«Πρώτες εικόνες από την παρουσίαση του βιβλίου μου “Μαύρη Βίβλος του Πολιτικού Συστήματος”. Χιλιάδες Έλληνες έδωσαν δυναμικό παρόν. Στις ηλικίες 17-35 είμαστε ήδη πρώτη δύναμη!» υποστηρίζει ο Ηλίας Κασιδιάρης. 

Κατά την εκδήλωση, ρώτησε τους συγκεντρωμένους «αν θέλουν πραγματικά όταν βγει από τη φυλακή να επανέλθει στην πολιτική με ένα νέο ισχυρό κόμμα που θα κάνει τη διαφορά στη Βουλή», με την απάντηση να είναι καταφατική. 

«Δεσμεύομαι ότι μόλις πατήσω, μόνο το ένα πόδι, έξω από τη φυλακή θα είναι να επανέρθω στο επίκεντρο της πολιτικής ζωής της Ελλάδας».

ΕΠΙΣΤΡΕΦΩ ΔΥΝΑΜΙΚΑ ΜΕ ΝΕΟ ΚΟΜΜΑ!
Πρώτες εικόνες από την παρουσίαση του βιβλίου μου "Μαύρη Βίβλος του Πολιτικού Συστήματος". Χιλιάδες Έλληνες έδωσαν δυναμικό παρόν. Στις ηλικίες 17-35 είμαστε ήδη πρώτη δύναμη! pic.twitter.com/TYFtP9CNQG

— Ηλίας Κασιδιάρης (@IliasKasidiaris) May 7, 2026

Ράνια Τραγόμαλλου

Χαρτογραφεί το χώρο που φιλοδοξεί να καλύψει και γίνεται η  βάση για ένα ευρύ προσκλητήριο συστράτευσης προς τους προοδευτικούς πολίτες.

Σύνθεση και όχι άθροισμα

Το βασικό του στίγμα είναι ξεκάθαρο: ο υπό διαμόρφωση φορέας τοποθετείται «στα αριστερά του Κέντρου», επιχειρώντας να συγκροτήσει μια σύνθεση των τριών ιστορικών ρευμάτων. Η σύγκλιση αυτή δεν αποτελεί απλή αριθμητική πρόσθεση πολιτικών δυνάμεων, αλλά «πράξη πολλαπλασιασμού».

Σε αυτή τη συγκυρία ο Αλέξης Τσίπρας προτείνει μια νέα ενότητα με στρατηγικό βάθος. Άλλωστε η αναφορά στον Jean-Jacques Rousseau και στον Bernie Sanders, παραπέμπει σε μια δημοκρατική παράδοση που συνδέει την ελευθερία με την κοινωνική ισότητα,  αναδεικνύοντας την ανάγκη για ριζοσπαστικές αλλά εφαρμόσιμες πολιτικές.

Η «Κυβερνώσα Αριστερά»

Στον πυρήνα του μανιφέστου βρίσκεται η έννοια της «Κυβερνώσας Αριστεράς της Νέας Εποχής», που απαντά  στο αίτημα για πολιτική αποτελεσματικότητα, χωρίς να εγκαταλείπει τις αρχές της κοινωνικής δικαιοσύνης. 

Η προτεραιότητα στον κόσμο της εργασίας, η μείωση των ανισοτήτων, η ενίσχυση του κοινωνικού κράτους και η αναδιανομή του πλούτου συνιστούν τον βασικό άξονα.

Στις προτάσεις περιλαμβάνονται:

• καθιέρωση 35ωρου χωρίς μείωση αποδοχών,
• πλήρης επαναφορά συλλογικών συμβάσεων,
• ισχυροί έλεγχοι στην αγορά εργασίας,
• προστασία εργαζομένων σε ψηφιακές πλατφόρμες,
• καθολική κοινωνική ασφάλιση και αξιοπρεπείς μισθοί.

Παράλληλα, η  υπεράσπιση των δημόσιων αγαθών – ενέργεια, νερό, περιβάλλον-  εντάσσει την οικολογική διάσταση όχι ως συμπλήρωμα, αλλά ως δομικό στοιχείο της πολιτικής πρότασης. Ταυτόχρονα η αναδιανομή εισοδημάτων, η κοινωνική δικαιοσύνη και η εξάλειψη διακρίσεων (έμφυλων, φυλετικών και κοινωνικών) αναδεικνύονται σε θεμελιώδεις αρχές. Το κράτος καλείται να εγγυάται την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και την ισότητα ευκαιριών.

Προτεραιότητες και ο «νέος πατριωτισμός»

Η έννοια του «συνεργατικού κράτους» αντικαθιστά το συγκεντρωτικό μοντέλο, δίνοντας έμφαση στην αποκέντρωση και την ενίσχυση της τοπικής αυτοδιοίκησης, ενώ ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην ποιότητα της δημοκρατίας.

Το κείμενο υποστηρίζει ότι χωρίς κοινωνικό κράτος, λογοδοσία και ενεργή συμμετοχή των πολιτών, η δημοκρατία καθίσταται κενό γράμμα.

Στο πλαίσιο αυτό προτείνονται:

• ενίσχυση συμμετοχικών θεσμών,
• ουσιαστική διάκριση εξουσιών,
• ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης,
• διαφάνεια στη δημόσια διοίκηση,
• ενίσχυση ανεξάρτητων αρχών.

Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία του κειμένου είναι η εισαγωγή της έννοιας ενός «νέου πατριωτισμού». Με αυτή την αντίληψη οι πολίτες γίνονται από παθητικοί παρατηρητές, ενεργοί συμμέτοχοι της πολιτικής ζωής, συνδέοντας την αγάπη για τον τόπο με την κοινωνική αλληλεγγύη, την ισότητα και την ευρωπαϊκή προοπτική.

Πολιτική στόχευση και προοπτική

Το «μανιφέστο» απευθύνεται κυρίως στα μεσαία και λαϊκά στρώματα που, σύμφωνα με την ανάλυση του κειμένου, έχουν πληγεί από την «επταετία Μητσοτάκη» και τη διεύρυνση των ανισοτήτων.

Παράλληλα, επιχειρεί να ενεργοποιήσει ένα ακροατήριο πολιτών που εμφανίζεται  απογοητευμένο και αποστασιοποιημένο από την πολιτική.

Η παρέμβαση δεν λύνει τα οργανωτικά και πολιτικά ζητήματα ενός νέου φορέα. Δεν περιγράφει πως θα  στηθεί και θα οργανωθεί το νέο πολιτικό κόμμα. Όμως δείχνει καθαρά προς τα πού θέλει να πάει: να ενώσει δυνάμεις που βρίσκονται στα αριστερά του Κέντρου, ώστε να δημιουργηθεί μια σύγχρονη Αριστερά που να μπορεί και να κυβερνήσει.

Το ερώτημα πάντως που παραμένει ανοιχτό δεν αφορά  στο «τι» πρεσβεύει το νέο εγχείρημα- αυτό αποτυπώνεται και θα καθοριστεί το επόμενο διάστημα με σαφήνεια- αλλά το «πώς» και με ποιους όρους μπορεί να αποκτήσει κοινωνική γείωση και πολιτική δυναμική. Εκεί θα κριθεί και η πραγματική του προοπτική.

Ράνια Τραγόμαλλου

Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε πριν από την σημερινή προγραμματισμένη παρουσίαση της «Ιθάκης» στην Κοζάνη. 

Ούτε βιασύνη, ούτε καθυστέρηση 

Η δημόσια πολιτική παρέμβαση του αποκάλυψε περισσότερα στοιχεία της στρατηγικής που φαίνεται να διαμορφώνει την επόμενη φάση της πολιτικής πορείας του.  

Το μήνυμα που επιχειρεί να μεταδώσει και στις εκδηλώσεις για την “Ιθάκη” επανήλθε: η συζήτηση για την επόμενη ημέρα του προοδευτικού χώρου ξεκινά από την κοινωνία και όχι από τα κόμματα.  

Ο ίδιος έδειξε ότι δεν βιάζεται, αλλά ούτε και σκοπεύει να περιμένει. Επιχείρησε να δώσει το σήμα οτι συγχρονίζει το πολιτικό του βήμα με τις κοινωνικές και πολιτικές εξελίξεις, αποφεύγοντας τόσο μια πρόωρη κίνηση όσο και μια καθυστερημένη πρωτοβουλία. 

Η πολιτική του timing 

Χρησιμοποιώντας μια χαρακτηριστική μεταφορά, περιέγραψε τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβάνεται το πολιτικό timing: «Στο ραντεβού με την ιστορία δύο πράγματα δεν πρέπει να κάνεις” είπε, “να πας νωρίτερα και να σε στήσει ή να αργήσεις και να τη στήσεις εσύ”. 

Με άλλα λόγια η νέα πολιτική πρωτοβουλία δεν θα ανακοινωθεί υπό την πίεση των εξελίξεων ή των προσδοκιών, αλλά τη στιγμή που θα υπάρχουν οι πολιτικές και κοινωνικές προϋποθέσεις για να έχει προοπτική νίκης. 

Το «ερώτημα του ενός εκατομμυρίου»  

Κανείς από τους παρευρισκόμενους δεν έγινε τελικά πλουσιότερος κατά ένα εκατομμύριο, αφού ο Αλέξης Τσίπρας δεν άνοιξε όλα τα  χαρτιά του. 

