Στην εκδήλωση συμμετείχαν επίσης, ο υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, Βασίλης Κικίλιας, ο περιφερειάρχης Νοτίου Αιγαίου, Γιώργος Χατζημάρκος, και οι βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, Δωδεκανήσων, Γιάννης Παππάς και Μανώλης Κόνσολας, Μαγνησίας, Χρήστος Τριαντόπουλος και Χρήστος Μπουκώρος, Ζακύνθου, Διονύσης Ακτύπης, και Ηρακλείου Κρήτης, Λευτέρης Αυγενάκης.

Επίσης, συμμετείχαν οι δήμαρχοι Νάξου και Μικρών Κυκλάδων, Δημήτρης Λιανός, Αμοργού, Λευτέρης Καραΐσκος, Σκοπέλου, Σταμάτης Περίσσης, Αλονήσσου, Παναγιώτης Αναγνώστου, Ζακύνθου, Γιώργος Στασινόπουλος, Βιάννου, Παύλος Μπαριτάκης και Λέρου, Τιμόθεος Κωττάκης. Παρέμβαση μέσω τηλεδιάσκεψης πραγματοποίησαν οι δήμαρχοι Ρόδου, Αλέξανδρος Κολιάδης και Αστυπάλαιας, Νίκος Κομηνέας. Συμμετείχε και ο γενικός γραμματέας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων του ΥΠΕΝ, Πέτρος Βαρελίδης.

Με το πρόγραμμα αυτό χρηματοδοτούνται 10 έργα σε 9 νησιωτικούς δήμους με συνολικό ποσό ύψους άνω των 15 εκατομμυρίων ευρώ. Με τα νέα αυτά έργα βελτιώνονται οι συνθήκες ύδρευσης στους ωφελούμενους δήμους, καθώς επιτυγχάνεται μείωση διαρροών νερού με την επισκευή και αναβάθμιση πεπαλαιωμένων δικτύων, αυξάνεται η υδροδότηση περιοχών με την κατασκευή νέων δικτύων και εξασφαλίζεται επαρκής υδροδότηση σε περιοχές που αντιμετωπίζουν φαινόμενα λειψυδρίας με την εγκατάσταση νεών μονάδων αφαλάτωσης, καθώς και την κατασκευή των σχετικών υποστηρικτικών έργων.

Ειδικότερα:

Στις Κυκλάδες, βελτιώνονται υφιστάμενα δίκτυα ύδρευσης στη Νάξο και κατασκευάζεται δεξαμενή ύδρευσης στην Αμοργό.

Στα Δωδεκάνησα, εγκαθίστανται μονάδες αφαλάτωσης στην Αστυπάλαια, επισκευάζονται και κατασκευάζονται δίκτυα ύδρευσης στη Ρόδο και εγκαθίστανται μονάδες αφαλάτωσης με τα συνοδά τους έργα στη Λέρο.

Στις Σποράδες, αναβαθμίζονται δίκτυα στη Σκόπελο και πραγματοποιούνται υποστηρικτικά έργα αφαλατώσεων στην Αλόννησο.

Στα Επτάνησα, εγκαθίσταται μονάδα επεξεργασίας πόσιμου νερού στη Ζάκυνθο

Στην Κρήτη, αναβαθμίζονται δίκτυα στη Βιάννο.

Ο κ. Παπασταύρου, μετά την υπογραφή της απόφασης, δήλωσε: «Σήμερα, στο πλαίσιο του άξονα Παροχή Πόσιμου Νερού και διαχείριση υδάτων του Τομεακού Προγράμματος Ανάπτυξης του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, υπογράψαμε τη χρηματοδότηση 10 έργων σε 9 νησιά της χώρας, που αφορούν τη βελτίωση των υποδομών και των υδροδοτικών δικτύων. Η σημερινή υπογραφή δεν είναι μια αποσπασματική παρέμβαση. Εντάσσεται σε μια συνολική πολιτική για την υπεύθυνη διαχείριση των υδάτινων πόρων, με σχέδιο, συνεργασία και έμφαση στις περιοχές που αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες πιέσεις. Έρχεται σε συνέχεια της Εθνικής Στρατηγικής για τα Ύδατα που θέσαμε προχθές σε δημόσια διαβούλευση. Και πριν από το Νομοσχέδιο για την αντιμετώπιση του κατακερματισμού των παρόχων υπηρεσιών ύδατος, που επίκειται άμεσα. Η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη έχει αποδείξει ότι στέκεται δίπλα στην περιφέρεια και ιδιαίτερα στα νησιά μας. Όχι με λόγια, αλλά με πράξεις. Με πόρους, με έργα και με παρεμβάσεις που βελτιώνουν την καθημερινότητα».

Η έκθεση, που παρουσιάζεται αύριο Πέμπτη στα γραφεία της Ελληνικής Εταιρείας Περιβάλλοντος και Πολιτισμού (ΕΛΛΕΤ) στην Πλάκα, αποτελεί την τρίτη κατά σειρά μελέτη του Παρατηρητηρίου μετά το 2012 και το 2019. Επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας είναι ο ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αιγαίου, Γιάννης Σπιλάνης.

Πάνω από τέσσερις κλίνες ανά κάτοικο

Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, εάν υπολογιστούν μαζί τα ξενοδοχεία και οι πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης, σε Μύκονο, Σαντορίνη και Κουφονήσι αντιστοιχούν περισσότερες από τέσσερις τουριστικές κλίνες για κάθε μόνιμο κάτοικο.

Παράλληλα, έξι νησιά ξεπερνούν τις τρεις κλίνες ανά κάτοικο, ενώ συνολικά 13 νησιά έχουν πάνω από δύο κλίνες ανά μόνιμο κάτοικο.

Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο πιεστική όταν προστεθούν και οι παραθεριστικές κατοικίες. Σε αυτή την περίπτωση, η Σέριφος φτάνει τις 8 κλίνες ανά κάτοικο, η Σχοινούσα τις 6,8, η Αντίπαρος τις 6,4 και ο Καστός τις 6. Υψηλές αναλογίες καταγράφονται επίσης σε Ηρακλειά, Κύθνο, Κέα, Σίκινο, Μύκονο και Αμμουλιανή.

Τουριστική πυκνότητα που θυμίζει μεγαλούπολη

Ιδιαίτερα αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία για την τουριστική πυκνότητα. Η Σαντορίνη καταγράφει 863,4 κλίνες ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο, η Μύκονος 611,4 και η Σκιάθος 381,5. Ακολουθούν το Κουφονήσι, οι Παξοί, η Κως και ο Πόρος, με περισσότερες από 200 κλίνες ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο.

Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η συνολική πληθυσμιακή πυκνότητα κατά την αιχμή της τουριστικής περιόδου. Αν συνυπολογιστούν επισκέπτες και κάτοικοι, η Σαντορίνη φτάνει τα 1.164 άτομα ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο, ξεπερνώντας ακόμη και την Αττική. Πάνω από τα 1.000 άτομα ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο εμφανίζει και η Σαλαμίνα, κυρίως λόγω των χιλιάδων εξοχικών κατοικιών.

Υψηλές πυκνότητες καταγράφονται επίσης σε Μύκονο, Σκιάθο, Αίγινα, Σπέτσες και Πόρο, ενώ μόλις 22 νησιά παραμένουν κάτω από τα 100 άτομα ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο.

Ανάπτυξη χωρίς κοινωνική ισορροπία

Η μελέτη επισημαίνει ότι η συνεχής αύξηση των τουριστικών ροών ενισχύει τη συνολική οικονομική δραστηριότητα, χωρίς όμως να διασφαλίζει αντίστοιχη κοινωνική συνοχή ή ισόρροπη ανάπτυξη.

Παράλληλα, υπενθυμίζεται ότι μόλις έντεκα νησιά παρουσίασαν πληθυσμιακή αύξηση την τελευταία δεκαετία, μεταξύ αυτών η Σαντορίνη, η Μύκονος, η Ρόδος, η Πάρος και η Νάξος.

Αντίθετα, νησιά με έντονη τουριστική δραστηριότητα, όπως η Κέρκυρα και η Θάσος, καταγράφουν σημαντική μείωση πληθυσμού.

Έντονη δυσπιστία των τοπικών κοινωνιών

Στην έκθεση περιλαμβάνονται επίσης αποτελέσματα διαβουλεύσεων σε νησιά του Ιονίου και του Αιγαίου, όπου αποτυπώνεται έντονος προβληματισμός των κατοίκων για το μοντέλο τουριστικής ανάπτυξης.

Περισσότερο από το 60% των ερωτηθέντων θεωρεί ότι δεν υπάρχει σταθερό σχέδιο αντιμετώπισης των προβλημάτων που δημιουργεί ο υπερτουρισμός, ούτε αποτελεσματική προστασία της νομιμότητας και του δημόσιου συμφέροντος.

Παρότι οι περισσότεροι αναγνωρίζουν ότι ο τουρισμός δημιουργεί θέσεις εργασίας και αυξάνει τα εισοδήματα, πάνω από έξι στους δέκα εκτιμούν ότι τα μεγαλύτερα οικονομικά οφέλη καταλήγουν σε επιχειρηματίες που δεν ζουν μόνιμα στα νησιά.

Για την αποτελεσματικότητα των ελέγχων, οι στόχοι έχουν επιλεγεί βάσει risk analysis, με τη βοήθεια αλγορίθμου Τεχνητής Νοημοσύνης.

Αν και τα κριτήρια δεν δημοσιοποιούνται, σύμφωνα με πληροφορίες διασταυρώνονται όλα τα δεδομένα που αποστέλλονται από τα POS στην ΑΑΔΕ, με στοιχεία από πλατφόρμες παραγγελιοληψίας, με συγκριτικά στοιχεία τζίρου και απόδοσης ΦΠΑ ανά κλάδο όπως προκύπτουν από το myData κ.λ.π.

«Μαύρη» λίστα των παραβατών

Πολύτιμο «εργαλείο» αποτελεί και η «μαύρη» λίστα των παραβατών, που εμπλουτίζεται κάθε χρόνο και στόχος είναι με τον επανέλεγχο αυτών των περιπτώσεων να αυξηθεί η αυτοσυμμόρφωση.

Εστιατόρια, καφέ, κέντρα διασκέδασης, γραφεία ενοικίασης αυτοκινήτων και δικύκλων, χώροι στάθμευσης επί πληρωμή, ημερόπλοια, τοπικά κομμωτήρια και χώροι ευεξίας, καταλύματα παντός τύπου είναι οι προφανείς στόχοι πρώτης γραμμής, όπου η παραβατικότητα χτυπάει «κόκκινο».

Η διενέργεια των μερικών επιτόπιων ελέγχων θα υποστηριχθεί από τη χρήση της ψηφιακής εφαρμογής ΕΛΕΓΧΟΣlive, η οποία επιτρέπει την άμεση πρόσβαση στο προφίλ του φορολογούμενου και εκδίδει το ηλεκτρονικό σημείωμα διαπιστώσεων παραβάσεων. Όσον αφορά στις περιοχές, όπου θα πέσει το βάρος των ελέγχων, η νησιωτική χώρα θα έχει την τιμητική της, όπου με βάση τα στοιχεία της Φορολογικής Αρχής, περίπου το 40% των επιχειρήσεων κινούνται στη «γκρίζα» ζώνη.

Κεντρικός συντονισμός

Το σχέδιο προβλέπει συντονισμό των ελέγχων σε πραγματικό χρόνο από την Αίθουσα Επιχειρήσεων της ΑΑΔΕ, όπου θα καταλήγουν συνεχώς πληροφορίες, φωτογραφίες και βίντεο από τα σημεία των εφόδων.

Στις πιο απαιτητικές περιπτώσεις θα χρησιμοποιούνται ακόμη και drones, τα οποία θα πετούν πάνω από τους ελεγκτικούς στόχους, μεταφέροντας σε πραγματικό χρόνο εικόνα στους φορο-«ράμπο» πριν από την έφοδο.

Παράλληλα, στο σχέδιο περιλαμβάνονται αιφνιδιαστικοί «μυστικοί» έλεγχοι, με εφοριακούς να εμφανίζονται ως τουρίστες σε καταστήματα και επιχειρήσεις, προκειμένου να διαπιστώνουν εάν εκδίδονται αποδείξεις λιανικής ή αν τα POS είναι συνδεδεμένα με τις ταμειακές μηχανές και το myDATA.

Πιο συγκεκριμένα, κατά τη διενέργεια των ελέγχων:

• Θα ελέγχεται η εκπλήρωση των φορολογικών υποχρεώσεων, η τήρηση των βιβλίων και η έκδοση των φορολογικών στοιχείων.
• Θα καταγράφονται πληροφορίες για τη συμπεριφορά των φορολογουμένων, οι οποίες καταχωρούνται και αξιοποιούνται για τη διενέργεια περαιτέρω ενεργειών της Φορολογικής Διοίκησης, με απώτερο σκοπό τον εντοπισμό της αποκρυβείσας φορολογητέας ύλης για φορολογούμενους που ασκούν οποιαδήποτε δραστηριότητα ή διακινούν αγαθά.

Τσουχτερά πρόστιμα και λουκέτα

Οι παραβάτες της φορολογικής νομοθεσίας εκτός από τα πρόστιμα θα αντιμετωπίζουν ακόμα και το κλείσιμο των καταστημάτων τους:

• Άμεσα για 48 ώρες, εφόσον διαπιστώνεται η μη έκδοση ή η ανακριβής έκδοση πλέον των 10 προβλεπόμενων παραστατικών πώλησης, από τον ίδιο έλεγχο, ή, ανεξαρτήτως του πλήθους, η καθαρή αξία των αγαθών ή υπηρεσιών για τα οποία δεν εκδόθηκαν παραστατικά πώλησης ή αυτά εκδόθηκαν ανακριβώς υπερβαίνει τα 500 ευρώ.
• Αμελλητί (χωρίς καμία καθυστέρηση) για 96 ώρες, εφόσον, εντός του ίδιου ή του επόμενου φορολογικού έτους από τις διαπιστώσεις της προαναφερθείσας περίπτωσης, διαπιστώνεται εκ νέου στην ίδια ή σε άλλη επαγγελματική εγκατάσταση του υπόχρεου η μη έκδοση ή η ανακριβής έκδοση τουλάχιστον 3 παραστατικών πώλησης, από τον ίδιο έλεγχο, ανεξαρτήτως αξίας αυτών.
• Αμελλητί για 10 ημέρες, κάθε φορά που εντός 2 φορολογικών ετών διαπιστώνεται η μη έκδοση ή η ανακριβής έκδοση τουλάχιστον 3 παραστατικών πώλησης, από τον ίδιο έλεγχο, ανεξαρτήτως της αξίας αυτών.

Σε κάθε περίπτωση παραβίασης της αναστολής λειτουργίας της επαγγελματικής εγκατάστασης, δηλαδή σπάσιμο της σφράγισης που έχει επιβληθεί, επιβάλλεται κάθε φορά επιπλέον αναστολή λειτουργίας για 10 ημέρες.

Ο υπουργός, εκτός από το σοβαρό θέμα των ατυχημάτων με ηλεκτρικά πατίνια, και την οδική ασφάλεια, κυρίως στα νησιά την θερινή περίοδο, αναφέρθηκε σε μια σειρά ζητήματα που απασχολούν τον τελευταίο καιρό την κοινή γνώμη και ειδικότερα για την ασφάλεια στα Πανεπιστήμια, τα ηλεκτρικά πατίνια, το σχέδιο Κ.Ο.Μ.Β.Ο.Σ. για το κυκλοφοριακό, αλλά και την αντιμετώπιση της εγκληματικότητας στους οικισμούς.

Για ηλεκτρικά πατίνια ο υπουργός επανέλαβε προηγούμενες δηλώσεις του για την πλήρη απαγόρευση χρήσης τους από ανηλίκους, καθώς και θέσπιση ενός αυστηρού νομοθετικού πλαισίου και περιορισμών για τους νέους και κανονισμών για τους ενήλικες χρήστες.

Μεταξύ αυτών είναι η υποχρεωτική εγκατάσταση «κόφτη» ταχύτητας, απαγόρευση κυκλοφορίας σε λεωφόρους και δρόμους ταχείας κυκλοφορίας, υποχρεωτική ασφάλιση, ειδική σήμανση, καθώς και πιστοποίηση ασφαλείας των οχημάτων. Παράλληλα, οι δήμοι θα κληθούν να καθορίσουν ανώτατο αριθμό πατινιών ανά περιοχή ώστε να αντιμετωπιστεί το φαινόμενο της ανεξέλεγκτης εξάπλωσής τους.

Για τα μηχανάκια και τις «γουρούνες» στα νησιά ο κ. Χρυσοχοΐδης σημείωσε ότι δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στη χρήση κράνους. Δεν μπορεί να νοικιάζεται μηχανάκι χωρίς αυτό. Η Ελληνική Αστυνομία θα ενισχύσει ακόμη περισσότερο τους ελέγχους κατά τη θερινή περίοδο, με ειδικές ομάδες Τροχαίας που θα μετακινηθούν από την Αθήνα προς τα νησιά.

Ειδικά για τις τετράτροχες «γουρούνες», είπε ότι είναι εξαιρετικά επικίνδυνες και θα πρέπει να καταργηθούν πλήρως λόγω των σοβαρών τροχαίων ατυχημάτων και των ανθρώπινων απωλειών που έχουν καταγραφεί, ειδικά μεταξύ των ξένων τουριστών.

Για την ασφάλεια στα Πανεπιστήμια, απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με τα πρόσφατα σοβαρά επεισόδια τόνισε: «Δεν χρειάζεται η αστυνομία μέσα στα πανεπιστήμια, χρειάζεται η ασφάλεια στα πανεπιστήμια». Αυτή, όπως είπε, διασφαλίζεται τόσο μέσα από μια συλλογική αντίληψη σεβασμού του πανεπιστημιακού χώρου όσο και μέσω σύγχρονων τεχνικών μέσων και ελέγχων.

Για ίδιο θέμα επιγραμματικά ανέφερε:

– Τα πρόσφατα περιστατικά βίας που σημειώθηκαν με αφορμή τις φοιτητικές εκλογές δεν αποτελούν καθημερινό φαινόμενο, ωστόσο τέτοιες πρακτικές πρέπει να εκλείψουν οριστικά από τα πανεπιστήμια.

– Η εφαρμογή ελεγχόμενης εισόδου με ταυτοποίηση, είναι καθοριστικής σημασίας, ενώ ήδη δρομολογούνται οι σχετικές μελέτες από το Υπουργείο Παιδείας.

– Το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, αποτελεί πλέον έναν σύγχρονο και ασφαλή πανεπιστημιακό χώρο, χωρίς καταλήψεις και με συστήματα επιτήρησης που επιτρέπουν σε φοιτητές και διδάσκοντες να εργάζονται απρόσκοπτα.

– «Δεν χρειάζεται η αστυνομία μέσα στα πανεπιστήμια, χρειάζεται η ασφάλεια στα πανεπιστήμια». Αυτή διασφαλίζεται τόσο μέσα από μια συλλογική αντίληψη σεβασμού του πανεπιστημιακού χώρου όσο και μέσω σύγχρονων τεχνικών μέσων και ελέγχων.

– Πλέον δεν υπάρχουν καταλήψεις σε κανένα πανεπιστήμιο της χώρας, ούτε τα φαινόμενα ανομίας που χαρακτήριζαν προηγούμενες περιόδους. Tα περισσότερα ιδρύματα έχουν πλέον οργανωμένη λειτουργία και ελεγχόμενη πρόσβαση.

Για τη συνεργασία με τις Πρυτανικές Αρχές, σημείωσε ότι είναι εξαιρετική, ιδιαίτερα μετά την ψήφιση των σχετικών νομοθετικών πρωτοβουλιών και τις συναντήσεις της Κυβέρνησης με τους Πρυτάνεις. Διαμορφώνεται, πλέον, μια κοινή αντίληψη ότι η ασφάλεια των φοιτητών και των καθηγητών αποτελεί πρώτη προτεραιότητα για όλους.

Για το σχέδιο Κ.Ο.Μ.Β.Ο.Σ. και το κυκλοφοριακό πρόβλημα ο κ. Χρυσοχοΐδης ανέφερε:

– Το σχέδιο Κ.Ο.Μ.Β.Ο.Σ., βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη και αναμένεται να αναπτυχθεί πλήρως έως το τέλος Μαΐου. Πρόκειται για ένα επιχειρησιακό σχέδιο διαχείρισης της κυκλοφορίας με περίπου 150 αστυνομικούς, ομάδες δικυκλιστών, drones και σύγχρονα συστήματα συλλογής και επεξεργασίας δεδομένων, σε πραγματικό χρόνο.

– Στόχος είναι η επιτάχυνση της κυκλοφορίας και η αποσυμφόρηση βασικών οδικών αξόνων της Αττικής, συμπεριλαμβανομένου και του Κηφισού, ο οποίος αποτελεί ένα εξαιρετικά δύσκολο ζήτημα, λόγω του τεράστιου όγκου οχημάτων.

Για τα φαινόμενα παράνομης στάθμευσης

– Η Τροχαία πραγματοποιεί καθημερινά εκτεταμένους ελέγχους για την αντιμετώπιση της παράνομης στάθμευσης, ιδιαίτερα μετά τις ώρες αιχμής. Είναι αναγκαία η ενίσχυση της συμμετοχής των δημοτικών αστυνομιών στους ελέγχους.

– Υπάρχει σοβαρό πρόβλημα έλλειψης χώρων στάθμευσης, ωστόσο είναι απαράδεκτο το φαινόμενο των οδηγών που σταθμεύουν παράνομα και προκαλούν τεράστια ταλαιπωρία για χιλιάδες πολίτες.

Για την αυξημένη παραβατικότητα σε οικισμούς

– Υπάρχουν σοβαρά ζητήματα υποβάθμισης και εγκληματικότητας, τα οποία δεν μπορούν να γίνουν ανεκτά.

– Η Ελληνική Αστυνομία έχει αναπτύξει εδώ και μήνες ειδικό επιχειρησιακό σχέδιο με αυξημένη παρουσία αστυνομικών στους οικισμούς, ενώ πραγματοποιούνται καθημερινές επιχειρήσεις για την αντιμετώπιση κλοπών ρεύματος, ναρκωτικών, όπλων και άλλων μορφών εγκληματικότητας.

– Παράλληλα, οι πρόσφατες νομοθετικές αλλαγές για τους υπότροπους δράστες κακουργημάτων, συμβάλλουν, ήδη, στην καταγραφή των πρώτων αποτελεσμάτων περιορισμού της εγκληματικότητας.

Καταλήγοντας για το συγκεκριμένο ζήτημα ο υπουργός τόνισε ότι η πολιτεία δεν πρόκειται να κάνει πίσω. Στόχος είναι οι περιοχές αυτές να λειτουργούν με όρους ασφάλειας και κανονικότητας, όπως κάθε άλλη γειτονιά της χώρας.

   Το σχέδιο τίθεται σε διαβούλευση έως τις 25 Ιουνίου. Μετά την ολοκλήρωση της δημόσιας διαβούλευσης, το σχέδιο θα εισαχθεί στο Εθνικό Συμβούλιο Χωροταξίας. Στόχος είναι έως τα τέλη Ιουνίου να έχει υπογραφεί η σχετική Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ)

Δείτε την παρουσίαση

   Κεντρικός άξονας του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό αποτελεί η μετάβαση σε ένα τουριστικό μοντέλο χαμηλότερου περιβαλλοντικού αποτυπώματος, με ορθολογική διαχείριση φυσικών πόρων και προστασία της βιοποικιλότητας. Παράλληλα, προωθείται η ανάπτυξη σύγχρονων και βιώσιμων υποδομών, η ενίσχυση οργανωμένων μορφών χωροθέτησης με σαφείς περιβαλλοντικές προδιαγραφές, καθώς και η επιτάχυνση διαφανών και προβλέψιμων διαδικασιών αδειοδότησης.

   Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στη χωρική εξισορρόπηση της τουριστικής δραστηριότητας, με στόχο τη μείωση των πιέσεων σε κορεσμένες περιοχές και την ανάδειξη νέων, εναλλακτικών και θεματικών προορισμών. Η διαφοροποίηση του τουριστικού προϊόντος, σε συνδυασμό με την ποιότητα και τη βιωσιμότητα, αποτελεί βασική προτεραιότητα της νέας στρατηγικής.

   Το νέο πλαίσιο φιλοδοξεί να αποτελέσει εργαλείο μακροπρόθεσμου σχεδιασμού, που θα συνδυάζει την οικονομική ανάπτυξη με την περιβαλλοντική προστασία και την κοινωνική συνοχή, θέτοντας σταθερές βάσεις για ένα ανθεκτικό και βιώσιμο τουριστικό μέλλον.

   Το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, κατευθύνει σύμφωνα με την υπουργό Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη με ξεκάθαρους στόχους, μέσα από πολυετή και εμπεριστατωμένη επιστημονική μελέτη, το μέλλον της τουριστικής ανάπτυξης της χώρας προς:

   1. Τη χρονική και χωρική διάχυση της τουριστικής δραστηριότητας, με την υποστήριξη θεματικών μορφών τουρισμού παράλληλα με το μοντέλο «ήλιος και θάλασσα»,

   2. Την περαιτέρω προώθηση σύγχρονων τουριστικών προϊόντων και ειδικών τουριστικών υποδομών υψηλής ποιότητας,

   3. Τη μείωση των ανισοτήτων της τουριστικής ανάπτυξης εντός των περιφερειών, αλλά και σε σχέση με τις υπόλοιπες,

   4. την απλούστευση των διαδικασιών χωροθέτησης και τον συντονισμό όλων των βαθμίδων σχεδιασμού που επηρεάζουν τον τουρισμό,

   5. Την προώθηση γενικών υποδομών, αναγκαίων για την τουριστική ανάπτυξη, συμπεριλαμβανομένων των μεταφορών, των περιβαλλοντικών υποδομών και των ψηφιακών υποδομών.

   «Το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό έρχεται να απαντήσει στις σύγχρονες προκλήσεις του ελληνικού τουρισμού» ανέφερε η κυρία Κεφαλογιάννη. «Να διασφαλίσει ότι η Ελλάδα θα παραμείνει κορυφαίος παγκόσμιος προορισμός και στο μέλλον» σημείωσε

   Προσέθεσε επίσης ότι το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό θα ξεκλειδώσει πολιτικές για ένα πιο ανθεκτικό και ισορροπημένη μοντέλο, με σεβασμό στους τόπους, το περιβάλλον και πάνω απ’όλα στον άνθρωπο».

   Από την πλευρά του, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, χαρακτήρισε τη μεταρρύθμιση «ιστορική και ολική», επισημαίνοντας ότι για πρώτη φορά προωθούνται ταυτόχρονα τρία ειδικά χωροταξικά πλαίσια: για τον τουρισμό, τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και τη βιομηχανία. Όπως τόνισε, η παράλληλη ολοκλήρωσή τους κρίνεται απαραίτητη, προκειμένου να αποφευχθούν χωρικές και θεσμικές συγκρούσεις μεταξύ των τριών τομέων.

   Την ίδια ώρα, προχωρά και ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός, που έως σήμερα παρέμενε ανεκπλήρωτος, ενώ σε εξέλιξη βρίσκονται τα τοπικά πολεοδομικά σχέδια και οι ειδικές περιβαλλοντικές μελέτες για τις περιοχές Natura. Στόχος του συνολικού σχεδιασμού είναι η διαμόρφωση ενός ενιαίου πλαισίου κανόνων για τη διαχείριση του χώρου, τόσο στη στεριά όσο και στη θάλασσα.

   Οι βασικές προβλέψεις του νέου Χωροταξικού για τον Τουρισμό

   1. Τι είναι το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό (ΕΧΠ-Τ);

   Το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό αποτελεί ένα εθνικό σχέδιο που καθορίζει πού και με ποιους κανόνες μπορεί να αναπτύσσεται ο τουρισμός στη χώρα.

   To ΕΧΠ-Τ αποσκοπεί στον προσδιορισμό στρατηγικών κατευθύνσεων και μεσο-μακροπρόθεσμων στόχων σε εθνικό επίπεδο, για τη χωρική διάρθρωση του τομέα του τουρισμού, με όρους οικονομικής, περιβαλλοντικής και κοινωνικής βιωσιμότητας και αειφορίας.

   Στόχος του είναι η τουριστική ανάπτυξη να γίνεται με πιο οργανωμένο και βιώσιμο τρόπο, προστατεύοντας παράλληλα το φυσικό περιβάλλον, τις τοπικές κοινωνίες και τον ιδιαίτερο χαρακτήρα κάθε περιοχής.

   Με απλά λόγια, το ΕΧΠ-Τ:

   * βάζει σαφείς, ενιαίους και διαφανείς κανόνες για τις νέες τουριστικές επενδύσεις,

   * οργανώνει καλύτερα την ανάπτυξη ξενοδοχείων και άλλων τουριστικών υποδομών,

   * προστατεύει τις περιοχές που δέχονται αυξημένες τουριστικές πιέσεις,

   * δίνει ιδιαίτερη έμφαση στα νησιά και στις ευαίσθητες περιοχές,

   * και καθοδηγεί τον πολεοδομικό σχεδιασμό για τα επόμενα χρόνια.

   2. Γιατί δεν υπήρχε Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό μέχρι σήμερα;

   Το προηγούμενο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, που θεσμοθετήθηκε το 2009, ακυρώθηκε από το Συμβούλιο της Επικρατείας για τυπικούς λόγους που αφορούσαν τη διαδικασία έγκρισής του – και όχι την ουσία των προβλέψεών του.

   Έτσι, για πολλά χρόνια η χώρα δεν διέθετε ένα σύγχρονο και επικαιροποιημένο στρατηγικό εργαλείο για τη χωρική οργάνωση της τουριστικής ανάπτυξης, σε μια περίοδο κατά την οποία ο ελληνικός τουρισμός εξελισσόταν δυναμικά και αντιμετώπιζε νέες προκλήσεις, όπως η κλιματική αλλαγή και οι αυξημένες πιέσεις σε δημοφιλείς προορισμούς.

   Σε αυτή την κατεύθυνση, το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό έρχεται να καλύψει το υφιστάμενο κενό και να θέσει σαφείς κανόνες και κατευθύνσεις για την τουριστική ανάπτυξη σε εθνικό επίπεδο, με στόχο την ισορροπία ανάμεσα στην ανάπτυξη, την προστασία του περιβάλλοντος και την ποιότητα ζωής.

   3. Ποιοι είναι οι βασικοί στόχοι και οι στρατηγικές κατευθύνσεις του ΕΧΠ-Τ;

   Βασικός στόχος του ΕΧΠ-Τ είναι η ανάπτυξη του τουρισμού με όρους βιωσιμότητας και με σεβασμό στις δυνατότητες και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής. Το νέο χωροταξικό σχέδιο επιδιώκει τη βελτίωση της συνολικής τουριστικής εμπειρίας, την ανάδειξη περισσότερων μορφών τουρισμού πέρα από το μοντέλο «ήλιος και θάλασσα» και τη διεύρυνση της τουριστικής περιόδου, μέσα από ποιοτικές και σύγχρονες τουριστικές υποδομές.

   Παράλληλα, προωθεί τη διάχυση της τουριστικής δραστηριότητας σε περισσότερες περιοχές της χώρας, τη στήριξη ειδικών και θεματικών μορφών τουρισμού, καθώς και τη σύνδεση του τουρισμού με τον φυσικό και πολιτιστικό πλούτο της χώρας και άλλους τομείς της οικονομίας, ώστε να ενισχύεται συνολικά η τοπική ανάπτυξη και η τουριστική εμπειρία.

   Το ΕΧΠ-Τ στοχεύει επίσης στην καλύτερη οργάνωση και διαχείριση των τουριστικών προορισμών, ιδιαίτερα σε περιοχές που δέχονται αυξημένες πιέσεις, στη διαμόρφωση σαφέστερων κανόνων χωροθέτησης τουριστικών δραστηριοτήτων και στον αποτελεσματικότερο συντονισμό όλων των επιπέδων χωρικού και πολεοδομικού σχεδιασμού.

   Επιπλέον, δίνει κατευθύνσεις για την ενίσχυση βασικών υποδομών, όπως οι μεταφορές, οι περιβαλλοντικές και οι ψηφιακές υποδομές, ενώ κεντρικό στοιχείο του αποτελεί η προσαρμογή του τουρισμού στην κλιματική αλλαγή και η σταδιακή μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος των τουριστικών δραστηριοτήτων, με στόχο μια πιο βιώσιμη και ανθεκτική τουριστική ανάπτυξη.

   4. Πώς κατηγοριοποιούνται οι περιοχές βάσει της χωρικής κατανομής της τουριστικής δραστηριότητας και με ποιο κριτήριο έγινε αυτή η κατηγοριοποίηση;

   Η βασική κατηγοριοποίηση γίνεται με βάση την ένταση του τουριστικού φαινομένου, λαμβάνοντας κυρίως υπόψη τον αριθμό των τουριστικών κλινών σε σχέση με την έκταση και τον μόνιμο πληθυσμό κάθε Δημοτικής Ενότητας.

   Με βάση αυτά τα στοιχεία, οι περιοχές διακρίνονται σε πέντε κατηγορίες:

   (Α) Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης,

   (Β) Αναπτυγμένες περιοχές,

   (Γ) Αναπτυσσόμενες περιοχές,

   (Δ) Περιοχές Πρώιμης Ανάπτυξης και

   (Ε) Περιοχές Ενίσχυσης Ειδικής Ανάπτυξης.

   Παράλληλα, προβλέπεται ειδικότερη κατηγοριοποίηση για τις νησιωτικές περιοχές. Τα νησιά -πλην της Κρήτης και της Εύβοιας- κατηγοριοποιούνται επιπλέον βάσει της έκτασής τους σε τρεις διακριτές ομάδες, με διαφορετικές κατευθύνσεις και όρους ανάπτυξης για την κάθε ομάδα. Ειδικότερα, η Ομάδα Ι περιλαμβάνει νησιά με έκταση άνω των 250 τ.χλμ., ενώ οι μικρότερες νησιωτικές περιοχές εντάσσονται σε επόμενες ομάδες με πιο εξειδικευμένες προβλέψεις και αυξημένες δυνατότητες προστασίας του τοπίου και του περιβάλλοντος.

   5. Συνεπώς, ποιες οι πρακτικές συνέπειες αυτής της κατανομής;

   Η κατηγοριοποίηση των περιοχών σε ζώνες Α-Ε και των νησιών σε Ομάδες Ι-ΙΙΙ καθορίζει στην πράξη τους όρους με τους οποίους μπορεί να αναπτυχθεί ο τουρισμός σε κάθε περιοχή. Επηρεάζει το είδος των τουριστικών επενδύσεων που επιτρέπονται, τα ελάχιστα όρια αρτιότητας για νέα ξενοδοχεία, τη μέγιστη δυναμικότητα σε κλίνες, καθώς και τους όρους προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος και της ιδιαίτερης φυσιογνωμίας κάθε περιοχής.

   Στις Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης (Α), δηλαδή σε περιοχές με πολύ υψηλή τουριστική ανάπτυξη, δίνεται προτεραιότητα κυρίως στην αναβάθμιση και τον εκσυγχρονισμό υφιστάμενων καταλυμάτων, με αυστηρότερους όρους για τη δημιουργία νέων τουριστικών μονάδων. Για νέα ξενοδοχεία σε εκτός σχεδίου περιοχές απαιτούνται τουλάχιστον 16 στρέμματα. Στα νησιά της κατηγορίας αυτής προβλέπεται ανώτατο όριο έως 100 κλίνες για νέα τουριστικά καταλύματα.

   Στις Αναπτυγμένες περιοχές (Β) διατηρείται η έμφαση στην ποιοτική αναβάθμιση, αλλά με ηπιότερους περιορισμούς. Το ελάχιστο γήπεδο για νέα ξενοδοχεία εκτός σχεδίου αυξάνεται στα 12 στρέμματα, ενώ στα νησιά της κατηγορίας αυτής επιτρέπονται μονάδες έως 350 κλίνες. Παράλληλα, ενισχύονται οι ειδικές μορφές τουρισμού και η ανάπτυξη σύγχρονων τουριστικών υποδομών.

   Στις Αναπτυσσόμενες περιοχές (Γ) προβλέπεται μεγαλύτερη δυνατότητα ανάπτυξης νέων τουριστικών δραστηριοτήτων και καταλυμάτων, με στόχο τη σταδιακή ενίσχυση του τουριστικού προϊόντος. Στις Περιοχές Πρώιμης Ανάπτυξης (Δ) δίνεται έμφαση στην ήπια ανάπτυξη νέων προορισμών και στην αξιοποίηση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών κάθε περιοχής, ενώ οι Περιοχές Ενίσχυσης Ειδικής Ανάπτυξης (Ε) αφορούν κυρίως ειδικές μορφές τουρισμού, όπως ορεινός, ιαματικός, θαλάσσιος ή καταδυτικός τουρισμός.

   Η Ομάδα Ι αφορά τα μεγάλα νησιά άνω των 250 τ.χλμ., όπου προβλέπεται δυνατότητα μεγαλύτερης τουριστικής ανάπτυξης, αλλά και αυξημένες απαιτήσεις τεκμηρίωσης φέρουσας ικανότητας μέσω ειδικών μελετών.

   Για τα μικρότερα νησιά των Ομάδων ΙΙ και ΙΙΙ εφαρμόζονται πιο αυστηρές κατευθύνσεις προστασίας του τοπίου και περιορισμοί στη δόμηση και στη δυναμικότητα νέων μονάδων, με στόχο τη διατήρηση της φυσιογνωμίας τους και την προώθηση πιο ήπιων μορφών τουριστικής ανάπτυξης.

   Ως προς τις κλίνες, στις πιο επιβαρυμένες ή ευαίσθητες νησιωτικές περιοχές προβλέπεται ανώτατο όριο νέων τουριστικών καταλυμάτων έως 100 κλίνες, ενώ σε μεγαλύτερα και λιγότερο επιβαρυμένα νησιά μπορούν να επιτρέπονται μονάδες έως 350 κλίνες, ανάλογα με την κατηγορία της περιοχής και τα χαρακτηριστικά κάθε νησιού.

   Σε περιπτώσεις χωρικής ταύτισης δύο ή περισσότερων κατευθύνσεων/ρυθμίσεων για συγκεκριμένη περιοχή, υπερισχύουν οι πιο προστατευτικές για το περιβάλλον προβλέψεις, με σκοπό τη διαφύλαξη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών και της φυσιογνωμίας του νησιωτικού χώρου.

   6.⁠ ⁠Τι αλλάζει ως προς την απαιτούμενη αρτιότητα εκτός σχεδίου περιοχές για την ανέγερση νέων ξενοδοχείων (ανά κατηγορία);

   Μέχρι τον καθορισμό χρήσεων γης, όρων και περιορισμών δόμησης από εργαλεία πολεοδομικού σχεδιασμού πρώτου επιπέδου, για τις περιοχές κατηγορίας Α, Β, Γ και Δ, η ελάχιστη αρτιότητα στα γήπεδα εκτός σχεδίου είναι: (Α) 16 στρέμματα, (Β) 12 στρέμματα, ενώ στις περιοχές (Γ) και (Δ) ΚΑΙ (Ε) προϋπόθεση είναι τα 8 στρέμματα.

   Επιπλέον, καθορίζονται οι κατηγορίες τουριστικών καταλυμάτων που μπορούν να αναπτυχθούν σε κάθε περιοχή, με έμφαση κυρίως σε ξενοδοχεία υψηλότερων προδιαγραφών, όπως μόνο μονάδες 3, 4 και 5 αστέρων στις περιοχές Α, Β και Γ.

   7. Τι ισχύει εφεξής για την παράκτια ζώνη;

   Το ΕΧΠ-Τ προβλέπει αυστηρούς κανόνες προστασίας για την παράκτια ζώνη, με στόχο τη διατήρηση του φυσικού τοπίου και την προστασία του παράκτιου χώρου.

   Ειδικότερα, στη ζώνη από 0 έως 25 μέτρα από την ακτογραμμή, απαγορεύονται πλήρως νέες διαμορφώσεις και κατασκευές. Εξαιρούνται μόνο έργα που αφορούν πρόσβαση άτομα με αναπηρία, πρόσβαση ασθενοφόρου και συγκεκριμένες παρεμβάσεις που προβλέπονται από τη νομοθεσία για τον αιγιαλό και την παραλία.

   Παράλληλα, το νέο πλαίσιο δίνει μεγαλύτερη έμφαση στην προστασία του τοπίου, στη φέρουσα ικανότητα των παράκτιων περιοχών και στην πιο οργανωμένη ανάπτυξη τουριστικών δραστηριοτήτων στις παράκτιες και νησιωτικές περιοχές.

   8. Πώς αντιμετωπίζεται η προστασία περιοχών του Εθνικού Συστήματος Προστατευόμενων Περιοχών;

   Το νέο ΕΧΠ-Τ προβλέπει πρόσθετες κατευθύνσεις προστασίας για τις περιοχές του Εθνικού Συστήματος Προστατευόμενων Περιοχών, με έμφαση στην ήπια και βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη.

   Στόχος είναι η διασφάλιση του φυσικού περιβάλλοντος, του τοπίου και της βιοποικιλότητας, μέσα από αυστηρότερους όρους δόμησης, περιορισμούς ως προς την ένταση της τουριστικής ανάπτυξης και αυξημένες απαιτήσεις περιβαλλοντικής αξιολόγησης και τεκμηρίωσης φέρουσας ικανότητας, όπου απαιτείται.

   9. Πώς το ΕΧΠ-Τ επηρεάζει το ρυθμιστικό περιβάλλον για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις;

   Το ΕΧΠ-Τ καθορίζει το πλαίσιο και τους κανόνες με τους οποίους μπορούν να ρυθμίζονται τουριστικές δραστηριότητες, συμπεριλαμβανομένων και των βραχυχρόνιων μισθώσεων. Ενδεικτικά, προωθούνται μέτρα οργάνωσης και ελέγχου της βραχυχρόνιας μίσθωσης, όπως:

   α) ο καθορισμός όρων και προϋποθέσεων διάθεσης ακινήτων σε βραχυχρόνια μίσθωση, ιδίως σε συνάρτηση με τη χρήση τους για κύρια κατοικία,

   β) η ρύθμιση της χρονικής διάρκειας της δραστηριότητας ανά έτος,

   γ) η θέσπιση γεωγραφικών ζωνών απαγόρευσης ή περιορισμού της δραστηριότητας,

   δ) Περιορισμούς ως προς την ανάπτυξη νέας προσφοράς βραχυχρόνιας μίσθωσης, ιδίως σε περιοχές με αυξημένη πίεση ή ιδιαίτερα γεωγραφικά χαρακτηριστικά, συμπεριλαμβανομένων περιπτώσεων νεόδμητων κατοικιών.

   10. Πώς επηρεάζει το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο υφιστάμενες άδειες και ήδη εγκεκριμένα σχέδια;

   Υφιστάμενες άδειες και ήδη εγκεκριμένα σχέδια, έργα που έχουν υποβάλει φάκελο για περιβαλλοντική αδειοδότηση και έχουν λάβει πληρότητα από την αρμόδια υπηρεσία, δεν επηρεάζονται από το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό.

   Το ΕΧΠ-Τ λειτουργεί ως κατευθυντήριο και δεσμευτικό πλαίσιο για τα υποκείμενα σχέδια (ΤΠΣ, ΕΠΣ κ.λπ.), καθώς και για τα Περιφερειακά Χωροταξικά Πλαίσια, τα οποία θα πρέπει σταδιακά να εναρμονίζονται με τους κατευθύνσεις του κατά την αναθεώρηση ή τροποποίησή τους.

   11. Πώς εναρμονίζεται το ΕΧΠ-Τ με άλλες δραστηριότητες που επηρεάζουν τον τουρισμό;

   Το ΕΧΠ-Τ προβλέπει κατευθύνσεις για τη συνύπαρξη του τουρισμού με άλλους σημαντικούς τομείς δραστηριότητας, όπως η βιομηχανία, οι εξορύξεις, οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), οι υδατοκαλλιέργειες κ.ά.

   Στόχος είναι η καλύτερη χωρική οργάνωση των διαφορετικών χρήσεων και δραστηριοτήτων, ώστε να περιορίζονται πιθανές συγκρούσεις, να προστατεύεται το περιβάλλον και το τοπίο και να διασφαλίζεται η βιώσιμη ανάπτυξη των τουριστικών προορισμών.

   12. Σε τι διαφέρει το ΕΧΠ-Τ που αναρτηθηκε σε διαβούλευση τον Ιούλιο του 2024 από αυτό που παρουσιάζεται σήμερα;

   Το κείμενο που λαμβάνει δημοσιότητα σήμερα είναι στο συντριπτικό του ποσοστό το ίδιο με αυτό που βγήκε σε διαβούλευση το 2024. Οι όποιες αλλαγές στις ρυθμίσεις και στις κατευθύνσεις που προβλέπονται προέκυψαν κυρίως από τα σχόλια της διαβούλευσης αλλά και την πολιτική βούληση των δύο Υπουργείων που εισηγούνται το Σχέδιο της ΚΥΑ για αυξημένη περιβαλλοντική προστασία του νησιωτικού χώρου, των ευαίσθητων τοπίων, των περιοχών Natura, καθώς και του περιορισμού της διάσπαρτης δόμησης στις εκτός σχεδίου περιοχές και στον έξωαστικό χώρο. Οι ρυθμίσεις αυτές έχουν ένα σαφές περιβαλλοντικό αποτύπωμα και παράλληλα ενισχύουν και ενθαρρύνουν την ήπια τουριστική ανάπτυξη και ένα σύγχρονο τουριστικό μοντέλο αυξημένων περιβαλλοντικών απαιτήσεων. Παράλληλα, η διαφοροποίηση έγκειται και στο γεγονός ότι στα χρόνια που μεσολάβησαν μεταξύ της διαβούλευσης και της σημερινής παρουσίασης έχουν εκπονηθεί αρκετά Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια με μελέτες Φέρουσας Ικανότητας που η αξιολόγηση των δεικτών τους οδήγησε στην λήψη αυστηρότερων μέτρων ως προς τη δόμηση.

Σύμφωνα με την παρουσίαση του νέου Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό, βασικός στόχος είναι η καλύτερη οργάνωση του χώρου και ο καθορισμός σαφών προϋποθέσεων για το πού, πώς και υπό ποιους όρους θα μπορεί να αναπτύσσεται η τουριστική δραστηριότητα στο μέλλον.

Η κυβέρνηση δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην προστασία των νησιών και των περιοχών που ήδη δέχονται έντονη τουριστική πίεση, ενώ παράλληλα επιδιώκει να κατευθύνει νέες επενδύσεις προς λιγότερο κορεσμένες περιοχές της χώρας.

Πέντε κατηγορίες περιοχών

Για πρώτη φορά, η επικράτεια χωρίζεται σε πέντε διακριτές κατηγορίες περιοχών, με βάση:

• την υφιστάμενη τουριστική δραστηριότητα,
• τα γεωγραφικά χαρακτηριστικά,
• αλλά και τα ειδικά καθεστώτα προστασίας που ισχύουν σε κάθε περιοχή.

Το νέο μοντέλο προβλέπει αυστηρότερους κανόνες για περιοχές όπου η πίεση από τον τουρισμό θεωρείται ήδη υψηλή, ενώ σε περιοχές με περιθώρια ανάπτυξης οι επενδύσεις θα μπορούν να προχωρούν μόνο με όρους βιωσιμότητας και συγκεκριμένα κίνητρα.

«Ταβάνι» στις τουριστικές κλίνες στα νησιά

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η νέα ρύθμιση για τον μέγιστο αριθμό τουριστικών κλινών στα νησιά, ανάλογα με το μέγεθός τους, σε μια προσπάθεια να αποφευχθούν φαινόμενα υπερτουρισμού και υπερφόρτωσης των υποδομών.

Το μέτρο έρχεται σε μια περίοδο όπου αρκετοί δημοφιλείς προορισμοί αντιμετωπίζουν σοβαρές πιέσεις σε νερό, ενέργεια, μεταφορές και διαχείριση απορριμμάτων κατά τους θερινούς μήνες.

Αυστηρή προστασία στις ακτές

Το νέο χωροταξικό πλαίσιο προβλέπει επίσης αυξημένη προστασία της παράκτιας ζώνης.

Συγκεκριμένα, στα πρώτα 25 μέτρα από την ακτογραμμή τίθεται καθεστώς πλήρους προστασίας, όπου θα επιτρέπονται αποκλειστικά έργα κοινής ωφέλειας, περιορίζοντας σημαντικά τη δυνατότητα τουρισικής εκμετάλλευσης σε ιδιαίτερα ευαίσθητες περιοχές.

Προστασία για παραδοσιακούς οικισμούς και αρχαιολογικούς χώρους

Ειδικές πρόνοιες περιλαμβάνονται ακόμη για:

• το Εθνικό Σύστημα Προστατευόμενων Περιοχών,
• παραδοσιακούς και εγκαταλελειμμένους οικισμούς,
• αρχαιολογικούς χώρους,
• μνημεία και ιστορικούς τόπους.

Με το νέο πλαίσιο, η κυβέρνηση επιχειρεί να συνδέσει την τουριστική ανάπτυξη με την προστασία της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς, δίνοντας έμφαση σε ένα πιο ποιοτικό και ισορροπημένο μοντέλο τουρισμού για τα επόμενα χρόνια.

Μανώλης Δράκος

Με μέση ημερήσια τιμή 195 ευρώ, ο Κεραμεικός αναδεικνύεται η πιο «ακριβή» περιοχή της Αθήνας στη βραχυχρόνια μίσθωση.

Ωστόσο, τα υψηλά ημερήσια έσοδα δεν μεταφράζονται αυτόματα αντίστοιχη κερδοφορία.

Σύμφωνα με στοιχεία της Prosperty που παρουσιάστηκαν σε πρόσφατο συνέδριο:

• Το μέσο ετήσιο έσοδο διαμορφώνεται στις 18.600 ευρώ
• Η πληρότητα φτάνει το 44,6%
• Οι ενεργές καταχωρίσεις ανέρχονται σε 168

Στον αντίποδα, το Ζάππειο εμφανίζει ισχυρότερη απόδοση για τους οικοδεσπότες.

Με μέση τιμή 188 ευρώ ανά διανυκτέρευση, το ετήσιο έσοδο αγγίζει τις 33.800 ευρώ, ενώ:

• Οι ενεργές καταχωρίσεις είναι 97
• Η πληρότητα φτάνει το 65,5%

Παρόμοια εικόνα καταγράφεται και στην Ακρόπολη, όπου:

• Η μέση τιμή διανυκτέρευσης διαμορφώνεται στα 176 ευρώ
• Το ετήσιο έσοδο ανέρχεται επίσης στις 33.800 ευρώ
• Διατίθενται 199 καταλύματα
• Η μέση ετήσια πληρότητα κινείται στο 51%

Παρά τις υψηλές επιδόσεις συγκεκριμένων περιοχών, το μέσο ετήσιο εισόδημα Airbnb στην Αθήνα συνολικά περιορίζεται στις 8.796 ευρώ.

Τα στοιχεία παρουσιάστηκαν στο συνέδριο Short Stay Athens Conference από τον διευθύνοντα σύμβουλο της Prosperty, Αντώνη Μαρκόπουλο, επιβεβαιώνοντας τη μεγάλη απόκλιση μεταξύ «προνομιακών» και μέσων περιοχών.

Airbnb στη Θεσσαλονίκη

Στη Θεσσαλονίκη, η εικόνα είναι πιο συγκρατημένη.

Με μέση ημερήσια τιμή 87 ευρώ, το μέσο ετήσιο έσοδο για έναν οικοδεσπότη διαμορφώνεται στις 10.700 ευρώ, σημαντικά χαμηλότερα από τα επίπεδα της πρωτεύουσας σε τουριστικές ζώνες.

Η πληρότητα φτάνει το 32,7%, στοιχείο που αντικατοπτρίζει τη διαφορετική τουριστική δυναμική της πόλης.

Η μάχη των νησιών

Στα ελληνικά νησιά, η εικόνα διαφοροποιείται λόγω της έντονης εποχικότητας.

Υψηλότερο μέσο ετήσιο έσοδο:

1. Πάρος – 20.300 ευρώ
2. Σαντορίνη – 20.000 ευρώ
3. Μήλος – 19.000 ευρώ
4. Μύκονος – 18.800 ευρώ

Υψηλότερη μέση τιμή διανυκτέρευσης:

• Μύκονος – 723 ευρώ
• Αντίπαρος – 476 ευρώ
• Σαντορίνη – 327 ευρώ

Η Μύκονος διαθέτει και τον μεγαλύτερο αριθμό ενεργών καταχωρίσεων, με 3.066 ακίνητα.

Πληρότητα: Αστικά κέντρα vs νησιά

Η πληρότητα στα Airbnb διαφέρει σημαντικά:

• Ζάππειο: 65,5%
• Θεσσαλονίκη: 32,7%
• Νησιά: κάτω του 30%

Η Μήλος καταγράφει την υψηλότερη πληρότητα μεταξύ των νησιών με 27,1%, ενώ η Κως βρίσκεται στην τελευταία θέση με 15,1%.

Αθήνα και ευρωπαϊκές πρωτεύουσες

Σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, η Αθήνα διαθέτει 13.274 ενεργές καταχωρίσεις, καταλαμβάνοντας τη 10η θέση σε σύνολο 13 πόλεων.

Ενεργές καταχωρίσεις:

• Λονδίνο – 96.182
• Παρίσι – 95.461

Ωστόσο, σε αναλογία καταχωρίσεων ανά 1.000 κατοίκους, η Αθήνα (20/1.000) κατατάσσεται 4η.

Κορυφαίες πόλεις σε αναλογία:

1. Λισαβόνα – 46,7
2. Παρίσι – 44,6
3. Βενετία – 32,8

Η Αθήνα ξεπερνά πόλεις όπως η Κοπεγχάγη, η Ρώμη, το Άμστερνταμ, το Βερολίνο (4/1.000), η Βαρκελώνη, η Βιέννη, η Μαδρίτη και το Δουβλίνο.

Πληρότητα και εισόδημα στην Ευρώπη

Με 86,3 διανυκτερεύσεις ετησίως, η Αθήνα βρίσκεται στη δεύτερη θέση σε πληρότητα, πίσω μόνο από τη Λισαβόνα (87,7).

Στο μέσο ετήσιο εισόδημα ανά κατάλυμα:

• Αθήνα – 8.796 ευρώ (8η θέση)
• Κοπεγχάγη – 50.350 ευρώ
• Βαρκελώνη – 16.965 ευρώ

Πού συμφέρει το Airbnb στην Ελλάδα;

Η εικόνα των Airbnb στην Ελλάδα αποδεικνύεται σύνθετη.

• Οι τουριστικές περιοχές υψηλής προβολής (Ζάππειο, Ακρόπολη, Μύκονος) εμφανίζουν υψηλές αποδόσεις.
• Η μέση αγορά της Αθήνας παραμένει αισθητά χαμηλότερα.
• Τα νησιά προσφέρουν υψηλές τιμές, αλλά χαμηλότερη πληρότητα λόγω εποχικότητας.
• Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Αθήνα διατηρεί ισχυρή δυναμική σε πληρότητα, αλλά όχι σε απόλυτο εισόδημα.

Η αγορά της βραχυχρόνιας μίσθωσης συνεχίζει να εξελίσσεται, με τις αποδόσεις να εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τη γεωγραφική θέση, την τουριστική ζήτηση και τη στρατηγική διαχείρισης κάθε ακινήτου.

Ο Ομέρ Τσελίκ, υπογράμμισε πως η επίσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού θα πραγματοποιηθεί προσθέτοντας πως η τουρκική πλευρά, πάντα πρεσβεύει πως όλα τα προβλήματα μπορούν να λυθούν.

«Ωστόσο, δημοσιεύματα σχετικά με τον εξοπλισμό νησιών που, θα έπρεπε να είναι αποστρατικοποιημένα, καθώς και οι ακραίες δηλώσεις μελών του ελληνικού υπουργικού συμβουλίου, όπως στην περίπτωση του Νίκου Δένδια, που στοχοποιούν ευθέως την Τουρκία, δημιουργούν αρνητικό κλίμα και επιφέρουν δυσμενείς συνέπειες», ανέφερε χαρακτηριστικά ο εκπρόσωπος του AKP.

Παράλληλα, ο εκπρόσωπος του κυβερνώντος κόμματος στην Τουρκία κατηγόρησε την Ελλάδα ότι επιχειρεί να μετατρέψει τα προβλήματά της σε προβλήματα της ΕΕ.
«Και δυστυχώς, η Ευρωπαϊκή Ένωση φαίνεται να έχει παρασυρθεί από αυτή την υπόθεση. Ωστόσο, αν εξετάσει κανείς το σημείο στο οποίο βρισκόμαστε σήμερα —ιδίως μετά τον πόλεμο της Ρωσίας με την Ουκρανία— καθίσταται σαφές ότι όλα αυτά δεν προσφέρουν καμία ουσιαστική συμβολή ούτε στην ασφάλεια ούτε στο μέλλον της Ευρώπης», σχολίασε.

Παράλληλα, όπως αναφέρει ο ανταποκριτής του ΣΚΑΪ, στην Κωνσταντινούπολη, Μανώλη Κωστίδης, ο Τσελίκ εκτίμησε πως η ελληνοκυπριακή πλευρά οφείλει να αντιληφθεί οτι η η επίλυση ζητημάτων δεν μπορεί να επιτευχθεί μέσω της μετατροπής της σε έδρα (headquarters) τρίτων χωρών.

«Παρατηρούμε ότι έχει τεθεί ως προτεραιότητα η πρόσκληση κρατών που αντιμετωπίζουν ακόμη και το παραμικρό πρόβλημα με την Τουρκία, οδηγώντας έτσι σε μια υπερβολική και αδιέξοδη κούρσα εξοπλισμών», είπε προσθέτοντας πως η τακτική δεν προσφέρει κανένα ουσιαστικό όφελος ούτε έχει πραγματικό νόημα.

Για τον Τσελίκ, η επίσκεψη Μητσοτάκη θα διαμορφώσει μια καλή ευκαιρία για την ανάπτυξη των διπλωματικών δυνατοτήτων και την επίλυση των προβλημάτων στο τραπέζι αφού για την επίλυση τους, όπως είπε μεταξύ άλλων, οι ικανότητες της τουρκικής διπλωματίας είναι έτοιμες να παράξουν τη δυνατότητα επίλυσης.

«Οι διαφορές οφείλουν να επιλύονται μέσω του διαλόγου και της διαπραγμάτευσης. Καμία θετική εξέλιξη δεν μπορεί να προκύψει από μια κούρσα εξοπλισμών, ενώ οι απειλές κατά της Τουρκίας δεν έχουν κανένα πραγματικό αντίκρισμα ή αντίκτυπο — σε βαθμό που δεν μπορούν καν να ληφθούν σοβαρά υπόψη. Συνεπώς, η ελληνοκυπριακή πλευρά θα πρέπει να απέχει από τέτοιες πρακτικές», είπε ευχόμενος, αφενός, το Αιγαίο να γίνει μια «λίμνη ειρήνης» και όχι μια περιοχή συγκρούσεων κι αφετέρου να αποφεύγονται πρωτοβουλίες που θα έθιγαν τα συμφέροντας της Άγκυρας και του ΤΔΒΚ.

Τέλος, ειδικά για το Κυπριακό ζήτημα, ο Τσελίκ, συνόψισε πως είναι στα κυρία θέματα, συζήτησης, τονίζοντας πως η Άγκυρα θα συνεχίσει να υπερασπίζεται την τουρκοκυπριακή υπόθεση, ως εθνική υπόθεση, σε κάθε έδαφος.

Η αγορά ακινήτων από Τούρκους πολίτες μέσω εταιρειών που είναι εγγεγραμμένες στη Βουλγαρία και άλλες χώρες της ΕΕ στην περιοχή του Έβρου, στα τουρκικά σύνορα, όπως και η πόλη της Αλεξανδρούπολης, έχει προκαλέσει κρίση στο Ελληνικό Κοινοβούλιο. Η Κυβέρνηση δήλωσε ότι πρόκειται για ζήτημα ασφάλειας και ανακοίνωσε ότι θα τροποποιήσει τον Νόμο. Στο εξής, οι πραγματικοί ιδιοκτήτες ακινήτων που αποκτώνται μέσω εταιρειών στην περιοχή του Έβρου θα πρέπει να γνωστοποιούνται και οι πωλήσεις θα υπόκεινται στην έγκριση του Υπουργείου Άμυνας. Εφόσον δεν δοθεί έγκριση, η περιουσία θα κατάσχεται. 

Η Ελλάδα αλλάζει έτσι τους κανόνες για πωλήσεις ακινήτων στα τουρκικά σύνορα. Έχει υποστηριχθεί ότι Τούρκοι πολίτες με βουλγαρικά διαβατήρια έχουν αποκτήσει μεγάλη περιουσία στην περιοχή, καθώς και ότι Τούρκοι έχουν αποκτήσει περιουσία εκεί μέσω εταιρειών που είναι εγκατεστημένες στη Βουλγαρία. 

Σύμφωνα με ελληνικές πηγές, η κυβέρνηση έχει επίσης ξεκινήσει προσπάθειες για να θέσει υπό έλεγχο τις αγορές ακινήτων στα νησιά Λέσβος, Χίος, Κω και Ρόδος, όπως και στην περιοχή του Έβρου.

Επί πολλά χρόνια, υπάρχει νόμος και στην Τουρκία και στην Ελλάδας ο οποίος εμποδίζει αμοιβαία την αγορά ακινήτων σε παραμεθόριες και παράκτιες περιοχές. Από το 1924, η Ελλάδα δεν επιτρέπει την πώληση γης ανατολικά του ποταμού Νέστου [‘σε Τούρκους.

Το ίδιο ισχύει και στα ελληνικά νησιά. 

Στο πνεύμα του Νόμου περί Αμοιβαιότητας (περί Αντιμέτρων ή Αντιποίνων), ο οποίος τέθηκε σε ισχύ στην Τουρκία το 1927, ήδη από το 1964 και ύστερα οι Έλληνες πολίτες δεν μπορούν επίσης να αγοράσουν ακίνητα σε παραμεθόριες και παράκτιες περιοχές. 

Οι Τούρκοι πολίτες μπορούν να παρακάμψουν αυτόν τον περιορισμό αγοράζοντας ακίνητα μέσω εταιρειών που ιδρύουν στην Ελλάδα ή σε οποιαδήποτε χώρα της ΕΕ. Αυτή η μέθοδος φέρεται να προτείνεται σε Τούρκους πολίτες που θέλουν να αγοράσουν ακίνητα από τις ίδιες τις ελληνικές εταιρείες ακινήτων.

Στα νησιά του Ιονίου, τα Δωδεκάνησα, τη Θράκη, τα δυτικά ηπειρωτικά και το Ανατολικό Αιγαίο θα εκδηλωθούν τοπικές βροχές, με πιθανές μεμονωμένες καταιγίδες στο βόρειο Ιόνιο και στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου. Στην υπόλοιπη χώρα αναμένονται νεφώσεις με ασθενείς τοπικές βροχές κυρίως στις Κυκλάδες και την Κρήτη.

Η θερμοκρασία θα φτάσει έως 17°C στα βόρεια, 18 – 19°C στην υπόλοιπη χώρα και τοπικά 20°C σε Κυκλάδες, Κρήτη και Δωδεκάνησα. Οι άνεμοι θα πνέουν νοτιοδυτικοί 4 – 6 μποφόρ, στα πελάγη έως 7 και τοπικά έως 8 μποφόρ σε βόρειο Αιγαίο και Ιόνιο.

Xαρακτηριστικά κάθε περιοχής:

Αττική: Νεφώσεις με πιθανές ασθενείς βροχές, άνεμοι 4 – 7 μποφόρ

Θεσσαλονίκη: Παροδικά αυξημένες νεφώσεις, άνεμοι 3 – 5 μποφόρ

Μακεδονία – Θράκη: Νεφώσεις, τοπικές βροχές, άνεμοι 4 – 7 μποφόρ

Νησιά Ιονίου – Ήπειρος – Δυτική Στερεά – Δυτική Πελοπόννησος: Νεφώσεις, τοπικές βροχές, μεμονωμένες καταιγίδες, άνεμοι έως 8 μποφόρ

Κυκλάδες – Κρήτη: Νεφώσεις με τοπικές βροχές, άνεμοι 4 – 7 μποφόρ

Ανατολικό Αιγαίο – Δωδεκάνησα: Νεφώσεις και τοπικές βροχές, άνεμοι 4 – 8 μποφόρ