Στον χαιρετισμό που απηύθυνε στους συνέδρους αναφέρθηκε στα δικά του ακαδημαϊκά χρόνια επισημαίνοντας: «Βρισκόμαστε τώρα στο 2024 και ο κόσμος μοιάζει πολύ πιο περίπλοκος από ό,τι ήταν όταν αποφοιτούσα από το πανεπιστήμιο. Πιστεύω ότι η βασική πρόκληση που έχουμε εμείς ως ηγέτες, αλλά και εσείς ως νέα γενιά ηγετών, είναι να προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε αυτή την περίπλοκη πραγματικότητα, να μην χάσουμε την αίσθηση της αισιοδοξίας μας και να χαράξουμε μια σαφή πορεία προς τα εμπρός, μέσα από όλα τα συγκεχυμένα στοιχεία που κάνουν αυτή την πραγματικότητα τόσο δύσκολη και τόσο πολύπλοκη για να την κατανοήσουμε».

   Τόνισε ότι η κυβέρνησή του επικεντρώθηκε στην τήρηση των υποσχέσεών της «δημιουργώντας θέσεις εργασίας, που ήταν η πρώτη μου προτεραιότητα, ιδίως θέσεις εργασίας για τους νέους. Έχουμε δημιουργήσει περισσότερες από 500.000 θέσεις εργασίας από τότε που αναλάβαμε τη διακυβέρνηση. Η ανεργία ήταν στο 17,5%, έχει υποχωρήσει κάτω από το 10%. Φέραμε πίσω στη χώρα πολλούς Έλληνες, 300.000 Έλληνες από το εξωτερικό. Πρόκειται για νέους ανθρώπους που έφυγαν στα χρόνια της κρίσης. Προσελκύσαμε σημαντικές άμεσες ξένες επενδύσεις. Ταυτόχρονα, καταφέραμε να το κάνουμε αυτό διατηρώντας τα δημόσια οικονομικά μας σε τάξη, διότι είναι πολύ εύκολο και πολύ δελεαστικό μερικές φορές να δαπανάς πέρα από τις δυνατότητές σου».

   Υπογράμμισε πως είναι πολυάριθμες οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε, εγχώριες, ελληνικές αλλά ταυτόχρονα και ευρωπαϊκές και ενθάρρυνε τους νέους ανθρώπους να διαβάσουν την περίληψη της έκθεσης Ντράγκι. «Πιστεύω ότι βρισκόμαστε σε ένα υπαρξιακό σημείο της ευρωπαϊκής μας ιστορίας, όπου πρέπει να πάρουμε κάποιες πολύ τολμηρές αποφάσεις για το πώς θα κινηθούμε προς το μέλλον», είπε ο πρωθυπουργός. Προσέθεσε επίσης πως αν εξετάσει κανείς «τις προκλήσεις που σχετίζονται με την ασφάλεια και την άμυνα, ιδίως υπό το φως αυτών που συνέβησαν με την επανεκλογή του Ντόναλντ Τραμπ στις Ηνωμένες Πολιτείες, έχει μεγάλη δόση αλήθειας ότι η Ευρώπη, για πολλές δεκαετίες, είχε εφησυχάσει σε ό,τι αφορά τη μέριμνα για την δική της ασφάλεια και ότι ουσιαστικά είχαμε εκχωρήσει τη διαφύλαξη τής ασφάλειάς μας στις Ηνωμένες Πολιτείες».