Το ερώτημα λοιπόν για το πότε θα προχωρήσει η νέα πρωτοβουλία το έθεσε ο ίδιος. Και απάντησε ο ίδιος χωρίς ωστόσο να φτάσει στο σημείο της ανακοίνωσης.  

“Θα ξεκινήσουμε αυτή την προσπάθεια μαζί, όλοι και όλες όταν θα είμαστε έτοιμοι να νικήσουμε και πιστεύω οτι θα είμαστε σύντομα” αποκάλυψε.

Με ποδοσφαιρικούς όρους “άνοιξε” περισσότερο την απάντηση: “Θα πάρουμε ξανά το πρωτάθλημα, όταν θα έχουμε σχέδιο εναλλακτικό, σχέδιοδιακυβέρνησης και σε αυτό δουλεύουμε μεθοδικά και όταν φτιάξουμε ομάδα  με ανανέωση και εμπειρία που θα παίζει καλό ποδόσφαιρο και θα κερδίζει στο γήπεδο”. 

“Με ποιους;” 

Το “με ποιους;” φαίνεται ευκολότερο να απαντηθεί. “Με όλους όσους αντιλαμβάνονται την αναγκαιότητα να υπάρχει μια ισχυρή πρόταση αδιεξόδου. Αρκεί να αφήνουν έξω από τις αίθουσες τις ιδιοτέλεια τους. Να βλέπουν την προσπάθεια ως ευκαιρία προσφοράς και όχι ζήτησης. Πάθαμε και μάθαμε και από τις νίκες και από τις ήττες μας. Να μιλήσουμε για το “εμείς”,  για την κοινή προσπάθεια”, σημείωσε ο Αλέξης Τσίπρας σε μια κατάμεστη αίθουσα με έντονη παρουσία νέων ανθρώπων. 

Σε αυτούς έκανε και την πρώτη του αναφορά όταν άρχισε να μιλάει “από στήθους” χωρίς να έχει -όπως είπε- προετοιμάσει τα λόγια του. “Η παρουσία τους”, τόνισε “μας γεμίζουν με αισιοδοξία ότι μπορεί να υπάρξει ξανά ελπίδα και προοπτική στην παράταξη μας και την πατρίδα μας”. 

Από την πρόσθεση στον πολλαπλασιασμό 

Στην ομιλία του ο κ. Τσίπρας έδωσε μια σαφή πολιτική διάγνωση για την κατάσταση της Κεντροαριστεράς. 

Η βασική του θέση ήταν ότι καμία από τις υπάρχουσες πολιτικές δυνάμεις δεν μπορεί από μόνη της να αποτελέσει αξιόπιστη εναλλακτική απέναντι στην κυβέρνηση. Κατά τον πρώην πρωθυπουργό “δεν είναι ότι δεν θέλουν αλλά δεν μπορούν” και όπως είπε “χρειάζεται να μην υπάρχει μόνο η βούλησή αλλά και η ικανότητα”. 

 Η χαρακτηριστική φράση του ότι “αν προσθέσεις την φθορά με την φθορά , βγάζει πάλι  φθορά, με την φθορά δεν αντιμετωπίσεις την διαφθορά της ΝΔ” αποτυπώνει τη λογική αυτή.  

Με άλλα λόγια, θεωρεί ότι η απλή συνεργασία ή άθροιση κομματικών δυνάμεων δεν αρκεί. Αυτό που χρειάζεται είναι μια πολιτική υπέρβαση, που θα δημιουργήσει νέο πολιτικό δυναμισμό. 

“Χρειάζεται να περάσουμε από την πρόσθεση στον πολλαπλασιασμό, Γι αυτό μιλάμε για την επανίδρυση της Προοδευτικής παράταξης”, σημείωσε, υπογραμμίζοντας ότι η νέα προσπάθεια θα πρέπει να ξεπεράσει τις μικροκομματικές λογικές και τις προσωπικές φιλοδοξίες. 

Πυρά στην κυβέρνηση 

Στο επίπεδο της πολιτικής αντιπαράθεσης, ο πρώην πρωθυπουργός εξαπέλυσε πυρα στην κυβέρνηση.  “Η κοινωνία των προοδευτικών πολιτών έχει σφυγμό και διεκδικεί, όχι αμαχητί, να μην αφήσουμε αυτό το πολιτικά ανήθικο καθεστώς που μας κυβερνάει εδώ και 7 χρόνια να αβγατίσει τα χρόνια που θα μας κυβερνά και μας βυθίσει ακόμα πιο πολύ στις ανισότητες, στην ακρίβεια, στη διαφθορά και την έλλειψη ελπίδας και προσδοκιών για ένα καλύτερο αύριο”, είπε αρχικά.  

Εξέφρασε την βεβαιότητα  ότι η κυβέρνηση της Νέα Δημοκρατία κυριαρχεί σε μεγάλο βαθμό επειδή δεν αντιμετωπίζει έναν ισχυρό πολιτικό αντίπαλο.

“Αν κάτι μας παρακινεί όλους τους προοδευτικούς πολίτες να δράσουμε και να σηκωθούμε από τον καναπέ είναι η αίσθηση ότι αυτό το καθεστώς αλωνίζει διότι παίζει μόνο του, διότι δεν υπάρχει αντίπαλος. Και βεβαίως ήταν επιδίωξη να μην υπάρχει αντίπαλος αλλά υπάρχει και αδυναμία στον προοδευτικό χώρο για το γεγονός ότι δεν υπάρχει αντίπαλος. Και παίζοντας χωρίς αντίπαλο γίνονται ολοένα και περισσότερο  αλαζονικοί, λειτουργούν με απίστευτο κυνισμό, ξεδιάντροπο πολλές φορές, που φτάνει στα όρια της πολιτικής ανηθικότητας”. 

Ανησυχία 

Ο Αλέξης Τσίπρας εξέφρασε την ανησυχία του για τις εξελίξεις και τις επιπτώσεις του πολέμου στην Μέση Ανατολή, δηλώνοντας εμπιστοσύνη, “στην αποτρεπτική ικανότητα των Ενόπλων Δυνάμεων της χώρας μας για να φτιάξει την αντιπυραυλική ασπίδα”, όχι όμως και στην κυβέρνηση οτι “θα φτιάξει μια ασπίδα απέναντι στον πληθωρισμό, στη νέα ενεργειακή κρίση και την ακρίβεια”, όπως ανέφερε. 

Ο ρυθμός των ¨βημάτων”

Η πρώτη αυτή εμφάνιση του πρώην πρωθυπουργού σε πρωτοβουλία πολιτών θεωρείται από πολλούς ως το πρώτο βήμα μιας ευρύτερης πολιτικής στρατηγικής.  

Σήμερα τα βλέμματα στρέφονται στην εκδήλωση παρουσίασης της “Ιθάκης” στην Κοζάνη,  ωστόσο το πραγματικό ερώτημα είναι πότε θα κρίνει ότι έχει φτάσει η «σωστή στιγμή» για να μετατρέψει την πολιτική του σκέψη σε οργανωμένη πολιτική κίνηση. 

Μέχρι να απαντηθεί  ο Αλέξης Τσίπρας φαίνεται πως θα κινείται με προσεκτικά βήματα,  επιδιώκοντας να εμφανιστεί την κατάλληλη στιγμή. 

Ούτε νωρίτερα. 
Ούτε αργότερα. 

Αναφερόμενη στην κυβέρνηση τονίζει ότι τα στελέχη της «θεωρούν ότι με το ψευτοδίλημμα ‘‘σταθερότητα ή χάος’’ μπορούν να συσκοτίσουν την πραγματικότητα, να υποτιμήσουν τη νοημοσύνη των πολιτών και να αποκομίσουν επικοινωνιακά οφέλη».

Σ’ ό,τι αφορά τον Αλέξη Τσίπρα, σύμφωνα με την κ. Γεροβασίλη «απέδειξε αναμφισβήτητα την αποτελεσματικότητά του στο μείζον διακύβευμα εκείνης της εποχής, καθώς ήταν ο πρωθυπουργός που σε πολύ αντίξοες συνθήκες, έβγαλε τη χώρα από τα μνημόνια, με εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών και επίτευξη θετικών ρυθμών ανάπτυξης».

Χρόνης Διαμαντόπουλος

–Κυρία Γεροβασίλη, στις δημοσκοπήσεις κυριαρχεί ο «κανένας». Την ίδια στιγμή τα κόμματα της αντιπολίτευσης αριστερά της ΝΔ δεν πείθουν. Τι συμβαίνει;

Είναι αλήθεια ότι ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας νιώθει ότι δεν εκπροσωπείται απ’ τους υπάρχοντες πολιτικούς σχηματισμούς. Υπάρχει κρίση αξιοπιστίας του πολιτικού συστήματος. H κυβέρνηση Μητσοτάκη φέρει τεράστια ευθύνη γι’ αυτό. Όταν μια κυβέρνηση είναι μακριά από τα προβλήματα της κοινωνίας, λειτουργεί χωρίς αρχές και έχει οικοδομήσει την εξουσία της πάνω στην προπαγάνδα, τη διαφθορά, την αδιαφάνεια και την απαξίωση κάθε θεσμικού αντίβαρου, τότε ο πολίτης φυσιολογικά αμφισβητεί και απομακρύνεται από το πολιτικό σύστημα.

