Συνολικά, μεταξύ 70 ΝΠΔΔ που ήλεγξε το Ελεγκτικό Συνέδριο, μόνο το ένα τρίτο εξ αυτών υποβάλλουν εμπρόθεσμα ισολογισμούς και απολογισμούς. Η έκθεση του Ε.Σ είναι αποκαλυπτική της αβελτηρίας όλων των κυβερνήσεων της τελευταίες 15αετίας, ακόμα περισσότερο της σημερινής που βρέθηκε εκτός περιβάλλοντος μνημονίων, μετά το 2019, αλλά και του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί το Δημόσιο.

Θέμα: Δημοσιονομική Πειθαρχία και Διαφάνεια στα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου
Δικαίου: Αποτελέσματα της Έκθεσης Ελέγχου του Ελεγκτικού Συνεδρίου

Το Ελεγκτικό Συνέδριο παρουσιάζει την Έκθεση Ελέγχου 3/2024, με θέμα:
“Δημοσιονομική πειθαρχία και διαφάνεια στα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου:
Υποβάλλονται εμπρόθεσμα στο Ελεγκτικό Συνέδριο οι εγκεκριμένοι ετήσιοι λογαριασμοί
τους; Πού οφείλονται οι τυχόν καθυστερήσεις;”
Μόνο το 1/3 των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου που υπάγονται στον έλεγχο του
Ελεγκτικού Συνεδρίου υποβάλλουν εμπρόθεσμα σε αυτό τους ετήσιους λογαριασμούς τους
(απολογισμό και ισολογισμό).
Διερευνώντας τα αίτια της καθυστερημένης ή και καθόλου υποβολής των ετήσιων
λογαριασμών τους, το Ελεγκτικό Συνέδριο έλεγξε εβδομήντα (70) νομικά πρόσωπα
δημοσίου δικαίου, μεταξύ των οποίων οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης, ανώτατα
εκπαιδευτικά ιδρύματα, νοσοκομεία και κατέληξε στα ακόλουθα πορίσματα:

1. Μεγάλες καθυστερήσεις στην κατάρτιση του ισολογισμού: Διαπιστώθηκε έλλειψη
   προσωπικού με τις αναγκαίες λογιστικές γνώσεις για την εφαρμογή του διπλογραφικού
   συστήματος και τη σύνταξη του ισολογισμού. Επιπλέον, ελλείψεις στα πληροφοριακά
   συστήματα δυσχεραίνουν τη σύνταξη των οικονομικών καταστάσεων, όπως συμβαίνει με
   τη Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (πρώην Ο.Α.Ε.Δ.), η οποία, για χρονικό διάστημα που
   υπερβαίνει τη δεκαετία δεν έχει εγκεκριμένους ισολογισμούς.
2. Η κατάρτιση των ισολογισμών και ο έλεγχος αυτών ανατίθεται σε εξωτερικούς
   συνεργάτες και ορκωτούς ελεγκτές μετά πάροδο πολλών ετών από το τέλος της
   οικονομικής χρήσης. Η εκτέλεση των σχετικών συμβάσεων δεν παρακολουθείται
   συστηματικά από τους φορείς. Η καθυστέρηση αυτή συμπαρασύρει και τα επόμενα στάδια
   της διαδικασίας με αποτέλεσμα να καθίσταται αδύνατη η έγκριση των λογαριασμών εντός
   των νόμιμων προθεσμιών.
3. Καθυστερήσεις στο στάδιο της έγκρισης των απολογισμών από τα κατά περίπτωση
   αρμόδια όργανα, ιδίως όταν διαπιστωθεί έλλειμμα. Οι καθυστερήσεις εντείνονται όταν οι
   οικονομικές καταστάσεις υπόκεινται σε διαδοχικές εγκρίσεις, για τις οποίες δεν υφίσταται
   αναλυτικό χρονοδιάγραμμα, από εποπτεύοντες το νομικό πρόσωπο φορείς.
4. Παντελής έλλειψη λογοδοσίας και μη υποβολή εγκεκριμένων οικονομικών
   καταστάσεων εκ μέρους νομικών προσώπων, στα οποία συγκαταλέγονται ο ΕΟΠΥΥ, ο
   e-ΕΦΚΑ και ο ΟΠΕΚΑ, λόγω μη οριστικοποίησης των οικονομικών δεδομένων (σύνταξης και
   έγκρισης οικονομικών καταστάσεων) των φορέων που εντάχθηκαν σε αυτά. Η αδυναμία
   κατάρτισης των λογαριασμών τους δεν έχει έως σήμερα αντιμετωπισθεί αποτελεσματικά
   παρά τις συνεχείς νομοθετικές παρατάσεις της σχετικής προθεσμίας.
   Στην σχετική Έκθεση περιλαμβάνονται και οι συστάσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου προς
   τους ελεγχόμενους φορείς για την συμμόρφωσή τους προς τα πορίσματα του ελέγχου.