   Ανέφερε στη συνέχεια ότι βλέποντας τα ζητήματα που σχετίζονται με το κλίμα και την κλιματική αλλαγή, είμαστε πρωτοπόροι όταν πρόκειται στις ενεργητικές πολιτικές μετριασμού. «Έχουμε, όμως, το περιθώριο να κάνουμε λειτουργική την πράσινη μετάβαση και ταυτόχρονα να καταστρέψουμε ό,τι έχει απομείνει από την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας; Πιστεύω πως όχι. Έχουμε ευθύνη να συμβάλλουμε στην παγκόσμια προσπάθεια για τη μείωση των εκπομπών, αλλά έχουμε επίσης ευθύνη να διασφαλίσουμε ότι οι επιχειρήσεις μας παραμένουν ανταγωνιστικές, ότι δεν επιβαρύνουμε υπερβολικά τους αγρότες μας και ότι δεν υποχρεώνουμε, για παράδειγμα, τους καταναλωτές να αλλάξουν τα αυτοκίνητά τους και να αγοράσουν ακριβότερα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, όταν δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να το κάνουν αυτό». Στο σημείο αυτό τόνισε ότι ο ρυθμός υλοποίησης της πράσινης μετάβασης πρόκειται να είναι απολύτως κρίσιμος.

   Μεταξύ άλλων ο πρωθυπουργός μίλησε επίσης για την τεχνητή νοημοσύνη και ανέφερε ότι θεωρεί πολύ σημαντική την εμπλοκή σε γόνιμες συζητήσεις με την επόμενη γενιά, ώστε να αναγνωρίζονται οι ανησυχίες και τα προβλήματά της και να αναζητώνται λύσεις μέσω των αντίστοιχων πολιτικών. Κλείνοντας υπογράμμισε την ανάγκη περισσότερης συμμετοχής των πολιτών και περισσότερη συμμετοχή της νέας γενιάς σε αυτό που θα λέγαμε στην Ελλάδα «στις υποθέσεις της πόλης», στα κοινά.

Το δεύτερο μέρος του έκτου κύματος της μεγάλης δημοσκοπικής έρευνας της διαΝΕΟσις “Τι πιστεύουν οι Έλληνες“ περιλαμβάνει απόψεις για τα συναισθήματα που κυριαρχούν μεταξύ των πολιτών αυτή την περίοδο, για την Ευρωπαϊκή Ένωση, για την κατάσταση του κόσμου αλλά και για τη μετανάστευση. Η έρευνα επιχειρεί να αναδείξει τις σκέψεις των πολιτών σε μια εποχή παγκόσμιας αβεβαιότητας και δύο πολέμων στην ευρύτερη περιοχή μας. Πώς πιστεύουν οι Έλληνες ότι επηρεάζονται από την κατάσταση και τι αναμένουν το επόμενο διάστημα; Πώς βλέπουν την ελληνική δημοκρατία μισό αιώνα μετά την αποκατάστασή της και τι δηλώνουν για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης; Γνωρίζουν τι είναι το Ταμείο Ανάκαμψης; Πώς βλέπουν τους μετανάστες –όσους βρίσκονται ήδη στη χώρα αλλά και εκείνους που μπορεί να έρθουν στο μέλλον;

Όπως και το πρώτο μέρος της έρευνας, το οποίο δημοσιεύτηκε πρόσφατα, έτσι και αυτό δεν μένει μόνο στην αποτύπωση της εικόνας σήμερα. Το “Τι πιστεύουν οι Έλληνες” συνολικά περιλαμβάνει αρκετές κοινές ερωτήσεις με το πρώτο κύμα του 2015 και, επομένως, μπορεί κάποιος να παρατηρήσει το πώς ο πληθυσμός αλλάζει (ή δεν αλλάζει) απόψεις μέσα στα χρόνια. Οι παρατηρήσεις αυτού του είδους, ειδικά σε κάποια θέματα της συγκεκριμένης ενότητας της έρευνας που επηρεάζονται από σημαντικά διεθνή και τοπικά γεγονότα, έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Το δεύτερο μέρος του έκτου κύματος του “Τι πιστεύουν οι Έλληνες” προέκυψε μετά από δημοσκόπηση, τηλεφωνικά και online, της Metron Analysis σε αντιπροσωπευτικό δείγμα 1.104 ατόμων, την περίοδο 23 Ιανουαρίου έως 6 Φεβρουαρίου 2024. Τα πλήρη αποτελέσματα και δεδομένα της δημοσκόπησης συνοδεύει η δημοσίευση μιας έκθεσης, την οποία υπογράφουν ο Στράτος Φαναράς, ο Γιάννης Μπαλαμπανίδης και η Πέννυ Αποστολοπούλου από τη Metron Analysis, και μία ανάλυση της Research Director στη Mindview Νεφέλης Στουρνάρα για τη μετανάστευση. Το επόμενο διάστημα θα δημοσιευτούν ακόμα περισσότερες ενδιαφέρουσες αναλύσεις που θα αναδεικνύουν και θα σχολιάζουν τα ευρήματα της έρευνας.

