Το σχέδιο τίθεται σε διαβούλευση έως τις 25 Ιουνίου. Μετά την ολοκλήρωση της δημόσιας διαβούλευσης, το σχέδιο θα εισαχθεί στο Εθνικό Συμβούλιο Χωροταξίας. Στόχος είναι έως τα τέλη Ιουνίου να έχει υπογραφεί η σχετική Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ)

Δείτε την παρουσίαση

   Κεντρικός άξονας του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό αποτελεί η μετάβαση σε ένα τουριστικό μοντέλο χαμηλότερου περιβαλλοντικού αποτυπώματος, με ορθολογική διαχείριση φυσικών πόρων και προστασία της βιοποικιλότητας. Παράλληλα, προωθείται η ανάπτυξη σύγχρονων και βιώσιμων υποδομών, η ενίσχυση οργανωμένων μορφών χωροθέτησης με σαφείς περιβαλλοντικές προδιαγραφές, καθώς και η επιτάχυνση διαφανών και προβλέψιμων διαδικασιών αδειοδότησης.

   Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στη χωρική εξισορρόπηση της τουριστικής δραστηριότητας, με στόχο τη μείωση των πιέσεων σε κορεσμένες περιοχές και την ανάδειξη νέων, εναλλακτικών και θεματικών προορισμών. Η διαφοροποίηση του τουριστικού προϊόντος, σε συνδυασμό με την ποιότητα και τη βιωσιμότητα, αποτελεί βασική προτεραιότητα της νέας στρατηγικής.

   Το νέο πλαίσιο φιλοδοξεί να αποτελέσει εργαλείο μακροπρόθεσμου σχεδιασμού, που θα συνδυάζει την οικονομική ανάπτυξη με την περιβαλλοντική προστασία και την κοινωνική συνοχή, θέτοντας σταθερές βάσεις για ένα ανθεκτικό και βιώσιμο τουριστικό μέλλον.

   Το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, κατευθύνει σύμφωνα με την υπουργό Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη με ξεκάθαρους στόχους, μέσα από πολυετή και εμπεριστατωμένη επιστημονική μελέτη, το μέλλον της τουριστικής ανάπτυξης της χώρας προς:

   1. Τη χρονική και χωρική διάχυση της τουριστικής δραστηριότητας, με την υποστήριξη θεματικών μορφών τουρισμού παράλληλα με το μοντέλο «ήλιος και θάλασσα»,

   2. Την περαιτέρω προώθηση σύγχρονων τουριστικών προϊόντων και ειδικών τουριστικών υποδομών υψηλής ποιότητας,

   3. Τη μείωση των ανισοτήτων της τουριστικής ανάπτυξης εντός των περιφερειών, αλλά και σε σχέση με τις υπόλοιπες,

   4. την απλούστευση των διαδικασιών χωροθέτησης και τον συντονισμό όλων των βαθμίδων σχεδιασμού που επηρεάζουν τον τουρισμό,

   5. Την προώθηση γενικών υποδομών, αναγκαίων για την τουριστική ανάπτυξη, συμπεριλαμβανομένων των μεταφορών, των περιβαλλοντικών υποδομών και των ψηφιακών υποδομών.

   «Το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό έρχεται να απαντήσει στις σύγχρονες προκλήσεις του ελληνικού τουρισμού» ανέφερε η κυρία Κεφαλογιάννη. «Να διασφαλίσει ότι η Ελλάδα θα παραμείνει κορυφαίος παγκόσμιος προορισμός και στο μέλλον» σημείωσε

   Προσέθεσε επίσης ότι το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό θα ξεκλειδώσει πολιτικές για ένα πιο ανθεκτικό και ισορροπημένη μοντέλο, με σεβασμό στους τόπους, το περιβάλλον και πάνω απ’όλα στον άνθρωπο».

   Από την πλευρά του, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, χαρακτήρισε τη μεταρρύθμιση «ιστορική και ολική», επισημαίνοντας ότι για πρώτη φορά προωθούνται ταυτόχρονα τρία ειδικά χωροταξικά πλαίσια: για τον τουρισμό, τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και τη βιομηχανία. Όπως τόνισε, η παράλληλη ολοκλήρωσή τους κρίνεται απαραίτητη, προκειμένου να αποφευχθούν χωρικές και θεσμικές συγκρούσεις μεταξύ των τριών τομέων.

   Την ίδια ώρα, προχωρά και ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός, που έως σήμερα παρέμενε ανεκπλήρωτος, ενώ σε εξέλιξη βρίσκονται τα τοπικά πολεοδομικά σχέδια και οι ειδικές περιβαλλοντικές μελέτες για τις περιοχές Natura. Στόχος του συνολικού σχεδιασμού είναι η διαμόρφωση ενός ενιαίου πλαισίου κανόνων για τη διαχείριση του χώρου, τόσο στη στεριά όσο και στη θάλασσα.

   Οι βασικές προβλέψεις του νέου Χωροταξικού για τον Τουρισμό

   1. Τι είναι το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό (ΕΧΠ-Τ);

   Το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό αποτελεί ένα εθνικό σχέδιο που καθορίζει πού και με ποιους κανόνες μπορεί να αναπτύσσεται ο τουρισμός στη χώρα.

   To ΕΧΠ-Τ αποσκοπεί στον προσδιορισμό στρατηγικών κατευθύνσεων και μεσο-μακροπρόθεσμων στόχων σε εθνικό επίπεδο, για τη χωρική διάρθρωση του τομέα του τουρισμού, με όρους οικονομικής, περιβαλλοντικής και κοινωνικής βιωσιμότητας και αειφορίας.

   Στόχος του είναι η τουριστική ανάπτυξη να γίνεται με πιο οργανωμένο και βιώσιμο τρόπο, προστατεύοντας παράλληλα το φυσικό περιβάλλον, τις τοπικές κοινωνίες και τον ιδιαίτερο χαρακτήρα κάθε περιοχής.

   Με απλά λόγια, το ΕΧΠ-Τ:

   * βάζει σαφείς, ενιαίους και διαφανείς κανόνες για τις νέες τουριστικές επενδύσεις,

   * οργανώνει καλύτερα την ανάπτυξη ξενοδοχείων και άλλων τουριστικών υποδομών,

   * προστατεύει τις περιοχές που δέχονται αυξημένες τουριστικές πιέσεις,

   * δίνει ιδιαίτερη έμφαση στα νησιά και στις ευαίσθητες περιοχές,

   * και καθοδηγεί τον πολεοδομικό σχεδιασμό για τα επόμενα χρόνια.

   2. Γιατί δεν υπήρχε Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό μέχρι σήμερα;

   Το προηγούμενο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, που θεσμοθετήθηκε το 2009, ακυρώθηκε από το Συμβούλιο της Επικρατείας για τυπικούς λόγους που αφορούσαν τη διαδικασία έγκρισής του – και όχι την ουσία των προβλέψεών του.

   Έτσι, για πολλά χρόνια η χώρα δεν διέθετε ένα σύγχρονο και επικαιροποιημένο στρατηγικό εργαλείο για τη χωρική οργάνωση της τουριστικής ανάπτυξης, σε μια περίοδο κατά την οποία ο ελληνικός τουρισμός εξελισσόταν δυναμικά και αντιμετώπιζε νέες προκλήσεις, όπως η κλιματική αλλαγή και οι αυξημένες πιέσεις σε δημοφιλείς προορισμούς.

   Σε αυτή την κατεύθυνση, το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό έρχεται να καλύψει το υφιστάμενο κενό και να θέσει σαφείς κανόνες και κατευθύνσεις για την τουριστική ανάπτυξη σε εθνικό επίπεδο, με στόχο την ισορροπία ανάμεσα στην ανάπτυξη, την προστασία του περιβάλλοντος και την ποιότητα ζωής.

   3. Ποιοι είναι οι βασικοί στόχοι και οι στρατηγικές κατευθύνσεις του ΕΧΠ-Τ;

   Βασικός στόχος του ΕΧΠ-Τ είναι η ανάπτυξη του τουρισμού με όρους βιωσιμότητας και με σεβασμό στις δυνατότητες και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής. Το νέο χωροταξικό σχέδιο επιδιώκει τη βελτίωση της συνολικής τουριστικής εμπειρίας, την ανάδειξη περισσότερων μορφών τουρισμού πέρα από το μοντέλο «ήλιος και θάλασσα» και τη διεύρυνση της τουριστικής περιόδου, μέσα από ποιοτικές και σύγχρονες τουριστικές υποδομές.

   Παράλληλα, προωθεί τη διάχυση της τουριστικής δραστηριότητας σε περισσότερες περιοχές της χώρας, τη στήριξη ειδικών και θεματικών μορφών τουρισμού, καθώς και τη σύνδεση του τουρισμού με τον φυσικό και πολιτιστικό πλούτο της χώρας και άλλους τομείς της οικονομίας, ώστε να ενισχύεται συνολικά η τοπική ανάπτυξη και η τουριστική εμπειρία.

   Το ΕΧΠ-Τ στοχεύει επίσης στην καλύτερη οργάνωση και διαχείριση των τουριστικών προορισμών, ιδιαίτερα σε περιοχές που δέχονται αυξημένες πιέσεις, στη διαμόρφωση σαφέστερων κανόνων χωροθέτησης τουριστικών δραστηριοτήτων και στον αποτελεσματικότερο συντονισμό όλων των επιπέδων χωρικού και πολεοδομικού σχεδιασμού.

   Επιπλέον, δίνει κατευθύνσεις για την ενίσχυση βασικών υποδομών, όπως οι μεταφορές, οι περιβαλλοντικές και οι ψηφιακές υποδομές, ενώ κεντρικό στοιχείο του αποτελεί η προσαρμογή του τουρισμού στην κλιματική αλλαγή και η σταδιακή μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος των τουριστικών δραστηριοτήτων, με στόχο μια πιο βιώσιμη και ανθεκτική τουριστική ανάπτυξη.

