«Μπορώ να επιβεβαιώσω ότι ο γενικός γραμματέας θα βρεθεί στην Ουάσινγκτον την επόμενη εβδομάδα για μια επίσκεψη που έχει προγραμματιστεί εδώ και καιρό», σημείωσε η Άλισον Χαρτ εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ.

Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου έχει επίσης επιβεβαιώσει την επίσκεψη, αν και προς το παρόν δεν είναι γνωστές άλλες λεπτομέρειες για το ταξίδι του Ρούτε.

Ο Τραμπ δήλωσε ότι εξετάζει να αποσύρει τις ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ λόγω της άρνησης των Ευρωπαίων εταίρων του να στείλουν πλοία για να ανοίξει και πάλι το Στενό του Χορμούζ. Σε δηλώσεις που έκανε χθες Τετάρτη στη διάρκεια ενός πασχαλινού γεύματος στον Λευκό Οίκο ο Αμερικανός πρόεδρος επέκρινε τη Γαλλία και τη Βρετανία, μεταξύ άλλων, για τη στάση τους στον πόλεμο που έχει εξαπολύσει εναντίον του Ιράν.

Παράλληλα σε συνέντευξη που παραχώρησε στην εφημερίδα The Telegraph και η οποία δημοσιεύθηκε χθες Τετάρτη ο Τραμπ χαρακτήρισε το ΝΑΤΟ «χάρτινο τίγρη» και όταν ρωτήθηκε αν θα επανεξετάσει τη συμμετοχή των ΗΠΑ μετά το τέλος του πολέμου στο Ιράν, απάντησε: «Ναι, θα έλεγα ότι είναι πέρα από την επανεξέταση».

«Δεν πείστηκα ποτέ από το ΝΑΤΟ. Πάντα ήξερα ότι είναι ένας χάρτινος τίγρης και, παρεμπιπτόντως, το γνωρίζει και ο Πούτιν», πρόσθεσε αναφερόμενος στον Ρώσο πρόεδρο.

«Είχαμε μερικούς πολύ κακούς εταίρους στο ΝΑΤΟ», σημείωσε ο Τραμπ. «Ελπίζω ότι δεν θα τους χρειαστούμε ποτέ ξανά. Δεν πιστεύω ότι θα τους χρειαστούμε».

«Το Ιράν δεν μπορεί να αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Το ΝΑΤΟ αναγνωρίζει εδώ και καιρό την απειλή που το πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν αντιπροσωπεύει για τους συμμάχους. Αυτό που κάνουν σήμερα οι ΗΠΑ είναι να μειώνουν τις πυρηνικές και πυραυλικές δυνατότητές του», δήλωσε ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε στο πλαίσιο παρουσίασης της Ετήσιας Έκθεσης του ΝΑΤΟ για το 2025, ο οποίος απάντησε πολύ διπλωματικά και σε ερωτήσεις σχετικά με όσα έχει δηλώσει ο Ντόναλντ Τραμπ για τους συμμάχους του.

Ο Μαρκ Ρούτε αναφέρθηκε στην εμβέλεια των ιρανικών πυραύλων, κάνοντας λόγο για την επίθεση στη βρετανο – αμερικανική βάση Ντιέγκο Γκαρσία. Όπως είπε, «το λογικό συμπέρασμα είναι ότι το Ιράν διαθέτει πλέον όλο και πιο επικίνδυνες δυνατότητες για τους συμμάχους. Το θετικό είναι ότι το ΝΑΤΟ στέκεται σταθερά στο πλευρό των συμμάχων».

Απειλή για τη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη η πυρηνική ή πυραυλική ικανότητα του Ιράν

Ο γενικός γραμματέας της Συμμαχίας, από την έδρα της στις Βρυξέλλες, δήλωσε ότι το ΝΑΤΟ είχε πάντα «σαφή θέση απέναντι στο Ιράν», τονίζοντας ότι η κατοχή πυρηνικής ή πυραυλικής ικανότητας από την Τεχεράνη, αποτελεί απειλή όχι μόνο για την περιοχή αλλά και για την Ευρώπη.

«Το Ιράν αποτελεί πηγή χάους για την περιοχή και τον κόσμο εδώ και πολλά χρόνια», είπε, προσθέτοντας πως αυτό που κάνουν οι ΗΠΑ είναι να αποδυναμώνουν αυτή την ικανότητα.

Αναφορικά, με τις διαφορετικές φωνές που εκφράζονται από τα μέλη της Συμμαχίας, ο ίδιος τόνισε ότι «δεν υπάρχει ομοφωνία στη Συμμαχία. Πάντα θα υπάρχουν διαφορετικές απόψεις. Αυτό είναι αναπόφευκτο. Είναι μια συμμαχία δημοκρατιών. Όμως, όσον αφορά τη μη αποδοχή της κατοχής πυρηνικής και πυραυλικής ικανότητας από το Ιράν, όλοι συμφωνούμε» τόνισε.

Τι είπε για τις σχέσεις Ιράν και Ρωσίας

Για τις σχέσεις μεταξύ του Ιράν και της Ρωσίας, ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι δεν πρόκειται για κάτι καινούργιο, καθώς έχει παρατηρηθεί τα τελευταία χρόνια. «Γνωρίζουμε ότι το Ιράν, η Ρωσία, η Βόρεια Κορέα και η Κίνα συνεργάζονται στενά. Γνωρίζουμε ότι το Ιράν είναι ένας από τους προμηθευτές βασικού εξοπλισμού που χρειάζεται η Ρωσία για να συνεχίσει και να ενισχύσει τις ενέργειές της στο πλαίσιο του αδικαιολόγητου πολέμου που έχει εξαπολύσει κατά της Ουκρανίας».

