Το χρονικό της σφαγής και η μέθοδος των ενόπλων

Σύμφωνα με τον τοπικό βουλευτή Χαμίσου Α. Φαρού, οι ένοπλοι εισέβαλαν στην περιοχή περίπου στις 17:00 το απόγευμα και συνέχισαν την καταστροφική τους δράση μέχρι τις 03:30 τα ξημερώματα. Οι επιτιθέμενοι κινήθηκαν μεθοδικά από σπίτι σε σπίτι και από τον έναν οικισμό στον άλλο, εγκλωβίζοντας τους κατοίκους. Η αγριότητα της επίθεσης αποτυπώνεται στο γεγονός ότι πολλοί από τους νεκρούς έχασαν τη ζωή τους ενώ επιχειρούσαν να διαφύγουν από τα φλεγόμενα κτίρια, καθώς οι ένοπλοι είχαν στήσει ενέδρες στις εξόδους των χωριών.

Απαγωγές γυναικών και παιδιών στην καρδιά της κρίσης

Πέρα από τις δολοφονίες, οι ένοπλοι προχώρησαν σε μαζικές απαγωγές, στοχεύοντας κυρίως γυναίκες και παιδιά. Ο ακριβής αριθμός των θυμάτων που οδηγήθηκαν προς τις δασώδεις περιοχές της βορειοδυτικής Νιγηρίας παραμένει αδιευκρίνιστος, καθώς η επικοινωνία με τις απομακρυσμένες κοινότητες είναι εξαιρετικά δύσκολη και πολλοί κάτοικοι έχουν διασκορπιστεί για να σωθούν. Η τακτική των απαγωγών για λύτρα αποτελεί πλέον μάστιγα για την περιοχή, με την κρατική εξουσία να αδυνατεί να περιορίσει τη δράση των λεγόμενων «ληστών» (bandits).

Η ανικανότητα του κρατικού μηχανισμού και η οργή των πολιτών

Η επίθεση αυτή αναζωπυρώνει την έντονη κριτική κατά της ομοσπονδιακής κυβέρνησης της Νιγηρίας για την αποτυχία της να διασφαλίσει την ασφάλεια των πολιτών στην ενδοχώρα. Παρά τις επανειλημμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις και τις υποσχέσεις για ενίσχυση των δυνάμεων ασφαλείας, οι ένοπλες ομάδες συνεχίζουν να δρουν σχεδόν ανενόχλητες, εκμεταλλεύόμενες το δύσβατο έδαφος και την έλλειψη αστυνόμευσης. Οι τοπικές αρχές στη Ζαμφάρα απηύθυναν έκκληση για άμεση αποστολή πρόσθετων στρατιωτικών ενισχύσεων, καθώς ο φόβος για νέες επιθέσεις σε γειτονικές περιοχές παραμένει διάχυτος.

Το χρονικό της σφαγής στις κοινότητες του Μποργκού

Η συντονισμένη επίθεση ξεκίνησε τις πρώτες πρωινές ώρες, όταν εκατοντάδες ένοπλοι πάνω σε μοτοσικλέτες εισέβαλαν στα χωριά Τούνγκα-Μακέρι, Κονκόσο και Πίσα. Σύμφωνα με μαρτυρίες επιζώντων, οι δράστες πυροβολούσαν αδιακρίτως, πυρπολούσαν καταστήματα και σπίτια, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις προχώρησαν σε αποκεφαλισμούς θυμάτων. Στο χωριό Κονκόσο, οι επιτιθέμενοι έκαψαν ολοσχερώς το αστυνομικό τμήμα, αφήνοντας πίσω τους τουλάχιστον 26 νεκρούς, ενώ στην Τούνγκα-Μακέρι αναφέρθηκαν έξι θύματα και ένας αδιευκρίνιστος αριθμός απαχθέντων.