   4. Πώς κατηγοριοποιούνται οι περιοχές βάσει της χωρικής κατανομής της τουριστικής δραστηριότητας και με ποιο κριτήριο έγινε αυτή η κατηγοριοποίηση;

   Η βασική κατηγοριοποίηση γίνεται με βάση την ένταση του τουριστικού φαινομένου, λαμβάνοντας κυρίως υπόψη τον αριθμό των τουριστικών κλινών σε σχέση με την έκταση και τον μόνιμο πληθυσμό κάθε Δημοτικής Ενότητας.

   Με βάση αυτά τα στοιχεία, οι περιοχές διακρίνονται σε πέντε κατηγορίες:

   (Α) Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης,

   (Β) Αναπτυγμένες περιοχές,

   (Γ) Αναπτυσσόμενες περιοχές,

   (Δ) Περιοχές Πρώιμης Ανάπτυξης και

   (Ε) Περιοχές Ενίσχυσης Ειδικής Ανάπτυξης.

   Παράλληλα, προβλέπεται ειδικότερη κατηγοριοποίηση για τις νησιωτικές περιοχές. Τα νησιά -πλην της Κρήτης και της Εύβοιας- κατηγοριοποιούνται επιπλέον βάσει της έκτασής τους σε τρεις διακριτές ομάδες, με διαφορετικές κατευθύνσεις και όρους ανάπτυξης για την κάθε ομάδα. Ειδικότερα, η Ομάδα Ι περιλαμβάνει νησιά με έκταση άνω των 250 τ.χλμ., ενώ οι μικρότερες νησιωτικές περιοχές εντάσσονται σε επόμενες ομάδες με πιο εξειδικευμένες προβλέψεις και αυξημένες δυνατότητες προστασίας του τοπίου και του περιβάλλοντος.

   5. Συνεπώς, ποιες οι πρακτικές συνέπειες αυτής της κατανομής;

   Η κατηγοριοποίηση των περιοχών σε ζώνες Α-Ε και των νησιών σε Ομάδες Ι-ΙΙΙ καθορίζει στην πράξη τους όρους με τους οποίους μπορεί να αναπτυχθεί ο τουρισμός σε κάθε περιοχή. Επηρεάζει το είδος των τουριστικών επενδύσεων που επιτρέπονται, τα ελάχιστα όρια αρτιότητας για νέα ξενοδοχεία, τη μέγιστη δυναμικότητα σε κλίνες, καθώς και τους όρους προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος και της ιδιαίτερης φυσιογνωμίας κάθε περιοχής.

   Στις Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης (Α), δηλαδή σε περιοχές με πολύ υψηλή τουριστική ανάπτυξη, δίνεται προτεραιότητα κυρίως στην αναβάθμιση και τον εκσυγχρονισμό υφιστάμενων καταλυμάτων, με αυστηρότερους όρους για τη δημιουργία νέων τουριστικών μονάδων. Για νέα ξενοδοχεία σε εκτός σχεδίου περιοχές απαιτούνται τουλάχιστον 16 στρέμματα. Στα νησιά της κατηγορίας αυτής προβλέπεται ανώτατο όριο έως 100 κλίνες για νέα τουριστικά καταλύματα.

   Στις Αναπτυγμένες περιοχές (Β) διατηρείται η έμφαση στην ποιοτική αναβάθμιση, αλλά με ηπιότερους περιορισμούς. Το ελάχιστο γήπεδο για νέα ξενοδοχεία εκτός σχεδίου αυξάνεται στα 12 στρέμματα, ενώ στα νησιά της κατηγορίας αυτής επιτρέπονται μονάδες έως 350 κλίνες. Παράλληλα, ενισχύονται οι ειδικές μορφές τουρισμού και η ανάπτυξη σύγχρονων τουριστικών υποδομών.

   Στις Αναπτυσσόμενες περιοχές (Γ) προβλέπεται μεγαλύτερη δυνατότητα ανάπτυξης νέων τουριστικών δραστηριοτήτων και καταλυμάτων, με στόχο τη σταδιακή ενίσχυση του τουριστικού προϊόντος. Στις Περιοχές Πρώιμης Ανάπτυξης (Δ) δίνεται έμφαση στην ήπια ανάπτυξη νέων προορισμών και στην αξιοποίηση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών κάθε περιοχής, ενώ οι Περιοχές Ενίσχυσης Ειδικής Ανάπτυξης (Ε) αφορούν κυρίως ειδικές μορφές τουρισμού, όπως ορεινός, ιαματικός, θαλάσσιος ή καταδυτικός τουρισμός.

   Η Ομάδα Ι αφορά τα μεγάλα νησιά άνω των 250 τ.χλμ., όπου προβλέπεται δυνατότητα μεγαλύτερης τουριστικής ανάπτυξης, αλλά και αυξημένες απαιτήσεις τεκμηρίωσης φέρουσας ικανότητας μέσω ειδικών μελετών.

   Για τα μικρότερα νησιά των Ομάδων ΙΙ και ΙΙΙ εφαρμόζονται πιο αυστηρές κατευθύνσεις προστασίας του τοπίου και περιορισμοί στη δόμηση και στη δυναμικότητα νέων μονάδων, με στόχο τη διατήρηση της φυσιογνωμίας τους και την προώθηση πιο ήπιων μορφών τουριστικής ανάπτυξης.

   Ως προς τις κλίνες, στις πιο επιβαρυμένες ή ευαίσθητες νησιωτικές περιοχές προβλέπεται ανώτατο όριο νέων τουριστικών καταλυμάτων έως 100 κλίνες, ενώ σε μεγαλύτερα και λιγότερο επιβαρυμένα νησιά μπορούν να επιτρέπονται μονάδες έως 350 κλίνες, ανάλογα με την κατηγορία της περιοχής και τα χαρακτηριστικά κάθε νησιού.

   Σε περιπτώσεις χωρικής ταύτισης δύο ή περισσότερων κατευθύνσεων/ρυθμίσεων για συγκεκριμένη περιοχή, υπερισχύουν οι πιο προστατευτικές για το περιβάλλον προβλέψεις, με σκοπό τη διαφύλαξη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών και της φυσιογνωμίας του νησιωτικού χώρου.

   6.⁠ ⁠Τι αλλάζει ως προς την απαιτούμενη αρτιότητα εκτός σχεδίου περιοχές για την ανέγερση νέων ξενοδοχείων (ανά κατηγορία);

   Μέχρι τον καθορισμό χρήσεων γης, όρων και περιορισμών δόμησης από εργαλεία πολεοδομικού σχεδιασμού πρώτου επιπέδου, για τις περιοχές κατηγορίας Α, Β, Γ και Δ, η ελάχιστη αρτιότητα στα γήπεδα εκτός σχεδίου είναι: (Α) 16 στρέμματα, (Β) 12 στρέμματα, ενώ στις περιοχές (Γ) και (Δ) ΚΑΙ (Ε) προϋπόθεση είναι τα 8 στρέμματα.

   Επιπλέον, καθορίζονται οι κατηγορίες τουριστικών καταλυμάτων που μπορούν να αναπτυχθούν σε κάθε περιοχή, με έμφαση κυρίως σε ξενοδοχεία υψηλότερων προδιαγραφών, όπως μόνο μονάδες 3, 4 και 5 αστέρων στις περιοχές Α, Β και Γ.

   7. Τι ισχύει εφεξής για την παράκτια ζώνη;

   Το ΕΧΠ-Τ προβλέπει αυστηρούς κανόνες προστασίας για την παράκτια ζώνη, με στόχο τη διατήρηση του φυσικού τοπίου και την προστασία του παράκτιου χώρου.

   Ειδικότερα, στη ζώνη από 0 έως 25 μέτρα από την ακτογραμμή, απαγορεύονται πλήρως νέες διαμορφώσεις και κατασκευές. Εξαιρούνται μόνο έργα που αφορούν πρόσβαση άτομα με αναπηρία, πρόσβαση ασθενοφόρου και συγκεκριμένες παρεμβάσεις που προβλέπονται από τη νομοθεσία για τον αιγιαλό και την παραλία.

   Παράλληλα, το νέο πλαίσιο δίνει μεγαλύτερη έμφαση στην προστασία του τοπίου, στη φέρουσα ικανότητα των παράκτιων περιοχών και στην πιο οργανωμένη ανάπτυξη τουριστικών δραστηριοτήτων στις παράκτιες και νησιωτικές περιοχές.

   8. Πώς αντιμετωπίζεται η προστασία περιοχών του Εθνικού Συστήματος Προστατευόμενων Περιοχών;

   Το νέο ΕΧΠ-Τ προβλέπει πρόσθετες κατευθύνσεις προστασίας για τις περιοχές του Εθνικού Συστήματος Προστατευόμενων Περιοχών, με έμφαση στην ήπια και βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη.

   Στόχος είναι η διασφάλιση του φυσικού περιβάλλοντος, του τοπίου και της βιοποικιλότητας, μέσα από αυστηρότερους όρους δόμησης, περιορισμούς ως προς την ένταση της τουριστικής ανάπτυξης και αυξημένες απαιτήσεις περιβαλλοντικής αξιολόγησης και τεκμηρίωσης φέρουσας ικανότητας, όπου απαιτείται.

   9. Πώς το ΕΧΠ-Τ επηρεάζει το ρυθμιστικό περιβάλλον για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις;

   Το ΕΧΠ-Τ καθορίζει το πλαίσιο και τους κανόνες με τους οποίους μπορούν να ρυθμίζονται τουριστικές δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένων και των βραχυχρόνιων μισθώσεων. Ενδεικτικά, προωθούνται μέτρα οργάνωσης και ελέγχου της βραχυχρόνιας μίσθωσης, όπως:

   α) ο καθορισμός όρων και προϋποθέσεων διάθεσης ακινήτων σε βραχυχρόνια μίσθωση, ιδίως σε συνάρτηση με τη χρήση τους για κύρια κατοικία,

   β) η ρύθμιση της χρονικής διάρκειας της δραστηριότητας ανά έτος,

   γ) η θέσπιση γεωγραφικών ζωνών απαγόρευσης ή περιορισμού της δραστηριότητας,

   δ) Περιορισμούς ως προς την ανάπτυξη νέας προσφοράς βραχυχρόνιας μίσθωσης, ιδίως σε περιοχές με αυξημένη πίεση ή ιδιαίτερα γεωγραφικά χαρακτηριστικά, συμπεριλαμβανομένων περιπτώσεων νεόδμητων κατοικιών.