Ο Μαρκ Ρούτε ρωτήθηκε και για την ενόχληση του Ντόναλντ Τραμπ σχετικά με την καθυστέρηση της ανταπόκρισης των Ευρωπαίων στην έκκλησή του για τα Στενά του Ορμούζ, λέγοντας πως «υπάρχει κάποια απογοήτευση απέναντι στους Ευρωπαίους, οι οποίοι χρειάστηκαν χρόνο για να ανταποκριθούν στο αίτημά του όσον αφορά το ζήτημα της διασφάλισης της ελεύθερης πρόσβασης στις θαλάσσιες οδούς».

Παράλληλα, απάντησε και στο επιχείρημα των Ευρωπαίων ότι δεν ενημερώθηκαν από την Ουάσιγκτον για το ότι επρόκειτο να επιτεθεί στο Ιράν, επισημαίνοντας πως οι ΗΠΑ ήθελαν να διασφαλίσουν ότι δεν θα υπάρξει διαρροή πληροφοριών.

Τόνισε ότι πλέον περισσότερες από 30 χώρες έχουν δεσμευτεί να συγκεντρωθούν, προκειμένου να συζητήσουν το θέμα και να διασφαλίσουν ότι οι θαλάσσιες οδοί με τα Στενά του Ορμούζ να έχουν τον πρωταγωνιστικό ρόλο, θα παραμείνουν ανοιχτές.

«Θα υπερασπιστούμε κάθε σπιθαμή του εδάφους του ΝΑΤΟ»

Ο Μαρκ Ρούτε αναφέρθηκε στην αναχαίτιση βαλλιστικών πυραύλων που εκτοξεύτηκαν από το Ιράν προς την Τουρκία λέγοντας πως «θα κάνουμε τα πάντα για να υπερασπιστούμε κάθε σπιθαμή του εδάφους του ΝΑΤΟ και η κατάρριψη αυτών των τριών πυραύλων αποτελεί σαφή απόδειξη αυτού».

Αναφερόμενος στον αμυντικό εξοπλισμό, δήλωσε ότι «βλέπουμε ξεκάθαρα πως ο κόσμος μας αλλάζει συνεχώς και προσαρμοζόμαστε ώστε να παραμείνουμε προετοιμασμένοι». Όπως είπε, «η εικόνα των απειλών για το 2025 καθιστά σαφές ότι πρέπει να γίνουν περισσότερα».

Σε επίμονες ερωτήσεις για την κριτική που δέχθηκε το ΝΑΤΟ από τον αμερικανό πρόεδρο, ο Μαρκ Ρούτε απάντησε διπλωματικά, εστιάζοντας στη συμβολή του Ντόναλντ Τραμπ στην αύξηση των αμυντικών δαπανών των κρατών της Συμμαχίας, καθώς και στη συμβολή του στις συνομιλίες με τη ρωσική πλευρά για να τερματιστεί ο πόλεμος στην Ουκρανία. «Δεν πιστεύω ότι με την παρούσα αμερικανική διοίκηση, το σύνολο του ΝΑΤΟ θα είχε φτάσει το 2% μέχρι το τέλος του 2025».

«Τέλος, θεωρώ επίσης πολύ σημαντικό ο νέος πρόεδρος των ΗΠΑ να ανοίξει ξανά τον διάλογο με τη Ρωσία, ώστε να τερματιστεί ο πόλεμος στην Ουκρανία, γιατί τελικά μόνο οι ΗΠΑ μπορούν να αναλάβουν αυτή την πρωτοβουλία», συμπλήρωσε.

«Έχουμε κάτι που ονομάζεται ΝΑΤΟ», δήλωσε δηκτικά ο Τραμπ, ο οποίος έχει συχνά επικρίνει τους συμμάχους της Ουάσινγκτον στη Βορειοατλαντική συμμαχία.

«Αυτός δεν είναι ο δικός μας πόλεμος» απάντησε ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Μπόρις Πιστόριους.

«Τι περιμένει ο Τραμπ από μια χούφτα ευρωπαϊκές φρεγάτες που δεν μπορεί να κάνει το ισχυρό αμερικανικό ναυτικό; Αυτός δεν είναι ο δικός μας πόλεμος, δεν τον έχουμε ξεκινήσει εμείς» ανέφερε χαρακτηριστικά. 

Ως εταίροι στο ΝΑΤΟ, η πρώτη μας ευθύνη είναι το ΝΑΤΟ, και η ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ, ξεκαθάρισε ο Γερμανός αξιωματούχος.  Η Γερμανία, επανέλαβε, δεν θα συμμετάσχει με τις ένοπλες δυνάμεις της σε επιχείρηση για την ασφάλεια του Στενού του Ορμούζ. 

«Πότε θα επιτευχθούν οι στρατιωτικοί στόχοι;»

Θα είναι σημαντικό οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ να διευκρινίσουν πότε θεωρούν ότι οι στρατιωτικοί στόχοι της επιχείρησής τους έχουν επιτευχθεί, παρατήρησε και ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ. «Εδώ χρειαζόμαστε περισσότερη σαφήνεια» πρόσθεσε.

«Είναι σαφές ότι το ιρανικό καθεστώς αποτελεί σημαντικό κίνδυνο: για τους γείτονές του, για ολόκληρη την περιοχή, για την ελευθερία της ναυσιπλοΐας και για την παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη.Αυτός ο κίνδυνος σίγουρα δεν πρέπει να συνεχίσει να υπάρχει. Σε αυτό το σημείο συμφωνούμε πλήρως με τους εταίρους και φίλους μας στο Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες» σημείωσε ο Βάντεφουλ.