Την ίδια στιγμή, τα κόμματα της προοδευτικής αντιπολίτευσης εγκλωβιστήκαμε σε κομματικές περιχαρακώσεις και δεν καταφέραμε να προχωρήσουμε στις αναγκαίες συγκλίσεις και συνεργασίες. Ο κατακερματισμός του προοδευτικού χώρου επίσης απογοητεύει τους πολίτες οι οποίοι, δεν βλέπουν ισχυρή εναλλακτική κυβερνητική πρόταση.

Χάθηκε πολύτιμος χρόνος, αλλά δεν υπάρχει άλλος δρόμος. Η ανασύνθεση του προοδευτικού χώρου είναι η μόνη ρεαλιστική πρόταση για να επανέλθει η ελπίδα στην κοινωνία.

Εμείς στον ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ έχουμε πάρει ξεκάθαρη θέση: Κοινός στόχος η συγκρότηση μιας ισχυρής προοδευτικής δύναμης, με γνώμονα τα συμφέροντα της πατρίδας και της μεγάλης κοινωνικής πλειοψηφίας.

–Ο Πρωθυπουργός ίσως αξιοποιήσει εμμέσως την απειλή του «χάους» και έχει όλα τα εργαλεία για να πετύχει. Η απάντησή σας;

Στην κυβέρνηση θεωρούν ότι με το ψευτοδίλημμα «σταθερότητα ή χάος» μπορούν να συσκοτίσουν την πραγματικότητα, να υποτιμήσουν τη νοημοσύνη των πολιτών και να αποκομίσουν επικοινωνιακά οφέλη.

Όμως η αλήθεια δεν κρύβεται: 

«σταθερότητα ή χάος» είναι το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ;

«σταθερότητα ή χάος» είναι η κατάρρευση της υγείας, η δημογραφική γήρανση και η στεγαστική κρίση; 

«σταθερότητα ή χάος» είναι οι παρακολουθήσεις που αποκάλυψαν ένα σκοτεινό παρακρατικό σύστημα;

«σταθερότητα ή χάος» είναι το έγκλημα των Τεμπών;

«σταθερότητα ή χάος» είναι η διαρκής υποβάθμιση των θεσμών;

«σταθερότητα ή χάος» είναι η ακρίβεια που τσακίζει τα νοικοκυριά;

Την απάντηση λοιπόν στο τεχνητό δίλημμα της Κυβέρνησης τη δίνουν οι ίδιοι οι πολίτες. Γι’ αυτό και στις δημοσκοπήσεις, στο ερώτημα αν επιθυμούν πολιτική σταθερότητα ή πολιτική αλλαγή, η συντριπτική πλειοψηφία τους, σε ποσοστό 60%, απαντά πως αυτό που θέλει είναι η πολιτική αλλαγή. 

Μήπως τελικά ο Πρωθυπουργός δεν διαθέτει πια όλα τα εργαλεία που αναφέρετε στο ερώτημά σας; 

–Στις επόμενες εκλογές θα δούμε νέα σχήματα;

Δεν μπορώ να γνωρίζω αν θα προκύψουν νέα πολιτικά σχήματα.

Ζούμε σε κρίσιμη συγκυρία, σε ένα ιστορικό μεταίχμιο, με πολλές βεβαιότητες να αμφισβητούνται και σε ένα πολιτικό περιβάλλον με χαρακτηριστικά ρευστότητας. Η ιστορία όμως έχει δείξει πως όταν υπάρχουν πολιτικά κενά, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, αυτά καλύπτονται. Επιδίωξη και απόφαση του πολιτικού μας φορέα, του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, είναι το σημερινό κενό να καλυφθεί από τα αριστερά, από μια ισχυρή εναλλακτική προοδευτική λύση που να εμπνεύσει και να ενώσει στην κατεύθυνση της κοινωνικής δικαιοσύνης και της ευημερίας των πολλών. 

Ακούγοντας την κοινωνία που ζητά να συνεργαστούμε και να δώσουμε λύσεις, με ανιδιοτέλεια και αποφασιστικότητα να αφήσουμε στην άκρη τα μικρά που μας χωρίζουν και να εστιάσουμε στα μεγάλα που μας ενώνουν.

Σε μια περίοδο που προσπαθούν να μας πείσουν πως η δεξιά, συντηρητική πολιτική είναι άμοιρη ευθυνών για τα προβλήματα της κοινωνίας και πως αυτά είναι περίπου νομοτελειακά, ο Αλέξης Τσίπρας έχει την ικανότητα και τη γνώση να πείσει πως η πολιτική με ηθική ακουμπάει, εμπνέει και κινητοποιεί τους πολίτες.  

–Είστε στον στενό κύκλο συνομιλητών του Αλέξη Τσίπρα. Τι νέο μπορεί να φέρει στην πολιτική σκηνή;

Νέο είναι ό,τι αφουγκράζεται τα προτάγματα, κατανοεί την κοινωνικοπολιτική πραγματικότητα και απαντά αποτελεσματικά στις ανάγκες της χώρας και της κοινωνίας. 

Η πρωθυπουργική θητεία του Αλέξη Τσίπρα ήταν συνώνυμη της εντιμότητας και της χρηστής διοίκησης, έννοιες που απουσιάζουν από την κυβέρνηση του κ. Μητσοτάκη. Απέδειξε αναμφισβήτητα την αποτελεσματικότητά του στο μείζον διακύβευμα εκείνης της εποχής, καθώς ήταν ο πρωθυπουργός που σε πολύ αντίξοες συνθήκες, έβγαλε τη χώρα από τα μνημόνια, με εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών και επίτευξη θετικών ρυθμών ανάπτυξης.

Είναι μια προσωπικότητα με βαθιά πολιτικά χαρακτηριστικά, που, ακόμη και σήμερα, σε μια περίοδο που οι πολίτες δείχνουν να γυρίζουν την πλάτη στην πολιτική, έχει την ικανότητά να την επαναφέρει στο προσκήνιο. Σε μια περίοδο που προσπαθούν να μας πείσουν πως η δεξιά, συντηρητική πολιτική είναι άμοιρη ευθυνών για τα προβλήματα της κοινωνίας και πως αυτά είναι περίπου νομοτελειακά, έχει την ικανότητα και τη γνώση να πείσει πως η πολιτική με ηθική ακουμπάει, εμπνέει και κινητοποιεί τους πολίτες.  

Για την “Ιθάκη”: Η επιδίωξη ενός ψύχραιμου αναστοχασμού από τον Αλέξη Τσίπρα δεν είναι ένδειξη ανακολουθίας. Όταν είσαι πρωθυπουργός παίρνεις αποφάσεις σε πραγματικό χρόνο, και στην περίπτωση της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ πάντοτε κάτω από έντονη πίεση και ιδιαίτερα αντίξοες συνθήκες. Κάποια χρόνια μετά, έχεις τη δυνατότητα να δεις τα ίδια δεδομένα με μια πιο ανεπηρέαστη ματιά.

–Κάποια θέματα της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ–ΑΝΕΛ που αναφέρει ο Αλέξης Τσίπρας στο βιβλίο του έχουν δεχθεί κριτική, όπως οι τηλεοπτικές άδειες. Γιατί σήμερα παρουσιάζει διαφορετική οπτική σε σχέση με το 2023; Ποια θέση ισχύει;

Γενικά μιλώντας, η εμπειρία του παρελθόντος και η αξιολόγηση γεγονότων και δράσεων σε μια χρονική απόσταση από αυτά, μόνο χρήσιμα μπορεί να θεωρηθούν, πόσο μάλλον όταν χρησιμοποιηθούν ως βιωμένη εμπειρία για απαντήσεις σε ερωτήματα που θα προκύψουν στο μέλλον.

Υπ’ αυτήν την έννοια η επιδίωξη ενός ψύχραιμου αναστοχασμού από τον Αλέξη Τσίπρα δεν είναι ένδειξη ανακολουθίας. Όταν είσαι πρωθυπουργός παίρνεις αποφάσεις σε πραγματικό χρόνο, και στην περίπτωση της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ πάντοτε κάτω από έντονη πίεση και ιδιαίτερα αντίξοες συνθήκες. Κάποια χρόνια μετά, έχεις τη δυνατότητα να δεις τα ίδια δεδομένα με μια πιο ανεπηρέαστη ματιά.

Η πρώτη μου εκτίμηση πάντως – με βάση όσα αποσπασματικά έχουν δει το φως της δημοσιότητας – είναι ότι δεν προκύπτει διαφορετική οπτική όσον αφορά τον πυρήνα του θέματος, την αναγκαιότητα να μπει τάξη στο απολύτως άναρχο τηλεοπτικό τοπίο.

Η αμφισβήτηση ή η διαφοροποίηση της μεθοδολογίας που ακολουθήθηκε δεν αλλοιώνουν επ’ ουδενί τη βασική πολιτική στόχευση που ήταν να τεθούν κανόνες στη βάση της ισονομίας και της διαφάνειας. 

Τα πράγματα, ως γνωστόν, εξελίχθηκαν αρνητικά, το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης υπέστη εκλογική συντριβή (17,8%), και αυτό προκάλεσε την παραίτησή του, με την σημαδιακή, όπως αποδείχθηκε, αναφορά στο “τέλος του ΣΥΡΙΖΑ”. Για όσα συνέβησαν, φυσικά, εκείνη την περίοδο, η συμμετοχή του γνωστού πανεπιστημιακού ήταν μικρή, το κακό είχε ήδη συντελεστεί.