Τα συναισθήματα αυτή την περίοδο

Η έρευνα “ανοίγει” με ερωτήσεις που αφορούν τα συναισθήματα που βιώνουν οι ερωτώμενοι “σήμερα” –δηλαδή την περίοδο που έτρεχε η έρευνα. Όπως σχολιάζει η έκθεση της Metron Analysis: “Ο τρόπος με τον οποίο αντιλαμβάνονται οι Έλληνες και οι Ελληνίδες τη θέση της Ελλάδας μέσα στον κόσμο έχει αφετηρία το πώς αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους και την προσωπική τους κατάσταση”.

Η ιεράρχηση των συναισθημάτων που αναφέρονται συνολικά σε αυτό το κύμα της έρευνας, φαίνεται ότι παραμένει παρόμοια με τα τρία προηγούμενα κύματα. Η ανασφάλεια κυριαρχεί, καθώς την αναφέρει 1 στους 2. Δεύτερη, κατά σειρά, έρχεται η απογοήτευση με 44,3%. Ακολουθεί ο θυμός, με 29,7%. Το πρώτο θετικό συναίσθημα, η αισιοδοξία, εμφανίζεται τέταρτο κατά σειρά και περίπου στα ίδια επίπεδα με το 2022, αλλά κατά περίπου 8 μονάδες χαμηλότερα από τα επίπεδα του 2019. Όπως φαίνεται και σε άλλες παρόμοιες έρευνες, αλλά και στα προηγούμενα κύματα του “Τι πιστεύουν οι Έλληνες”, οι γυναίκες τείνουν να επιλέγουν πιο συχνά αρνητικά συναισθήματα σε αντίστοιχες ερωτήσεις.

Η δημοκρατία στην Ελλάδα

Με αφορμή την επέτειο των 50 ετών Μεταπολίτευσης, η οποία αναφέρεται και στη διατύπωση της σχετικής ερώτησης, η έρευνα ζητά από τους συμμετέχοντες να σχολιάσουν την ποιότητα της δημοκρατίας στη χώρα. Λιγότεροι από 1 στους 3 (27,4%) θεωρούν τη δημοκρατία στη χώρα “ισχυρή”. Ωστόσο, αν κάποιος τους αθροίσει με την πλειονότητα όσων δηλώνουν ότι δεν είναι “ούτε ισχυρή, ούτε ασθενής” (37,2%) βρίσκει μια πλειοψηφία, η οποία πιθανόν αντιλαμβάνεται μια δημοκρατία που, αν δεν είναι ισχυρή, τουλάχιστον δεν είναι ασθενής. Είναι, επίσης, ενδιαφέρον ότι η ηλικιακή ομάδα στην οποία η επιλογή “ισχυρή” παίρνει το χαμηλότερο ποσοστό, είναι οι νεότεροι, ηλικίας 25-39 ετών. Μόνο 1 στους 10 από αυτή την ηλικιακή ομάδα δηλώνει ότι η δημοκρατία μας είναι ισχυρή. Την ίδια ώρα, 1 στους 2 δεν τη θεωρεί “ούτε ισχυρή ούτε ασθενή”, ενώ 4 στους 10 –το μεγαλύτερο ποσοστό μεταξύ των ηλικιακών ομάδων– τη θεωρούν “ασθενή”. Η εικόνα στις μεγαλύτερες ηλικίες είναι διαφορετική και “εξισορροπεί” τα αποτελέσματα. “Είναι χαρακτηριστικό ότι ‘ισχυρή’ τείνουν να θεωρούν τη δημοκρατία μας περισσότερο οι μεγαλύτερες ηλικίες που βρίσκονται βιωματικά πιο κοντά στη δικτατορία και στη δημοκρατική μετάβαση (οι άνω των 55)”, υπογραμμίζει η έκθεση της Metron Analysis.

Πως θα είναι η Ελλάδα σε 10 χρόνια

H έρευνα ρωτά επίσης τους συμμετέχοντες πώς θεωρούν ότι θα είναι η Ελλάδα σε δέκα χρόνια. Περισσότεροι από 1 στους 2 συμφωνούν ότι η χώρα θα έχει πολλούς μετανάστες (83,3%) και ότι οι πολίτες θα είναι πιο ανεκτικοί στη διαφορετικότητα (63,3%). Από την άλλη πλευρά, πολύ λιγότεροι θεωρούν ότι το βιοτικό επίπεδο θα έχει συγκλίνει με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (34%), ότι η Ελλάδα θα είναι οικονομικά ισχυρή χώρα (26,1%) ή ότι “θα λειτουργεί αξιοκρατικά” (23,2%). Είναι επίσης αξιοσημείωτο ότι περισσότεροι από 4 στους 10 πιστεύουν ότι η Ελλάδα μέσα σε μια δεκαετία θα αυξήσει τη διεθνή επιρροή της. Με απλά λόγια, υπάρχει ένα –μικρότερο ή μεγαλύτερο– μέρος του πληθυσμού, το οποίο θεωρεί εφικτό η χώρα να αυξήσει τη διεθνή επιρροή της, χωρίς όμως να λειτουργεί αξιοκρατικά, χωρίς να αυξήσει το βιοτικό επίπεδό της και χωρίς μια ισχυρή οικονομία.

Ο Γενικός Γραμματέας της ΚΕ του ΚΚΕ, μεταξύ άλλων επισήμανε πως οι συγκεντρώσεις, «ανέδειξαν την ορμή, την εφευρετικότητα, τη δύναμη της θέλησης δεκάδων χιλιάδων νέων σε όλη την Ελλάδα που βγήκαν στους δρόμους για να ζητήσουν δικαίωση για τους νεκρούς τους. Για να κάνουν πράξη και δική τους υπόθεση το ‘’ΠΟΤΕ ΞΑΝΑ”, αλλά και για να διεκδικήσουν, να αγωνιστούν για όλα εκείνα που αργά και βασανιστικά γέμιζαν το ποτήρι της οργής και της αγανάκτησης εδώ και τόσα χρόνια».

O κ. Κουτσούμπας κάλεσε τους νέους ψηφοφόρους να προσέλθουν στις κάλπες. «Τώρα, πολλές νεανικές κόκκινες ψήφοι. Όσοι νέοι ψηφίζουν για πρώτη φορά, να ψηφίσουν αντισυστημικά, απέναντι στο σύστημα του κέρδους και της εκμετάλλευσης, να ψηφίσουν ΚΚΕ», είπε και τόνισε πως «ο λαός μας και ειδικά η νέα γενιά έχει φέτος μια μεγάλη ευκαιρία. Αυτή τη φορά μετά τις εκλογές να μετρηθούν και να βγουν αυτοί λιγότεροι! Να μην τους βγαίνουν τα “κουκιά” και οι ψήφοι για να φτιάξουν την επόμενη αντιλαϊκή κυβέρνηση».

Το σημερινό σύστημα και οι κυβερνήσεις του, σημείωσε ο Γενικός Γραμματέας της ΚΕ του ΚΚΕ, μετατρέπουν τη νεολαία πότε σε μια στρατιά ανέργων και πότε σε στρατιά περιπλανώμενων καλοκαιρινών εργαζομένων σε διάφορους τουριστικούς παραδείσους, που χτίζονται πάνω από την εργασιακή κόλαση που ζουν οι εργαζόμενοι. Αναφερόμενος στα νέα ζευγάρια είπε πως, διστάζουν για καιρό μέχρι να κάνουν το πρώτο βήμα, νιώθουν και είναι αστήριχτοι στην καινούργια ζωή που θέλουν να χτίσουν, αφού όλα όσα χρειάζονται αντιμετωπίζονται ως κόστος.

Ο Δημήτρης Κουτσούμπας τόνισε πως, η πατρίδα μας μπορεί να έχει καλύτερο μέλλον παρουσιάζοντας την πρόταση του στους νέους. «Σήμερα υπάρχουν όλες εκείνες οι δυνατότητες, που στα χέρια μιας άλλης εξουσίας μπορούν να αξιοποιηθούν, για να εξασφαλίζεται μόνιμη και σταθερή δουλειά με αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας. Για να δημιουργούνται φθηνές, σύγχρονες, λαϊκές κατοικίες για όλους, χωρίς τα κοράκια των funds πάνω από το κεφάλι μας και τον κίνδυνο να ξεσπιτωθεί ο λαός. Για να παρέχονται σύγχρονες, φθηνές, ασφαλείς μαζικές μεταφορές για όλο τον λαό με σύγχρονο συγκοινωνιακό δίκτυο στα μεγάλα αστικά κέντρα και όχι να κινδυνεύει ο λαός ακόμα και σε πόλεις, όπως η Θεσσαλονίκη, που το δικαίωμα στη μετακίνηση έχει γίνει μπαλάκι του πινγκ-πονγκ ανάμεσα στο ανέκδοτο του μετρό και στα λεωφορεία του ΟΑΣΘ, που αυτοαναφλέγονται, την ίδια στιγμή που αυτά τα μέσα τα χρησιμοποιούν καθημερινά χιλιάδες εργαζόμενοι, νέοι άνθρωποι, φοιτητές, μαθητές», υπογράμμισε.

«Θυμίζουμε ότι τέτοια αμερικανικά drones σταθμεύουν στη βάση των ΗΠΑ στη Λάρισα. Και “ο νοών νοείτω…”», επισήμανε, αναφερόμενος στο περιστατικό κατάρριψης του αμερικανικού drone από τις ρωσικές δυνάμεις πάνω από τη Μαύρη Θάλασσα και για την αύξηση του κατώτατου μισθού είπε: «Πρέπει να δυναμώσουν οι αγώνες της νεολαίας τώρα που πυκνώνουν τα σύννεφα πάνω από την καπιταλιστική οικονομία, που σκάνε τα κανόνια των μεγάλων τραπεζών το ένα πίσω από το άλλο, που η ακρίβεια και ο πληθωρισμός έχει καταπιεί την καινούρια αύξηση – κοροϊδία που ανακοίνωσε η κυβέρνηση στον κατώτατο μισθό πριν καν αυτή δοθεί».

Σχολιάζοντας τις τελευταίες δημοσκοπήσεις, διευκρίνισε πως οι νέοι γυρίζουν την πλάτη στη ΝΔ και στο ΣΥΡΙΖΑ και πως αυτό το «κανένας» που δηλώνουν, μπορεί αποκτήσει δύναμη, «μόνο αν μετατραπεί σε αποφασιστική, μαζική ψήφο στο ΚΚΕ. Απέναντι στα κόμματα που μας έφεραν ως εδώ, δεν αρκεί ούτε η τυφλή αγανάκτηση, ούτε όμως οι ανώδυνες επιλογές για τα λεγόμενα “μικρά κόμματα”».