«Μέσω του Περσικού Κόλπου, όχι μόνο εξάγονται πετρέλαιο και φυσικό αέριο, αλλά και πολλά λιπάσματα. Εάν αυτές οι μεταφορές διαταραχθούν, αυτό μπορεί επίσης να έχει επιπτώσεις στις τιμές των τροφίμων και στην επισιτιστική ασφάλεια παγκοσμίως» προειδοποίησε.

Όπως τόνισε ο Γιόχαν Βάντεφουλ, «βλέπουμε επίσης ότι όταν οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου αυξάνονται, αυτό γεμίζει και το πολεμικό σεντούκι της Ρωσίας. Γι’ αυτό η Γερμανία και η Ευρωπαϊκή Ένωση υποστηρίζουν σθεναρά τις ενεργειακές κυρώσεις κατά της Ρωσίας και θέλουμε να μειώσουμε περαιτέρω τα έσοδα της Ρωσίας με πρόσθετα μέτρα. Αυτή τη στιγμή η χαλάρωση των κυρώσεων είναι σίγουρα ο λάθος δρόμος».

«Λάβαμε υπόψη τις δηλώσεις του προέδρου Τραμπ για το ΝΑΤΟ, συντονιστήκαμε με τους συμμάχους το Σαββατοκύριακο… Ο πόλεμος στο Ιράν δεν έχει καμία σχέση με το ΝΑΤΟ, δεν είναι πόλεμος του ΝΑΤΟ», ξεκαθάρισε από πλευράς του εκπρόσωπος του Γερμανού καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς. 

«Όσο συνεχίζεται αυτός ο πόλεμος, δεν θα υπάρξει καμία συμμετοχή, ούτε καν σε κάποια προσπάθεια να διατηρηθεί ανοιχτό το Στενό του Ορμούζ με στρατιωτικά μέσα», διεμήνυσε ο εκπρόσωπος της κυβέρνησης.

«Κανένα άτομο ή πρόεδρος δεν έχει κάνει περισσότερα για το ΝΑΤΟ από όσα ο πρόεδρος Ντόναλντ Τζ. Τραμπ», έγραψε ο Αμερικανός πρόεδρος, ο οποίος συχνά αναφέρεται στον εαυτό του σε τρίτο πρόσωπο, με ανάρτηση στο δίκτυό του Truth Social.

«Αν δεν είχα έρθει, δεν θα υπήρχε ΝΑΤΟ αυτή τη στιγμή! Θα βρισκόταν στο χρονοντούλαπο ιστορίας. Λυπηρό, αλλά αληθινό!!!», πρόσθεσε.

«Το έχουμε προτείνει, ο γενικός γραμματέας ( του ΝΑΤΟ) το έχει σημειώσει και νομίζω ότι μπορούμε τώρα να ορίσουμε ένα πλαίσιο για το πώς αυτό μπορεί να συγκεκριμενοποιηθεί», δήλωσε ο Πούλσεν στην δανική τηλεόραση

Η αναφορά έγινε αμέσως με τη συνάντηση του Δανού αξιωματούχου με τον επικεφαλής της βορειοατλαντικής συμμαχίας Μαρκ Ρούτε.

Επιπλέον στρατεύματα της Δανίας στη Γροιλανδία

Η Δανία απέστειλε επιπλέον στρατεύματα στη Γροιλανδία, καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ αρνήθηκε να αποκλείσει τη χρήση βίας για την κατάληψη του αχανούς αρκτικού νησιού.

Οι ένοπλες δυνάμεις της Κοπεγχάγης ανακοίνωσαν ότι ένα αεροπλάνο με «ουσιαστική συμβολή» στρατιωτών και τον επικεφαλής του στρατού της χώρας μεταβαίνει στο Κανγκερλουσουάκ, στα δυτικά της αυτόνομης περιοχής.

Σύμφωνα με τις αναφορές ιστοτόπων παρακολούθησης πτήσεων το αεροπλάνο ήταν ένα από τα δύο αεροσκάφη Hercules που κατευθύνονταν προς τη Γροιλανδία.

Νωρίτερα Γερμανία και Γαλλία ζήτησαν μια «σαφή» ευρωπαϊκή απάντηση στις απειλές του Τραμπ για δασμούς, παρόλο που προέτρεψαν για αποκλιμάκωση.

Η συζήτηση αφορούσε στη σημασία της Αρκτικής για την κοινή ασφάλεια και για το πώς το ΝΑΤΟ εργάζεται ώστε να ενισχύσει τις δυνατότητές του στον Άπω Βορρά. Συζήτησαν επίσης τις συνεχιζόμενες, υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου κατά της Ουκρανίας με δίκαιο και διαρκή τρόπο.

Ο Μαρκ Ρούτε στη συνέντευξη τύπου μετά το τέλος της Συνόδου των υπουργών Εξωτερικών της Συμμαχίας στις Βρυξέλλες, δήλωσε σχετικά με τον ρόλο του Ντόναλντ Τραμπ και τις ειρηνευτικές συζητήσεις ότι «οι ΗΠΑ είναι μακράν ο μεγαλύτερος σύμμαχος στο ΝΑΤΟ και το ισχυρότερο έθνος στη γη.Και πραγματικά επαφίεται πρώτα σε αυτούς να σπάσουν το αδιέξοδο και μετά να διασφαλίσουν ότι οι άλλοι θα ακολουθήσουν. Αλλά η επίτευξη της ειρήνης, όπως έχει πει και ο Αμερικανός πρόεδρος, δεν είναι κάτι που γίνεται τραβώντας μια γραμμή, με μια κίνηση.

