Για να αποκτήσει η NASA μια μόνιμη βάση στη Σελήνη, η πυρηνική ενέργεια θεωρείται απαραίτητη. Ο Λευκός Οίκος παρουσίασε έναν νέο οδικό χάρτη που στοχεύει στην υλοποίηση ενός τέτοιου συστήματος μέχρι το 2028.

Η αποστολή Artemis II της NASA, που έστειλε τέσσερις ανθρώπους στη Σελήνη για πρώτη φορά μετά από περισσότερο από μισό αιώνα, σηματοδοτεί μόνο την αρχή. Ο επικεφαλής της NASA, Jared Isaacman, χαρακτήρισε την αποστολή ως «προοίμιο» μιας νέας εποχής ανθρώπινης εξερεύνησης του διαστήματος, με απώτερο στόχο μια μόνιμη βάση στη Σελήνη.

Ωστόσο, για να γίνει αυτό πραγματικότητα, η NASA χρειάζεται πυρηνική ενέργεια. Το σχέδιο που δημοσιεύθηκε στις 14 Απριλίου, ζητά από τη NASA, το Πεντάγωνο και το Υπουργείο Ενέργειας των ΗΠΑ να προετοιμάσουν ένα πυρηνικό σύστημα παραγωγής ενέργειας σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη για εκτόξευση το συντομότερο το 2028. Η νέα αυτή οδηγία βασίζεται σε εκτελεστικό διάταγμα του πρώην Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, που είχε ήδη θέσει ως στόχο την ανάπτυξη πυρηνικών αντιδραστήρων στο φεγγάρι.

Οι πυρηνικοί αντιδραστήρες παράγουν ενέργεια μέσω σχάσης, κατά την οποία διασπώνται τα ατομικά πυρήνα ενός ραδιενεργού στοιχείου και απελευθερώνεται μεγάλη ποσότητα θερμότητας. Ένα τέτοιο σύστημα θεωρείται απαραίτητο για τη μακρόχρονη παραμονή στη Σελήνη, καθώς κάθε σεληνιακή ημέρα και νύχτα διαρκεί περίπου 14 γήινες ημέρες. Αυτό σημαίνει ότι μια βάση θα πρέπει να αντέχει δύο εβδομάδες σκοτάδι χωρίς αξιόπιστη ηλιακή ενέργεια — και φυσικά, στη Σελήνη δεν υπάρχουν ορυκτά καύσιμα, άνεμος ή τρεχούμενο νερό για παραγωγή ενέργειας.

Σχεδιασμός και διαγωνισμοί για πυρηνικά συστήματα

Η νέα πολιτική του Λευκού Οίκου καλεί το Πεντάγωνο, τη NASA και το Υπουργείο Ενέργειας να διοργανώσουν διαγωνισμούς σχεδιασμού με στόχο την άμεση επίδειξη και χρήση μικρών έως μεσαίας ισχύος διαστημικών αντιδραστήρων σε τροχιά και στην επιφάνεια της Σελήνης. Μακροπρόθεσμα, ο στόχος είναι η εγκατάσταση «υψηλής ισχύος» αντιδραστήρων μέσα στην επόμενη δεκαετία.

Σύμφωνα με το σχέδιο, η NASA θα ξεκινήσει την κατασκευή ενός διαστημικού αντιδραστήρα μεσαίας ισχύος που θα παράγει τουλάχιστον 20 κιλοβάτ ηλεκτρικής ισχύος, κατάλληλης για λειτουργία στη Σελήνη. Παράλληλα, θα συνεργαστεί με ιδιωτικές εταιρείες για την ανάπτυξη μικρότερων αντιδραστήρων με στόχο την εκτόξευσή τους μέχρι το 2030 — οι οποίοι στη συνέχεια θα αναβαθμιστούν.

Το Πεντάγωνο καλείται να ενημερώσει τον Λευκό Οίκο εντός 90 ημερών σχετικά με πιθανές χρήσεις και φορτία για πυρηνικά συστήματα στο διάστημα. Θα στηρίξει επίσης τα προγράμματα της NASA και θα διοργανώσει δικούς του διαγωνισμούς σχεδιασμού. Το Υπουργείο Ενέργειας θα προσφέρει τεχνογνωσία στην πυρηνική ενέργεια και θα προχωρήσει σε δική του έρευνα και ανάπτυξη.