Δύο χρόνια μετά, κι ενώ ο πρώην πρωθυπουργός φιλοτεχνεί σταδιακά την επιστροφή του στην κεντρική πολιτική σκηνή με ένα νέο πολιτικό φορέα, ο κ. Μαραντζίδης ρωτήθηκε (Action24) σχετικά με το τι μπορεί να επιδιώκει με αυτή την κίνηση, όταν έχει ήδη χάσει σε δύο εθνικές αναμετρήσεις από τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Η απάντηση ήταν αφοπλιστική: “ο Τσίπρας θα χάνει (εκλογές) μέχρι να τις κερδίσει”. Φαίνεται πώς η φράση δεν βρίσκεται μακριά από την πραγματικότητα, ο Αλέξης Τσίπρας φιλοδοξεί να κερδίσει εκλογές, αν και όχι τις επόμενες.

Ψυχολογικά, πάντως, αυτό είναι και το κομβικό σημείο για τον πρώην πρωθυπουργό. Φαίνεται, δηλαδή, ότι έχει αποδεχτεί, πλέον, ότι αυτό που μετράει είναι ο τελικός στόχος (κάτι σαν την “Ιθάκη” του τίτλου του βιβλίου που είναι προς έκδοση), και όχι οι “ενδιάμεσες ήττες”, όπως για παράδειγμα μία ακόμα στις επόμενες εκλογές.

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ο νέος πολιτικός φορέας αντλεί δυνητικούς ψηφοφόρους από μία δεξαμενή που (ανάλογα με την μέτρηση) εκκινεί από το 20% και φτάνει μέχρι το 25%. Οι δημοσκόποι προτρέπουν να εστιάζει κανείς στο “σίγουρα και μάλλον ναι” αυτών των μετρήσεων, το οποίο επίσης κυμαίνεται από το 9% έως το 12%, στην τελευταία, δε, μέτρηση της Metron Analysis (Mega Channel) έφτασε λίγο πάνω από το 11%, λιγότερο από δύο μονάδες κάτω από το ποσοστό του ΠΑΣΟΚ στην ίδια κατάταξη. Οι γνωρίζοντες λένε πώς αυτός πρέπει να είναι και ο στόχος ενός νέου πολιτικού φορέα, να κερδίσει, δηλαδή, την δεύτερη θέση στις εκλογές του Μαρτίου του 2027 (εκτός απροόπτου), ώστε στην πολύ πιθανή περίπτωση που η Ν.Δ, ως πρώτο κόμμα, δεν θα συγκεντρώνει ποσοστό αυτοδυναμίας, να αποτελέσει τον εμβρυουλκό ευρύτερων πολιτικών ανακατατάξεων.

Λογικό, ως εκ τούτου, είναι πολλά να κριθούν από το αποτύπωμα στις δημοσκοπήσεις, τόσο σε αυτές το επόμενο διάστημα που θα δείχνουν την τάση, όσο και μετά την ίδρυση του νέου φορέα. Για παράδειγμα, το γεγονός ότι η Marc (Ant1) εισήγαγε νέα ποιοτική μέτρηση της “Προτίμησης πρωθυπουργού” όπου ο Αλέξης Τσίπρας κατετάγη δεύτερος με περίπου 9 μονάδες από τον Κυριάκο Μητσοτάκη, και με πολύ μεγάλη διαφορά από τον Νίκο Ανδρουλάκη, επισημάνθηκε ευχάριστα στο επιτελείο της Λ. Αμαλίας. Εφόσον αυτή η τάση συνεχιστεί θεωρείται πώς θα κινητροδοτήσει πολιτικές προσωπικότητες που σήμερα τελούν σε αναμονή, όπως και κύκλους εκτός πολιτικής.

Κάθε δε επίθεση που θα δέχεται από την κυβέρνηση θα επιβεβαιώνει εμμέσως την τάση αυτή, και θα συνδράμει στον σχεδιασμό να θεωρηθεί ως “αντίπαλο δέος” στη Ν.Δ, σε εκλογικό, ή μετεκλογικό χρόνο.

Πώς το ΠΑΣΟΚ “διαβάζει” τον Τσίπρα

Παρόμοια ανάγνωση κάνουν και στην Χαριλάου Τρικούπη: αντιλαμβάνονται, δηλαδή, πώς ένα “κόμμα Τσίπρα” δεν εξαντλεί μόνο το εκλογικό “απόθεμα” του ΣΥΡΙΖΑ (περίπου 8 στους 10 ψηφοφόρους του), αλλά προκαλεί επαναπατρισμό ψηφοφόρων που έχουν διασπαρεί στη ζώνη των αναποφάσιστων, και σε άλλα κόμματα του ίδιου χώρου (Νέα Αριστερά, Πλεύση Ελευθερίας, Μερα25), όμως προσελκύει και έναν σχετικά μικρό αλλά διόλου αμελητέο αριθμό ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ (δυνητικά έως και το 20%), ενώ δεν περνάει απαρατήρητο και σε μερίδα κεντρώων.

Εφόσον αυτά τα ποσοτικά και ποιοτικά δημοσκοπικά στοιχεία (σημείωση: πριν καν ανακοινωθεί η ίδρυση του νέου φορέα, παρουσιαστεί προγραμματική διακήρυξη, και εμφανιστούν τα πρόσωπα που θα τον πλαισιώνουν), η δεύτερη θέση θα γίνει “μήλο της έριδας” μεταξύ του ΠΑΣΟΚ και του νέου κόμματος, και εάν το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης τερματίσει τρίτο θα πυροδοτηθούν εξελίξεις.

Για παράδειγμα, σε μία διαδικασία ανάθεσης εντολών σχηματισμού κυβέρνησης -καθώς δεν θα υπάρχει αυτοδυναμία του πρώτου κόμματος-, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα …προσπεράσει τον πρώην πρωθυπουργό και ίσως προτείνει στον Νίκο Ανδρουλάκη κυβερνητική συνεργασία. Όχι τόσο γιατί θα την επιδιώκει, αλλά για να προβάλλει ακόμα πιό επιτακτική η ανάγκη διακυβέρνησης και να τεθούν τα διλήμματα της δεύτερης κάλπης.

Είναι βέβαιο πώς θα εισπράξει άρνηση από τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, κάτι που πιθανότατα θα προκαλέσει σοβαρούς κλυδωνισμούς στο εσωτερικό του κόμματος, με κάποια στελέχη του να σκέφτονται την επανάληψη μιας συγκυβέρνησης προ του …κινδύνου Τσίπρα.

Όμως, και ο πρώην πρωθυπουργός, εφόσον πάρει, ως δεύτερος, την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης, είναι μάλλον βέβαιο ότι θα προτείνει την άμεση συγκρότηση μετώπου κατά της Ν.Δ με στόχο την ανάληψη της διακυβέρνησης στις δεύτερες κάλπες. “Με δεύτερο τον Τσίπρα στις εκλογές, το πρόβλημα μεταφέρεται στο εσωτερικό του ΠΑΣΟΚ, και όλα τα ενδεχόμενα, ακόμα και μιας διάσπασης, είναι ανοικτά. Και, φυσικά, ο αρχηγός θα αμφισβητηθεί, καθώς όχι μόνο δεν θα έχει νικήσει τον Μητσοτάκη, έστω και με μία ψήφο, αλλά θα έχει απωλέσει και τη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης“, έλεγε στο libre κορυφαίο στέλεχος του κόμματος.

Όλα αυτά μπορεί να ανατραπούν μόνο με κάποια παράδοξη (με τα σημερινά δεδομένα) αλλαγή του εκλογικού τοπίου που θα μπορούσαν να προκαλέσουν, είτε κάποιες εσωτερικές κινήσεις στη Ν.Δ, είτε κάποια σημαντική εκλογική καταγραφή ενός κόμματος Σαμαρά, εφόσον, φυσικά, ο πρώην πρωθυπουργός αποφασίσει, τελικά, κάτι τέτοιο.

Η σχέση του Τσίπρα με το ΠΑΣΟΚ

Από την άλλη, ο Αλέξης Τσίπρας, όπως εκτιμούν αρκετοί αναλυτές, δεν έχει κανένα λόγο να δράσει ανταγωνιστικά στο ΠΑΣΟΚ, τουλάχιστον σε πρώτη φάση. Τουναντίον, πρέπει να κλείσει όσο περισσότερο μπορεί τις “πληγές” που άνοιξαν κάποιες στιγμές της διακυβέρνησης του. Στα “συν” αναφέρουν την πρόταση που είχε απευθύνει όταν ίσχυε η απλή αναλογική, στα “μείον”, όμως, υπάρχουν, ακόμα, τόσο το θέμα χειρισμού της υπόθεσης της Novartis, όσο και τοξικές, επιθετικές συμπεριφορές στελεχών του, εκείνη την εποχή, κατά του ΠΑΣΟΚ (π.χ Παύλος Πολάκης). Μία κίνηση που θα μπορούσε να γίνει, είναι να διατυπωθεί ειλικρινής αυτοκριτική για όλα αυτά, κάτι που επιχειρήθηκε από τον πρώην πρωθυπουργό (ως προς τη Novartis) σε συνέδριο της “Καθημερινής”, πριν περίπου ένα χρόνο. Οι πληροφορίες -που δεν διαψεύσθηκαν- αναφέρουν, μάλιστα, πώς είχε υπάρξει και επικοινωνία, με δική του πρωτοβουλία, με τον Ευάγγελο Βενιζέλο. Δεν είναι ίσως τυχαίο πώς έκτοτε η κριτική του τελευταίου προς τον ΣΥΡΙΖΑ είναι σπάνια, προς τον ίδιο τον πρώην πρωθυπουργό, ακόμα σπανιότερη. Οι δε τελευταίες αναφορές του περί “μη διακυβερνήσιμης χώρας”, και για “κρίση λειτουργίας του κράτους και των θεσμών”, μάλλον είναι κοντά σε ανάλογες επισημάνσεις του Αλέξη Τσίπρα.