Χρειάζονται προτάσεις στο τραπέζι, χρειάζονται συζητήσεις», τόνισε κάνοντας αναφορά στις συναντήσεις στη Γενεύη, στο Μαϊάμι, και στις χθεσινές στη Μόσχα.

Όπως είπε, δεν θέλει να σχολιάζει κάθε βήμα που γίνεται στην ειρηνευτική διαδικασία, λέγοντας μάλιστα πως «το τελευταίο που θέλω να κάνω είναι να καταστήσω πιο δύσκολη την επίτευξη συμφωνίας, σχολιάζοντας κάθε ενδιάμεσο βήμα», υπογραμμίζοντας ότι αυτός και η ομάδα του εργάζεται στενά με την αμερικανική πλευρά.

«Συντονιζόμαστε στενά με τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπως φυσικά και με άλλους συμμάχους του ΝΑΤΟ, ώστε να διασφαλίσουμε ότι υπάρχει η μέγιστη δυνατή ευθυγράμμιση όσον αφορά την ειρηνευτική διαδικασία», κατέληξε για τις ειρηνευτικές συζητήσεις.

Αναφορικά με την εμπλοκή του ΝΑΤΟ στην ειρηνευτική διαδικασία, τόνισε ότι δεν υπάρχει κάτι νέο επ’ αυτού, λέγοντας πως «αν κάτι σχετικό με το ΝΑΤΟ συζητηθεί ως μέρος της ειρηνευτικής διαδικασίας, αυτό θα αντιμετωπιστεί ξεχωριστά».

«Να συνεχιστεί η πίεση στη Ρωσία»

Ο ίδιος εξήγησε και επανέλαβε αρκετές φορές στη συνέντευξη Τύπου ότι «πρέπει να συνεχίσουμε την πίεση προς τη Ρωσία, γιατί δεν γνωρίζουμε αν η ειρηνευτική διαδικασία θα οδηγήσει τελικά σε ένα επιτυχημένο αποτέλεσμα», «για να καταλάβει ότι δεν υπάρχει διέξοδος, ότι τελικά θα πρέπει να συμβιβαστεί, είτε τώρα -ελπίζουμε- είτε, αν όχι, στο κοντινό μέλλον».

Ο ίδιος σχολίασε και τις έξι χώρες που «ίσως γίνουν επτά», όπως είπε, που προστέθηκαν στο πρόγραμμα PURL του ΝΑΤΟ για την χρηματοδότηση όπλων για την Ουκρανία, ενώ μίλησε για τη Νέα Ζηλανδία και την Αυστραλία που αν και δεν είναι μέλη του ΝΑΤΟ, έχουν δεσμευτεί στο πρόγραμμα, γεγονός που δίνει δύο μηνύματα. Το πρώτο στην Ουκρανία, παρέχοντας σταθερή ροή σε ζωτικής σημασίας αμερικανικά αποθέματα.

Το δεύτερο μήνυμα προς τον Πούτιν ότι «δεν πάμε πουθενά. Είμαστε εδώ για να μείνουμε. Είμαστε εδώ για να διασφαλίσουμε ότι η Ουκρανία έχει αυτό που χρειάζεται» και αυτό, όπως είπε, ασκεί πίεση στη Ρωσία που κάθε μήνα χάνει 20.000 στρατιώτες.

Χρήση δεσμευμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων

Ο ΓΓ του ΝΑΤΟ ρωτήθηκε για τη χρήση των δεσμευμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων και την πρόταση που παρουσίασε σήμερα η Κομισιόν, αλλά και για τις αντιδράσεις από πλευράς του Βελγίου που εκφράστηκαν και σήμερα από τον Βέλγο ΥΠΕΞ στη Σύνοδο.

Ο ίδιος επανέλαβε ότι το ΝΑΤΟ δεν έχει επίσημη θέση, αλλά μίλησε για την κρισιμότητα του ζητήματος της χρηματοδότησης της Ουκρανίας για την επόμενη χρονιά.

«Είναι απολύτως σαφές ότι πρέπει να βρούμε τα χρήματα. Και ένιωσα μια δέσμευση στην αίθουσα πρώτα να δούμε πόσο μπορούμε να προχωρήσουμε. Είναι ένα θέμα που εξελίσσεται εντός της ΕΕ και έχω πλήρη εμπιστοσύνη στην ηγεσία της ΕΕ. Το ΝΑΤΟ δεν έχει επίσημη θέση», τόνισε.

Υβριδικές απειλές

«Δεν θα ανατινάξουμε σιδηροδρομικές γραμμές στη Ρωσία. Θα διασφαλίσουμε όμως ότι θα νιώσεις τις συνέπειες αν κάνεις τέτοια πράγματα, γιατί είναι εξαιρετικά απερίσκεπτα και απαράδεκτα», δήλωσε όταν ρωτήθηκε για τις υβριδικές απειλές στην Πολωνία. Όπως είπε, απέναντι σε κάθε υβριδική απειλή, «θα αντιδράσουμε με τον τρόπο που εμείς επιλέγουμε και θα το αισθανθούν».

Ο κ. Ρούτε αναφέρθηκε επίσης στην Κίνα και στη στενή συνεργασία με τη Ρωσία. «Βλέπουμε την Κίνα να συνεργάζεται στενά με τη Ρωσία, τη Βόρεια Κορέα και το Ιράν όσον αφορά την ενίσχυση των ρωσικών πολεμικών επιχειρήσεων στην Ουκρανία».