Γεωπολιτική αστάθεια και η εμπλοκή των ΗΠΑ

Το περιστατικό σημειώνεται σε μια περίοδο ακραίας έντασης στη Νιγηρία, η οποία πλήττεται τόσο από ισλαμιστές μαχητές όσο και από ένοπλες συμμορίες (γνωστές ως “bandits”) που επιδίδονται σε απαγωγές για λύτρα. Η κλιμάκωση της βίας έχει θέσει τη χώρα στο στόχαστρο της αμερικανικής κυβέρνησης, η οποία κατηγορεί τις τοπικές αρχές για αδυναμία προστασίας των πληθυσμών. Η κατάσταση αυτή οδήγησε σε μια αμφιλεγόμενη αμυντική συνεργασία, με τις ΗΠΑ να πραγματοποιούν αεροπορικές επιδρομές κατά ενόπλων ομάδων σε νιγηριανό έδαφος τον περασμένο Δεκέμβριο, ενώ αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις βρίσκονται πλέον ανεπίσημα στη χώρα.

«Τριάντα πέντε εκατομμύρια άνθρωποι αναμένεται να αντιμετωπίσουν σοβαρή επισιτιστική ανασφάλεια την περίοδο της σιτοδείας το 2026», «ο υψηλότερος αριθμός που έχει καταγραφεί ποτέ στη Νιγηρία από τότε που διατηρούνται αρχεία και ο υψηλότερος στην ήπειρο», τόνισε το WFP.

Η βορειοανατολική Νιγηρία είναι αντιμέτωπη εδώ και 16 χρόνια με μια τζιχαντιστική εξέγερση, η οποία έχει προκαλέσει τον θάνατο περισσότερων από 40.000 ανθρώπων και τον εκτοπισμό περισσότερων από 2 εκατομμυρίων. Από την αρχή του έτους η αύξηση των επιθέσεων αυτών έχει επιδεινώσει την κατάσταση ασφαλείας, περιλαμβανομένης της επισιτιστικής ασφάλειας.

Στη βορειοδυτική και την κεντρική Νιγηρία ομάδες ενόπλων περιπλανώνται στην ύπαιθρο, λεηλατούν χωριά, ληστεύουν, απάγουν και σκοτώνουν τους κατοίκους.

Μόνο την προηγούμενη εβδομάδα σημειώθηκαν στη Νιγηρία τρεις μαζικές απαγωγές: περισσότεροι από 300 μαθητές και εκπαιδευτικοί ενός καθολικού σχολείου έπεσαν θύματα απαγωγής στην πολιτεία του Νίγηρα, 25 μουσουλμάνες μαθήτριες λυκείου απήχθησαν στην πολιτεία Κέμπι και 38 πιστοί απήχθησαν κατά την επίθεση σε εκκλησία στην πολιτεία Κουάρα.

Από τον Μάιο έως τον Σεπτέμβριο είναι η «περίοδος σιτοδείας», η περίοδος μεταξύ της σποράς και της συγκομιδής, όταν οι οικογένειες έχουν λίγα αποθέματα και αγοράζουν τρόφιμα. Η αύξηση των επιθέσεων και οι οικονομικές δυσκολίες αποδυναμώνουν τους αγρότες.

«Η προέλαση της ανταρτών αποτελεί σοβαρή απειλή για τη σταθερότητα στο βορρά, με συνέπειες που εκτείνονται πέρα από τη Νιγηρία», δήλωσε ο Ντέιβιντ Στίβενσον διευθυντής του WFP στη χώρα.

«Οι κοινότητες υφίστανται μεγάλη πίεση από τις επαναλαμβανόμενες επιθέσεις και το οικονομικό στρες», πρόσθεσε.

Οι κοινότητες της υπαίθρου που βασίζονται στη γεωργία έχουν πληγεί περισσότερο. Σχεδόν 6 εκατομμύρια άνθρωποι δεν διαθέτουν βασικά τρόφιμα στις πολιτείες Μπόρνο, Ανταμάουα και Γιόμπε, ενώ 15.000 άνθρωποι στην Μπόρνο εκτιμάται ότι θα αντιμετωπίσουν συνθήκες λιμού.