   10. Πώς επηρεάζει το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο υφιστάμενες άδειες και ήδη εγκεκριμένα σχέδια;

   Υφιστάμενες άδειες και ήδη εγκεκριμένα σχέδια, έργα που έχουν υποβάλει φάκελο για περιβαλλοντική αδειοδότηση και έχουν λάβει πληρότητα από την αρμόδια υπηρεσία, δεν επηρεάζονται από το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό.

   Το ΕΧΠ-Τ λειτουργεί ως κατευθυντήριο και δεσμευτικό πλαίσιο για τα υποκείμενα σχέδια (ΤΠΣ, ΕΠΣ κ.λπ.), καθώς και για τα Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια, τα οποία θα πρέπει σταδιακά να εναρμονίζονται με τους κατευθύνσεις του κατά την αναθεώρηση ή τροποποίησή τους.

   11. Πώς εναρμονίζεται το ΕΧΠ-Τ με άλλες δραστηριότητες που επηρεάζουν τον τουρισμό;

   Το ΕΧΠ-Τ προβλέπει κατευθύνσεις για τη συνύπαρξη του τουρισμού με άλλους σημαντικούς τομείς δραστηριότητας, όπως η βιομηχανία, οι εξορύξεις, οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), οι υδατοκαλλιέργειες κ.ά.

   Στόχος είναι η καλύτερη χωρική οργάνωση των διαφορετικών χρήσεων και δραστηριοτήτων, ώστε να περιορίζονται πιθανές συγκρούσεις, να προστατεύεται το περιβάλλον και το τοπίο και να διασφαλίζεται η βιώσιμη ανάπτυξη των τουριστικών προορισμών.

   12. Σε τι διαφέρει το ΕΧΠ-Τ που αναρτηθηκε σε διαβούλευση τον Ιούλιο του 2024 από αυτό που παρουσιάζεται σήμερα;

   Το κείμενο που λαμβάνει δημοσιότητα σήμερα είναι στο συντριπτικό του ποσοστό το ίδιο με αυτό που βγήκε σε διαβούλευση το 2024. Οι όποιες αλλαγές στις ρυθμίσεις και στις κατευθύνσεις που προβλέπονται προέκυψαν κυρίως από τα σχόλια της διαβούλευσης αλλά και την πολιτική βούληση των δύο Υπουργείων που εισηγούνται το Σχέδιο της ΚΥΑ για αυξημένη περιβαλλοντική προστασία του νησιωτικού χώρου, των ευαίσθητων τοπίων, των περιοχών Natura, καθώς και του περιορισμού της διάσπαρτης δόμησης στις εκτός σχεδίου περιοχές και στον έξωαστικό χώρο. Οι ρυθμίσεις αυτές έχουν ένα σαφές περιβαλλοντικό αποτύπωμα και παράλληλα ενισχύουν και ενθαρρύνουν την ήπια τουριστική ανάπτυξη και ένα σύγχρονο τουριστικό μοντέλο αυξημένων περιβαλλοντικών απαιτήσεων. Παράλληλα, η διαφοροποίηση έγκειται και στο γεγονός ότι στα χρόνια που μεσολάβησαν μεταξύ της διαβούλευσης και της σημερινής παρουσίασης έχουν εκπονηθεί αρκετά Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια με μελέτες Φέρουσας Ικανότητας που η αξιολόγηση των δεικτών τους οδήγησε στην λήψη αυστηρότερων μέτρων ως προς τη δόμηση.

Σύμφωνα με την παρουσίαση του νέου Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό, βασικός στόχος είναι η καλύτερη οργάνωση του χώρου και ο καθορισμός σαφών προϋποθέσεων για το πού, πώς και υπό ποιους όρους θα μπορεί να αναπτύσσεται η τουριστική δραστηριότητα στο μέλλον.

Η κυβέρνηση δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην προστασία των νησιών και των περιοχών που ήδη δέχονται έντονη τουριστική πίεση, ενώ παράλληλα επιδιώκει να κατευθύνει νέες επενδύσεις προς λιγότερο κορεσμένες περιοχές της χώρας.

Πέντε κατηγορίες περιοχών

Για πρώτη φορά, η επικράτεια χωρίζεται σε πέντε διακριτές κατηγορίες περιοχών, με βάση:

• την υφιστάμενη τουριστική δραστηριότητα,
• τα γεωγραφικά χαρακτηριστικά,
• αλλά και τα ειδικά καθεστώτα προστασίας που ισχύουν σε κάθε περιοχή.

Το νέο μοντέλο προβλέπει αυστηρότερους κανόνες για περιοχές όπου η πίεση από τον τουρισμό θεωρείται ήδη υψηλή, ενώ σε περιοχές με περιθώρια ανάπτυξης οι επενδύσεις θα μπορούν να προχωρούν μόνο με όρους βιωσιμότητας και συγκεκριμένα κίνητρα.

«Ταβάνι» στις τουριστικές κλίνες στα νησιά

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η νέα ρύθμιση για τον μέγιστο αριθμό τουριστικών κλινών στα νησιά, ανάλογα με το μέγεθός τους, σε μια προσπάθεια να αποφευχθούν φαινόμενα υπερτουρισμού και υπερφόρτωσης των υποδομών.

Το μέτρο έρχεται σε μια περίοδο όπου αρκετοί δημοφιλείς προορισμοί αντιμετωπίζουν σοβαρές πιέσεις σε νερό, ενέργεια, μεταφορές και διαχείριση απορριμμάτων κατά τους θερινούς μήνες.

Αυστηρή προστασία στις ακτές

Το νέο χωροταξικό πλαίσιο προβλέπει επίσης αυξημένη προστασία της παράκτιας ζώνης.

Συγκεκριμένα, στα πρώτα 25 μέτρα από την ακτογραμμή τίθεται καθεστώς πλήρους προστασίας, όπου θα επιτρέπονται αποκλειστικά έργα κοινής ωφέλειας, περιορίζοντας σημαντικά τη δυνατότητα τουρισικής εκμετάλλευσης σε ιδιαίτερα ευαίσθητες περιοχές.

Προστασία για παραδοσιακούς οικισμούς και αρχαιολογικούς χώρους

Ειδικές πρόνοιες περιλαμβάνονται ακόμη για:

• το Εθνικό Σύστημα Προστατευόμενων Περιοχών,
• παραδοσιακούς και εγκαταλελειμμένους οικισμούς,
• αρχαιολογικούς χώρους,
• μνημεία και ιστορικούς τόπους.

Με το νέο πλαίσιο, η κυβέρνηση επιχειρεί να συνδέσει την τουριστική ανάπτυξη με την προστασία της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς, δίνοντας έμφαση σε ένα πιο ποιοτικό και ισορροπημένο μοντέλο τουρισμού για τα επόμενα χρόνια.

Μανώλης Δράκος

Με μέση ημερήσια τιμή 195 ευρώ, ο Κεραμεικός αναδεικνύεται η πιο «ακριβή» περιοχή της Αθήνας στη βραχυχρόνια μίσθωση.

Ωστόσο, τα υψηλά ημερήσια έσοδα δεν μεταφράζονται αυτόματα αντίστοιχη κερδοφορία.

Σύμφωνα με στοιχεία της Prosperty που παρουσιάστηκαν σε πρόσφατο συνέδριο:

• Το μέσο ετήσιο έσοδο διαμορφώνεται στις 18.600 ευρώ
• Η πληρότητα φτάνει το 44,6%
• Οι ενεργές καταχωρίσεις ανέρχονται σε 168

Στον αντίποδα, το Ζάππειο εμφανίζει ισχυρότερη απόδοση για τους οικοδεσπότες.

Με μέση τιμή 188 ευρώ ανά διανυκτέρευση, το ετήσιο έσοδο αγγίζει τις 33.800 ευρώ, ενώ:

• Οι ενεργές καταχωρίσεις είναι 97
• Η πληρότητα φτάνει το 65,5%

Παρόμοια εικόνα καταγράφεται και στην Ακρόπολη, όπου:

• Η μέση τιμή διανυκτέρευσης διαμορφώνεται στα 176 ευρώ
• Το ετήσιο έσοδο ανέρχεται επίσης στις 33.800 ευρώ
• Διατίθενται 199 καταλύματα
• Η μέση ετήσια πληρότητα κινείται στο 51%

Παρά τις υψηλές επιδόσεις συγκεκριμένων περιοχών, το μέσο ετήσιο εισόδημα Airbnb στην Αθήνα συνολικά περιορίζεται στις 8.796 ευρώ.

Τα στοιχεία παρουσιάστηκαν στο συνέδριο Short Stay Athens Conference από τον διευθύνοντα σύμβουλο της Prosperty, Αντώνη Μαρκόπουλο, επιβεβαιώνοντας τη μεγάλη απόκλιση μεταξύ «προνομιακών» και μέσων περιοχών.

Airbnb στη Θεσσαλονίκη

Στη Θεσσαλονίκη, η εικόνα είναι πιο συγκρατημένη.

Με μέση ημερήσια τιμή 87 ευρώ, το μέσο ετήσιο έσοδο για έναν οικοδεσπότη διαμορφώνεται στις 10.700 ευρώ, σημαντικά χαμηλότερα από τα επίπεδα της πρωτεύουσας σε τουριστικές ζώνες.

Η πληρότητα φτάνει το 32,7%, στοιχείο που αντικατοπτρίζει τη διαφορετική τουριστική δυναμική της πόλης.