Ταυτόχρονα, όπως είπε «βλέπουμε την Κίνα να αναπτύσσει ραγδαία τις ένοπλες δυνάμεις της χωρίς διαφάνεια», κατέληξε, επισημαίνοντας πως το θέμα συζητήθηκε από τους ΥΠΕΞ της Συμμαχίας.

Σύμφωνα με το Politico, ο Γιοχάνις έθεσε την υποψηφιότητά του τον Μάρτιο, όταν τα δύο τρίτα των χωρών ΝΑΤΟ είχαν ήδη ταχθεί υπέρ του Ρούτε. Καθ’ όλη τη διάρκεια της τρίμηνης εκστρατείας του, κατάφερε να συγκεντρώσει μόλις μία ψήφο μεταξύ των 32 χωρών, αυτή του Ούγγρου πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν.

Για την ιστορία, αναφέρεται πως το 2017, οι χώρες του ΝΑΤΟ επέλεξαν να παρατείνουν τη θητεία του Στόλτενμπεργκ μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου του 2020. Το 2019, μετέφεραν την ημερομηνία αυτή για τον Σεπτέμβριο του 2022 ενώ η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία προκάλεσε ακόμα μια παράταση, η οποία ορίστηκε να διαρκέσει έως τον Σεπτέμβριο του 2023. Τον Ιούλιο του περασμένου έτους, οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ συμφώνησαν να παρατείνουν τη θητεία του Στόλτενμπεργκ ως γενικού γραμματέα κατά ακόμα ένα έτος.

Ο Ρούτε θα αναλάβει την ηγεσία του ΝΑΤΟ σε μια κρίσιμη στιγμή, όπως σημειώνει το Politico.

Η θητεία του θα ξεκινήσει στις 2 Οκτωβρίου, λίγο περισσότερο από ένα μήνα πριν τις αμερικανικές εκλογές, οι οποίες αναμένεται να αναδιαμορφώσουν τους συσχετισμούς εντός της στρατιωτικής συμμαχίας, που μέχρι σήμερα έχει αποδείξει πως έχει επιτυχώς αποτρέψει τις επιθετικές κινήσεις της Ρωσίας απέναντι στην Ανατολική Ευρώπη.

• Σημειώνεται πως ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ και εκ νέου υποψήφιος των Ρεπουμπλικάνων, Ντόναλντ Τραμπ, έχει δεσμευτεί μεν να παραμείνει στο ΝΑΤΟ, αλλά απείλησε να κόψει την χρηματική βοήθεια στην Ουκρανία σε περίπτωση επανεκλογής του.

Οι παρατηρητές, ωστόσο, αναγνωρίζουν στον Ρούτε ότι είναι ένας πολιτικός που μπορεί να “κουμαντάρει” τον Αμερικανό μεγιστάνα, χάρη στην ικανότητά του να κλείνει συμφωνίες με πολιτικούς από διαφορετικά πολιτικά υπόβαθρα, κερδίζοντας ακόμη και τον έπαινο του Τραμπ, ο οποίος είχε πει χαρακτηριστικά, “Μου αρέσει αυτός ο τύπος!”.

Όπως υπενθυμίζει το Politico, ο Μαρκ Ρούτε έχει επικριθεί στο παρελθόν για το γεγονός ότι δεν προσπάθησε αρκετά να πείσει τις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης το 2014, όταν αυτές αμφισβήτησαν την υποστήριξή του στο σχέδιο για τον ρωσικό αγωγό Nord Stream 2.

Ο Ρούτε απέτυχε επίσης να φέρει τις ολλανδικές αμυντικές δαπάνες στο στόχο του ΝΑΤΟ για 2% του ΑΕΠ, καθ’ όλη τη διάρκεια της 14ετούς θητείας του στο “τιμόνι” της χώρας.

Βέβαια, η Ολλανδία, η πέμπτη μεγαλύτερη οικονομία της ΕΕ, αναμένεται τελικά να επιτύχει τον στόχο αυτό φέτος, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του ΝΑΤΟ.

Η άσκηση είναι η μεγαλύτερης κλίμακας που έχει κάνει ποτέ το ΝΑΤΟ, όπως επιβεβαίωσε ο φινλανδικός στρατός. Συνολικά η δύναμη του ΝΑΤΟ θα αποτελείται από στρατιώτες 13 χωρών στους οποίους προστίθενται και άλλες 4.000 στρατιώτες της Φινλανδίας. Η Φινλανδία, η οποία μοιράζεται σύνορα 1.340 χιλιομέτρων με τη Ρωσία, εντάχθηκε στο ΝΑΤΟ τον Απρίλιο του 2023. Τώρα όλα τα μέλη του ΝΑΤΟ έχουν εγκρίνει την ένταξη της και η γειτονική Σουηδία ολοκληρώνει τις διαδικασίες για να ενταχθεί στη στρατιωτική συμμαχία ως το 32ο μέλος της, πιθανότατα εντός του Μαρτίου.

• Την ίδια ώρα ο αντιπρόεδρος του ρωσικού Συμβουλίου Ασφαλείας Ντμίτρι Μεντβέντεφ σε ανάρτησή του στο Telegram αναφέρει ότι «η Γερμανία ετοιμάζεται για πόλεμο με τη Ρωσία». 