Τα επίπεδα υποσιτισμού είναι ιδιαίτερα υψηλά μεταξύ των παιδιών στις πολιτείες Μπόρνο, Σοκότο, Γιόμπε και Ζαμφάρα, σύμφωνα με το WFP.

Σχεδόν ένα εκατομμύριο άνθρωποι στη βορειοανατολική Νιγηρία βασίζονται στη βοήθεια του WFP, όμως οι ελλείψεις στη χρηματοδότηση ανάγκασαν την υπηρεσία αυτή του ΟΗΕ να περιορίσει τα προγράμματά της τον Ιούλιο, με αποτέλεσμα να επηρεαστούν περισσότερα από 300.000 παιδιά.

Στις περιοχές όπου έκλεισαν οι κλινικές, ο υποσιτισμός επιδεινώθηκε από «σοβαρός» σε «κρίσιμος» το τρίτο τρίμηνο του έτους. Ο μεγαλύτερος δωρητής του WFP, οι ΗΠΑ, έχουν μειώσει κατά πολύ τη διεθνή βοήθεια που παρέχουν μετά την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στην προεδρία, ενώ και άλλες χώρες έχουν ανακοινώσει περικοπές.

Το WFP προειδοποίησε ότι ως τον Δεκέμβριο θα έχουν εξαντληθεί οι πόροι του για την παροχή έκτακτης επισιτιστικής βοήθειας, με αποτέλεσμα εκατομμύρια άνθρωποι που έχουν ανάγκη να μείνουν χωρίς βοήθεια το 2026.

Τον Μάιο ο ΟΗΕ είχε ανακοινώσει ότι χρειάζεται 160 εκατ. δολάρια για να προσφέρει «ζωτικής σημασίας» βοήθεια σε εκατομμύρια ανθρώπους στη βορειοανατολική Νιγηρία.

Η Ένωση χριστιανών της Νιγηρίας (CAN) δήλωσε σε ανακοίνωση ότι αναθεωρεί τον προηγούμενο απολογισμό των 227 απαχθέντων «ύστερα από διασταύρωση και τελική καταγραφή», προσθέτοντας ότι «ο συνολικός αριθμός των θυμάτων που απήχθησαν…στο πρωτοβάθμιο και δευτεροβάθμιο καθολικό σχολείο St. Mary στο Παπίρι», στην περιοχή Αγκουάρα, στην πολιτεία του Νίγηρα «αυξήθηκε πλέον σε 303 μαθητές και 12 εκπαιδευτικούς».

Ο αριθμός αυτός αντιπροσωπεύει περίπου το μισό των μαθητών στο σχολείο (629 εγγεγραμμένοι).

Οι αρχές στις γειτονικές πολιτείες Κατσίνα και Πλατό έδωσαν εντολή να κλείσουν προληπτικά όλα τα εκπαιδευτικά ιδρύματα.

Η κυβέρνηση στην πολιτεία του Νίγηρα έχει επίσης κλείσει πολλά σχολεία και ο πρόεδρος Μπόλα Τινούμπου ακύρωσε τις υποχρεώσεις του στο εξωτερικό, συμπεριλαμβανομένης της συμμετοχής του στη σύνοδο της G20 στο Γιοχάνεσμπουργκ της Νότιας Αφρικής, για να διαχειριστεί την κρίση.

Η απαγωγή στο St.Mary έγινε μετά από ένοπλη επίθεση τη Δευτέρα σε σχολείο στη πολιτεία Κέμπι, στο βορειοδυτικό τμήμα της χώρας, κατά την οποία απήχθησαν 25 μαθήτριες.

Οι δυο απαγωγές καθώς και η επίθεση την Τρίτη σε εκκλησία στην Ερούκου (δυτικά), στην οποία δύο άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, καταγράφονται με φόντο την πρόσφατη απειλή του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να διατάξει στρατιωτική επέμβαση στη Νιγηρία, καθώς όπως κατήγγειλε οι χριστιανοί στη χώρα υφίστανται διωγμό από ριζοσπάστες ισλαμιστές.