Η Σελήνη ως εφαλτήριο για τον Άρη

Η νέα πολιτική ακολουθεί τις πρόσφατες δηλώσεις του Isaacman σχετικά με τα σχέδια της NASA για ανάπτυξη πυρηνικής ενέργειας στις επόμενες αποστολές της — ακόμη και προς τον Άρη. Όπως τόνισε ο ίδιος, «η σαφήνεια στην πολιτική για την πυρηνική ενέργεια και πρόωση στο διάστημα είναι ζωτικής σημασίας, καθώς επιδιώκουμε υπεροχή πέρα από τη Σελήνη». Υπογράμμισε επίσης ότι η υπηρεσία έχει ήδη επενδύσει δισεκατομμύρια σε αντίστοιχα έργα τις προηγούμενες δεκαετίες χωρίς πρακτικό αποτέλεσμα.

Παρά τις δυσκολίες του παρελθόντος, το όραμα για μια μόνιμη βάση στη Σελήνη αρχίζει να παίρνει μορφή. Η NASA δημοσίευσε έναν «οδηγό χρήσης» που περιγράφει τρεις φάσεις ανάπτυξης δυνατοτήτων, υποδομών και πόρων για τη σεληνιακή βάση. Τελικός στόχος είναι η Σελήνη να αποτελέσει εφαλτήριο για αποστολές στον Άρη. Όπως αναφέρεται στον οδηγό: «Η Σεληνιακή Βάση θα επιτρέψει στη NASA να αναπτύξει, δοκιμάσει και επιδείξει τεχνολογίες και επιχειρησιακά πρότυπα που απαιτούνται για μελλοντικές επανδρωμένες αποστολές στον Άρη». Παράλληλα, η συνεχής παρουσία στη σεληνιακή επιφάνεια θα παρέχει κρίσιμα δεδομένα για τις επιπτώσεις των μακροχρόνιων διαστημικών πτήσεων στους ανθρώπους.

Οι αστροναύτες της NASA Ριντ Βάισμαν, Βίκτορ Γκλόβερ και Κριστίνα Κοχ, μαζί με τον Καναδό αστροναύτη Τζέρεμι Χάνσεν, πρόκειται να εκτοξευθούν από το Διαστημικό Κέντρο Κένεντι την 1η Απριλίου με τον πύραυλο Space Launch System (SLS) της NASA, μέσα σε μια κάψουλα πληρώματος Orion που κατασκευάστηκε για να μεταφέρει ανθρώπους σε βαθύ διάστημα. Η αποστολή η οποία θα διαρκέσει περίπου 10 ημέρες θα στείλει το πλήρωμα σε κυκλική κίνηση γύρω από τη Σελήνη.

Το Artemis II θα είναι η πρώτη αποστολή με πλήρωμα του προγράμματος Artemis, το οποίο κοστίζει πολλά δισεκατομμύρια δολάρια στη NASA. Αν και δεν θα επιχειρήσει προσγείωση σε φεγγάρι, θα στείλει αστροναύτες μακρύτερα από οποιαδήποτε προηγούμενη ανθρώπινη διαστημική πτήση, δοκιμάζοντας τα συστήματα υποστήριξης ζωής, την πλοήγηση, τις επικοινωνίες και την απόδοση της θερμικής ασπίδας του διαστημικού σκάφους Orion.

Το πλήρωμα έχει περάσει περισσότερα από δύο χρόνια εκπαίδευσης για αυτή την αποστολή. Βρισκόταν σε τυπική καραντίνα πριν από την πτήση στο Διαστημικό Κέντρο Johnson της NASA στο Χιούστον από τις 18 Μαρτίου και είχε προγραμματιστεί να μετακομίσει στο Astronaut Crew Quarters της NASA στη Φλόριντα πριν από την εκτόξευση.

Ο Γκλόβερ, ο πιλότος της αποστολής, θα γίνει ο πρώτος μαύρος αστροναύτης που θα ταξιδέψει στη Σελήνης. Η Κοχ θα είναι η πρώτη γυναίκα που θα το κάνει, ενώ ο Χάνσεν θα είναι ο πρώτος μη Αμερικανός αστροναύτης που θα πάει πέρα ​​από τη χαμηλή τροχιά της Γης προς τη Σελήνη.