Η δήλωση του Μεντβέντεφ έγινε μετά τη δημοσιοποίηση που έγινε στην Ρωσία, ηχητικών αποσπασμάτων από μία συνάντηση Γερμανών υψηλόβαθμων στρατιωτικών.  Το Βερολίνο παραδέχτηκε την υποκλοπή ηχητικού υλικού από τους Ρώσους σε στρατιωτική συνάντηση όπου Γερμανοί αξιωματικοί της Πολεμικής Αεροπορίας (Luftwaffe) συζήτησαν την παροχή πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς κρουζ Taurus στην Ουκρανία και πιθανούς στόχους.

Ο πρώην πρόεδρος της Ρωσίας κάνει λόγο για «κίνδυνο υποκίνησης πολέμων» από τη γερμανική στρατιωτική ηγεσία. «Oι προσπάθειες να παρουσιαστεί η συνομιλία των αξιωματικών της Bundeswehr ως «παιχνίδι ρουκετών και τανκς» είναι ένα κακόβουλο ψέμα.

Κανείς δεν γνωρίζει εάν η πολιτική ηγεσία και προσωπικά ο καγκελάριος γνωρίζουν. Αλλά ακόμα κι αν δεν γνωρίζουν και δεν έχουν διατάξει κάτι τέτοιο, η ιστορία γνωρίζει πολλά παραδείγματα όταν ο στρατός είναι σε θέση να λαμβάνει αποφάσεις για πολιτικούς επικεφαλής σχετικά με την έναρξη των πολέμων ή να τους υποκινεί.

Θα έρθουν στο Σολτς και θα πουν: «Κύριε (Ράιχ) Καγκελάριε, ένας πύραυλος καταρρίφθηκε στην Ουκρανία. Σύμφωνα με τον τύπο και την τροχιά του, πετούσε στο Βερολίνο». Τι θα απαντήσει ο Σολτς ε;», ενώ ο πρώην πρόεδρος κατέληξε λέγοντας «Καθαρό σαν την μέρα».

Σημειώνεται ότι ο Γερμανός υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους δήλωσε την Κυριακή, ότι η Ρωσία διεξάγει έναν «πόλεμο πληροφοριών» με στόχο την πρόκληση διαιρέσεων στο εσωτερικό της Γερμανίας.

Παράλληλα στην ανάλυση του Ινστιτούτου ΕΝΑ αναφέρεται ότι στον πόλεμο της Ουκρανίας με τα δεδομένα ως έχουν σήμερα, το ενδεχόμενο μιας ρωσικής στρατιωτικής ήττας απομακρύνεται, ενώ η επίφοβη ρωσική στρατιωτική μηχανή μάλλον δείχνει να ενισχύεται. Συνεπώς, οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες αντικρίζουν το ενδεχόμενο να χρειαστεί να αποκρούσουν οι ίδιες την (υπαρκτή ή ιδεατή) στρατιωτική απειλή της Μόσχας, και όχι δι’ αντιπροσώπων. Μάλιστα, έχουν ήδη δημοσιευθεί κάποια σενάρια ότι αυτό θα μπορούσε να συμβεί μέσα στα επόμενα τρία έως επτά έτη.

Και συνεχίζει: “Η εποχή μετά την πανδημία, όταν η ΕΕ είχε την «πολυτέλεια» να δώσει προτεραιότητα στην πράσινη οικονομία, στους κλιματικούς στόχους, στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και στην ψηφιακή μετάβαση έχει αντικατασταθεί με την καλλιέργεια ενός πολεμικού συναγερμού: πλέον η Ευρώπη πρέπει να υπερασπιστεί τις αρχές και τις αξίες της εναντίον της ρωσικής απειλής, που παραγκώνισε με εντυπωσιακή ευκολία την απειλή της κλιματικής κρίσης. Τώρα όλα έχουν να κάνουν με την αντιμετώπιση των επόμενων στρατιωτικών συγκρούσεων που παρουσιάζονται ως σχεδόν βέβαιες μετά από μια ουκρανική ήττα, που δείχνει να έχει προεξοφληθεί. Θα έλεγε κανείς ότι ο Κόκκινος Στρατός είναι ήδη έξω από τις πύλες του Βερολίνου”.

Και προσθέτει: “Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν συνδύασε την υποψηφιότητά της για μια δεύτερη θητεία στη θέση της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με μια πρώτη παρουσίαση ενός πακέτου προτάσεων για τη χρηματοδότηση ευρωπαϊκών εξοπλιστικών προγραμμάτων και για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας, συμπεριλαμβανομένης της θέσπισης θέσης Επιτρόπου με το σχετικό χαρτοφυλάκιο.

Στον πυρήνα του πακέτου θα βρίσκεται ένα Ευρωπαϊκό Επενδυτικό Σχέδιο Άμυνας (EDIP) που θα αντικαταστήσει –μετά τη λήξη τους το 2025– τόσο την Πράξη για την Υποστήριξη της Παραγωγής Πυρομαχικών (ASAP) όσο και την Πράξη για την Ενίσχυση της Ευρωπαϊκής Αμυντικής Βιομηχανίας μέσω Κοινών Προμηθειών (EDIRPA) και θα χρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας. Προβλέπεται, επίσης, η δημιουργία ενός νέου Ταμείου για την επιτάχυνση του μετασχηματισμού της αμυντική αλυσίδας εφοδιασμού (FAST), καθώς και η δημιουργία μιας υψηλού επιπέδου ευρωπαϊκής ομάδας της αμυντικής βιομηχανίας, η οποία – υποτίθεται– θα συμβάλει στο συντονισμό των αμυντικών προμηθειών και του προγραμματισμού, εντοπίζοντας εξοπλιστικά προγράμματα κοινού ενδιαφέροντος για ευρωπαϊκή χρηματοδότηση. Ενδεικτικά: ολοκληρωμένα ευρωπαϊκά συστήματα αεράμυνας και αντιβαλλιστικής-αντιπυραυλικής προστασίας, drones, δυνατότητες κυβερνοασφάλειας και κυβερνοάμυνας, διαστημικές εφαρμογές και στρατιωτικοί δορυφόροι και ούτω καθεξής.