Η αυτοκριτική, πάντως, που θα κάνει ο πρώην πρωθυπουργός θα αποτελέσει, πιθανώς, βαρόμετρο, σχετικά με το πώς θα υποδεχτεί το νέο εγχείρημα το πολιτικό προσωπικό της ευρύτερης κεντροαριστεράς, και ειδικότερα το εκλογικό ακροατήριο και τα ίδια τα στελέχη του ΠΑΣΟΚ. Οι πληροφορίες αναφέρουν, πάντως, ότι το επιτελείο του πρώην πρωθυπουργού συνομιλεί με πασοκογενείς από ολόκληρη τη χώρα.

Η …συμπόρευση με τον ΣΥΡΙΖΑ

Ως προς την πρόταση συμπόρευσης που αποφασίστηκε στην Π.Γ του ΣΥΡΙΖΑ, μετά από εισήγηση του Σωκράτη Φάμελλου, φαίνεται ότι ο πρώην πρωθυπουργός δεν προτίθεται να τοποθετηθεί δημόσια για να μην προκαλέσει αντιδράσεις, ωστόσο είναι βέβαιο ότι δεν προτίθεται να μετατρέψει τον πολιτικό φορέα που θα ιδρύσει σε ένα νέο συνασπισμό και άθροισμα κομμάτων, ή συνιστωσών.

Το πιθανότερο είναι πώς στο κατάλληλο χρόνο (προεκλογικά), κι αφού έχουν προηγηθεί συζητήσεις, θα αποδεχτεί την προσχώρηση σημαντικής μερίδας βουλευτών και στελεχών, υπό την αυστηρή προϋπόθεση (για τους βουλευτές) ότι θα παραιτηθούν και θα επιστρέψουν τις έδρες τους στο κόμμα με το οποίο εξελέγησαν, και στη συνέχεια θα περιληφθούν στα ψηφοδέλτια του νέου φορέα.

Είναι σαφές πως η νεότερη γενιά βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ θα βρεθεί στο “μικροσκόπιο” του νέου φορέα, ήδη, μάλιστα, πολλοί απ΄ αυτούς έχουν τοποθετηθεί δημοσίως θετικά. Για παράδειγμα, οι Διον. Καλαματιανός, Γ. Καραμέρος, Μιλτ. Ζαμπάρας, Συμεών Κεδίκογλου, Αλεξ. Μεϊκόπουλος, Κατερίνα Νοτοπούλου, και άλλοι, είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα πλαισιώσουν το νέο εγχείρημα Τσίπρα, μαζί με αρκετούς από τους παλαιότερους, όπως, η αντιπρόεδρος της Βουλής Όλγα Γεροβασίλη (που διατηρεί στενή και αδιάλλειπτη σχέση μαζί του), ο Γ. Ραγκούσης, και άλλοι. Οι Θ. Θεοχαρόπουλος, Κ. Ζαχαριάδης, και άλλοι της σχετικά νεότερης γενιάς, έχουν κομματικές θέσεις και, μάλλον, θα συναρτήσουν σε κάποιο βαθμό τον χρόνο μετακίνησής του με τις κινήσεις που θα κάνει τελικά ο πρόεδρος του κόμματος.

Οι πληροφορίες, πάντως, αναφέρουν πώς αρκετές προσωπικότητες που σήμερα βρίσκονται εκτός σκληρού πυρήνα πολιτικής (από τους κοινωνικούς φορείς, όπως και από την αγορά, και τις επιχειρήσεις), αλλά και πρώην κορυφαία πολιτικά στελέχη από το ΠΑΣΟΚ, βρίσκονται σε επικοινωνία με το επιτελείο του πρώην πρωθυπουργού και έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον να ενεργοποιηθούν στο νέο φορέα.

Ο Σωκράτης Φάμελλος, από την άλλη, έκανε μεν την πρόταση για συμπόρευση, ωστόσο έχει να διαχειριστεί την εσωτερική κρίση με τον Παύλο Πολάκη, και τη θέση που θα πάρουν οι Ν. Παππάς και Ρένα Δούρου (που θεωρούνται “αποκλεισμένοι” από το νέο εγχείρημα), όπως και το σοβαρό πρακτικό και πολιτικό ζήτημα του τι θα γίνει με τον ΣΥΡΙΖΑ ως κομματικό οργανισμό, με γραφεία, κρατική επιχορήγηση, οργανώσεις κ.ά.

Το βιβλίο

Η παρουσίαση του βιβλίου του Αλέξη Τσίπρα, περί τα τέλη Νοεμβρίου, ή τις αρχές Δεκεμβρίου, θα αποτελέσει το πρώτο βήμα της τελικής φάσης του rebranding και της πορείας προς την ίδρυση του νέου πολιτικού φορέα. Οι περισσότεροι εστιάζουν την προσοχή τους στο περίγραμμα του προγραμματικού σχεδίου που, όπως λέγεται, θα περιλαμβάνεται στο περίφημο 12ο κεφάλαιο, όμως στα προηγούμενα έντεκα, που θα περιγράφουν από την διαπραγμάτευση με τους δανειστές, το κρίσιμο καλοκαίρι του 2015, την συγκυβέρνηση με τον Πάνο Καμμένο, σε συνδυασμό με απαντήσεις στο γιατί δεν επέλεξε συνεργασία με το Ποτάμι, θα υπάρχει και αρκετά εκτενής αυτοκριτική για τα “επίμαχα” της περιόδου 2015-19.

Κάποιοι αναμένουν, για παράδειγμα, κάποια αυτοκριτική ως προς τον χειρισμό θεμάτων που προκάλεσαν μείζονες συγκρούσεις: την υπόθεση των τηλεοπτικών αδειών και τους χειρισμούς που έγιναν, την υπόθεση Novartis και τις σχέσεις τότε κυβερνητικών στελεχών με τη Δικαιοσύνη, τις εσωτερικές συγκρούσεις με τον Παύλο Πολάκη και την υποχώρησή του -περισσότερες από μία φορά- ως προς το αίτημα διαγραφής του, και πολλά άλλα.

«Προφανώς ο καθένας μας κάπου ανήκε, είμαστε σε μια ηλικία που κάτι ψηφίζαμε. Το θέμα μου τώρα έχει φύγει από όλο αυτό. Μιλάμε για πολύ σοβαρότερα πράγματα, τα οποία μπορούμε πραγματικά μπορούμε να αλλάξουμε μόνο αν ενωθούμε σε κάτι, ενιαίο, κοινό, με την έννοια του ότι κανένας δεν θέλει να ζει σε μια χώρα που η Δικαιοσύνη δεν είναι ανεξάρτητη» επεσήμανε.

«Το άφθαρτο δεν περιλαμβάνει Σαμαρά ή Τσίπρα»

«Έχω πει ότι εγώ ελπίζω ότι η σωτηρία της χώρας θα έρθει μέσα από κάτι καθαρό και καινούριο» σημείωσε και ερωτηθείσα αν αυτό περιλαμβάνει το ενδεχόμενο δημιουργίας κομμάτων από τους Αντώνη Σαμαρά και Αλέξη Τσίπρα, είπε πως «όταν λέμε κάτι καινούριο, άφθαρτο, σωστό και δίκαιο, δεν μιλάμε για κάτι που έχει ήδη περάσει από το πολιτικό σύστημα και δεν έχει κάτι τίποτα», σημειώνοντας πως δεν έγιναν πράγματα για τη βελτίωση του σιδηροδρόμου ούτε στο παρελθόν.

Η Μαρία Καρυστιανού τόνισε ότι «η δικαιολογία ότι όλα έχουν απαντηθεί είναι μεγάλο ψέμα». Σημείωσε ότι δεν έχει δοθεί καν άδεια για εκταφή με σκοπό την ταυτοποίηση DNA. «Ξεκινά προκαταρκτική έρευνα που είναι μια πολύμηνη διαδικασία» τόνισε και έκανε λόγο για μεγάλη κοροϊδία.

«Έχουμε δικαίωμα να ζητάμε εξετάσεις στις σορούς των παιδιών μας»

«Η σχέση γονέα και παιδιού δεν αλλάζει επειδή το παιδί είναι νεκρό, παραμένει παιδί μας. Έχουμε δικαίωμα να ζητήσουμε εξετάσεις και κυρίως όταν δεν ξέρουμε από τι πέθανε» σημείωσε και πρόσθεσε πως η ίδια δεν γνωρίζει από τι πέθανε το παιδί της. Υπενθύμισε επίσης ότι έχουν γίνει και στο παρελθόν αιτήματα εκταφής, τα οποία απορρίφθηκαν.