Το πρόβλημα ήλθε στην επιφάνεια με αφορμή πρόσφατη εγκύκλιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου (ΕΕΛ) που εκδόθηκε στο πνεύμα νομοθεσίας του 2015 και έφτασε ήδη στα πρωτοβάθμια δικαστήρια από προσφυγές εργαζομένων οι οποίοι καλούνται να επιστρέψουν μεγάλα ποσά (έως και 40.000 ευρώ).

Σύμφωνα με τις πρώτες ενδείξεις από τις καταγγελίες εργαζομένων και τις προσφυγές σε δικηγόρους, ήδη οι εργαζόμενοι που αντιμετωπίζουν το πρόβλημα ξεπερνούν τους 140, όμως αν αναλογιστούμε την πληθώρα των φορέων γενικής κυβέρνησης, αλλά και αυτούς που έχουν αποχωρήσει, μην έχοντας επιστρέψει, ως συνταξιούχοι, στον εισαγωγικό μισθό, δεν αποκλείεται να ξεπερνούν τους χίλιους.

Σύμφωνα με το έγγραφο 35791 της Υπηρεσίας Επιτρόπου «Πολυθεσία, Αποδοχές» του Ελεγκτικού Συνεδρίου που εκδόθηκε στις 9 Ιουνίου 2023, «οι υπάλληλοι που έχουν συνταξιοδοτηθεί από τον φορέα (γενικής κυβέρνησης) που απασχολούνταν και συνεχίζουν να εργάζονται σε αυτόν, λαμβάνουν τόσο τη σύνταξη γήρατος που τους έχει απονεμηθεί με τις νόμιμες μειώσεις (ήτοι 30%, βλ. ΦΕΚ Α 85/12.5.2016 – «Μεταρρύθμιση ασφαλιστικού-συνταξιοδοτικού συστήματος») που ισχύουν για όλους τους απασχολούμενους συνταξιούχους ιδιωτικού και δημόσιου τομέα όσο και τον μισθό από τη θέση απασχόλησης που κατέχουν στον ίδιο φορέα όπου συνεχίζουν να εργάζονται, με την επανακατάταξή τους στο εισαγωγικό μισθολογικό κλιμάκιο».

Mάλιστα η σχετική γνωμοδότηση παραπέμπει στον νόμο 4354/2015 (παρ. 4β, άρ. 11,) σύμφωνα με τον οποίο «απαραίτητη προϋπόθεση για την αναγνώριση των προϋπηρεσιών (σ.σ.: στους φορείς της γενικής κυβέρνησης) είναι να μην έχουν ήδη χρησιμοποιηθεί για τη χορήγηση καμίας άλλης οικονομικής παροχής ή αναγνώρισης συνταξιοδοτικού δικαιώματος». Αξίζει δε να σημειωθεί ότι ανάλογη μνεία στην επιστροφή του εισαγωγικού κλιμακίου γίνεται και στην εγκύκλιο της Διεύθυνσης Εισοδηματικής Πολιτικής του Γενικού Λογιστηρίου για την εφαρμογή των διατάξεων του Κεφαλαίου Β’ του ν. 4354/2015 (176 Α’) (αριθμ. πρωτ. 2/31029/ΔΕΠ/6-5-2016). Βάσει αυτών, όσοι συνέχισαν να εργάζονται χωρίς να επιστρέψουν στο εισαγωγικό κλιμάκιο, καλούνται να επιστρέψουν τη διαφορά.

Πολιτική απόφαση

Το θέμα είναι μείζον και αναδεικνύει όχι μόνο τα τεράστια κενά στις διευθύνσεις προσωπικού των φορέων της γενικής κυβέρνησης όσο και στις νομικές υπηρεσίες που δεν ενημέρωσαν, εγκαίρως, τους απασχολούμενους συνταξιούχους, ενδεχομένως και τις διοικήσεις των οργανισμών.

Κατά πληροφορίες, υπό την πίεση εργαζομένων της ΕΡΤ που έκπληκτοι αντελήφθησαν ότι είναι καταχρεωμένοι, ο διευθύνων σύμβουλος της δημόσιας ραδιοτηλεόρασης, Κ. Ζούλας, φέρεται να ζήτησε από τον υπουργό Εργασίας, Αδ. Γεωργιάδη, να προχωρήσει σε πολιτική απόφαση για το θέμα.

Σε διαφορετική περίπτωση, η μόνη λύση που απομένει για όλους όσοι εγκλωβίστηκαν, χωρίς δική τους ευθύνη, σε αυτό το αδιέξοδο είναι να προσφύγουν δικαστικά, ώστε να αποδειχθεί ότι η όποια ζημία των φορέων από τη μη εφαρμογή της νομοθεσίας δεν συντελέστηκε από πταίσμα των εργαζομένων, αλλά εξαιτίας του ίδιου του φορέα και των πολιτικών του προϊσταμένων, δηλαδή των συναρμόδιων υπουργείων που δεν εφάρμοσαν τον νόμο του 2015.

Πάντως το θέμα είναι σοβαρό και αναμένεται συνέχεια και σε πολιτικό και σε δικαστικό επίπεδο. Ηδη υπάρχει μια πρωτόδικη απόφαση με την οποία κρίθηκε ότι ο εργαζόμενος δεν οφείλει να επιστρέψει αναδρομικά.

efsyn