Όσο για τη χρηματοδότηση (ύψους δεκάδων δισεκατομμυρίων) που θα χρειαστούν όλα τα ανωτέρω, μια ιδέα που συζητείται είναι οι χώρες της ΕΕ να αντλήσουν από κοινού χρήματα από τις διεθνείς χρηματαγορές διά της έκδοσης αμυντικών ευρωομολόγων, ακολουθώντας το μοντέλο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάκαμψης Next Generation EU. Από τη στιγμή που το σχετικό ταμπού έσπασε όταν η ΕΕ χρηματοδότησε πολλαπλές τέτοιες πρωτοβουλίες για να βοηθήσει τις εθνικές οικονομίες μετά την πανδημία να ανακάμψουν, η επίκληση μιας μείζονος γεωπολιτικής απειλής για την Ευρώπη θα μπορούσε κάλλιστα να είναι ο επόμενος καταλύτης για την έκδοση κοινού χρέους –κάτι που ασφαλώς θα ήταν αδιανόητο για την ενίσχυση, ενδεικτικά, του κοινωνικού κράτους ή των δημόσιων συστημάτων υγείας, για τα οποία ισχύει απαρέγκλιτα ο σιδηρούς κανόνας της λιτότητας.

Είναι προφανές ότι πολλές από τις παραπάνω προτάσεις θα αντιμετωπίσουν ασυμφωνίες μεταξύ των κρατών-μελών, κυρίως όμως αντιδράσεις από τις ήδη αγανακτισμένες ευρωπαϊκές κοινωνίες, οι οποίες –παρά τις φιλότιμες προσπάθειες διαφόρων opinion makers– δεν δείχνουν ιδιαίτερα τρομοκρατημένες, ούτε έχουν πειστεί ότι τα ρωσικά τανκς θα παρελάσουν σύντομα στους δρόμους των ευρωπαϊκών πόλεων. Πολλώ δε μάλλον, δεν είναι διατεθειμένες να ανεχθούν περαιτέρω καθίζηση του βιοτικού τους επιπέδου, ενώ εξοργίζονται από την ευκολία με την οποία οι ευρωπαϊκές ηγεσίες, σε αυτή την εποχή γενικευμένης παρακμής, βρίσκουν κονδύλια και ευφάνταστους τρόπους χρηματοδότησης πολεμικών εξοπλισμών, αλλά για τις κοινωνικές ανάγκες και για την πρόοδο των ευρωπαϊκών λαών «ξύνουν το βαρέλι» και χρήματα δεν βρίσκουν, για κάποιον μυστηριώδη λόγο.

Εξίσου προφανές είναι ότι δεν πρόκειται για τη δημιουργία ενός «ευρωστρατού», αλλά για ένα σχέδιο συντονισμού και επιδότησης των ευρωπαϊκών αμυντικών βιομηχανιών, με σκοπό οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να προμηθεύονται από κοινού περισσότερο στρατιωτικό εξοπλισμό ευρωπαϊκής προέλευσης και να είναι πιο αποτελεσματικές οι σχετικές δαπάνες. Η άμυνα παραμένει υπό την κυριαρχία των κρατών-μελών. Γι’ αυτό, άλλωστε, τις λεπτομέρειες του προγράμματος θα παρουσιάσει –πιθανότατα στις 5 Μαρτίου– ο Επίτροπος Εσωτερικής Αγοράς Τιερί Μπρετόν.

Θεωρητικά, ο στόχος της εν λόγω στρατηγικής είναι ο εξευρωπαϊσμός των εφοδιαστικών αλυσίδων στον τομέα των αμυντικών εξοπλισμών, καθώς και η δημιουργία μιας στιβαρής ευρωπαϊκής βιομηχανικής και τεχνολογικής βάσης για την άμυνα. Πράγμα που ακούγεται σαν μια θεμιτή φιλοδοξία, ιδίως αν ληφθεί υπόψη ότι η πράσινη οικονομία και η ενεργειακή και ψηφιακή μετάβαση είναι τομείς που, καταπώς φαίνεται, δεν επαρκούν ώστε να ανακόψουν την πορεία αποβιομηχανοποίησης και να αντιστρέψουν την παρακμή της άλλοτε κραταιάς ευρωπαϊκής βαριάς βιομηχανίας.