«Αν γίνει εκταφή, δεν θα καθυστερήσει η δίκη»

Η Μαρία Καρυστιανού επεσήμανε ότι αν γίνει η εκταφή, δεν θα καθυστερήσει καθόλου η δίκη. «Λιγότερο από μήνα θέλει» τόνισε. Είπε επίσης ότι «εμένα που το παιδί μου ξέρω από το ηχητικό σκοτώθηκε σε δεύτερο χρόνο, ζούσε από τη σύγκρουση, μπορεί να ήταν δίπλα μου τώρα αν δεν γινόταν η έκρηξη, το ξέρετε ότι προχωρώ σε μια δίκη –και εγώ και οι υπόλοιποι που κάηκαν οι άνθρωποί τους ζωντανοί- στην οποία δεν υπάρχει κατηγορία για τη φωτιά; Είναι σαν μην έγινε ποτέ φωτιά; Εγώ τι έχω να περιμένω από αυτή τη δίκη;». «Πρέπει να υπάρχουν ένοχοι για την έκρηξη και τη φωτιά, αφού κάηκαν ζωντανοί άνθρωποι» συνέχισε.

Σημείωσε επιπλέον ότι η σύνθεση του δικαστηρίου είναι ορισμένη από τον υπουργό Δικαιοσύνης Γιώργο Φλωρίδη. «Πηγαίνουμε σε μία δίκη, στην οποία το υπουργείο δεν κατηγορείται για τίποτα» τόνισε και σημείωσε ότι «κατηγορούνται ο σταθμάρχης, οι υπάλληλοι και κάποιοι διευθυντές που ακολουθούσαν εντολές. Προφανώς φταίνε, αλλά δεν φταίνε τόσο όσο οι άλλοι που έφαγαν τα λεφτά της σύμβασης 717, δεν υπήρχε καμία ασφάλεια στο τρένο, δίνανε την άδεια κυκλοφορίας ενώ ήταν τελείως επισφαλής η μετακίνηση με τον σιδηρόδρομο, έκαναν όλα αυτά τα αίσχη και φυσικά μετέφεραν και το υλικό που μετέφεραν, γι’ αυτό και δεν έχουμε και κανένα πραγματικό βίντεο που να μας δείχνει την πορεία του εμπορικού» σημείωσε.

«Να σταματήσουν να μας παραμυθιάζουν ότι θέλουμε να καθυστερήσουμε τη δίκη παρωδία και ότι ενδιαφέρονται δήθεν περισσότερο από εμάς για την αποκάλυψη της αλήθειας» τόνισε. Κατηγόρησε επίσης τον ανακριτή ότι «σκοπίμως αρχειοθετεί επί 2,5 χρόνια πορίσματα που δείχνουν την αλήθεια».

«Ο Ρούτσι μας δίνει κουράγιο»

Αναφερόμενη στην απεργία πείνας του Πάνου Ρούτσι, τόνισε πως είναι αποφασισμένος να συνεχίσει. «Έχει χάσει αρκετό βάρος απότομα, είναι με ηλεκτρολύτες και βιταμίνες που του δίνουν. Χθες και σήμερα που μιλήσαμε, όποτε τον ρωτάω, μου λέει “Μαρία είμαι καλά, είμαι δυνατός, μην στενοχωριέσαι”. Φανταστείτε, μας δίνει και κουράγιο, τέτοιος άνθρωπος είναι ο Πάνος» σημείωσε και πρόσθεσε πως «είναι τραγικό αυτό που συμβαίνει. Έχει κινητοποιηθεί όλη η κοινωνία αλλά όχι οι άνθρωποι που πρέπει για να μας δώσουν το ΟΚ και στην τελική να μας αποδείξουν ότι κάνουμε λάθος».

Η Μαρία Καρυστιανού χαρακτήρισε εγκληματική οργάνωση την κυβέρνηση και επεσήμανε πως είναι υπεύθυνη που σκοτώθηκε το παιδί της. Την κατηγόρησε επίσης ότι της στέρησε την ευκαιρία για μία δίκαιη δίκη, επισημαίνοντας ότι «δεν χρειάζομαι κανένα κόμμα να μου το υποδείξει αυτό», ενώ κατηγόρησε τον υπουργό Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη ότι «τα βλέπει όλα και τα κοστολογεί με ψήφους».

Όταν βεβαιωμένα δεν περνάς στην χορεία των πρώην που επιλέγουν μόνο τον ρόλο του stateman, όταν αρνείσαι, δηλαδή, να συνταξιοδοτηθείς (πολιτικά), και νοσταλγείς τη δράση του ενεστώτος χρόνου και την επαφή με τους ψηφοφόρους -προσοχή: όχι τους πολίτες, απλώς, αλλά τους …ψηφοφόρους-, η επιστροφή στη μάχιμη πολιτική είναι μονόδρομος.

Άξιο επισήμανσης είναι, επίσης, το γεγονός πώς ο πρώην πρωθυπουργός προαναγγέλλει “την δική του αλήθεια”, κι αυτό επειδή γνωρίζει ότι αυτή η αλήθεια (του) θα συνεχίσει να συγκρούεται με την αλήθεια των άλλων. Τα περί “κυβίστησης”, δηλαδή, και καταστροφής της χώρας, εκείνο το καλοκαίρι, 11 χρόνια πριν. Κι αυτό δεν αφορά μόνο το κυρίαρχο αφήγημα μεγάλου τμήματος του πολιτικού συστήματος, αλλά και τα ενοχικά σύνδρομα και τις εξαλλοσύνες αρκετών εξ όσων πλαισίωναν την κυβέρνησή του εκείνη την περίοδο.

Κυβέρνηση: Συμφέροντα πίσω από τον Τσίπρα

Η αντίδραση της κυβέρνησης είναι ακόμα σχετικά ήπια και υπαινικτική, με πιό ενδιαφέρουσα, ίσως, την αναφορά του κυβερνητικού εκπροσώπου για “την προσπάθεια από κάποιους να «ξεπλύνουν» πολιτικά τον κ. Τσίπρα”. Κάπως έτσι κυβερνητικά και άλλα κέντρα επιχειρούν να ταυτίσουν την επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα με την επιδίωξη επιχειρηματικών και μιντιακών συμφερόντων να περιορίσουν ή ακόμα και να περιθωριοποιήσουν τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Όπερ έδει δείξαι, σχετικά σύντομα.

Πρώτα το βιβλίο

Οι πληροφορίες που δίνονται με το σταγονόμετρο από συνομιλητές του πρώην πρωθυπουργού αναφέρουν πώς το εγχείρημα θα λάβει σάρκα και οστά κάποια στιγμή στους πρώτους μήνες της επόμενης χρονιάς, κι αφού μέχρι το τέλος του έτους παρουσιαστεί και κυκλοφορήσει το βιβλίο του για όσα συνέβησαν κατά τη διακυβέρνηση 2015-2019(με έμφαση στην περίοδο του δημοψηφίσματος και της συμφωνίας για το 3ο μνημόνιο), αλλά και την περίοδο μέχρι την εκλογική συντριβή του 2023 και την παραίτηση. Κατά βάση, όμως, ο Αλέξης Τσίπρας θα επιδιώξει να υπερασπίσει την πρωθυπουργική του εικόνα, ώστε σε αυτή, μάζί με το rebranding που επιμελώς υλοποιείται, να στηρίξει τα “γιατί” και την προοπτική της επιστροφής του στο πολιτικό επίκεντρο.

Οι δημοσκοπήσεις

Οι δημοσκοπήσεις, λέγεται ότι είναι από ευχάριστες έως και δυσάρεστες, εκείνο που προέχει, όμως, στο επιτελείο του πρώην πρωθυπουργού είναι εάν δημιουργείται επαρκής βάση εκκίνησης. Για παράδειγμα, στο “εάν θα ψηφίζατε ένα νέο κόμμα Τσίπρα” έχει αποτυπωθεί ένα άθροισμα του “σίγουρα” και του “μάλλον” που φτάνει το 27% (MRB, κ.ά), αυτό, ωστόσο, απηχεί προς το παρόν μία εικασία και ένα δημοσιογραφικό σενάριο. Κάποιοι δημοσκόποι θεωρούν ότι σε τέτοιες περιπτώσεις, και με την εμπειρία άλλων εγχειρημάτων κατά το παρελθόν, ένα νέο κόμμα παίρνει τελικά στην κάλπη κάτι λιγότερο από το ποσοστό του “σίγουρα θα το ψήφιζα” των μετρήσεων.

Από την άλλη, δεν είναι λίγοι εκείνοι που επισημαίνουν ότι ένα τέτοιο εγχείρημα, εφόσον είναι σχεδόν πλήρως αποσυνδεδεμένο από πρόσωπα και συμπεριφορές που στοίχισαν στο παρελθόν, είναι πιθανό να κινηθεί σε ποσοστό υψηλά διψήφιο και να κοντραριστεί με το ΠΑΣΟΚ για τη δεύτερη θέση. Συνομιλητές του πρώην πρωθυπουργού αναφέρουν ότι στο επιτελείο του η βασική επιδίωξη είναι η καταγραφή του νέου κόμματος έστω και στην τρίτη θέση, κάτι που, όπως λέγεται, αφενός θα προκαλέσει δυναμική ανασύνθεσης του χώρου της κεντροαριστεράς, αφετέρου θα βρεθεί στο παιχνίδι των διερευνητικών εντολών στην πρώτη εκλογική αναμέτρηση, για την οποία όλοι συμφωνούν πως δεν θα καταλήξει στην αυτοδυναμία του πρώτου κόμματος (Ν.Δ).