Το σχέδιο, σύμφωνα με το africa.com σε συνεργασία με την Sunlink Energies and Resources, θα παρέχει 350 εκατομμύρια κυβικά πόδια, φυσικού αερίου ημερησίως στη Νιγηρία LNG (NLNG) και υποστηρίζει τόσο την εγχώρια προσφορά όσο και τις παγκόσμιες φιλοδοξίες ανάπτυξης LNG της Shell.

Η κίνηση αυτή έρχεται μετά την εξαγορά του 12,5% της TotalEnergies στην OML 118 από την Shell τον Μάιο και υπογραμμίζει τη στροφή των διεθνών πετρελαϊκών εταιρειών προς περιουσιακά στοιχεία βαθέων υδάτων, διότι τα χερσαία πεδία μειώνονται.

Αυτή η ανανεωμένη εστίαση στην υπεράκτια αγορά τροφοδοτείται από τις πρόσφατες δημοσιονομικές μεταρρυθμίσεις και τα εκτελεστικά διατάγματα της Νιγηρίας που έχουν βελτιώσει το επενδυτικό κλίμα και έχουν επιταχύνει τις εγκρίσεις. Οι αναλυτές λένε ότι αυτό ενισχύει τη δυναμική εξαγωγική ενέργεια της Νιγηρίας και την τοπική διάθεση φυσικού αερίου.

Η επίθεση σημειώθηκε στην πόλη Νταρούλ Τζάμα, όπου βρίσκεται μια στρατιωτική βάση, στα σύνορα της Νιγηρίας με το Καμερούν. Μια πηγή προσκείμενη σε υπηρεσίες ασφαλείας είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι μεταξύ των θυμάτων είναι και πέντε στρατιώτες, ο διοικητής μιας πολιτοφυλακής που πρόσκειται στην κυβέρνηση ανέβασε τον αριθμό τους σε έξι.

Μολονότι η τζιχαντιστική βία έχει μειωθεί στη Νιγηρία από την εποχή των αιματηρών συγκρούσεων με την οργάνωση Μπόκο Χαράμ, το 2013-15, οι αντάρτες, κυρίως η αποσχισθείσα φράξια Ισλαμικό Κράτος στη Δυτική Αφρική (ISWAP) εξακολουθούν να εξαπολύουν επιθέσεις σε αγροτικές περιοχές των βορειοανατολικών επαρχιών.

Σύμφωνα με αυτόπτες μάρτυρες, οι δράστες έφτασαν με μοτοσικλέτες στην πόλη, πυροβολούσαν με τουφέκια και πυρπόλησαν σπίτια. «Ούρλιαζαν και πυροβολούσαν ό,τι κινείτο», είπε ο Μαλάμ Μπουκάρ, που έφυγε για να γλιτώσει, με τη γυναίκα και τα παιδιά του. «Όταν επιστρέψαμε, υπήρχαν πτώματα παντού», είπε.

Πολλά από τα θύματα ήταν οικογένειες που έφτασαν πρόσφατα στην Νταρούλ Τζάμα από έναν καταυλισμό εκτοπισμένων από την Μπάρνα, τον οποίο έκλεισαν φέτος οι αρχές.

«Η κυβέρνηση μας είπε ότι θα ήμασταν ασφαλείς εδώ. Τώρα, θάβουμε πάλι τους δικούς μας ανθρώπους», είπε η Χάτζα Φάτι, που έχασε τον αδελφό της.

Η ζώνη αυτή ελέγχεται από τον διοικητή της Μπόκο Χαράμ Άλι Νγκούλντε, που πιστεύεται ότι ευθύνεται για την επίθεση.

Από την ανατροπή του βυτιοφόρου προκλήθηκε διαρροή βενζίνης και έκρηξη, σύμφωνα με την ομοσπονδιακή υπηρεσία ασφάλειας οδικού δικτύου της χώρας.

Το δυστύχημα στην πολιτεία του Νίγηρα ακολουθεί μια παρόμοια έκρηξη στην πολιτεία Τζιγκάουα τον περασμένο Οκτώβριο, η οποία στοίχισε τη ζωή σε 147 ανθρώπους, μια από τις χειρότερες τέτοιες τραγωδίες στο πολυπληθέστερο έθνος της Αφρικής.