Ωστόσο, εδώ ακριβώς εντοπίζεται το πρώτο μεγάλο πρόβλημα: προκειμένου να στραφεί η βιομηχανική υποδομή στην παραγωγή αμυντικού υλικού, με άλλα λόγια στη δημιουργία μιας πολεμικής οικονομίας κλίμακας, πρέπει να υφίσταται εξ αρχής. Η Ρωσία ήταν σε θέση να δημιουργήσει μια τέτοια πολεμική οικονομία –παρακάμπτοντας, μάλιστα, τις δυτικές κυρώσεις– διότι είχε κληρονομήσει εν πολλοίς ανέγγιχτη την τεράστια βαριά βιομηχανία της ΕΣΣΔ. Το ίδιο μπορούν να κάνουν και οι ΗΠΑ. Όμως η Ευρώπη, μετά από σχεδόν τέσσερις δεκαετίες συστηματικής βιομηχανικής απίσχνανσης στο όνομα του νεοφιλελεύθερου outsourcing, θα δυσκολευτεί πολύ να αναπτύξει τους ρυθμούς μαζικής παραγωγής πολεμικού υλικού που απαιτεί ένας υψηλής έντασης βιομηχανικός πόλεμος, όπως αυτός της Ουκρανίας. Επομένως, παρά τον διακηρυγμένο στόχο έως και 50% των αμυντικών προμηθειών να είναι made in Europe έως το 2035, πιθανότερο είναι το μεγαλύτερο μέρος των αυξημένων αμυντικών δαπανών των Ευρωπαίων να συνεχίσει να καταλήγει στις μεγάλες αμερικανικές εταιρίες – κάτι που ο Ντ. Τραμπ γνωρίζει πολύ καλά, παρεμπιπτόντως, όταν καλεί τους Ευρωπαίους συμμάχους «να πληρώσουν για την ασφάλειά τους».

Κι έτσι έρχεται κανείς στο δεύτερο πρόβλημα, που δεν είναι άλλο από το γεγονός ότι οι Ευρωπαίοι, σε καθαρά στρατιωτικό επίπεδο, αδυνατούν να αναπληρώσουν το αχανές κενό που θα άφηνε πίσω της μια έστω και μερική αυτοκρατορική αναδίπλωση των ΗΠΑ από την Ευρώπη. Εξάλλου, ακόμα και μια τέτοια αναδίπλωση σε καμία περίπτωση δεν θα συνεπαγόταν και προθυμία του υπερατλαντικού επικυρίαρχου να επιτρέψει την ανάδυση μιας όντως αυτόνομης (από τον ίδιο) ευρωπαϊκής δύναμης. Άρα, οποιαδήποτε συζήτηση για την ευρωπαϊκή άμυνα διεξάγεται –και θα συνεχίσει να διεξάγεται– αυστηρά εντός του πλαισίου του ΝΑΤΟ και σε αδιάρρηκτη σχέση με το ΝΑΤΟ, το οποίο είναι ένα πολιτικό και διπλωματικό όργανο υπό τον αδιαμφισβήτητο έλεγχο των ΗΠΑ, κάτι που δεν πρόκειται να αλλάξει, ακόμα και με τον Ντ. Τραμπ στην εξουσία. Άλλωστε, το ΝΑΤΟ παρέχει ήδη ένα πολύπλοκο δίκτυο επιχειρησιακών στρατηγείων και καλά εκπαιδευμένων-εξοπλισμένων πολυεθνικών στρατιωτικών μονάδων, που θα ήταν αδύνατο (και άσκοπο, ακόμα και αν ήταν δυνατό) να αντιγραφούν σε επίπεδο ΕΕ. Χωρίς να ληφθεί καν υπόψη ότι κάτι τέτοιο θα απέκλειε μερικά από τα σημαντικότερα κράτη-μέλη της συμμαχίας (πλην των ίδιων των ΗΠΑ), δηλαδή τη Βρετανία, τον Καναδά, τη Νορβηγία (και την Τουρκία).

Κατά συνέπεια, μια αμιγώς ευρωπαϊκή άμυνα απλά δεν είναι ένα υπαρκτό σενάριο. Πιθανότερο είναι να κληθούν οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι να καλύψουν τα όποια επιχειρησιακά κενά θα αφήσει πίσω της μια αμερικανική απαγκίστρωση, διατηρώντας όμως άθικτες τις δομές της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας και τον κυρίαρχο λόγο των ΗΠΑ σε αυτές. Δηλαδή, γίνεται λόγος για ενίσχυση του ευρωπαϊκού πυλώνα της Συμμαχίας, για μεγαλύτερη συνεισφορά των Ευρωπαίων σε υλικό, μονάδες και εξοπλισμό –με αντίστοιχη μείωση από την αμερικανική πλευρά–, αλλά πάντα εξυπηρετώντας τα στρατηγικά σχέδια και τις προτεραιότητες του ΝΑΤΟ (δηλαδή των ΗΠΑ). Έτσι, ο φαινομενικός «εξευρωπαϊσμός» του ΝΑΤΟ δύναται να διαβαστεί και αντιστρόφως: ως η «νατοποίηση» της Ευρώπης και αντί η ΕΕ, να ανεξαρτητοποιείται, μετεξελίσσεται ταχύτατα σε κάτι που μοιάζει υπερβολικά με τον πολιτικό βραχίονα του ΝΑΤΟ.

Kατά τη διάρκεια της ομιλίας του το Σάββατο δήλωσε ότι έκανε το εν λόγω σχόλιο σε συνόδο του ΝΑΤΟ, όταν ήταν πρόεδρος των ΗΠΑ. Όπως περιέγραψε, ένας ηγέτης «μεγάλης χώρας» τον ρώτησε τι θα έκανε αν μια χώρα που δεν έχει πληρώσει τα απαιτούμενα για τις αμυντικές της δαπάνες δεχόταν επίθεση από τη Ρωσία. 

«Με ρώτησε, “οι ΗΠΑ θα βοηθούσαν αυτή τη χώρα;” Του είπα “Δεν έχεις πληρώσει; Δεν τηρείς τους κανόνες; Όχι, δεν θα σε προστατεύσω. Στην πραγματικότητα, θα τους ενθάρρυνα (τους Ρώσους) να κάνουν ό,τι θέλουν. Πρέπει να πληρώσεις».