Όλα τα μέλη του πληρώματος εκτός από τον Χάνσεν είχαν προηγουμένως βρεθεί στο διάστημα. Ο Βάισμαν, ο διοικητής της αποστολής, είπε στους δημοσιογράφους πέρυσι ότι το πλήρωμα ήταν προετοιμασμένο για όλα τα ενδεχόμενα.

«Όταν φύγουμε από τον πλανήτη, μπορεί να επιστρέψουμε αμέσως στο σπίτι, μπορεί να περάσουμε τρεις ή τέσσερις ημέρες γύρω από τη Γη, μπορεί να πάμε στη Σελήνη – εκεί θέλουμε να πάμε», είπε ο Βάισμαν. «Αλλά είναι μια δοκιμαστική αποστολή και είμαστε έτοιμοι για κάθε σενάριο».

Έμπειρο πλήρωμα

Ο 50χρονος Γουάιζμαν κατέγραψε 165 ημέρες στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό κατά τη διάρκεια μιας αποστολής το 2014 που εκτοξεύτηκε σε ένα ρωσικό διαστημόπλοιο Σογιούζ. Πρώην πιλότος δοκιμής του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ, αργότερα υπηρέτησε ως επικεφαλής αστροναύτης της NASA προτού επιλεγεί για να κυβερνήσει την Άρτεμις ΙΙ.

Ο Γκλόβερ, 49 ετών, πέρασε 168 ημέρες στο διάστημα ξεκινώντας το 2020 ως πιλότος της αποστολής Crew-1 της NASA, της πρώτης επιχειρησιακής αποστολής ISS που χρησιμοποιεί την κάψουλα Crew Dragon του SpaceX. Πριν ενταχθεί στη NASA, πέταξε με περισσότερα από 40 αεροσκάφη κατά τη διάρκεια μιας σταδιοδρομίας του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ που περιελάμβανε αναπτύξεις μάχης και καθήκοντα δοκιμαστικού πιλότου.

Η Κοχ, 47 ετών, σημείωσε ρεκόρ το 2019 για τη μεγαλύτερη συνεχή διαστημική πτήση από γυναίκα, περνώντας 328 ημέρες στον ISS. Εκπαιδεύτηκε ως ηλεκτρολόγος μηχανικός και φυσικός, στο παρελθόν εργάστηκε ως μηχανικός της NASA και πραγματοποίησε εκτεταμένες ερευνητικές αποστολές στην Ανταρκτική.

Η αποστολή θα σηματοδοτήσει την πρώτη διαστημική πτήση για τον Χάνσεν, 50, ο οποίος επιλέχθηκε ως Καναδός αστροναύτης το 2009. Η θέση του αντικατοπτρίζει μια μακροχρόνια συνεργασία ΗΠΑ-Καναδά στην ανθρώπινη διαστημική πτήση, συμπεριλαμβανομένης της συνεισφοράς του Καναδά στη ρομποτική που χρησιμοποιείται στο ISS.

Το Parker επρόκειτο να πετάξει 3,8 εκατομμύρια μίλια (6,1 εκατομμύρια χιλιόμετρα) από την επιφάνεια του ήλιου στις 6:53 π.μ. EST (1153 GMT).

Το επιτελείο της NASA θα χάσει προσωρινά την επικοινωνία με το σκάφος, αναμένοντας πως θα λάβει σήμα την Παρασκευή.

Κατά την προσέγγισή του στον Ήλιο, το Parker Solar Probe θα ταξιδεύει με ταχύτητα 690.000 χλμ/ώρα – η οποία θα του επέτρεπε να φθάσει από το Τόκιο στην Ουάσινγκτον σε λιγότερο από ένα λεπτό. Η θερμική του ασπίδα έχει σχεδιαστεί να αντέξει ακραίες θερμοκρασίες 870-930 βαθμών Κελσίου.

Οι δύο αστροναύτες της NASA που συμμετέχουν στην αποστολή έγραψαν ιστορία ως οι πρώτοι που εκτοξεύονται στο διάστημα επιβαίνοντες σε όχημα κατασκευασμένο από ιδιωτική εταιρεία , την SpaceΧ του Ελον Μασκ.

Λίγα λεπτά αργότερα η SpaceX ανακοίνωσε ότι το Dragon βρίσκεται στην σωστή τροχιά για να φθάσει στον ΔΔΣ.