Η μάχη των νησιών

Στα ελληνικά νησιά, η εικόνα διαφοροποιείται λόγω της έντονης εποχικότητας.

Υψηλότερο μέσο ετήσιο έσοδο:

1. Πάρος – 20.300 ευρώ
2. Σαντορίνη – 20.000 ευρώ
3. Μήλος – 19.000 ευρώ
4. Μύκονος – 18.800 ευρώ

Υψηλότερη μέση τιμή διανυκτέρευσης:

• Μύκονος – 723 ευρώ
• Αντίπαρος – 476 ευρώ
• Σαντορίνη – 327 ευρώ

Η Μύκονος διαθέτει και τον μεγαλύτερο αριθμό ενεργών καταχωρίσεων, με 3.066 ακίνητα.

Πληρότητα: Αστικά κέντρα vs νησιά

Η πληρότητα στα Airbnb διαφέρει σημαντικά:

• Ζάππειο: 65,5%
• Θεσσαλονίκη: 32,7%
• Νησιά: κάτω του 30%

Η Μήλος καταγράφει την υψηλότερη πληρότητα μεταξύ των νησιών με 27,1%, ενώ η Κως βρίσκεται στην τελευταία θέση με 15,1%.

Αθήνα και ευρωπαϊκές πρωτεύουσες

Σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, η Αθήνα διαθέτει 13.274 ενεργές καταχωρίσεις, καταλαμβάνοντας τη 10η θέση σε σύνολο 13 πόλεων.

Ενεργές καταχωρίσεις:

• Λονδίνο – 96.182
• Παρίσι – 95.461

Ωστόσο, σε αναλογία καταχωρίσεων ανά 1.000 κατοίκους, η Αθήνα (20/1.000) κατατάσσεται 4η.

Κορυφαίες πόλεις σε αναλογία:

1. Λισαβόνα – 46,7
2. Παρίσι – 44,6
3. Βενετία – 32,8

Η Αθήνα ξεπερνά πόλεις όπως η Κοπεγχάγη, η Ρώμη, το Άμστερνταμ, το Βερολίνο (4/1.000), η Βαρκελώνη, η Βιέννη, η Μαδρίτη και το Δουβλίνο.

Πληρότητα και εισόδημα στην Ευρώπη

Με 86,3 διανυκτερεύσεις ετησίως, η Αθήνα βρίσκεται στη δεύτερη θέση σε πληρότητα, πίσω μόνο από τη Λισαβόνα (87,7).

Στο μέσο ετήσιο εισόδημα ανά κατάλυμα:

• Αθήνα – 8.796 ευρώ (8η θέση)
• Κοπεγχάγη – 50.350 ευρώ
• Βαρκελώνη – 16.965 ευρώ

Πού συμφέρει το Airbnb στην Ελλάδα;

Η εικόνα των Airbnb στην Ελλάδα αποδεικνύεται σύνθετη.

• Οι τουριστικές περιοχές υψηλής προβολής (Ζάππειο, Ακρόπολη, Μύκονος) εμφανίζουν υψηλές αποδόσεις.
• Η μέση αγορά της Αθήνας παραμένει αισθητά χαμηλότερα.
• Τα νησιά προσφέρουν υψηλές τιμές, αλλά χαμηλότερη πληρότητα λόγω εποχικότητας.
• Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Αθήνα διατηρεί ισχυρή δυναμική σε πληρότητα, αλλά όχι σε απόλυτο εισόδημα.

Η αγορά της βραχυχρόνιας μίσθωσης συνεχίζει να εξελίσσεται, με τις αποδόσεις να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τη γεωγραφική θέση, την τουριστική ζήτηση και τη στρατηγική διαχείρισης κάθε ακινήτου.

Ο Ομέρ Τσελίκ, υπογράμμισε πως η επίσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού θα πραγματοποιηθεί προσθέτοντας πως η τουρκική πλευρά, πάντα πρεσβεύει πως όλα τα προβλήματα μπορούν να λυθούν.

«Ωστόσο, δημοσιεύματα σχετικά με τον εξοπλισμό νησιών που, θα έπρεπε να είναι αποστρατικοποιημένα, καθώς και οι ακραίες δηλώσεις μελών του ελληνικού υπουργικού συμβουλίου, όπως στην περίπτωση του Νίκου Δένδια, που στοχοποιούν ευθέως την Τουρκία, δημιουργούν αρνητικό κλίμα και επιφέρουν δυσμενείς συνέπειες», ανέφερε χαρακτηριστικά ο εκπρόσωπος του AKP.

Παράλληλα, ο εκπρόσωπος του κυβερνώντος κόμματος στην Τουρκία κατηγόρησε την Ελλάδα ότι επιχειρεί να μετατρέψει τα προβλήματά της σε προβλήματα της ΕΕ.
«Και δυστυχώς, η Ευρωπαϊκή Ένωση φαίνεται να έχει παρασυρθεί από αυτή την υπόθεση. Ωστόσο, αν εξετάσει κανείς το σημείο στο οποίο βρισκόμαστε σήμερα —ιδίως μετά τον πόλεμο της Ρωσίας με την Ουκρανία— καθίσταται σαφές ότι όλα αυτά δεν προσφέρουν καμία ουσιαστική συμβολή ούτε στην ασφάλεια ούτε στο μέλλον της Ευρώπης», σχολίασε.

Παράλληλα, όπως αναφέρει ο ανταποκριτής του ΣΚΑΪ, στην Κωνσταντινούπολη, Μανώλη Κωστίδης, ο Τσελίκ εκτίμησε πως η ελληνοκυπριακή πλευρά οφείλει να αντιληφθεί οτι η η επίλυση ζητημάτων δεν μπορεί να επιτευχθεί μέσω της μετατροπής της σε έδρα (headquarters) τρίτων χωρών.

«Παρατηρούμε ότι έχει τεθεί ως προτεραιότητα η πρόσκληση κρατών που αντιμετωπίζουν ακόμη και το παραμικρό πρόβλημα με την Τουρκία, οδηγώντας έτσι σε μια υπερβολική και αδιέξοδη κούρσα εξοπλισμών», είπε προσθέτοντας πως η τακτική δεν προσφέρει κανένα ουσιαστικό όφελος ούτε έχει πραγματικό νόημα.

Για τον Τσελίκ, η επίσκεψη Μητσοτάκη θα διαμορφώσει μια καλή ευκαιρία για την ανάπτυξη των διπλωματικών δυνατοτήτων και την επίλυση των προβλημάτων στο τραπέζι αφού για την επίλυση τους, όπως είπε μεταξύ άλλων, οι ικανότητες της τουρκικής διπλωματίας είναι έτοιμες να παράξουν τη δυνατότητα επίλυσης.

«Οι διαφορές οφείλουν να επιλύονται μέσω του διαλόγου και της διαπραγμάτευσης. Καμία θετική εξέλιξη δεν μπορεί να προκύψει από μια κούρσα εξοπλισμών, ενώ οι απειλές κατά της Τουρκίας δεν έχουν κανένα πραγματικό αντίκρισμα ή αντίκτυπο — σε βαθμό που δεν μπορούν καν να ληφθούν σοβαρά υπόψη. Συνεπώς, η ελληνοκυπριακή πλευρά θα πρέπει να απέχει από τέτοιες πρακτικές», είπε ευχόμενος, αφενός, το Αιγαίο να γίνει μια «λίμνη ειρήνης» και όχι μια περιοχή συγκρούσεων κι αφετέρου να αποφεύγονται πρωτοβουλίες που θα έθιγαν τα συμφέροντας της Άγκυρας και του ΤΔΒΚ.

Τέλος, ειδικά για το Κυπριακό ζήτημα, ο Τσελίκ, συνόψισε πως είναι στα κυρία θέματα, συζήτησης, τονίζοντας πως η Άγκυρα θα συνεχίσει να υπερασπίζεται την τουρκοκυπριακή υπόθεση, ως εθνική υπόθεση, σε κάθε έδαφος.

Η αγορά ακινήτων από Τούρκους πολίτες μέσω εταιρειών που είναι εγγεγραμμένες στη Βουλγαρία και άλλες χώρες της ΕΕ στην περιοχή του Έβρου, στα τουρκικά σύνορα, όπως και η πόλη της Αλεξανδρούπολης, έχει προκαλέσει κρίση στο Ελληνικό Κοινοβούλιο. Η Κυβέρνηση δήλωσε ότι πρόκειται για ζήτημα ασφάλειας και ανακοίνωσε ότι θα τροποποιήσει τον Νόμο. Στο εξής, οι πραγματικοί ιδιοκτήτες ακινήτων που αποκτώνται μέσω εταιρειών στην περιοχή του Έβρου θα πρέπει να γνωστοποιούνται και οι πωλήσεις θα υπόκεινται στην έγκριση του Υπουργείου Άμυνας. Εφόσον δεν δοθεί έγκριση, η περιουσία θα κατάσχεται. 

Η Ελλάδα αλλάζει έτσι τους κανόνες για πωλήσεις ακινήτων στα τουρκικά σύνορα. Έχει υποστηριχθεί ότι Τούρκοι πολίτες με βουλγαρικά διαβατήρια έχουν αποκτήσει μεγάλη περιουσία στην περιοχή, καθώς και ότι Τούρκοι έχουν αποκτήσει περιουσία εκεί μέσω εταιρειών που είναι εγκατεστημένες στη Βουλγαρία. 

Σύμφωνα με ελληνικές πηγές, η κυβέρνηση έχει επίσης ξεκινήσει προσπάθειες για να θέσει υπό έλεγχο τις αγορές ακινήτων στα νησιά Λέσβος, Χίος, Κω και Ρόδος, όπως και στην περιοχή του Έβρου.

Επί πολλά χρόνια, υπάρχει νόμος και στην Τουρκία και στην Ελλάδας ο οποίος εμποδίζει αμοιβαία την αγορά ακινήτων σε παραμεθόριες και παράκτιες περιοχές. Από το 1924, η Ελλάδα δεν επιτρέπει την πώληση γης ανατολικά του ποταμού Νέστου [‘σε Τούρκους.