Ο Kumar Tsukwam, τομεάρχης της FRSC για την πολιτεία Νίγηρας, δήλωσε ότι τα περισσότερα από τα θύματα ήταν φτωχοί κάτοικοι της περιοχής που είχαν σπεύσει να μαζέψουν τη χυμένη βενζίνη μετά την ανατροπή του φορτηγού.

«Το βυτιοφόρο τυλίχθηκε στις φλόγες, συμπαρασύροντας ένα άλλο βυτιοφόρο. Μέχρι στιγμής 60 πτώματα (έχουν) ανασυρθεί από τον τόπο του συμβάντος», ανέφερε σε δήλωσή του ο Τσούκουαμ.

Το ποδοπάτημα σημειώθηκε σήμερα (18/12) σε ισλαμικό σχολείο στη συνοικία Μπασορούν του Ιμπαντάν.

Ισχυρές δυνάμεις της αστυνομίας έσπευσαν στο σχολείο για να απομακρύνουν το πλήθος, ενώ ασθενοφόρα μετέφεραν τραυματίες σε νοσοκομεία της πρωτεύουσας.

Ο κυβερνήτης της πολιτείας Όγιο, Σέγι Μακίντε, ανέφερε ότι οι έρευνες συνεχίζονται και οι διοργανωτές της εκδήλωσης όπου σημειώθηκε το ποδοπάτημα έχουν τεθεί υπό κράτηση».

Πρωτύτερος απολογισμός ανέφερε 94 νεκρούς και περίπου 50 τραυματίες.

Χθες βράδυ στην πολιτεία Τζιγκάουα στην περιοχή Μάτζια ένα βυτιοφόρο εξετράπη της πορείας του για να αποφύγει σύγκρουση με φορτηγό. Πολλά από τα θύματα προσπάθησαν να συλλέξουν καύσιμο που είχε διαρρεύσει στον δρόμο ύστερα από το τροχαίο.

Επτά από τους κρατούμενους που δραπέτευσαν συνελήφθησαν εκ νέου σε επιχειρήσεις των υπηρεσιών ασφαλείας, ανέφερε ο Ουμάρ Αμπουμπακάρ, εκπρόσωπος των Σωφρονιστικών Υπηρεσιών της Νιγηρίας.

Floods in northeastern Nigeria affect one million people after a major dam collapses in Borno causing the state’s worst flooding in decades and forcing residents to flee their homes.

— in pictures https://t.co/ob1jCtjosR pic.twitter.com/dZiMyKLxXk

— Al Jazeera English (@AJEnglish) September 12, 2024

«Οι πλημμύρες προκάλεσαν την κατάρρευση σε τοίχους σωφρονιστικών εγκαταστάσεων», είπε ο Αμπουμπακάρ.

Οι επιχειρήσεις για την σύλληψη των υπόλοιπων δραπετών βρίσκονται σε εξέλιξη, πρόσθεσε.

Το Μαϊντουγκούρι, η περιφερειακή πρωτεύουσα της Πολιτείας Μπόρνο, βίωσε στις αρχές της περασμένης εβδομάδας από τις χειρότερες πλημμύρες των τελευταίων 30 ετών.

The flood in #Maiduguri has affected over 414,000 people, leaving 37 dead and thousands displaced. CARE Nigeria is mobilizing emergency relief efforts to provide food, clean water, shelter, and supplies while prioritizing protection for women, girls, and vulnerable populations. pic.twitter.com/3T02Grua3J

— CARE Nigeria (@CARE_Nigeria) September 13, 2024

Χιλιάδες σπίτια καλύφθηκαν από τα νερά, αφού έσπασε το φράγμα του Αλάου, στον ποταμό Νγκάντα, 20 χιλιόμετρα νοτίως του Μαϊντουγκούρι. Τουλάχιστον 30 άνθρωποι σκοτώθηκαν και 400.000 εκτοπίστηκαν από τις πλημμύρες.