Βεβαίως, δεν διαλανθάνουν της προσοχής του επιτελείου στη Λεωφόρο Αμαλίας οι φήμες ή και τα σενάρια για επίσπευση κάποιων κινήσεων από το Μέγαρο Μαξίμου, ούτε η αναταραχή στους κόλπους της Κ.Ο της Ν.Δ. Όπως και το ότι οι δημοσκοπήσεις εμφανίζουν το κυβερνών κόμμα με σημαντικές απώλειες, καθηλωμένο σε χαμηλά ποσοστά, αν και με απόσταση ασφαλείας από το ΠΑΣΟΚ. Περιμένουν, ωστόσο, να δουν τι δημοσκοπική και εν γένει πολιτική ανταπόκριση θα έχουν οι εξαγγελίες του πρωθυπουργού στο ΔΕΘ, ώστε να αποτυπωθούν οι συσχετισμοί ενόψει του χειμώνα.

Οι παρενέργειες στον ΣΥΡΙΖΑ

Ωστόσο, ένα κόμμα Τσίπρα, με νέο πολιτικό σχέδιο, πρόγραμμα διακυβέρνησης, και, κυρίως, νέα πρόσωπα, είναι βέβαιο ότι θα προκαλέσει την εκλογική συρρίκνωση τουλάχιστον του ΣΥΡΙΖΑ και της Νέας Αριστεράς. Κι αυτό διότι ο πρώην πρωθυπουργός εμφανίζεται πεισμένος ότι, οιαδήποτε εικόνα ενός “ΣΥΡΙΖΑ έξω από τον ΣΥΡΙΖΑ”, που θα επιβεβαιώνεται, μάλιστα, και από στελέχη που θα μετακινηθούν, μπορεί να καταστήσει θνησιγενές το εγχείρημα. Λένε χαρακτηριστικά, οι συνομιλητές του, πώς “ο Τσίπρας πρέπει να βάλει το πολιτικό του κεφάλαιο και την χαρισματικότητά του σε μία εντελώς νέα προοπτική και όχι να εμφανιστεί ως ο πολιτικός από το παρελθόν”.

Για να συμβεί, βεβαίως, κάτι τέτοιο σε πλαίσιο πολιτικού πολιτισμού οφείλει να παραιτηθεί από την βουλευτική του έδρα πριν την ανακοίνωση ίδρυσης νέου πολιτικού φορέα, ούτως ώστε να ολοκληρωθεί και τυπικά η αποσύνδεσή του από τον ΣΥΡΙΖΑ. Δεν είναι τυχαίο ότι στο συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ, τον Ιούνιο, ακόμα και πρόσωπα του περιβάλλοντός του έλεγαν ότι ήταν το τελευταίο στο οποίο έδωσε το παρών.

Τι είπε στην Le Monde ο πρώην πρωθυπουργός

Συνέντευξη του Αλ.Τσίπρα στην εφημερίδα Le Monde με αφορμή τη συμπλήρωση 7 χρόνων από την έξοδο από τα μνημόνια:

– Η Ελλάδα οδηγήθηκε στην κρίση για τρεις βασικούς λόγους: δυσλειτουργικό παραγωγικό μοντέλο, γενικευμένη διαφθορά και πελατειακό κράτος. Η κρίση αυτή ήταν μια σύγχρονη Οδύσσεια για τον ελληνικό λαό. Όπως η επιστροφή του Οδυσσέα στην Ιθάκη μετά από ένα μακρύ και δύσκολο ταξίδι, η έξοδος από τα διεθνή οικονομικά προγράμματα το 2018 σηματοδοτεί την είσοδο της Ελλάδας σε μια νέα εποχή. Ωστόσο, η συντηρητική κυβέρνηση δεν εκμεταλλεύτηκε τις ευκαιρίες που προσέφερε το τέλος της χρηματοδοτικής στήριξης της χώρας.

–Ηρθε η ώρα να αποκαλύψω την αλήθεια και να διορθώσω ορισμένους μύθους που κυκλοφορούν για το 2015.Είναι αλήθεια ότι, σε αντίθεση με πολλούς άλλους, οι οποίοι δεν συμμετείχαν όλοι στις διαπραγματεύσεις, δεν μίλησα για αυτή τη δραματική περίοδο για την Ελλάδα, αν και ήμουν ο κύριος πρωταγωνιστής. Γι’ αυτό και γράφω ένα βιβλίο, το οποίο θα εκδοθεί μέχρι το τέλος του έτους. 

-Έχουμε επιστρέψει σε μία γενικευμένη διαφθορά. Το σκάνδαλο των ευρωπαϊκών γεωργικών επιδοτήσεων που ξέσπασε πρόσφατα είναι αρκετά ενδεικτικό.

-Η τρέχουσα ανάπτυξη ωφελεί μόνο μία μειοψηφία. Σύμφωνα με τις τελευταίες έρευνες, που πραγματοποιήθηκαν στις αρχές του έτους, μόνο ένας στους πέντε Έλληνες ζει καλά, το 45% του πληθυσμού έχει οικονομικές δυσκολίες και το 35% είναι χρεωμένο .

-Ας θυμηθούμε ότι το 2015 καταφέραμε να αναδιαρθρώσουμε το χρέος και να επωφεληθούμε από χαμηλά επιτόκια μέχρι το 2032. Αυτό δεν θα ισχύει πλέον μετά και, για να μπορέσει η Ελλάδα να συνεχίσει να αποπληρώνει το χρέος της, θα χρειαστεί υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης. Με το παρόν παραγωγικό μοντέλο, θα είναι δύσκολο.

-Το πρόγραμμα που εφάρμοσα μεταξύ 2015 και 2019 οδήγησε σε δημοσιονομικές περικοπές και φόρους ύψους 8,1 δισεκατομμυρίων ευρώ, έναντι 44 δισεκατομμυρίων για τα δύο προηγούμενα. Το 84 % του βάρους της λιτότητας επιβλήθηκε κατά τη διάρκεια των δύο πρώτων διεθνών οικονομικών προγραμμάτων. Και παρά την πολύ ισχυρή πίεση των πιστωτών, η κυβέρνησή μου επέλεξε να επιβαρύνει τους πλουσιότερους με το βάρος της λιτότητας και μείωσε τις ανισότητες. Υπό την συντηρητική κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, που βρίσκεται στην εξουσία από το 2019, οι ανισότητες αυξάνονται.

– Η νεοφιλελεύθερη δεξιά του κ. Μητσοτάκη ή του κ. Bayrou θέλει να προστατεύσει τις ελίτ με κάθε κόστος. Αυτή είναι μία από τις μεγάλες διαφορές με την Αριστερά, η οποία, αντιθέτως, ενδιαφέρεται για την ευημερία των πολλών, των πιο αδύναμων και της μεσαίας τάξης.

– Όταν ανέλαβα την ηγεσία της κυβέρνησης, τα δύο πρώτα προγράμματα ενίσχυσης είχαν αποτύχει να διορθώσουν την κατάσταση. Η συντηρητική κυβέρνηση μας είχε αφήσει ένα χρέος που αντιπροσώπευε το 180% του ΑΕΠ, και άδεια ταμεία.

– Με αυτό το δημοψήφισμα, ήθελα να επιτύχω ένα καλύτερο αποτέλεσμα για τον ελληνικό λαό. Ήταν ένας τρόπος, μέσω μιας μορφής δραματοποίησης, να επιτύχω παραχωρήσεις από τους πιστωτές. Και το πετύχαμε εν μέρει, η Ελλάδα μπόρεσε να αναδιαρθρώσει το δημόσιο χρέος της, γεγονός που της επέτρεψε να βγει από το διεθνές πρόγραμμα τον Αύγουστο του 2018 και να ανακτήσει την οικονομική της αυτονομία.

-Χάρη σε αυτό που οι πολιτικοί μου αντίπαλοι αποκαλούν «κωλοτούμπα», η Ελλάδα είναι σήμερα μια κανονική χώρα που δεν βρίσκεται πλέον υπό διεθνή εποπτεία και δεν αφήνει τους υπαλλήλους του ΔΝΤ να της υπαγορεύουν τις πολιτικές της. Είμαι λοιπόν περήφανος που έκανα αυτή την επιλογή.

-Ποτέ δεν διψούσα για εξουσία. Αλλά μου λείπει η ενεργός πολιτική και η επαφή με τους ψηφοφόρους.

«Είναι αλήθεια ότι, σε αντίθεση με πολλούς άλλους, οι οποίοι δεν συμμετείχαν όλοι στις διαπραγματεύσεις, δεν μίλησα για αυτή τη δραματική περίοδο για την Ελλάδα, αν και ήμουν ο κύριος πρωταγωνιστής. Γι’ αυτό και γράφω ένα βιβλίο, το οποίο θα εκδοθεί μέχρι το τέλος του έτους», ανέφερε.

Εστιάζοντας στους λόγους που η χώρα οδηγήθηκε στην κρίση υποστήριξε ότι έφταιξε «δυσλειτουργικό παραγωγικό μοντέλο, γενικευμένη διαφθορά και πελατειακό κράτος».

«Η έξοδος από τα διεθνή οικονομικά προγράμματα το 2018 σηματοδοτεί την είσοδο της Ελλάδας σε μια νέα εποχή. Ωστόσο, η συντηρητική κυβέρνηση δεν εκμεταλλεύτηκε τις ευκαιρίες που προσέφερε το τέλος της χρηματοδοτικής στήριξης της χώρας», επισήμανε.