Το ίδιο ισχύει και στα ελληνικά νησιά. 

Στο πνεύμα του Νόμου περί Αμοιβαιότητας (περί Αντιμέτρων ή Αντιποίνων), ο οποίος τέθηκε σε ισχύ στην Τουρκία το 1927, ήδη από το 1964 και ύστερα οι Έλληνες πολίτες δεν μπορούν επίσης να αγοράσουν ακίνητα σε παραμεθόριες και παράκτιες περιοχές. 

Οι Τούρκοι πολίτες μπορούν να παρακάμψουν αυτόν τον περιορισμό αγοράζοντας ακίνητα μέσω εταιρειών που ιδρύουν στην Ελλάδα ή σε οποιαδήποτε χώρα της ΕΕ. Αυτή η μέθοδος φέρεται να προτείνεται σε Τούρκους πολίτες που θέλουν να αγοράσουν ακίνητα από τις ίδιες τις ελληνικές εταιρείες ακινήτων.

Στα νησιά του Ιονίου, τα Δωδεκάνησα, τη Θράκη, τα δυτικά ηπειρωτικά και το Ανατολικό Αιγαίο θα εκδηλωθούν τοπικές βροχές, με πιθανές μεμονωμένες καταιγίδες στο βόρειο Ιόνιο και στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου. Στην υπόλοιπη χώρα αναμένονται νεφώσεις με ασθενείς τοπικές βροχές κυρίως στις Κυκλάδες και την Κρήτη.

Η θερμοκρασία θα φτάσει έως 17°C στα βόρεια, 18 – 19°C στην υπόλοιπη χώρα και τοπικά 20°C σε Κυκλάδες, Κρήτη και Δωδεκάνησα. Οι άνεμοι θα πνέουν νοτιοδυτικοί 4 – 6 μποφόρ, στα πελάγη έως 7 και τοπικά έως 8 μποφόρ σε βόρειο Αιγαίο και Ιόνιο.

Xαρακτηριστικά κάθε περιοχής:

Αττική: Νεφώσεις με πιθανές ασθενείς βροχές, άνεμοι 4 – 7 μποφόρ

Θεσσαλονίκη: Παροδικά αυξημένες νεφώσεις, άνεμοι 3 – 5 μποφόρ

Μακεδονία – Θράκη: Νεφώσεις, τοπικές βροχές, άνεμοι 4 – 7 μποφόρ

Νησιά Ιονίου – Ήπειρος – Δυτική Στερεά – Δυτική Πελοπόννησος: Νεφώσεις, τοπικές βροχές, μεμονωμένες καταιγίδες, άνεμοι έως 8 μποφόρ

Κυκλάδες – Κρήτη: Νεφώσεις με τοπικές βροχές, άνεμοι 4 – 7 μποφόρ

Ανατολικό Αιγαίο – Δωδεκάνησα: Νεφώσεις και τοπικές βροχές, άνεμοι 4 – 8 μποφόρ

Στην Τήνο στα χωριά Αρνάδος, Τριαντάρος, Δυο Χωριά, Φαλατάδος, Στενή, Κέχρος και Μέση, λόγω υψομέτρου και χαμηλών θερμοκρασιών, παρατηρούνται παροδικά φαινόμενα χιονόπτωσης, με το χιόνι να στρώνει κατά τόπους και για περιορισμένο χρονικό διάστημα.

Στα χαμηλότερα υψόμετρα όπως και στην πόλη της Τήνου τα φαινόμενα εκδηλώνονται κυρίως ως χιονόνερο, ενώ οι καιρικές συνθήκες παραμένουν χαμηλές. Από αύριο αναμένεται σταδιακή βελτίωση του καιρού και περιορισμός των φαινομένων.

Πυκνή χιονόπτωση με ισχυρούς βοριάδες σημειώθηκε και στο χωριό Κόρωνος στη Νάξο.

Πυκνή χιονόπτωση είχαμε και στα ορεινά της Θάσου.

Σύμφωνα με ανακοίνωση της ΑΑΔΕ, η μείωση αφορά σε αγαθά και σε υπηρεσίες που συντρέχουν οι προϋποθέσεις (άρθρο 26 του Κώδικα ΦΠΑ).

Σημειώνεται επίσης ότι εξακολουθεί να ισχύει η μείωση των συντελεστών ΦΠΑ κατά 30% στα νησιά Λέσβο, Κω, Σάμο και Χίο.

Από τη μείωση των συντελεστών εξαιρούνται για τα καπνοβιομηχανικά προϊόντα και τα μεταφορικά μέσα.

Σημειώνεται ότι η μείωση κατά 30% των εν ισχύ συντελεστών ΦΠΑ (24% σε 17%, 13% σε 9%, 6% σε 4% και 4% σε 3%), σύμφωνα με στοιχεία που λήφθηκαν από την ΕΛΣΤΑΤ, ισχύει περιοριστικά για τα 19 νησιά με πληθυσμό μέχρι 20.000 κατοίκους.

Με τα νέα δεδομένα, μειωμένοι κατά 30% συντελεστές ΦΠΑ θα ισχύουν πλέον στα εξής νησιά:

1. Αγαθονήσι
2. Άγιος Ευστράτιος
3. Αστυπάλαια
4. Ικαρία
5. Κάλυμνος
6. Κάρπαθος
7. Κάσος
8. Κω
9. Λειψοί
10. Λέρος
11. Λέσβος
12. Λήμνος
13. Μεγίστη
14. Νίσυρος
15. Οινούσσες
16. Πάτμος
17. Σαμοθράκη
18. Σάμος
19. Σύμη
20. Τήλος
21. Φούρνοι
22. Χάλκη
23. Χίος
24. Ψαρά

Επιπλέον θα ισχύει και σε πλειάδα νησίδων όπως, μεταξύ άλλων Γαϊδουρονήσι, Θύμαινα, Μάραθος, Παναγιά, Στρογγύλη κλπ.

Με εγκύκλιο που εξέδωσε ο διοικητής της ΑΑΔΕ, δίδονται διευκρινίσεις και πρακτικές πληροφορίες για το πώς θα εφαρμοστεί από αύριο η μείωση ΦΠΑ.

Συγκεκριμένα προβλέπεται:

Α. Για πωλήσεις αγαθών που ενεργούνται από τα νησιά με μειωμένο ΦΠΑ κατά 30%.

Για την εφαρμογή των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ, στις παραδόσεις αγαθών που ενεργούνται από τα παραπάνω νησιά πρέπει να συντρέχουν σωρευτικά οι παρακάτω προϋποθέσεις:

• Τα παραδιδόμενα αγαθά να βρίσκονται στα προαναφερθέντα νησιά κατά το χρόνο που γεννάται η φορολογική υποχρέωση, ανεξάρτητα από το τόπο που προορίζονται να αναλωθούν από τον αγοραστή.
• Η παράδοση πρέπει να ενεργείται από υποκείμενο στο φόρο, που έχει την επαγγελματική του εγκατάσταση στα νησιά αυτά, ανεξάρτητα από την ιδιότητα και τον τόπο εγκατάστασης του αγοραστή ή τον προορισμό των αγαθών.

Παράδειγμα 1:

Πολίτης στη Χίο που παραδίδει τυποποιημένα ζυμαρικά σε επιχείρηση με έδρα την Αθήνα, σε επιχειρήσεις εγκατεστημένες στην Λέρο, καθώς και σε φυσικά πρόσωπα πελάτες του στην Αθήνα και τον Βόλο. Για όλες οι ανωτέρω παραδόσεις εφαρμόζεται η κατά 30% μείωση του συντελεστή ΦΠΑ.

Σημειώνεται ότι ο μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ εφαρμόζεται και στις παραδόσεις που ενεργούνται από υποκαταστήματα επιχειρήσεων που λειτουργούν στα νησιά αυτά μόνιμα και όχι ευκαιριακά, ανεξάρτητα αν οι επιχειρήσεις αυτές έχουν την εγκατάστασή τους (έδρα) στην λοιπή Ελλάδα. Έτσι η ύπαρξη υποκαταστήματος στα πιο πάνω νησιά εξομοιώνεται με εγκατάσταση της ίδιας της επιχείρησης σ’ αυτή την περιοχή.

Παράδειγμα 2

Επιχειρηματίας με έδρα στην Αθήνα παραδίδει από το υποκατάστημά του στην Λέσβο τυποποιημένες ελιές σε επιχειρήσεις με έδρα την Κρήτη, καθώς και σε φυσικά πρόσωπα πελάτες του στην Λάρισα. Για όλες οι ανωτέρω παραδόσεις εφαρμόζεται η κατά 30% μείωση του συντελεστή ΦΠΑ.

Αντίθετα, ο μειωμένος κατά 30% συντελεστής ΦΠΑ δεν εφαρμόζεται για παραδόσεις αγαθών που ενεργούνται από εγκατεστημένη στις πιο πάνω περιοχές επιχείρηση μέσω υποκαταστήματός της που βρίσκεται στη λοιπή Ελλάδα.

Παράδειγμα 3

Κάτοικος στη Λέσβο παραδίδει από το υποκατάστημά του στην Αθήνα τυποποιημένες ελιές σε επιχειρήσεις με έδρα την Κρήτη, καθώς και σε φυσικά πρόσωπα πελάτες του στην Λάρισα. Για τις εν λόγω πράξεις δεν εφαρμόζεται η κατά 30% μείωση του συντελεστή ΦΠΑ.

Σημειώνεται ότι στην περίπτωση που έχουμε παραγγελιοδοχική πώληση με τον παραγγέλλοντα να είναι εγκατεστημένος στα εν λόγω νησιά και τον παραγγελιοδόχο να είναι εγκατεστημένο στη λοιπή Ελλάδα, ο μειωμένος κατά 30% συντελεστής ΦΠΑ θα εφαρμόζεται μόνο για τις παραδόσεις που ενεργούνται από τον παραγγελιοδόχο προς υποκείμενα στον φόρο πρόσωπα ή προς μη υποκείμενα στον φόρο νομικά πρόσωπα εγκατεστημένα στα νησιά αυτά. Αντίθετα, η εκκαθάριση που θα γίνει από τον παραγγελιοδόχο της λοιπής Ελλάδας προς τον παραγγέλλοντα εγκατεστημένο στα νησιά που εφαρμόζεται η κατά 30% μείωση, θα υπαχθεί στο μειωμένο συντελεστή.

Β. Παραδόσεις αγαθών από τη λοιπή Ελλάδα προς τα νησιά με μειωμένο ΦΠΑ κατά 30%.

Για την εφαρμογή μειωμένου κατά 30% συντελεστή ΦΠΑ στις παραδόσεις αγαθών που ενεργούνται από υποκείμενο στον φόρο, εγκατεστημένο σε οποιοδήποτε μέρος του εσωτερικού της χώρας προς τα προαναφερόμενα νησιά πρέπει η παράδοση των αγαθών να γίνεται σε:

α) αγοραστή υποκείμενο στο φόρο που έχει μόνιμη εγκατάσταση στα νησιά που ισχύουν οι μειωμένοι συντελεστές.

β) υποκείμενο, που έχει μεν την έδρα της επαγγελματικής του εγκατάστασης εκτός των προαναφερόμενων νησιών αλλά διατηρεί υποκατάστημα στις πιο πάνω περιοχές, για το οποίο προορίζεται η συγκεκριμένη αγορά εμπορεύσιμων ή παγίων.

γ) μη υποκείμενο στον φόρο νομικό πρόσωπο (ενδεικτικά Δημόσια, Δημοτική Υπηρεσία ή Οργανισμό) εγκατεστημένο στα νησιά αυτά Επομένως, με μειωμένο συντελεστή δικαιούνται να αγοράζουν οι υποκείμενοι στον φόρο που ασκούν μόνιμα οικονομική δραστηριότητα σε περιοχή που ισχύουν οι μειωμένοι κατά 30% συντελεστές και έχουν σχετική βεβαίωση έναρξης εργασιών επιχείρησης ή έναρξης υποκαταστήματος στην περιοχή αυτή, ανεξάρτητα αν η δραστηριότητά τους είναι φορολογητέα ή απαλλασσόμενη του ΦΠΑ.

Τα αγαθά που αγοράζονται θα πρέπει να προορίζονται για την άσκηση του επαγγέλματος του αγοραστή, που θα πρέπει να ασκείται στην ίδια περιοχή, ανεξάρτητα αν αυτά θα είναι εμπορεύσιμα ή πάγια αγαθά της επιχείρησης. Η ευθύνη της απόδειξης, ότι δηλαδή τα αγαθά προορίζονται για τη νησιώτικη περιοχή, που ισχύουν οι μειωμένοι συντελεστές, βαρύνει τον πωλητή. Αυτό σημαίνει ότι ο πωλητής δικαιούται αλλά και υποχρεούται να ζητά από τον αγοραστή κάθε νόμιμο δικαιολογητικό από το οποίο θα προκύπτει αφενός ο προορισμός των αγαθών και αφετέρου ότι ο αγοραστής έχει μόνιμη εγκατάσταση ή υποκατάστημα που λειτουργεί στην πιο πάνω νησιωτική περιοχή.

Στις περιπτώσεις που ο αγοραστής αναλαμβάνει ο ίδιος και τη μεταφορά, είτε με δικό του μεταφορικό μέσο είτε με μεταφορικό μέσο τρίτων, θα εφαρμόζεται μειωμένος συντελεστής μόνο εφόσον διαθέτει στον πωλητή στοιχεία, που δε θα επιδέχονται αμφισβήτηση, από τα οποία θα αποδεικνύεται ότι τα αγαθά μεταφέρονται σε νησί που εφαρμόζονται μειωμένοι συντελεστές ΦΠΑ κατά 30%.

Παράδειγμα 4

Υποκείμενος σε ΦΠΑ, ο οποίος διαθέτει επιχείρηση υποδημάτων στην Πάτρα παραδίδει υποδήματα σε υποκείμενους στο φόρο που είναι εγκατεστημένοι στην Κω και τη Χίο, αποστέλλοντας τα αγαθά στα νησιά αυτά. Για τις παραδόσεις αυτές εφαρμόζεται η κατά 30% μείωση του συντελεστή ΦΠΑ.

Παράδειγμα 5

Υποκείμενος σε ΦΠΑ με επιχείρηση στην Αθήνα παραδίδει είδη ρουχισμού σε επιχείρηση ενδυμάτων που έχει έδρα στη Ρόδο και υποκαταστήματα στη Σάμο και τη Χίο. Για την ανωτέρω παράδοση τιμολογεί την έδρα της επιχείρησης στην Ρόδο και αποστέλλει τα πωλούμενα αγαθά στα υποκαταστήματά της επιχείρησης. Για τις παραδόσεις στα υποκαταστήματα εφαρμόζεται η κατά 30% μείωση του συντελεστή ΦΠΑ.

Παράδειγμα 6

Υποκείμενος σε ΦΠΑ που είναι εγκατεστημένος στην Καλαμάτα πουλά σε ιδιώτη πελάτη του ένα ηλεκτρικό ψυγείο αναλαμβάνοντας την μεταφορά του ψυγείου στην οικία του στην Κάλυμνο. Για τη συναλλαγή αυτή δεν εφαρμόζεται η μείωση του συντελεστή ΦΠΑ παρότι η Κάλυμνος περιλαμβάνεται στα νησιά που εφαρμόζονται μειωμένοι συντελεστές διότι το πρόσωπο που λαμβάνει τα αγαθά είναι ιδιώτης. Αν το ίδιο πρόσωπο – αγοραστής των αγαθών διαθέτει επίσης ατομική επιχείρηση και αγοράζει ψυγείο για τον εξοπλισμό της επιχείρησης που διαθέτει στην Κάλυμνο από τον ίδιο πωλητή ο οποίος το μεταφέρει σε αυτόν, η συναλλαγή αυτή υπάγεται σε μειωμένο κατά 30% συντελεστή, γιατί το αποκτά ως υποκείμενος και το αγαθό μεταφέρεται στην Κάλυμνο.

Παράδειγμα 7

Υποκείμενος σε ΦΠΑ με επιχείρηση στην Αθήνα παραδίδει 10 κλιματιστικά στον Δήμο Χίου αποστέλλοντας τα αγαθά στο νησί. Η πράξη αυτή υπάγεται σε μειωμένο κατά 30% συντελεστή ΦΠΑ.

Γ. Υπηρεσίες που εκτελούνται «υλικά» στα νησιά που εφαρμόζονται μειωμένοι συντελεστές ΦΠΑ κατά 30% από υποκείμενο στον φόρο, ο οποίος κατά τον χρόνο που ο φόρος γίνεται απαιτητός είναι εγκαταστημένος στην περιοχή αυτή: Η παροχή υπηρεσιών από υποκείμενους στον φόρο εγκατεστημένους σε κάποιο από τα προαναφερθέντα νησιά υπάγεται στους μειωμένους κατά 30% συντελεστές ΦΠΑ, μόνο εφόσον οι υπηρεσίες αυτές εκτελούνται «υλικά» στα νησιά αυτά.

Αντίθετα: α) η παροχή υπηρεσιών από υποκειμένους στο φόρο μη εγκατεστημένους σε κάποιο από τα προαναφερόμενα νησιά δεν υπάγεται στους μειωμένους κατά 30% συντελεστές ΦΠΑ, ακόμη κι αν οι υπηρεσίες αυτές εκτελούνται υλικά σε νησί για το οποίο ισχύει η εν λόγω κατά 30% μείωση, δεδομένου ότι στην περίπτωση αυτή δεν πληρούται ο όρος της ύπαρξης μόνιμης εγκατάστασης σε νησί με μειωμένους κατά 30% συντελεστές ΦΠΑ, από την οποία να παρέχονται οι σχετικές υπηρεσίες. β) η παροχή υπηρεσιών από υποκειμένους στο φόρο εγκατεστημένους σε κάποιο από τα προαναφερόμενα νησιά δεν υπάγεται στους μειωμένους κατά 30% συντελεστές ΦΠΑ, εάν οι υπηρεσίες αυτές δεν εκτελούνται υλικά σε νησί για το οποίο ισχύει η εν λόγω κατά 30% μείωση, δεδομένου ότι στην περίπτωση αυτή δεν πληρούται ο όρος της υλικής εκτέλεσης. Υπενθυμίζεται ότι με επαγγελματική εγκατάσταση εξομοιώνεται και η ύπαρξη εργοταξίου, για τα εκτελούμενα τεχνικά έργα σε νησιά που εφαρμόζονται μειωμένοι κατά 30% συντελεστές ΦΠΑ.

Παράδειγμα 8

Μηχανικός εγκατεστημένος στην Κάρπαθο παρέχει υπηρεσίες επιτόπιας επίβλεψης της ανέγερσης τουριστικών κατοικιών στην Κάλυμνο. Για τις εν λόγω υπηρεσίες εφαρμόζεται η κατά 30% μείωση των συντελεστών ΦΠΑ, έστω και αν ο τόπος εγκατάστασης του υποκειμένου διαφέρει από τον τόπο της υλικής εκτέλεσης της υπηρεσίας, δεδομένου ότι και η Κάρπαθος και η Κάλυμνος περιλαμβάνονται στα νησιά για τα οποία εφαρμόζονται οι κατά 30% μειωμένοι συντελεστές.

Παράδειγμα 9

Μηχανικός εγκατεστημένος στην Ρόδο παρέχει υπηρεσίες επιτόπιας επίβλεψης της ανέγερσης τουριστικών κατοικιών στην Κάρπαθο. Για τις εν λόγω υπηρεσίες δεν εφαρμόζεται μειωμένος συντελεστής διότι δεν πληρούται ο όρος της μόνιμης εγκατάστασης σε νησί που εφαρμόζεται μειωμένος συντελεστής.

Παράδειγμα 10

Μηχανικός εγκατεστημένος στην Κάρπαθο παρέχει υπηρεσίες επιτόπιας επίβλεψης της ανέγερσης τουριστικών κατοικιών στην Ρόδο. Οι εν λόγω υπηρεσίες υπάγονται σε συντελεστή ΦΠΑ 24% διότι δεν πληρούται όρος της υλικής εκτέλεσης σε νησί που εφαρμόζεται μειωμένος κατά 30% συντελεστής ΦΠΑ. Δ. Εισαγωγή αγαθών στα οποία εφαρμόζονται μειωμένοι συντελεστές ΦΠΑ κατά 30%. Στις εισαγωγές αγαθών που πραγματοποιούνται στα ανωτέρω νησιά, εφαρμόζονται οι μειωμένοι συντελεστές ΦΠΑ υπό την προϋπόθεση ότι η εισαγωγή γίνεται σε αυτά, χωρίς να εξετάζεται αν η εισαγωγή πραγματοποιείται από υποκείμενο ή μη στον φόρο, υπό την προϋπόθεση ότι τα πρόσωπα αυτά (νομικά ή φυσικά) είναι εγκατεστημένα ή έχουν την κατοικία ή τη συνήθη διαμονή τους στα εν λόγω νησιά. Προϋποθέσεις εφαρμογής των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ στα νησιά αυτά είναι: α. Σε περίπτωση εισαγωγής αγαθών από υποκείμενους στον ΦΠΑ ή από υποκείμενους που πραγματοποιούν απαλλασσόμενες πράξεις ή από αγρότες του ειδικού καθεστώτος, πρέπει κατά τον τελωνισμό των αγαθών στο αρμόδιο τελωνείο εισαγωγής να επιβεβαιώνεται από τον αρμόδιο υπάλληλο της Τελωνειακής Υπηρεσίας, μέσω του πληροφοριακού συστήματος φορολογίας της ΑΑΔΕ, ότι ο υποκείμενος είναι κάτοχος άδειας έναρξης εργασιών ή δήλωσης λειτουργίας υποκαταστήματος και ότι έχει την επαγγελματική του εγκατάσταση στα εν λόγω νησιά. β. Σε περίπτωση εισαγωγής αγαθών από πρόσωπα μη υποκείμενα στον ΦΠΑ (ιδιώτες), απαιτείται η υποβολή στοιχείων που αποδεικνύουν τη μόνιμη εγκατάστασή τους στα νησιά αυτά, όπως ενδεικτικά πράξη διοικητικού προσδιορισμού φόρου, βεβαίωση αστυνομικής ή κοινοτικής αρχής, καθώς και λογαριασμοί κοινής ωφέλειας. Επιπλέον, η εγκατάσταση δηλώνεται και από τον ίδιο τον ιδιώτη με την υποβολή υπεύθυνης δήλωσης του ν. 1599/1986.

Παράδειγμα 11

Υποκείμενος εγκατεστημένος στη Χίο με επιχείρηση ηλεκτρικών ειδών εισάγει ηλεκτρικές συσκευές από την Ιαπωνία και υποβάλει διασάφηση εισαγωγής στο νησί αυτό. Η συναλλαγή υπάγεται στον μειωμένο κατά 30% συντελεστή ΦΠΑ. Παράδειγμα 12 Ιδιώτης μόνιμος κάτοικος Λέσβου εισάγει ποδήλατο από την Κίνα. Για την εισαγωγή υποβάλει στο τελωνείο Μυτιλήνης διασάφηση εισαγωγής καθώς και αποδεικτικά μόνιμης κατοικίας (πράξη διοικητικού προσδιορισμού φόρου, λογαριασμούς κοινής ωφέλειας κλπ) και υπεύθυνη δήλωση του ν. 1599/1986 περί μόνιμης διαμονής. Η συναλλαγή υπάγεται στον μειωμένο κατά 30% συντελεστή ΦΠΑ. Παράδειγμα 13 Ιδιώτης μόνιμος κάτοικος Καλύμνου εισάγει τηλεόραση από την Κίνα και υποβάλει διασάφηση εισαγωγής στο Α΄ Τελωνείο Πειραιά. Η συναλλαγή υπόκειται σε κανονικό συντελεστή ΦΠΑ καθόσον η εισαγωγή δεν πραγματοποιείται στο εν λόγω νησί. Σημειώνεται ότι, σε περίπτωση εκ παραδρομής εφαρμογής μεγαλύτερου συντελεστή ΦΠΑ, πχ 24% αντί 17%, υπάρχει δυνατότητα να εκδοθεί πιστωτικό τιμολόγιο μόνο για τη διόρθωση του ΦΠΑ.

Της Άννας Στεργίου

Η μεγάλη εικόνα: Η Ελλάδα από μόνη της είναι μία χώρα, που προσφέρεται για τουρισμό, διότι διαθέτει ήλιο, θάλασσα, ωραίες παραλίες, από ικανοποιητικές ως εξαιρετικές τουριστικές υπηρεσίες σε πολλές περιοχές της χώρας κι έχει βελτιώσει και τους οδικούς της άξονες. Έχει κουλτούρα φιλοξενίας, δυνατά στελέχη, ξενοδόχους συνήθως δεύτερης γενιάς και μία χώρα με αμύθητους αρχαιολογικούς θησαυρούς, ιστορία, πολιτιστικά γεγονότα, λιγότερα αθλητικά γεγονότα κ.ά.

Κυρίως όμως διαθέτει πολλές και διαφορετικές ομορφιές, που είναι συγκλονιστικές για τον επισκέπτη. Από την Κρήτη ως την Ξάνθη κι από τη Σάμο και τις Κυκλάδες ίσαμε την Ήπειρο και την Κέρκυρα η ιστορία, η αρχιτεκτονική, οι συνήθειες έχουν κοινά χαρακτηριστικά αλλά και πολύ διαφορετικά στοιχεία, που μπορεί κάποιος να δει και να διαπιστώσει από κοντά.

Οικονομικά στοιχεία: Στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος δείχνουν πως το ταξιδιωτικό ισοζύγιο παρουσίασε πλεόνασμα 1,99 δισ. ευρώ τον Οκτώβριο και 19,47 δισ. ευρώ την περίοδο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου 2025. Oι εισπράξεις αυξήθηκαν κατά 8,2% τον Οκτώβριο και κατά 8,9% στο δεκάμηνο ενώ χωρίς να έχει τελειώσει ο χρόνος το αεροδρόμιο της Αθήνας κλείνει με 34 εκατ. Επιβάτες και χώρια αυτούς, που ήρθαν οδικώς ή από άλλα αεροδρόμια.

Έως τα μέσα του 2025, η Ελλάδα είχε ήδη υποδεχτεί πάνω από 660.000 Αμερικανούς ταξιδιώτες, μετά τις απευθείας πτήσεις, βελτιώνοντας αισθητά τα τουριστικά της μεγέθη σ΄ αυτήν την αγορά. Γερμανοί, Ιταλοί κ.ά. προτίμησαν τη χώρα μας, η οποία άνοιξε κάποια παράθυρα και σε χώρες, που δεν ήταν παραδοσιακές τουριστικές αγορές.

Τα αγκάθια

Η εργασιακή εξουθένωση: Η εφαρμογή του 13ωρου ήταν φυσικά μία ήττα για το εργατικό κίνημα, με πρώτα θύματα τους εργαζόμενους στον ξενοδοχειακό κλάδο και την εστίαση. Οι ατέλειωτες ώρες δουλειάς φυσικά και δεν ωφέλησαν τους εργαζόμενους, οι οποίοι βίωσαν καθεστώς εργασιακής εξουθένωσης και πολλοί ξενοδοχοϋπάλληλοι ήταν δυσεύρετοι με αποτέλεσμα να χρειαστούν εισαγωγές εργαζομένων.

Οι ατέλειωτες ώρες δουλειάς απομακρύνουν το ελληνικό προσωπικό ενώ δημιουργούν και μία πικρή γεύση για τους ανθρώπους που δουλεύουν στον τουρισμό. Μολονότι διαμαρτυρήθηκαν επανειλημμένα για να πάρει πίσω η κυβέρνηση ένα μνημονιακό μέτρο, που τους είχε τάξει, πως θα το καταργήσει κι αφορούσε στο ταμείο ανεργίας τους, τους άφησε έκθετους.

Τιμές πανάκριβες και υψηλοί ναύλοι: Πολλά από τα ελληνικά νησιά έγιναν απλησίαστα για τον Έλληνα ταξιδιώτη, τα ναύλα για τα καράβια έγιναν πολύ δύσκολο να καλυφθούν για τον μέσο οικογενειάρχη ενώ τα παράπονα δεν έλειψαν για το πανάκριβο ελληνικό τραπέζι, σε μέρη, που θεωρούνται πια οι τοπ προορισμοί. Στην πλατφόρμα συζητήσεων Reddit, χρήστες ανέφεραν εμπειρίες όπου ένιωθαν ότι υπάρχουν υπερβολικές χρεώσεις σε καταστήματα ή πιέσεις για πληρωμή σε μετρητά.

Διαμαρτυρήθηκαν και για μεταφορείς- ταξιτζήδες κι υπερβολικές χρεώσεις. Όμως, είναι αλλιώς μία κουβέντα να μένει σ΄ ένα αρνητικό δημοσίευμα κι αλλιώς είναι να πολλαπλασιάζεται, όταν κι άλλοι προσθέτουν ανάλογες εμπειρίες. Σύμφωνα με ερώτηση που έγινε από το ΠΑΣΟΚ στη Βουλή «μια τετραμελής οικογένεια με εσωτερική καμπίνα και αυτοκίνητο από το εξωτερικό ταξιδεύει με 696 ευρώ, όταν στην Ελλάδα για την αντίστοιχη διαδρομή το κόστος ανέρχεται σε 1.105,50 ευρώ».

Ελληνική Φιλοξενία: Ταυτόχρονα προβλήματα, που είχαν σχέση με τους υπαλλήλους στον τουρισμό και την εστίαση δεν λύθηκαν απειλώντας εν τέλει την ελληνική φιλοξενία, που ήταν ο πιο σημαντικός παράγοντας, γίνεται ολοένα και πιο διεθνιστική ελλοχεύοντας τον κίνδυνο ν΄ απαξιωθεί, αφού γίνεται ολοένα και πιο απόμακρη. Τα προβλήματα που μπορεί να μη φαίνονται στον κόσμο. Όμως, υπάρχουν και μέσα στα ξενοδοχεία, όταν η επιλογή εργαζομένων είναι από πολλές και διαφορετικές χώρες, που συχνά έχουν πολιτικά προβλήματα μεταξύ τους και βγαίνουν και πάνω στην ένταση της δουλειάς.

Οι επιμέρους εικόνες: Το «όσα βλέπει η πεθερά» συνεχίστηκε και φέτος. Δρόμοι ωραίοι στη μπροστινή πλευρά και ουκ ολίγοι να’ ναι η χαρά της λακκούβας, ακόμη και σε τουριστικές περιοχές. Σκουπίδια πεταμένα ακόμη και σε καθαρά τουριστικές περιοχές, προβλήματα στις παραλίες κ.ά.

Η ταξιδιωτική κρίση στη Σαντορίνη. Το διάστημα 26–28 Ιανουαρίου 2025 σημειώθηκαν δεκάδες έως χιλιάδες μικροί σεισμοί γύρω από τη Σαντορίνη και στα θαλάσσια νερά βόρεια/βορειοανατολικά της καλδέρας. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα στις 6 Φεβρουαρίου 2025 η ελληνική κυβέρνηση να κηρύξει σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης στη Σαντορίνη λόγω της συνεχιζόμενης σεισμικής δραστηριότητας, με δεκάδες χιλιάδες σεισμούς που έπληξαν το νησί. Η τουριστική κίνηση τον Ιούλιο ήταν περίπου 15% χαμηλότερη από το κανονικό, αν και υπήρξε σταδιακή επαναφορά των κρατήσεων και των αφίξεων σε σχέση με τον Ιούνιο ώσπου η κατάσταση εξομαλύνθηκε.

Διαχείριση αδέσποτων ζώων: Η εμπειρία των επισκεπτών ήταν συνολικά θετική αλλά δεν έλειπαν και τα παράπονα για τη διαχείριση των ζώων στις πλατφόρμες Reddit, Tripadvisor και Google Reviews Τα παράπονα σε πλατφόρμες για τα αδέσποτα ήταν κυρίως από ζωόφιλους που θεώρησαν πως δεν υπάρχει μέριμνα από το κράτος ή την αυτοδιοίκηση, απ΄ όσους φοβούνταν μήπως εκδηλώσουν επιθετική συμπεριφορά προς αυτούς ή τα παιδιά τους.

Χειμερινός τουρισμός και μπλόκα: Ο Σύνδεσμος Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΣΕΤΕ), σε ανακοίνωσή του επισήμανε ότι παρακολουθεί με ιδιαίτερη ανησυχία τη συνέχιση των αποκλεισμών στο οδικό δίκτυο, σε μία κρίσιμη συγκυρία για τη χριστουγεννιάτικη περίοδο και τον χειμερινό τουρισμό. Η απώλεια της περιόδου των Χριστουγέννων, τόνισε, απειλεί τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων χειμερινού τουρισμού. «Η απώλειά της δεν συνιστά απλώς μία πρόσκαιρη ζημία, αλλά θέτει ζήτημα επιβίωσης, με άμεσες επιπτώσεις για χιλιάδες εργαζόμενους και τις τοπικές κοινωνίες που εξαρτώνται από τη λειτουργία τους», ανέφερε.

Πισίνες: Ο νόμος για τις πισίνες άλλαξε σε ό, τι αφορά στη φύλαξη και στη χρήση θαλασσινού νερού, αλλά αυτό δεν σταμάτησε τα προβλήματα, αφού και πάλι υπήρξαν θύματα – παιδιά, που έπεσαν μέσα και δεν βγήκαν ποτέ.  

Υπερτουρισμός: Πρόκειται για το μεγαλύτερο πρόβλημα που είναι σε εξέλιξη αυτή τη στιγμή και στην Ευρώπη και επηρεάζει και την Ελλάδα. Ορδές τουριστών, που έρχονται συνήθως συγκεκριμένες χρονικές περιόδους με ολέθρια αποτελέσματα για μνημεία αιώνων, αλλαγές στην καθημερινότητα των πολιτών, με κυκλοφοριακό χάος, αδυναμίες στη διαχείριση κυρίως του νερού και του ρεύματος αλλά ακόμη περισσότερο των σκουπιδιών. Υπάρχουν περιοχές, που είναι υπερκορεσμένες τουριστικά και άλλες που είναι εντελώς υποανάπτυκτες, παρότι έχουν ιστορικά μνημεία ή φυσικές ομορφιές. Μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης προωθείται σύγχρονο μοντέλο διακυβέρνησης στον τουρισμό με την υποστήριξη της σύστασης και λειτουργίας των Οργανισμών Διαχείρισης και Προώθησης Προορισμών (DMOs Destination Management Organizations), σε περιφέρειες και δήμους της χώρας.

Προσβασιμότητα: Η Ελλάδα, παρά τις προσπάθειες που έχουν καταβληθεί, είναι πολύ πίσω σε ό, τι αφορά στην προσβασιμότητα. Πέρα από τις όποιες δυσκολίες υπάρχουν για τα παλαιά ξενοδοχεία ή για τις περιοχές που είναι αμφιθεατρικά χτισμένες και τους παραδοσιακούς οικισμούς για τον λεγόμενο ασημένιο τουρισμό ή τον τουρισμό ΑμΕΑ είναι ελάχιστες οι περιοχές, που μπορεί κάποιος να απολαύσει και να χαρεί με ασφάλεια τις διακοπές του, βγαίνοντας από το ξενοδοχείο, ακόμη κι αν το ίδιο έχει φροντίσει για τις υποδομές του.

Περίπου 30,9% των ξενοδοχείων στην Ελλάδα διαθέτουν ειδικά διαμορφωμένα δωμάτια για άτομα με αναπηρία (ΑμεΑ), σύμφωνα με στοιχεία του Ινστιτούτου Τουριστικών Ερευνών και Προβλέψεων (ΙΤΕΠ). Όμως, σ’ αυτό το ζήτημα έχουν ευθύνη και οι δήμοι και το κεντρικό κράτος, που, όπως διαμαρτύρονται, τους υποχρηματοδοτεί.

ΞΕΕ κατά Booking.com. Το Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο Ελλάδος (ΞΕΕ) έχει κινηθεί νομικά και έχει υποστηρίξει δράσεις, κυρίως μέσω συλλογικών αγωγών ή καταγγελιών, κατά πλατφορμών, όπως η Booking.com, εστιάζοντας σε θέματα ανταγωνισμού (ρήτρες ισοτιμίας τιμών, πνευματικών δικαιωμάτων και unfair practices, με στόχο την προστασία των Ελλήνων ξενοδόχων και τη βελτίωση των όρων συνεργασίας.

Όπως ανακοινώθηκε από το υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, από το συνολικό αυτό ποσό, 12.273.674,92 ευρώ αφορούν 126.984 δικαιούχους επιβάτες, για ακτοπλοϊκά και αεροπορικά ταξίδια που πραγματοποιήθηκαν από 1 Οκτωβρίου έως και 31 Δεκεμβρίου 2024.

Παράλληλα, 9.886.614,87 ευρώ κατευθύνθηκαν σε 1.788 επιχειρήσεις, στο πλαίσιο της Β’ φάσης επιλεξιμότητας δαπανών, που αφορούν τη μεταφορά εμπορευμάτων κατά τη χρονική περίοδο από 1 Ιουλίου 2022 έως 31 Δεκεμβρίου 2022. Οι πληρωμές αυτές αφορούν την εξόφληση του υπολοίπου των αιτήσεων χρηματοδότησης επιχειρήσεων με έδρα τα 31 νησιά, με πληθυσμό άνω των 3.500 κατοίκων.

Υπενθυμίζεται ότι οι επιχειρήσεις νησιών με πληθυσμό έως 3.500 κατοίκους, καθώς και οι αιτήσεις με επιλέξιμη αξία έως 2.000 ευρώ, έχουν ήδη εξοφληθεί, τον Μάιο του 2025 και τον Δεκέμβριο του 2024 αντίστοιχα.

Ο υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, Βασίλης Κικίλιας, δήλωσε:

«Συνεχίζουμε με πολιτικές που βελτιώνουν την ποιότητα ζωής των νησιωτών και στηρίζουν τη νησιωτικότητα, η οποία αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτημα για τη χώρα μας. Οι πληρωμές του Μεταφορικού Ισοδύναμου για επιβάτες και επιχειρήσεις αποτυπώνει έμπρακτα αυτή τη βούλησή μας. Το μέτρο λειτουργεί ως ουσιαστικό εργαλείο άμβλυνσης των ανισοτήτων που αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι των νησιών μας, τόσο στις μετακινήσεις τους όσο και στη λειτουργία των επιχειρήσεών τους».

Ο υφυπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, Στέφανος Γκίκας, δήλωσε:

«Το Μεταφορικό Ισοδύναμο έχει ως στόχο να βελτιώσει και να ενισχύσει την καθημερινότητα των νησιωτών μας. Προς αυτή την κατεύθυνση κινούμαστε για τον ανασχεδιασμό και τον εκσυγχρονισμό του μέτρου, προς όφελος των νησιών μας».