν, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) Κριστίν Λαγκάρντ.

Μεγάλες αντιπροσωπείας από τη Μέση Ανατολή, τη Λατινική Αμερική και την Αφρική θα μεταβούν επίσης στο Νταβός.

Το φόρουμ ιδρύθηκε το 1971 και συγκεντρώνει κάθε χρόνο εκατοντάδες συνέδρους, μεταξύ των οποίων διευθύνοντες σύμβουλοι επιχειρήσεων και πολιτικοί ηγέτες, σε ένα χιονοδρομικό θέρετρο που μετατρέπεται σε διεθνές συνεδριακό κέντρο για μια εβδομάδα.

Το θέμα του φόρουμ θα είναι φέτος «το πνεύμα του διαλόγου» και θα συμμετάσχουν σε αυτό 64 αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων και 850 επιχειρηματικοί ηγέτες, σύμφωνα με τους διοργανωτές.

“Χρειαζόμαστε μια ενιαία ευρωπαϊκή πολιτική ασφάλειας και άμυνας”, δήλωσε ο Ζελένσκι τονίζοντας ότι η “η Ευρώπη πρέπει να ξέρει να αμύνεται μόνη της”.

Ο Ζελένσκι διερωτήθηκε επίσης για τις προθέσεις του νέου προέδρου των ΗΠΑ όσον αφορά την υποστήριξή του στο ΝΑΤΟ, το οποίο έχει επικρίνει επανειλημμένα, καθώς και για την ασφάλεια της ευρωπαϊκής ηπείρου.

“Ο πρόεδρος Τραμπ θα δώσει προσοχή στην Ευρώπη; Θεωρεί το ΝΑΤΟ απαραίτητο; Και θα σεβαστεί τους ευρωπαϊκούς θεσμούς;” διερωτήθηκε ο Ζελένσκι στην ομιλία του αυτή, χαρακτηρίζοντας παράλληλα τις ΗΠΑ “απαραίτητο σύμμαχο”.

Δήλωσε επίσης ότι η Ουάσινγκτον είχε αναφέρει ανοιχτά ότι οι προτεραιότητές της στον τομέα της ασφάλειας εστιάζουν στη Μέση Ανατολή και στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού.

Η παρέμβασή του φέτος θα γίνει το απόγευμα της Πέμπτης 23 Ιανουαρίου, δήλωσε ο πρόεδρος του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ (WEF) Μπόργκε Μπρέντε, κατά τη διάρκεια παρουσίασης της διοργάνωσης του 2025.

Αβεβαιότητα υπήρχε έως τώρα για μια ενδεχόμενη συμμετοχή του Αμερικανού δισεκατομμυριούχου στο φόρουμ, στο οποίο μετέβη δύο φορές κατά το παρελθόν, ή για τη συμμετοχή του δισεκατομμυριούχου Ίλον Μασκ.

Όσον αφορά τον Μασκ, “δεν ξέρουμε” εάν θα έρθει φέτος, δήλωσε ο Μπόργκε Μπρέντε αλλά “είναι ασφαλώς ευπρόσδεκτος μαζί με τον Τραμπ όταν θα έρθει, το ελπίζουμε, προσωπικά στην επόμενη ετήσια συνάντησή μας”.

Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι που επίσης αναμένεται στο φόρουμ, το οποίο θα διεξαχθεί από τη Δευτέρα 20 έως την Παρασκευή 24 Ιανουαρίου, θα κάνει μια ομιλία την Τρίτη. Ο αντιπρόεδρος της κινεζικής κυβέρνησης Ντινγκ Σουεσιάνγκ, ο πρόεδρος του Ιράκ, οι υπουργοί Εξωτερικών της Συρίας και της Σαουδικής Αραβίας καθώς και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν συγκαταλέγονται στους πολιτικούς ηγέτες που θα παραβρεθούν στις εργασίες του WEF.

Το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός ιδρύθηκε το 1971. Στην ετήσια διοργάνωσή του δίνουν το παρών εκατοντάδες συμμετέχοντες, εκ των οποίων πρόεδροι εταιριών και πολιτικοί ηγέτες, σε ένα χιονοδρομικό κέντρο που μετατρέπεται σε διεθνές συνεδριακό κέντρο για μια εβδομάδα.

Το θέμα του συνεδρίου φέτος θα είναι “Η συνεργασία για την έξυπνη εποχή” και θα μετάσχουν σε αυτό περισσότεροι από 60 αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων, σύμφωνα με τους διοργανωτές.

Τρίτη και Τετάρτη θα συμμετάσχει στις εργασίες του Οικονομικού Φόρουμ του Νταβός στην Ελβετία.

Το πρόγραμμα του πρωθυπουργού

Σήμερα το βράδυ (τοπική ώρα 01.00 πμ), ο πρωθυπουργός θα παρακαθίσει σε δείπνο προς τιμήν των επίτιμων πτυχιούχων του Boston College και θα απευθύνει χαιρετισμό.

O κ. Μητσοτάκης, τη Δευτέρα 23 Μαΐου, (στις 16.00 μμ τοπική ώρα), θα απευθύνει ομιλία στην 146η Τελετή Αποφοίτησης του Boston College.

Στη συνέχεια ο πρωθυπουργός θα αναχωρήσει για το Davos της Ελβετίας όπου την Τρίτη 24 και την Τετάρτη 25 Μαΐου θα συμμετάσχει στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ.