Οι πρώτες πληροφορίες, σύμφωνα με τα δίκτυα Dairynews, Forbes και Financial Times ιρανικές δυνάμεις κατέλαβαν το δεξαμενόπλοιο, υπό σημαία Μάλτας, αφού προηγουμένως εξαπέλυσαν επίθεση εναντίον του. Όπως αναφέρουν οι Financial Times, το πλοίο είχε δεχθεί δύο πλήγματα στα ανοικτά των ακτών του Ομάν το βράδυ της Κυριακής, γεγονός που ανάγκασε το πλήρωμά του να το εγκαταλείψει.

Δορυφορικές εικόνες της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Υπηρεσίας από την Τρίτη καταγράφουν πυκνούς καπνούς να υψώνονται από το δεξαμενόπλοιο, το οποίο βρισκόταν σε ιρανικά ύδατα. Αναλυτές εκτίμησαν ότι είναι «πολύ πιθανό» το πλοίο να έχει καταληφθεί.

IRGC forces reportedly struck a Saudi linked (via trade) commercial vessel in the Strait of Hormuz overnight. pic.twitter.com/7jS66UGA21

— Open Source Intel (@Osint613) July 20, 2026

Για παραλαβή πετρελαίου το τάνκερ

Το δεξαμενόπλοιο βρισκόταν στα Στενά του Ορμούζ για να παραλάβει περισσότερα από 500.000 βαρέλια πετρελαίου. Η Dynacom ανέφερε στους Financial Times ότι και δεύτερο πλοίο του στόλου της, το Acheloos, δέχθηκε πυρά το βράδυ της Κυριακής, ενώ μετέφερε περίπου 2 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου.

Η Dynacom η οποία δραστηροποιείται σε περιοχές υψηλού γεωπολιτικού κινδύνου, έχει αποστείλει τουλάχιστον 10 δεξαμενόπλοια μέσω των Στενών του Ορμούζ από τον Φεβρουάριο, όταν η δίοδος έκλεισε εξαιτίας της σύγκρουσης ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν, σύμφωνα με το Forbes.

Ανυποχώρητος ο Έλληνας πλοιοκτήτης

Τον περασμένο μήνα ο εφοπλιστής Γιώργος Προκοπίου είχε παρομοιάσει την επιλογή του να διατηρεί τα πλοία του σε αμφισβητούμενες θαλάσσιες ζώνες με τη δράση των Ελλήνων εμπόρων κατά τους Ναπολεόντειους Πολέμους, αφήνοντας να εννοηθεί ότι δεν προτίθεται να αλλάξει στρατηγική παρά την κλιμάκωση της έντασης στην περιοχή.

«Η Ελλάδα έχει παράδοση στην άρση των αποκλεισμών από την αρχαιότητα. Δεν θέλω να επεκταθώ σε περισσότερες λεπτομέρειες, αλλά θεωρώ πως οι νύξεις είναι ήδη αρκετές», είχε δηλώσει.

Daylight reveals the extent of damage suffered by Malta-flagged, Greek-owned KAVOMALEAS oil tanker struck by the Iranians in the Strait of Hormuz on Sunday.

The vessel caught significant fire in the superstructure and engine room area after being hit by two Iranian missiles 8… pic.twitter.com/CHWb44YQS0

— Status-6 (War & Military News) (@Archer83Able) July 20, 2026

Το δεξαμενόπλοιο «Kavomaleas»

Το Kavomaleas, ηλικίας, μόλις ενός έτους, επρόκειτο να παραλάβει περισσότερα από 500.000 βαρέλια πετρελαίου στον Περσικό Κόλπο. Σύμφωνα με τους Financial Times, πλοία της συγκεκριμένης κατηγορίας κοστίζουν περίπου 55 εκατ. δολάρια όταν είναι καινούργια. Οι ίδιες δορυφορικές εικόνες φέρεται να καταγράφουν και πετρελαιοκηλίδα που ακολουθεί το πλοίο.

Η Dynacom δήλωσε ότι οποιαδήποτε μετακίνηση του πλοίου δεν είχε εγκριθεί από την εταιρεία και ότι καταβάλλονται προσπάθειες για την επιβεβαίωση της θέσης του. Παράλληλα, επιβεβαίωσε ότι το Acheloos δέχθηκε επίσης πυρά το βράδυ της Κυριακής ενώ μετέφερε 2 εκατ. βαρέλια πετρελαίου.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, πάνω από 45 πλοία έχουν δεχθεί επιθέσεις από την έναρξη της σύγκρουσης ΗΠΑ – Ιράν, ενώ, εφόσον επιβεβαιωθεί, αυτή θα είναι μόλις η τρίτη κατάληψη πλοίου από τις ιρανικές αρχές.

Το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, τον περασμένο Απρίλιο, είχε καταλάβει δύο πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων που διαχειρίζεται η MSC. Σύμφωνα με πηγές που επικαλούνται οι Financial Times, οι διαπραγματεύσεις για την απελευθέρωση των πλοίων και των πληρωμάτων τους βρίσκονται σε εξέλιξη.

Το περίεργο είναι πως οι τιμές έπεσαν ακόμη και κάτω από τα 70 δολάρια για το brent, αλλά η αγορά ντίζελ παράμεινε ανεπηρέαστη εξαιτίας των μειωμένων αποθεμάτων και της γεωπολιτικής αστάθειας.

Η νέα έκθεση της Citigroup δείχνει πως το πετρέλαιο τύπου Brent θα μπορούσε να υποχωρήσει ακόμη και στα 60 δολάρια το βαρέλι μέχρι το τέλος της χρονιάς. Όμως, τα δεδομένα του UBS Evidence Lab δείχνουν ότι οι ροές μέσω του Στενού του Ορμούζ παραμένουν περιορισμένες μετά τις επιθέσεις της περασμένης εβδομάδας.

Διελεύσεις με το σταγονόμετρο

Οι διελεύσεις αυξήθηκαν. Τον Ιούνιο έγιναν 6,5 διελεύσεις την ημέρα, έναντι του μέσου όρου Απριλίου-Μαΐου, που ήταν γύρω στις 3, προκαλώντας ασφυξία στις διεθνείς αγορές. Όμως εξακολουθεί να είναι σημαντικά χαμηλότερος από τις περίπου 50 διελεύσεις του Φεβρουαρίου.

Από τις αναλύσεις της UBS προκύπτει πως οι φορτώσεις προϊόντων έφτασαν τα 1,7Mb/d στις 29/6 και κυμαίνονταν στο ~1Mb/d την περασμένη εβδομάδα, αλλά εξακολουθούν να απέχουν πολύ από τα κανονικά επίπεδα των ~5Mb/d.

Παραμένει ακριβό το ντίζελ

Για του λόγου το αληθές, η  τιμή του WTI κατέγραψε μια υποχώρηση της τάξεως του 22% από την αρχή του μήνα, μετά το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, καθώς οι αγορές «πίστεψαν» στην προσπάθεια ειρήνης στη Μέση Ανατολή. Έτσι, η μείωση έφτασε το 9% κυρίως λόγω της περιορισμένης προσφοράς.

Η διεθνής αβεβαιότητα, καθώς ο Πρόεδρος Τραμπ αλλάζει διαρκώς τακτική, η άρνηση του Ιράν να δεχθεί αβίαστα τους όρους της συμφωνίας και η αργή επαναφορά της παραγωγής και των εξαγωγών δεν βοηθά την επιστροφή στην κανονικότητα, όσον αφορά στις τιμές.

Η εικόνα των καυσίμων στην Ελλάδα

Η κατάσταση επηρεάζει φυσικά και την Ελλάδα. Η σημασία της τιμής του ντίζελ αποτυπώνεται και στην επιλογή της ελληνικής κυβέρνησης να το επιδοτήσει στην αντλία κατά τη διάρκεια του νέου κύματος ακρίβειας που έφερε ο πόλεμος στο Ιράν.

Το υπουργείο Ανάπτυξης προχώρησε σε επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης (ντίζελ) ύψους 15 λεπτών ανά λίτρο. Η αγορά κατάφερε να διατηρήσει χαμηλά την επιβάρυνση μετά τη «λήξη» του μέτρου. Ωστόσο, οι τιμές για τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις παραμένουν υψηλές.

Το Παρατηρητήριο τιμών καυσίμων του υπουργείου Ανάπτυξης, την 1η Ιουλίου, μετά τη λήξη της τρίμηνης κρατικής ενίσχυσης, διαπίστωσε πως η μέση τιμή του ντίζελ διαμορφώθηκε στα 1,648 ευρώ ανά λίτρο, τιμή που παραμένει ιδιαίτερα υψηλή. Μάλιστα, η κατάσταση είναι ακόμη πιο οδυνηρή στα νησιά και στις απομακρυσμένες περιοχές με την τιμή της βενζίνης και του ντίζελ να κατεβαίνουν πολύ πιο αργά απ΄ό, τι αλλού.

Σπύρος Σιδέρης

Οι πρόσφατες στρατιωτικές κινήσεις, οι αντιφατικές οδηγίες προς τις ναυτιλιακές εταιρείες, οι φόβοι για κυρώσεις και η απόφαση του Ομάν να ανοίξει προσωρινό θαλάσσιο διάδρομο διαμορφώνουν ένα εκρηκτικό σκηνικό, όπου η διπλωματία προσπαθεί να προλάβει την επόμενη ανάφλεξη, ενώ τα πλοία αλλάζουν ήδη πορεία για να αποφύγουν το ρίσκο.

Οι συνομιλίες δεν σταμάτησαν — αλλά η κρίση βαθαίνει

Το τελευταίο εικοσιτετράωρο κυκλοφόρησαν πληροφορίες ότι οι συνομιλίες ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν στην Ελβετία είχαν παγώσει. Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου, ωστόσο, διέψευσε κατηγορηματικά τα δημοσιεύματα, υποστηρίζοντας ότι οι τεχνικές διαπραγματεύσεις για την εφαρμογή του μνημονίου κατανόησης συνεχίζονται κανονικά και σύμφωνα με το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα.

Την ίδια εικόνα παρουσίασε και ο μόνιμος αντιπρόσωπος των Ηνωμένων Πολιτειών στον ΟΗΕ, Μάικ Γουόλτς, ο οποίος δήλωσε ότι οι συζητήσεις συνεχίζονται σε τεχνικό επίπεδο. Στο τραπέζι βρίσκονται η πρόσβαση των διεθνών επιθεωρητών, η μείωση των επιπέδων εμπλουτισμού ουρανίου και οι εγγυήσεις ότι η Τεχεράνη δεν θα αποκτήσει πυρηνικό όπλο.

Ο ίδιος, όμως, έστειλε και προειδοποίηση. Ο Ντόναλντ Τραμπ, είπε, εξακολουθεί να δίνει χώρο στη διπλωματία, αλλά η υπομονή του «δεν θα κρατήσει για πάντα». Με άλλα λόγια, η Ουάσιγκτον κρατά ανοιχτό το κανάλι των συνομιλιών, χωρίς να αποσύρει από το τραπέζι την απειλή νέας πίεσης.

Η Ντόχα μπαίνει στο επίκεντρο

Σύμφωνα με αμερικανικές πηγές, Ουάσιγκτον και Τεχεράνη συμφώνησαν να συναντηθούν στην Ντόχα στις 30 Ιουνίου, με βασικό αντικείμενο την κρίση στο Στενό του Ορμούζ.

Η επιλογή του Κατάρ δεν είναι τυχαία. Παρά το μνημόνιο κατανόησης που υπεγράφη πριν από λίγες ημέρες και προέβλεπε άμεση παύση στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, ακόμη και στον Λίβανο, η κατάσταση στον Περσικό Κόλπο επιδεινώθηκε σχεδόν αμέσως.

Η CENTCOM ανακοίνωσε πλήγματα εναντίον ιρανικών στρατιωτικών στόχων μετά από επίθεση σε εμπορικό πλοίο στο Ορμούζ, ενώ οι Φρουροί της Επανάστασης απάντησαν με επιθέσεις κατά αμερικανικών εγκαταστάσεων στο Κουβέιτ και το Μπαχρέιν.

Η συμφωνία, δηλαδή, μπορεί να υπάρχει στο χαρτί. Στο πεδίο όμως δοκιμάζεται ήδη.

Το πραγματικό μέτωπο: ποιος ελέγχει το Ορμούζ

Πίσω από τις στρατιωτικές ανακοινώσεις εξελίσσεται μια λιγότερο θεαματική, αλλά ίσως πιο κρίσιμη σύγκρουση: η μάχη για τους θαλάσσιους διαδρόμους.

Το Ομάν, σε συνεννόηση με τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό, ανακοίνωσε τη δημιουργία προσωρινού διαδρόμου για τη διέλευση εμπορικών πλοίων από το νότιο τμήμα του στενού. Η κίνηση αυτή χαιρετίστηκε από τις χώρες του Κόλπου και τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς θεωρείται ότι προσφέρει ασφαλέστερη και περισσότερο διεθνώς νομιμοποιημένη διαδρομή για τη ναυσιπλοΐα.

Η Τεχεράνη, όμως, αντέδρασε έντονα. Το Ιράν επιμένει ότι το Στενό του Ορμούζ παραμένει υπό τη δική του πλήρη εποπτεία και ότι οποιοσδήποτε νέος διάδρομος χωρίς ιρανική συναίνεση είναι απαράδεκτος και επικίνδυνος.

Οι Φρουροί της Επανάστασης προειδοποίησαν τα πλοία να μη βγουν από τις διαδρομές που ορίζει η Τεχεράνη. Με αυτόν τον τρόπο, η διαμάχη για τη ναυσιπλοΐα μετατρέπεται σε ευθεία σύγκρουση κυριαρχίας και επιρροής.

Γιατί τα πλοία επιλέγουν τον δρόμο του Ομάν

Παρά τις ιρανικές προειδοποιήσεις, η αγορά φαίνεται να κινείται ήδη προς άλλη κατεύθυνση. Σύμφωνα με στοιχεία εταιρειών θαλάσσιας ασφάλειας, περισσότερα από τα μισά πλοία που εξέρχονται από τον Περσικό Κόλπο χρησιμοποιούν πλέον τον νότιο διάδρομο κοντά στις ακτές του Ομάν, αποφεύγοντας τις διαδρομές που ελέγχει το Ιράν.

Ο πρώτος λόγος είναι ο φόβος άμεσης επαφής με τους Φρουρούς της Επανάστασης. Η Τεχεράνη ζητά από τα πλοία να διατηρούν επικοινωνία με το ιρανικό ναυτικό κατά τη διέλευσή τους, κάτι που πολλές εταιρείες θεωρούν επιχειρησιακά και πολιτικά επικίνδυνο.

Ο δεύτερος λόγος είναι οι αμερικανικές κυρώσεις. Οι ναυτιλιακές φοβούνται ότι, αν η συμφωνία καταρρεύσει, οποιαδήποτε συμμόρφωση με ιρανικές οδηγίες μπορεί να ερμηνευθεί ως συνεργασία με το ιρανικό καθεστώς και να τις εκθέσει σε μελλοντικές κυρώσεις.

Ο τρίτος λόγος είναι η ασφάλεια. Το κεντρικό πέρασμα του στενού παραμένει προβληματικό, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν φόβοι για νάρκες που τοποθετήθηκαν κατά τη διάρκεια της πρόσφατης σύγκρουσης και δεν έχουν ακόμη απομακρυνθεί πλήρως.

Έτσι, για όλο και περισσότερους πλοιοκτήτες, ο διάδρομος του Ομάν δεν είναι απλώς εναλλακτική. Είναι η λιγότερο επικίνδυνη επιλογή.

Το μεγάλο στοίχημα αρχίζει τώρα

Η εικόνα στον Περσικό Κόλπο δείχνει ότι η συμφωνία ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη. Οι κυβερνήσεις μπορεί να διαπραγματεύονται, όμως οι ναυτιλιακές εταιρείες αποφασίζουν καθημερινά με βάση τον πραγματικό κίνδυνο, τις ασφαλιστικές καλύψεις, τις πιθανές κυρώσεις και την απειλή νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης.

Αυτό σημαίνει ότι η επόμενη μεγάλη δοκιμασία δεν θα κριθεί μόνο στα τραπέζια των διαπραγματεύσεων ή στις στρατιωτικές βάσεις της περιοχής. Θα κριθεί και πάνω στη θάλασσα, στην πορεία που θα επιλέξει κάθε δεξαμενόπλοιο, κάθε πλοίο μεταφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου και κάθε εμπορικό σκάφος που περνά από το Ορμούζ.

Γιατί όσο η ασφάλεια παραμένει αμφισβητούμενη, ο έλεγχος της ναυσιπλοΐας γίνεται εργαλείο γεωπολιτικής ισχύος. Και το Στενό του Ορμούζ παραμένει το σημείο όπου μια λάθος κίνηση μπορεί να μετατρέψει μια εύθραυστη συμφωνία σε νέα κρίση με παγκόσμιες συνέπειες.

Σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, πριν από τον πόλεμο με το Ιράν, από τα Στενά περνούσε περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου, με περισσότερα από 130 πλοία ημερησίως. Ωστόσο, ακόμη και με συμφωνία, η πλήρης αποκατάσταση της κυκλοφορίας μπορεί να χρειαστεί εβδομάδες ή και μήνες, κάτι που εξηγεί γιατί οι τιμές ενέργειας δεν αναμένεται να υποχωρήσουν γρήγορα.

Οι ναυτικές δυνάμεις των ΗΠΑ, της Βρετανίας, της Γαλλίας και της Γερμανίας θα χρειαστούν χρόνο για να αναπτύξουν ναρκαλιευτικά, ενώ τα ασφάλιστρα πολέμου θα παραμείνουν υψηλά. Επιπλέον, πολλά πλοία χρειάζονται καθαρισμό και τεχνική επανεκκίνηση, καθώς έχουν μείνει ακινητοποιημένα με ολιγομελή πληρώματα.

Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι η επιστροφή στην ομαλότητα μπορεί να απαιτήσει τουλάχιστον 30-45 ημέρες, ενώ η κίνηση ίσως φτάσει αρχικά μόλις στο 40%-50% των κανονικών επιπέδων. Το πιθανότερο σενάριο είναι μια ελεγχόμενη επαναλειτουργία με περιορισμένες διαδρομές, αυξημένα κόστη και μεγάλες καθυστερήσεις.

Reuters: Διπλωματικός «πυρετός» για τον τερματισμό του πολέμου στη Μ. Ανατολή

Κι ενώ συμβαίνουν όλα αυτά, ο ανώτατος διαπραγματευτής του Ιράν και ο Υπουργός Εξωτερικών της χώρας βρέθηκαν τη Δευτέρα στην Ντόχα για συνομιλίες με τον Πρωθυπουργό του Κατάρ, με αντικείμενο μια πιθανή συμφωνία με τις ΗΠΑ για τον τερματισμό του τρίμηνου πολέμου. Η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε ενώ Ουάσινγκτον και Τεχεράνη χαμήλωναν τις προσδοκίες για άμεση πρόοδο.

Σύμφωνα με το Reuters, ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, δήλωσε από το Νέο Δελχί ότι οι ΗΠΑ θα δώσουν κάθε ευκαιρία στη διπλωματία προτού εξετάσουν «άλλο τρόπο» αντιμετώπισης του Ιράν. Όπως είπε, υπάρχει μια «αρκετά ισχυρή πρόταση» που αφορά το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, την έναρξη ουσιαστικών και χρονικά περιορισμένων διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό ζήτημα και την προσπάθεια επίτευξης συμφωνίας.

Ο Ντόναλντ Τραμπ, σε ανάρτησή του στο Truth Social, ανέφερε ότι οι συνομιλίες με το Ιράν εξελίσσονται «καλά», προειδοποιώντας όμως ότι αν αποτύχουν θα υπάρξουν νέες επιθέσεις. Παράλληλα, κάλεσε περισσότερα αραβικά και μουσουλμανικά κράτη, μεταξύ των οποίων τη Σαουδική Αραβία και το Κατάρ, να ενταχθούν άμεσα στις Συμφωνίες του Αβραάμ για την εξομάλυνση των σχέσεων με το Ισραήλ.

Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, εμφανίζεται πιο συγκρατημένη. Ο εκπρόσωπος του ιρανικού ΥΠΕΞ, Εσμαΐλ Μπαγαΐ, δήλωσε ότι έχει υπάρξει σύγκλιση σε αρκετά θέματα, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι επίκαιται άμεσα υπογραφή συμφωνίας. Σύμφωνα με αξιωματούχο που ενημερώθηκε για την επίσκεψη, οι συνομιλίες στην Ντόχα επικεντρώνονται στα Στενά του Ορμούζ, στο απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν και στην πιθανή αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων.

Το υπό διαπραγμάτευση μνημόνιο φέρεται να περιλαμβάνει 14 σημεία και να προβλέπει τον τερματισμό του πολέμου και του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού του Ορμούζ, με αντάλλαγμα ιρανικές εγγυήσεις για ασφαλή διέλευση. Το πυρηνικό ζήτημα θα συζητηθεί σε δεύτερη φάση, σε διάστημα 60 ημερών.

Παρά την κινητικότητα, παραμένουν σοβαρά εμπόδια: οι πυρηνικές φιλοδοξίες της Τεχεράνης, ο πόλεμος του Ισραήλ με τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο, οι κυρώσεις και τα δεκάδες δισ. δολάρια ιρανικών εσόδων που παραμένουν δεσμευμένα στο εξωτερικό. Τα Στενά του Ορμούζ, από όπου περνά περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και LNG, παραμένουν ουσιαστικά κλειστά από τις 28 Φεβρουαρίου. Ωστόσο, η αισιοδοξία για πιθανή συμφωνία οδήγησε τη Δευτέρα τις τιμές του πετρελαίου σε πτώση άνω του 4%.

Σύμφωνα με πληροφορίες από ιρανικά μέσα ενημέρωσης και το πρακτορείο Tasnim, η σύσταση της «Persian Gulf Strait Authority» σηματοδοτεί την επιβολή ενός αυστηρού πλαισίου διέλευσης, καθώς τα πλοία θα υποχρεούνται πλέον να υποβάλλουν επίσημη αίτηση, να λαμβάνουν έγκριση και να καταβάλλουν ειδικά τέλη πριν τη χρήση του στρατηγικού περάσματος.

Η νέα αυτή γραφειοκρατική διαδικασία απαιτεί από τους πλοιοκτήτες και τους καπετάνιους να επικοινωνούν απευθείας με τον ιρανικό φορέα, συμπληρώνοντας τα απαραίτητα έγγραφα ναυσιπλοΐας.

Η οριστική άδεια για τη διέλευση από τη σημαντικότερη ενεργειακή αρτηρία του πλανήτη θα χορηγείται μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, αφού πρώτα επιβεβαιωθεί η πληρωμή των προβλεπόμενων δασμών.

Αυτή η εξέλιξη αλλάζει άρδην το καθεστώς ελεύθερης ναυσιπλοΐας στην περιοχή, θέτοντας υπό τον πλήρη έλεγχο του Ιράν τη ροή των δεξαμενόπλοιων και των εμπορικών σκαφών.

Την ίδια στιγμή, το κλίμα στην περιοχή πολώνεται περαιτέρω από τις απειλητικές προειδοποιήσεις των Φρουρών της Επανάστασης.

Ο ιδεολογικός στρατός του Ιράν ξεκαθάρισε ότι δεν θα γίνει ανεκτή καμία παρέκκλιση από τον προκαθορισμένο διάδρομο, τονίζοντας χαρακτηριστικά: «Προειδοποιούμε όλα τα πλοία που σκοπεύουν να διασχίσουν τα Στενά του Ορμούζ ότι το μόνο ασφαλές πέρασμα είναι ο διάδρομος που είχε ανακοινώσει νωρίτερα το Ιράν».

Η ανακοίνωση, η οποία μεταδόθηκε από την κρατική τηλεόραση, καθιστά σαφές ότι οποιαδήποτε προσπάθεια παράκαμψης των νέων κανόνων θα αντιμετωπιστεί με δυναμικό τρόπο, καθώς σημειώνεται πως: «Οποιαδήποτε εκτροπή πλοίου προς άλλες διαδρομές είναι επικίνδυνη και θα οδηγήσει σε μια ισχυρή απάντηση του Ναυτικού των Ιρανών Φρουρών της Επανάστασης».

Η κλιμάκωση αυτή συμπίπτει με την παρουσία των ΗΠΑ στον Κόλπο, εντείνοντας τους φόβους για μια γενικευμένη κρίση στην καρδιά των πετρελαϊκών οδών.

ΗΠΑ: Η “Επιχείρηση Ελευθερία” μόλις ξεκίνησε

Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι η Επιχείρηση Ελευθερία μόλις ξεκίνησε και περιλαμβάνει το άνοιγμα μιας ασφαλούς διόδου από τα Στενά του Ορμούζ. Η επιχείρηση πραγματοποιείται υπό την ηγεσία των ΗΠΑ.

Ειδικότερα, ο εκπρόσωπος της CENTCOM, Τιμ Χόκινς ανέφερε σε δήλωσή του: «Η επιχείρηση Ελευθερία μόλις ξεκίνησε και προβλέπει το άνοιγμα ενός ασφαλούς περάσματος και την παροχή ομπρέλας ασφαλείας».

Ο ίδιος εξήγησε ότι «στόχος είναι να στηρίξει την περιφερειακή και την παγκόσμια οικονομία και ότι οι αρμοδιότητες της Επιχείρησης είναι αμυντικές, συγκεκριμένες και προσωρινές».

«Υπήρξαν θετικές αντιδράσεις από πλοιοκτήτες και ασφαλιστικές εταιρείες», συνέχισε ο Χόκινς, αναφέροντας ότι «η επιχείρηση αφορά όλα τα εμπορικά πλοία που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ».

Τραμπ: Δεν θα επιτρέψουμε σε “τρελούς” να αποκτήσουν πυρηνικά όπλα-Το Ιράν δεν έχει καμία πιθανότητα

Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε σε δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο του Λευκού Οίκου ότι «βρισκόμαστε σε μια μικρή στρατιωτική σύγκρουση. Τη χαρακτηρίζω μικρή, γιατί το Ιράν δεν έχει καμία πιθανότητα. Δεν είχε ποτέ. Το γνωρίζουν και οι ίδιοι».

Πρόσθεσε: «Όταν μιλούν μαζί μου, μου το λένε αυτό, αλλά μετά βγαίνουν στην τηλεόραση και λένε πόσο καλά τα πάνε, ενώ δεν έχουν ναυτικό. Δεν έχουν αεροπορία. Δεν έχουν καμία δυνατότητα αντιαεροπορικής άμυνας, έχουν καταστραφεί πλήρως, δεν έχουν ραντάρ. Δεν έχουν ηγεσία. Οι ηγέτες τους έχουν εξουδετερωθεί».

Ο ίδιος συνέχισε: «Πρόκειται για άρρωστους ανθρώπους και δεν θα επιτρέψουμε σε “τρελούς” να αποκτήσουν πυρηνικά όπλα. Η ισχύς ενός πυρηνικού όπλου είναι κάτι για το οποίο δεν θέλω καν να μιλήσω. Αυτό δεν πρόκειται να συμβεί».

Ο Τραμπ ανέφερε επίσης: «Τους έχουμε συντρίψει. Έχουν φτάσει στο σημείο να περιορίζονται σε μικρά σκάφη με ένα πολυβόλο στο μπροστινό μέρος».

Ο Αμερικανός πρόεδρος αναφέρθηκε σύντομα στον πόλεμο με το Ιράν στην αρχή εκδήλωσης στο Οβάλ Γραφείο, αφού πρώτα επαίνεσε τον υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ, ο οποίος στεκόταν δίπλα του.

Ο Τραμπ δήλωσε ότι ο Χέγκσεθ έδωσε μια «εξαιρετική συνέντευξη Τύπου» μαζί με τον στρατηγό Νταν Κέιν, αρχηγό του Μικτού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων.

«Δεν τους αρέσει να παίζουν παιχνίδια μαζί μας», είπε ο Τραμπ, αναφερόμενος στο Ιράν. «Δεν τους αρέσει καθόλου. Θα το δείτε. Με τον χρόνο θα το δείτε. Νομίζω ότι το έχετε ήδη δει. Ουσιαστικά εξουδετερώσαμε τον στρατό τους μέσα σε περίπου δύο εβδομάδες».

Τα πλοία πέρασαν κυρίως από τα ιρανικά χωρικά ύδατα και μεταξύ αυτών ήταν και το τάνκερ χημικών προϊόντων Vast Plus, στο οποίο έχουν επιβάλει κυρώσεις οι ΗΠΑ, σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας εντοπισμού πλοίων Kpler και δορυφορική ανάλυση της SynMax.

Τα περισσότερα ήταν πλοία μεταφοράς ξηρού φορτίου. Το πρακτορείο Reuters δεν ήταν σε θέση να εξακριβώσει εάν πέρασαν και άλλα πλοία, πέραν των έξι. Κατά μέσο όρο, τις τελευταίες ημέρες, περνούν καθημερινά επτά πλοία.

Ο αριθμός αυτός είναι πολύ μικρός σε σύγκριση με τη συνήθη κίνηση στον Κόλπο. Πριν από τον πόλεμο που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου, περνούσαν καθημερινά 125-140 πλοία.

Σήμερα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ προέτρεψε το Ιράν «να φερθεί έξυπνα, σύντομα» και να υπογράψει μια συμφωνία, την ώρα που αμερικανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι η Ουάσινγκτον προτίθεται να παρατείνει τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών.

Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν ρίξει στο τραπέζι μια πρόταση για την επιβολή διοδίων στα πλοία που πλέουν μέσω των Στενών. Ωστόσο, το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ προειδοποίησε την Τρίτη ότι κινδυνεύουν με κυρώσεις εκείνες οι ναυτιλιακές εταιρείες που πληρώνουν την κυβέρνηση του Ιράν ή τους Φρουρούς της Επανάστασης για να διασφαλίσουν την ασφαλή διέλευση των πλοίων τους από το Ορμούζ.

Η πιθανότητα παρατεταμένου αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών «επί πολλούς μήνες» αναφέρθηκε από τον Τραμπ στη συνάντηση που είχε με στελέχη πετρελαϊκών εταιρειών την Τρίτη, επιβεβαίωσε ένας αξιωματούχος του Λευκού Οίκου.

Αποτελεί ένα μεγάλο βήμα εμβάθυνσης μιας ήδη στενής σχέσης, στην οποία θα ενσωματωθούν νέα πεδία συνεργασίας που αντανακλούν τις αυξημένες απαιτήσεις της συγκυρίας, ενώ τοποθετεί την ελληνογαλλική συνεργασία στον πυρήνα των συζητήσεων για μέλλον της Ευρώπης και του ευρωπαϊκού πλαισίου άμυνας και ασφάλειας.

Η επίσκεψη του Προέδρου της Γαλλίας θα επισφραγίσει την ανανέωση της ελληνογαλλικής συμφωνίας στρατηγικής συνεργασίας στην ασφάλεια και την άμυνα, ενώ παράλληλα ανοίγει τον δρόμο για περαιτέρω εμβάθυνση της συνεργασίας σε τομείς όπως η οικονομία, η πολιτική προστασία και η καινοτομία.

Υπενθυμίζεται ότι η αρχική συμφωνία στρατηγικής εταιρικής σχέσης στην άμυνα και την ασφάλεια, που υπεγράφη τον Σεπτέμβριο του 2021 στο Μέγαρο των Ηλυσίων, αποτέλεσε προπομπό της ευρύτερης ευρωπαϊκής συζήτησης για την ενίσχυση της κοινής άμυνας και της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε συμπληρωματικότητα με το ΝΑΤΟ.

Ο Πρωθυπουργός και ο Πρόεδρος της Γαλλίας συγκαταλέγονται στους λίγους Ευρωπαίους ηγέτες που έχουν θέσει σταθερά και έγκαιρα το ζήτημα αυτό στο ευρωπαϊκό τραπέζι. Την ανάγκη αυτή υπογράμμισαν οι δύο ηγέτες τονίζοντας την διάσταση της ασφάλειας στο ευρωπαϊκό πλαίσιο κατά την πρόσφατη επίσκεψή τους στην Κύπρο -αναδεικνύοντας ταυτόχρονα τον αναβαθμισμένο ρόλο της ελληνογαλλικής σχέσης ως πυλώνα σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ψηλά στην ατζέντα των συνομιλιών αναμένεται ακόμη να βρεθεί η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, με αιχμή τα Στενά του Ορμούζ. Σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, η Ελλάδα δεν περιορίζεται σε θεωρητικές τοποθετήσεις: συμμετέχει ενεργά στην ευρωπαϊκή επιχείρηση EUNAVFOR ASPIDES, επιβεβαιώνοντας τον ρόλο της ως παγκόσμιας ναυτιλιακής δύναμης με αυξημένο ενδιαφέρον και ευαισθησία σε θέματα θαλάσσιας ασφάλειας.

Ο Πρωθυπουργός είχε, άλλωστε, θέσει ως κορυφαία προτεραιότητα το ζήτημα της θαλάσσιας ασφάλειας, για το οποίο είχε μιλήσει στην κεντρική εκδήλωση της ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, τον περασμένο Μάιο.

Παράλληλα, η ανανέωση της συμφωνίας στρατηγικής εταιρικής σχέσης για πενταετή περίοδο, με πρόβλεψη αυτόματης επέκτασης επ’ αόριστον, ενισχύει το ήδη στενό πλαίσιο συνεργασίας.

Η υπογραφή νέων συμφωνιών αναμένεται να επεκτείνει τη διμερή ατζέντα. Από την άμυνα και την εξωτερική πολιτική έως την οικονομία, την καινοτομία, την πολιτική προστασία, αλλά και τις κοινές αξίες, την προάσπιση του διεθνούς δικαίου και των αρχών της πολυμέρειας στις διεθνείς σχέσεις και του ρόλου των Ηνωμένων Εθνών, η ελληνογαλλική σχέση περνά σε φάση περαιτέρω θεσμοθέτησης και εμβάθυνσης. Αποκτά χαρακτηριστικά μιας συνεκτικής και πολύ-επίπεδης συνεργασίας με διάρκεια και βάθος.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στο ζήτημα της προστασίας των ανηλίκων στο διαδίκτυο, με την Ελλάδα και τη Γαλλία να συγκαταλέγονται στις πρώτες χώρες της ΕΕ που προωθούν πρωτοβουλίες για τη ρύθμιση της χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από ανηλίκους. Ελλάδα και Γαλλία βρίσκονται στην πρώτη γραμμή διαμόρφωσης ευρωπαϊκού πλαισίου ρύθμισης.

Η υπεράσπιση του Λιμενικού και η «αδιαπραγμάτευτη» φύλαξη

Ο κ. Κικίλιας υπογράμμισε επανειλημμένα ότι το Λιμενικό Σώμα σώζει καθημερινά χιλιάδες ζωές υπό αντίξοες συνθήκες, ειδικά σε περιόδους έξαρσης της παράνομης μετανάστευσης και εκμετάλλευσης από διακινητές. Παράλληλα, όμως, ξεκαθάρισε ότι η φύλαξη των θαλάσσιων συνόρων αποτελεί θεσμική υποχρέωση της χώρας, ευθυγραμμισμένη με τις αποφάσεις του δυτικού κόσμου. «Δεν μπορεί όποιος θέλει να έρχεται και να μπαίνει στη χώρα μας», ανέφερε χαρακτηριστικά, συνδέοντας τη δράση του Σώματος με την αστυνόμευση της ΑΟΖ και την προστασία της ναυτιλίας.

«Το Λιμενικό καθημερινά σώζει ζωές. Σώζει χιλιάδες ζωές σε πολύ δύσκολες καταστάσεις σε συνθήκες ανυπέρβλητες μέρα και νύχτα και μάλιστα στο πικ της έξαρσης της παράνομης μετανάστευσης ή της εκμετάλλευσης από τους σύγχρονους λαθρέμπορους αυτών των δυστυχών ανθρώπων. Έχουμε δει τραγικές στιγμές να εκτυλίσσονται», δήλωσε χαρακτηριστικά.

«Είναι υποχρέωσή μας. Στον δυτικό κόσμο στην Ευρώπη, στην Αμερική, στην Ελλάδα έχουμε αποφασίσει ότι δεν μπορεί όποιος θέλει να έρχεται και να μπαίνει στη χώρα μας. και είναι υποχρέωσή τους μαζί με τη φύλαξη των θαλάσσιων πάρκων, την αστυνόμευση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης αύριο, των γεωτρήσεων που θα γίνουν, της παράνομης αλιείας των πλοίων που ρυπαίνουν, της ακτοπλοΐας, της ποντοπόρου ναυτιλίας», συμπλήρωσε.

«Οι άνδρες και οι γυναίκες του Λιμενικού κάνουν τη δουλειά τους»

Παράλληλα ο κ. Κικίλιας υποστήριξε πως οι άνδρες και οι γυναίκες του Λιμενικού Σώματος κάνουν τη δουλειά τους και δεν μπορεί ποτέ οποιαδήποτε πολιτική ηγεσία «να έχει δώσει ποτέ εντολή σ’ αυτούς τους ανθρώπους που υπηρεσιακά επιτελούν έργο και το καθήκον τους να κάνουν κάτι περισσότερο ή λιγότερο από τη δουλειά τους».

«Υπάρχουν κανόνες και πλαίσιο εμπλοκής. Υπάρχει εκπαίδευση και όταν κάτι δεν πηγαίνει καλά, τότε υπάρχει διαδικασία, υπάρχει διαδικασία διοικητική, δηλαδή Ένορκη Διοικητική Εξέταση, με τους ειδικούς να μας λένε τι έχει συμβεί. Υπάρχει ναυτοδικείο αν και εφόσον υπάρχει ναυάγιο, υπάρχει και εισαγγελέας, προανακριτική περίοδος με καταθέσεις και ούτω καθεξής», προσέθεσε και σχετικά με το ναυάγιο σημείωσε πως «θα ελεγχθούν όποιοι πρέπει να ελεγχθούν».

«Σε ανθρώπινο επίπεδο και μία ανθρώπινη ζωή αν χαθεί από οποιοδήποτε αίτιο, πόσο μάλλον μέσα στη θάλασσα, αυτό μας πληγώνει, έχουμε ευθύνη και προσπαθούμε να δούμε πώς θα το αποτρέψουμε», συμπλήρωσε.

Για τις κάμερες στα σκάφη του Λιμενικού ο κ. Κικίλιας ανέφερε πως: «Το σκάφος αυτό είχε υπέρυθρη κάμερα, χρησιμοποιείται για συγκεκριμένους λόγους τη νύχτα για να εντοπίσει από μακριά αυτό που πρέπει να εντοπίσει. Η ανάλογη κάμερα από την ξηρά είχε δείξει στον επικεφαλής του σκάφους που ήταν αυτό το φουσκωτό με τους δυστυχείς αυτούς ανθρώπους».

Η διεθνής έκθεση The Sea Unites – The Greek Shipping and the German Economic Miracles φωτίζει μια μοναδική ιστορία συνεργασίας και ανασυγκρότησης που εκτείνεται πέρα από τα όρια της ναυτιλίας και της οικονομίας. Μέσα από τα ναυπηγικά επιτεύγματα και τις παραγγελίες των Ελλήνων εφοπλιστών προς τα γερμανικά ναυπηγεία, αποκαλύπτεται πώς η μεταπολεμική Ευρώπη κατάφερε να μετατρέψει τις πληγές της Ιστορίας σε δημιουργικές συνεργασίες και γέφυρες εμπιστοσύνης μεταξύ λαών που υπήρξαν αντίπαλοι.

Ακολουθεί ο χαιρετισμός του κ. Τασούλα:

«Κυρίες και κύριοι,

Υπάρχουν στιγμές στην Ιστορία των λαών όπου οι οικονομικές επιλογές αποκτούν πολιτικό και πολιτισμικό βάθος: όταν μια επιχειρηματική εκ πρώτης όψεως απόφαση γίνεται πράξη ευθύνης και μια συνεργασία μετατρέπεται σε γέφυρα ανάμεσα σε λαούς που υπήρξαν αντίπαλοι.

Η σημερινή έκθεση αφηγείται την ιστορία των ναυπηγικών επιτευγμάτων αλλά, στην πραγματικότητα, φωτίζει μια βαθύτερη ευρωπαϊκή εμπειρία. Πώς, μέσα από τη θάλασσα και τη ναυτιλία, μια ζοφερή μνήμη μετετράπη σε δημιουργική συνεργασία. Πώς η θάλασσα, τελικώς, έχει το χάρισμα να ενώνει τους ανθρώπους.

Αντίθετα με τη σαρκαστική συμβουλή που έδινε ο Ντιντερό στις Αρχές Πολιτικής των Ηγεμόνων «να μην κάνουν συμμαχίες παρά μόνο για να σπέρνουν μίση», η Ευρώπη μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο επέλεξε συνειδητά έναν άλλο δρόμο. Της συμμαχίας για να σπείρει τη δημοκρατία και την ευημερία. Από τα ερείπια της καταστροφής αναδείχθηκε σε μια από τις πιο δυναμικές οικονομίες του πλανήτη μας.

Μέρος αυτής της ανασυγκρότησης υπήρξε και η ναυπηγική δραστηριότητα, η οποία δημιούργησε γέφυρες εμπιστοσύνης και συνεργασίας που ξεπέρασαν το παρελθόν και οδήγησαν στο κοινό ευρωπαϊκό μέλλον που βιώνουμε σήμερα.

Το τεκμηριωμένο και εξαιρετικά διαφωτιστικό έργο του ιστορικού Γιώργου Φουστάνου, καρπός πολυετούς έρευνας, αναδεικνύει πώς οι παραγγελίες Ελλήνων πλοιοκτητών συνέβαλαν καθοριστικά στην οικονομική ανασυγκρότηση της Δυτικής Γερμανίας και τη σταδιακή επανένταξή της στον παγκόσμιο χάρτη.

Η ιστορική αυτή αφήγηση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα αν αναλογιστούμε το σημείο εκκίνησής της. Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, οι Έλληνες χάσαμε τα τρία τέταρτα του εμπορικού μας στόλου από τα πυρά, κυρίως, των γερμανικών υποβρυχίων και για τέσσερα χρόνια η χώρα μας υποδουλώθηκε στις δυνάμεις το Άξονα. Παρά ταύτα, αναπτύξαμε μετά τον πόλεμο επιχειρηματικές σχέσεις με τα καθημαγμένα, αρχικά, ναυπηγεία της Δυτικής Γερμανίας.

Η επιλογή αυτή δεν υπήρξε αποτέλεσμα λήθης, αλλά πράξη υπέρβασης. Ήταν μια σιωπηλή παραδοχή ότι το μέλλον της Ευρώπης δεν μπορούσε παρά να οικοδομηθεί πάνω στη συμπόρευση και τη συνεργασία.

Οι μεταπολεμικές ναυπηγήσεις έφεραν ένα διπλό όφελος καθώς συνέβαλλαν στη δημιουργία της γερμανικής οικονομικής ανασυγκρότησης και ταυτόχρονα του ελληνικού ναυτιλιακού θαύματος. Δύο θαύματα σε συσκευασία του ενός. Ήταν μια πρώτη εικόνα του ευρωπαϊκού μέλλοντος, ένα πρώτο δείγμα της προόδου και της ανάπτυξης που θα μπορούσε να πετύχει η Ευρώπη μέσα από τη σύντηξη δυνάμεων, μέσα από τη συνεννόηση και τη συνεργασία.

Και επειδή ακριβώς αυτό υπήρξε το προανάκρουσμα του πώς χτίστηκε εν συνεχεία η Ευρώπη, θα ήθελα να αναφερθώ σε αυτήν την πρωτοποριακή διαίσθηση του ελληνικού εφοπλισμού, ο οποίος αντιλαμβάνεται τις εξελίξεις ακόμη και πριν να δρομολογηθούν. Απόδειξη ότι η συμμετοχή της Ελλάδος στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, στον πλευρό της Αντάντ, έγινε αρχικά μέσω του εμπορικού της στόλου και εν συνεχεία μέσω της κρατικής επιλογής, το 1917. Ο εφοπλισμός, δηλαδή, έβλεπε μπροστά και ενίοτε η κρατική πρωτοβουλία ακολουθούσε.

Πριν από τον πόλεμο, τα γερμανικά ναυπηγεία κατείχαν εξέχουσα θέση στον παγκόσμιο ναυπηγικό χάρτη. Μετά την ήττα αποδεκατίστηκαν και ήταν αποκομμένα βάσει συμφωνιών και συνθηκών από τις διεθνείς αγορές. Η Γερμανία παρέδωσε το σύνολο του στόλου της στους νικητές του πολέμου και της απαγορεύτηκε να αναπτύξει ναυπηγική δραστηριότητα εξαιρουμένης αυτής που εξυπηρετούσε τις εσωτερικές ανάγκες του κράτους. Πέντε χρόνια μετά την άρση της απαγόρευσης αυτής -και σε μια δύσκολη διεθνή συγκυρία- οι αθρόες παραγγελίες Ελλήνων εφοπλιστών, κυρίως για ατμοκίνητα δεξαμενόπλοια, υπήρξαν καταλύτης για την επανεκκίνηση ιστορικών ναυπηγικών μονάδων στο Κίελο, το Αμβούργο, τη Βρέμη και το Έμντεν. Σκεφτείτε ότι μέχρι και το 1958 τα ελληνικά πλοία απέπλεαν με γερμανικό πλήρωμα και Γερμανό πλοίαρχο.

To 1953, τέσσερα ελληνόκτητα νεότευκτα δεξαμενόπλοια παραδόθηκαν από γερμανικά ναυπηγεία. Το Olympic Cloud υπήρξε το πρώτο δεξαμενόπλοιο που ναυπηγήθηκε μετά τον πόλεμο και καθελκύστηκε παρουσία της Λουίζε Έρχαρντ, συζύγου του Λούντβιχ Έρχαρντ, αρχιτέκτονα του γερμανικού οικονομικού θαύματος. Λίγους μήνες αργότερα, η παράδοση του Tina Onassis, του μεγαλύτερου δεξαμενόπλοιου στον κόσμο, ενώπιον δεκάδων χιλιάδων θεατών, σήμανε την επιστροφή του Αμβούργου ανάμεσα στα κορυφαία ναυπηγικά κέντρα διεθνώς.

Σε κάθε σπουδαία ιστορία επιτυχίας, άλλωστε, υπάρχει ένας αφανής πρωταγωνιστής: η κουλτούρα εμπιστοσύνης στη συλλογική εργασία, που λειτουργεί ως καταλύτης προόδου.

Η ανασυγκρότηση για την οποία μιλάμε δεν αφορούσε μόνο ναυπηγεία και λιμάνια. Αφορούσε ανθρώπους, οικογένειες, εργαζόμενους. Αφορούσε την αποκατάσταση της αξιοπρέπειας της εργασίας και της δημιουργίας σε μια κοινωνία που αναζητούσε εκ νέου τον βηματισμό της. Στα γερμανικά ναυπηγεία εργάστηκαν αργότερα χιλιάδες Έλληνες μετανάστες, συμβάλλοντας με το μόχθο τους όχι μόνο στην ανασυγκρότηση της Γερμανίας, αλλά και στη διαμόρφωση ενός ευρωπαϊκού κοινωνικού ιστού. Η πολιτική βούληση συνόδευσε αυτή τη δυναμική. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, τη δεκαετία του ’50, εργάστηκε συστηματικά για την ενίσχυση των ελληνογερμανικών συνεργασιών.

Η ιστορία αυτή δείχνει με σαφήνεια πως το οικονομικό θαύμα δεν είναι ποτέ αποτέλεσμα ενός μόνο παράγοντα. Είναι προϊόν συνεργειών, εμπιστοσύνης και διεθνών σχέσεων που βασίζονται στη σταθερότητα και τον αμοιβαίο σεβασμό.

Η ελληνική ναυτιλία, σε αντίθεση με άλλες χώρες, αναπτύχθηκε σε μεγάλο βαθμό χωρίς κρατική στήριξη. Σε μια Ελλάδα καθημαγμένη, απορροφημένη από τον εμφύλιο πόλεμο, οι Έλληνες εφοπλιστές ανέλαβαν πρωτοβουλία. Και σήμερα, η ελληνική ναυτιλία αντιπροσωπεύει πάνω από το 61% του στόλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και περίπου το 20% της παγκόσμιας χωρητικότητας! Ένα επίτευγμα δυσανάλογο με το γεωμετρικό μέγεθος και τον πληθυσμό της χώρας μας.

Οι Έλληνες ταξιδεύουν στις θάλασσες εδώ και χιλιάδες χρόνια. Η θάλασσα -το αρχαιοελληνικό «ανήριθμον γέλασμα των κυμάτων»- υπήρξε πεδίο εμπορίου, διάδοσης πολιτισμού αλλά και αγώνων για την ελευθερία. Στη μεταπολεμική Ευρώπη, έγινε και πεδίο συμφιλίωσης.

Η ιστορία που αναδεικνύεται μέσα από αυτή την έκθεση δεν ανήκει μόνο στο παρελθόν. Μάς καλεί να αναλογιστούμε το παρόν και το μέλλον. Αποτελεί μια ζωντανή υπενθύμιση ότι η πρόοδος δεν γεννιέται από την απομόνωση, αλλά από τη συνεννόηση, που είναι δύναμη. Σε έναν κόσμο που δοκιμάζεται εκ νέου, η εμπειρία της ευρωπαϊκής μεταπολεμικής πορείας -και η αποφασιστική συμβολή της ναυτιλίας σε αυτήν- δείχνει ότι οι λαοί μπορούν να μετατρέψουν τις τραυματικές τους εμπειρίες σε κοινό, στέρεο θεμέλιο. Σήμερα, οι άλλοτε δύο αντιμαχόμενοι λαοί, συνυπάρχουν ως ισότιμοι εταίροι στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Παρά τις διαφορές, η θάλασσα, όντως, ενώνει τους λαούς.

Και κλείνοντας, θα ήθελα να πω τούτο: Οι Έλληνες εφοπλιστές, σήμερα που βρίσκονται στο πιο ψηλό σκαλί ισχύος και διεθνούς επιρροής στην ιστορία τους, έχουν όχι μόνο τη δυνατότητα, αλλά και τη μοναδική ιστορική ευκαιρία, μαζί με την ευθύνη που αυτή συνεπάγεται, να προσφέρουν ακόμα περισσότερα στην Ελλάδα. Να δημιουργήσουν, να τολμήσουν και να ανοίξουν νέους δρόμους προόδου. Όπως συνέβαλλαν στο γερμανικό οικονομικό θαύμα, έτσι μπορούν να πρωτοστατήσουν στις επιτυχίες του ελληνικού μας μέλλοντος. Να κάνουν περισσότερα και από αυτά τα αξιόλογα που ήδη κάνουν.

Η εποχή που διανύουμε, παρότι χαρακτηρίζεται από ρευστότητα και αβεβαιότητα, γεννά ταυτόχρονα νέες ευκαιρίες για πρωτοβουλία και δημιουργία. Ο ελληνικός εφοπλισμός έχει μπροστά του νέες κορυφές που μπορεί να κατακτήσει. Οι Έλληνες εφοπλιστές μπορούν να υλοποιήσουν νέους στόχους και να πραγματοποιήσουν νέα σχέδια και οράματα. Οράματα συνυφασμένα τόσο με την εδραίωση της δικής τους πρωτοπορίας στην ελληνική και τη διεθνή οικονομία, όσο και με την πορεία του έθνους μας πιο μπροστά και πιο ψηλά στην κοινωνία των ευρωπαϊκών κρατών.

Αν η ιστορία προσφέρει ένα δίδαγμα, είναι ότι η θάλασσα θα αποτελεί πάντοτε πηγή έμπνευσης, γνώσης και ισχύος για την Ελλάδα και τους Έλληνες. Πάνω στη θάλασσα ξεδιπλώνεται αυτό το αέναο και επίμονο ταξίδι της ελληνίδος ιδέας στο χρόνο, αυτό το Ομηρικό ταξίδι που ξεκίνησε από τα βάθη της προϊστορίας και δεν θα τελειώσει ποτέ για όσο θα υπάρχει στον κόσμο φως και πίστη στην αρμονία, στο μέτρο και στα ανθρωπιστικά ιδεώδη.

Σας ευχαριστώ.»

Η συζήτηση με τίτλο «Από τις Ανοιχτές Θάλασσες στον Καταναλωτή: Διασφαλίζοντας το ναυτιλιακό εμπόριο και την παγκόσμια οικονομία» πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 29 Ιανουαρίου 2026 στα κεντρικά γραφεία του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη.

Σύμφωνα με το δελτίο Τύπου της Μόνιμης Αντιπροσωπείς της Ελλάδας στον ΟΗΕ, ο κ. Γεραπετρίτης τόνισε κατά την εναρκτήρια ομιλία του, ότι η ειρήνη συνδέεται άρρηκτα με το ελεύθερο εμπόριο και την οικονομική αλληλεξάρτηση που αυτό δημιουργεί.

«Η ασφαλής ναυτιλία δεν αποτελεί μόνο οικονομική αναγκαιότητα, αλλά και θεμέλιο για την ειρήνη, τη συνεργασία και την αμοιβαία κατανόηση μεταξύ των εθνών», ανέφερε ο υπουργός Εξωτερικών, επισημαίνοντας ότι για την Ελλάδα – η οποία αποτελεί κορυφαία χώρα πλοιοκτησίας παγκοσμίως – η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της εθνικής της στρατηγικής.

Όπως σημείωσε, ο ελληνόκτητος εμπορικός στόλος αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου, αντιπροσωπεύοντας άνω του 20% του παγκόσμιου στόλου και περισσότερο από το 61% του στόλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τη στιγμή που η Ελλάδα αντιστοιχεί μόλις στο 0,2% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Στο πλαίσιο αυτό, υπογράμμισε τη σημασία της διασφάλισης της ναυτικής εμπορικής δραστηριότητας και της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας, σύμφωνα με τους καθιερωμένους διεθνείς κανόνες και κανονισμούς, τονίζοντας ότι η Ελλάδα έχει θέσει τη ναυτική ασφάλεια ως ύψιστη προτεραιότητα κατά τη θητεία της στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ και επιδιώκει την περαιτέρω ενίσχυσή της στην ατζέντα των Ηνωμένων Εθνών.

«Η ανθρώπινη ευημερία και η σταθερότητα συνδέονται με τις ελεύθερες θάλασσες. Σε ένα όλο και πιο ασταθές και ταχέως μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό περιβάλλον, ο κόσμος μας παραμένει βαθιά διασυνδεδεμένος, με τη θάλασσα να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο», σημείωσε ο κ. Γεραπετρίτης, εξηγώντας ότι πάνω από το 80% του διεθνούς εμπορίου κατά όγκο μεταφέρεται δια θαλάσσης, επηρεάζοντας άμεσα τις εφοδιαστικές αλυσίδες, την επισιτιστική και ενεργειακή ασφάλεια, καθώς και την ευημερία των εθνικών οικονομιών.

Απειλές στη θάλασσα και η ελληνική συμβολή στη ναυτική ασφάλεια

Αναφερόμενος στις σύγχρονες απειλές στη θάλασσα – όπως η πειρατεία, η τρομοκρατία, οι παράνομες δραστηριότητες, οι επιθέσεις με drones και οι υβριδικές απειλές – ο κ. Γεραπετρίτης υπενθύμισε τις πρωτοβουλίες που έχει αναλάβει η Ελλάδα για την προστασία της διεθνούς ναυσιπλοΐας.

Στο πλαίσιο αυτό, ανέδειξε τον ηγετικό ρόλο της χώρας στη ναυτική επιχείρηση της ΕΕ EUNAVFOR ASPIDES, καθώς και τη συμμετοχή της στις επιχειρήσεις Atalanta στον Ινδικό Ωκεανό και Irini στη Μεσόγειο. Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη συλλογικής δράσης, επισημαίνοντας τον κρίσιμο ρόλο οργανισμών όπως ο ΟΗΕ, ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός και η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Επιπλέον, τόνισε ότι απαιτείται στενότερη συνεργασία μεταξύ κρατών και ναυτιλιακής βιομηχανίας, με αξιοποίηση της τεχνογνωσίας του ιδιωτικού τομέα, προληπτικά συλλογικά μέτρα και αυστηρή τήρηση των κανόνων της διεθνούς ναυτικής τάξης. Κλείνοντας, ο Υπουργός Εξωτερικών επεσήμανε ότι στη σημερινή ρευστή παγκόσμια πραγματικότητα πρέπει να ληφθούν υπόψη τρεις κρίσιμες παράμετροι: οι εντάσεις και οι πόλεμοι σε πολλαπλά μέτωπα, οι πιέσεις στη πολυμερή συνεργασία και η υποχώρηση της διεθνούς τάξης που βασίζεται σε κανόνες. Σε αυτό το πλαίσιο, κάλεσε τα κράτη που μοιράζονται κοινές αξίες να υιοθετήσουν μια ρεαλιστική προσέγγιση απέναντι στις νέες προκλήσεις, την οποία χαρακτήρισε ως «ρεαλισμό αξιών».

Κατά τον χαιρετισμό της, η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στα Ηνωμένα Έθνη, Αγλαΐα Μπαλτά, εστίασε στην επίδραση της ναυτικής ανασφάλειας στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες και στο κόστος για τους καταναλωτές. Όπως ανέφερε, «η ναυτιλία είναι κάτι παραπάνω από μέσο εμπορίου· είναι ο σιωπηλός φύλακας της παγκόσμιας ευημερίας. Συνδέει τον κόσμο με συνέχεια και αξιοπιστία, ακόμη και σε περιόδους καθολικών κρίσεων». Τόνισε, δε, ότι κάθε διατάραξη της παγκόσμιας ναυτιλίας έχει άμεσο και απτό αντίκτυπο στους καταναλωτές, υπογραμμίζοντας πως ο διεθνής και περιφερειακός συντονισμός αποτελεί κρίσιμο εργαλείο για την ενίσχυση της ναυτικής ασφάλειας και τη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και σταθερότητας.

Από την πλευρά του, ο Ιδρυτής και Πρόεδρος του Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών, Συμεών Τσομώκος, σημείωσε ότι ελάχιστα κράτη είναι καλύτερα τοποθετημένα από την Ελλάδα για να ηγηθούν της διεθνούς συζήτησης για τη ναυτική ασφάλεια, δεδομένης της βαθιάς ναυτικής της παράδοσης και του κομβικού ρόλου της στη διεθνή ναυτιλία. «Είναι ακριβώς αυτή η σύνδεση μεταξύ της ασφάλειας στη θάλασσα και της οικονομικής ευημερίας στη στεριά που καθιστά τη σημερινή συζήτηση τόσο επίκαιρη όσο και απαραίτητη», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Παγκόσμιες αγορές, ενεργειακή μετάβαση και θαλάσσια ασφάλεια: Προκλήσεις και ευκαιρίες

Η ενεργειακή ασφάλεια, οι παγκόσμιες αγορές και οι γεωπολιτικές προκλήσεις, αλλά και οι οικονομικές ευκαιρίες που αναδύονται, βρέθηκαν στο επίκεντρο της στρογγυλής τράπεζας που συντόνισε ο Ανώτερος Διπλωματικός Ανταποκριτής της ΕΡΤ, Φάνης Παπαθανασίου, με τη συμμετοχή των Steven Wills (Navalist, Center for Maritime Strategy, Navy League of the United States), Gregory Ehrie (Chief Security Officer, Port Authority of New York & New Jersey) και Julia Nesheiwat (Distinguished Fellow, Global Energy Center, Atlantic Council).

Στη συζήτηση, στην οποία συμμετείχαν και αντιπρόσωποι πολλών χωρών στον ΟΗΕ, τονίστηκε ότι η ασφάλεια του θαλάσσιου εμπορίου αποτελεί βασική προϋπόθεση για προσιτή και αξιόπιστη ενέργεια, σταθερές αγορές και βιώσιμη ενεργειακή μετάβαση. Επισημάνθηκε, επίσης, ότι η συνεργασία δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, σε συνδυασμό με τη χρήση τεχνολογιών όπως η τεχνητή νοημοσύνη, τα drones, η δορυφορική παρακολούθηση και το blockchain, μπορεί να μετατρέψει τους κινδύνους σε ευκαιρίες ανθεκτικότητας.

Πιο αναλυτικά, η κα Nesheiwat ανέδειξε τη στενή σύνδεση της ενεργειακής με τη θαλάσσια ασφάλεια, επισημαίνοντας ότι επηρεάζει άμεσα την αξιοπιστία, το κόστος και τη μετάβαση σε νέες ενεργειακές πηγές. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε τις επιθέσεις των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα, οι οποίες ανάγκασαν δεξαμενόπλοια να παρακάμπτουν τις βασικές θαλάσσιες οδούς, αυξάνοντας τη διάρκεια των ταξιδιών και τα ναύλα κατά περίπου 25%, με άμεσο αντίκτυπο στις τιμές καυσίμων και αγαθών παγκοσμίως. Σημείωσε, επίσης, ότι το λιώσιμο των πάγων στην Αρκτική ανοίγει νέες θαλάσσιες διαδρομές που μειώνουν τον χρόνο μεταφοράς ενέργειας μεταξύ Ασίας και Ευρώπης κατά 40%, αλλά δημιουργούν νέες προκλήσεις ασφαλείας και περιβαλλοντικές απειλές.

Ο κ. Wills υπογράμμισε ότι η παγκόσμια θαλάσσια ασφάλεια επιδεινώνεται σε ορισμένες περιοχές, απαιτώντας συλλογική αντιμετώπιση, ενώ αναφέρθηκε ως επιτυχημένο παράδειγμα στη διεθνή αντίδραση κατά της πειρατείας την περίοδο 2008–2009 στα Στενά Μπαμπ ελ-Μαντέμπ και στην Ερυθρά Θάλασσα. Τόνισε, επίσης, ότι οι σύγχρονες απειλές περιλαμβάνουν drones και πυραύλους υψηλής ακρίβειας, ικανούς να διακόψουν κρίσιμες θαλάσσιες οδούς απαιτώντας στρατηγική συνεργασία και τεχνολογία για παρακολούθηση και δρομολόγηση πλοίων.

Στη σημασία της προστασίας των λιμανιών, καθώς αυτά εξυπηρετούν εκατομμύρια ανθρώπους και διασφαλίζουν την τροφοδοσία τροφίμων και ενέργειας εστίασε ο κ. Ehrie τονίζοντας πως απαιτείται σήμερα μια πολυεπίπεδη στρατηγική, η οποία συνδυάζει φυσική ασφάλεια, κυβερνοασφάλεια, αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογιών, προετοιμασία για φυσικά και τεχνολογικά συμβάντα, καθώς και συνεργασία με εθνικά και διεθνή στρατεύματα. 

Τέλος, ο κ. Ehrie εστίασε στη σημασία της προστασίας των λιμανιών, τα οποία εξυπηρετούν εκατομμύρια ανθρώπους και διασφαλίζουν την τροφοδοσία τροφίμων και ενέργειας, επισημαίνοντας την ανάγκη για μια πολυεπίπεδη στρατηγική που συνδυάζει φυσική ασφάλεια, κυβερνοασφάλεια, σύγχρονες τεχνολογίες και διεθνή συνεργασία.

Πηγή