Στρέφοντας τα βέλη στην πολιτική της κυβέρνησης Μητσοτάκη τόνισε: «έχουμε επιστρέψει σε μία γενικευμένη διαφθορά. Το σκάνδαλο των ευρωπαϊκών γεωργικών επιδοτήσεων που ξέσπασε πρόσφατα είναι αρκετά ενδεικτικό».

«Η τρέχουσα ανάπτυξη ωφελεί μόνο μία μειοψηφία. Μόνο ένας στους πέντε Έλληνες ζει καλά, το 45% του πληθυσμού έχει οικονομικές δυσκολίες και το 35% είναι χρεωμένο, υπογράμμισε με νόημα.

Αναφερόμενος στην πολιτική που ακολούθησε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ στη διάρκεια των μνημονίων και ωφέλησαν την πλειοψηφία της κοινωνίας σημείωσε ότι «Το 2015 καταφέραμε να αναδιαρθρώσουμε το χρέος και να επωφεληθούμε από χαμηλά επιτόκια μέχρι το 2032. Αυτό δεν θα ισχύει πλέον μετά και, για να μπορέσει η Ελλάδα να συνεχίσει να αποπληρώνει το χρέος της, θα χρειαστεί υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης. Με το παρόν παραγωγικό μοντέλο, θα είναι δύσκολο».

Και συνέχισε: «παρά την πολύ ισχυρή πίεση των πιστωτών, η κυβέρνησή μου επέλεξε να επιβαρύνει τους πλουσιότερους με το βάρος της λιτότητας και μείωσε τις ανισότητες. Υπό την συντηρητική κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, που βρίσκεται στην εξουσία από το 2019, οι ανισότητες αυξάνονται. Μεταξύ 2015 και 2019, τα εισοδήματα του 10% των φτωχότερων αυξήθηκαν κατά 45%, ενώ μειώθηκαν κατά 2,7% για το 10% των πλουσιότερων. Αντίθετα, μεταξύ 2019 και 2023, τα εισοδήματα του 10% των φτωχότερων μειώθηκαν κατά 8,1%, ενώ τα εισοδήματα του 10% των πλουσιότερων αυξήθηκαν κατά 13%».

Ο Αλέξης Τσίπρας υπενθύμισε ότι «το πρόγραμμα που εφάρμοσα μεταξύ 2015 και 2019 οδήγησε σε δημοσιονομικές περικοπές και φόρους ύψους 8,1 δισεκατομμυρίων ευρώ, έναντι 44 δισεκατομμυρίων για τα δύο προηγούμενα. Το 84 % του βάρους της λιτότητας επιβλήθηκε κατά τη διάρκεια των δύο πρώτων διεθνών οικονομικών προγραμμάτων».

Όσον αφορά το δημοψήφισμα τόνισε ότι «ήθελα να επιτύχω ένα καλύτερο αποτέλεσμα για τον ελληνικό λαό. Ήταν ένας τρόπος, μέσω μιας μορφής δραματοποίησης, να επιτύχω παραχωρήσεις από τους πιστωτές. Και το πετύχαμε εν μέρει, η Ελλάδα μπόρεσε να αναδιαρθρώσει το δημόσιο χρέος της, γεγονός που της επέτρεψε να βγει από το διεθνές πρόγραμμα τον Αύγουστο του 2018 και να ανακτήσει την οικονομική της αυτονομία».

Για να σχολιάσει «χάρη σε αυτό που οι πολιτικοί μου αντίπαλοι αποκαλούν «κωλότουμπα», η Ελλάδα είναι σήμερα μια κανονική χώρα που δεν βρίσκεται πλέον υπό διεθνή εποπτεία και δεν αφήνει τους υπαλλήλους του ΔΝΤ να της υπαγορεύουν τις πολιτικές της. Είμαι λοιπόν περήφανος που έκανα αυτή την επιλογή».

Ο ίδιος επισήμανε ότι «Ποτέ δεν διψούσα για εξουσία. Αλλά μου λείπει η ενεργός πολιτική και η επαφή με τους ψηφοφόρους».

Η συνέντευξη του Αλέξη Τσίπρα στην Le Monde

Αλέξης Τσίπρας: Η οικονομική ανάπτυξη της Ελλάδας ωφελεί μόνο μία μειοψηφία

Δέκα χρόνια μετά τη συμφωνία που υπογράφηκε μεταξύ της Ελλάδας και των πιστωτών της για ένα τρίτο διεθνές οικονομικό πρόγραμμα με αντάλλαγμα δραστικές μεταρρυθμίσεις, ο πρώην πρωθυπουργός της Ελλάδας (2015-2019) της ριζοσπαστικής αριστεράς (ΣΥΡΙΖΑ) επανέρχεται στο πρόγραμμα λιτότητας που αναγκάστηκε να επιβάλει στη χώρα και στην έξοδο από την κρίση.

Πριν από ακριβώς επτά χρόνια, στις 21 Αυγούστου 2018, η Ελλάδα εξήλθε από το τελευταίο διεθνές οικονομικό πρόγραμμα που είχε υπογραφεί τρία χρόνια νωρίτερα από τον Αλέξη Τσίπρα και τους πιστωτές της «Τρόικας», η οποία αποτελείτο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, με σκοπό να αποφευχθεί η χρεοκοπία της Ελλάδας. 

Η Ελληνική Δημοκρατία βγήκε έτσι από οκτώ χρόνια λιτότητας που της επέβαλαν οι πιστωτές της με αντάλλαγμα τη χρηματοδοτική τους βοήθεια (συνολικά 240 δισεκατομμύρια ευρώ σε δάνεια) μετά την κρίση του ελληνικού χρέους το 2009. 

Όταν υποδέχτηκε την Le Monde την Πέμπτη 7 Αυγούστου στο γραφείο του στο κέντρο της Αθήνας, όπου μια βιογραφία του Πάπα Φραγκίσκου βρίσκεται δίπλα σε έναν σύγχρονο πίνακα με τα πρόσωπα του Τσε και του Φιντέλ Κάστρο, ο πρώην ηγέτης της Ριζοσπαστικής Αριστεράς (ΣΥΡΙΖΑ), ο οποίος έχει αποσυρθεί από την πολιτική σκηνή εδώ και αρκετούς μήνες, δήλωσε «περήφανος» που πήρε τη δύσκολη απόφαση να υπογράψει τη συμφωνία με τους πιστωτές το 2015, η οποία επέτρεψε στη χώρα να ανακτήσει την οικονομική της αυτονομία.

-Δεν ακούσαμε πολλά από εσάς σχετικά για το μπρα-ντε-φερ που συνόδευσε τις διαπραγματεύσεις για το τρίτο διεθνές οικονομικό πρόγραμμα το 2015 μεταξύ της κυβέρνησής σας και των πιστωτών, ιδίως σχετικά με το δημοψήφισμα του Ιουλίου 2015 για το πρόγραμμα λιτότητας, το οποίο προκάλεσε πολλές συζητήσεις. Γιατί κάνατε το δημοψήφισμα;

-Είναι αλήθεια ότι, σε αντίθεση με πολλούς άλλους, οι οποίοι δεν συμμετείχαν όλοι στις διαπραγματεύσεις, δεν μίλησα για αυτή τη δραματική περίοδο για την Ελλάδα, αν και ήμουν ο κύριος πρωταγωνιστής της. Γι’ αυτό και γράφω ένα βιβλίο, το οποίο θα εκδοθεί μέχρι το τέλος του έτους. Μετά από δέκα χρόνια, ήρθε η ώρα να αποκαλύψω την αλήθεια και να καταρρίψω ορισμένους μύθους που κυκλοφορούν για το 2015.

Προχώρησα σε αυτό το δημοψήφισμα τον Ιούλιο του 2015, επειδή οι Ευρωπαίοι ηγέτες είχαν αδιάλλακτη στάση απέναντι στη νέα κυβέρνηση που είχε αναλάβει τον Ιανουάριο και η οποία δεν έφερε καμία ευθύνη για τη δημοσιονομική κατάρρευση και τη διαφθορά που είχαν προκαλέσει την κρίση. Η ελληνική κρίση δεν ξεκίνησε το 2015, το πρώτο πρόγραμμα χρηματοδοτικής ενίσχυσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και του ΔΝΤ χρονολογείται από το 2010. Όταν ανέλαβα την ηγεσία της κυβέρνησης, τα δύο πρώτα προγράμματα ενίσχυσης είχαν αποτύχει να διορθώσουν την κατάσταση. Η συντηρητική κυβέρνηση μας είχε αφήσει ένα χρέος που αντιπροσώπευε το 180% του ΑΕΠ, και άδεια ταμεία.

Με αυτό το δημοψήφισμα, ήθελα να επιτύχω ένα καλύτερο αποτέλεσμα για τον ελληνικό λαό. Ήταν ένας τρόπος, μέσω μιας μορφής δραματοποίησης, να επιτύχω παραχωρήσεις από τους πιστωτές. Και το πετύχαμε εν μέρει, η Ελλάδα μπόρεσε να αναδιαρθρώσει το δημόσιο χρέος της, γεγονός που της επέτρεψε να βγει από το διεθνές πρόγραμμα τον Αύγουστο του 2018 και να ανακτήσει την οικονομική της αυτονομία.

-Υπογράφοντας συμφωνία με τους πιστωτές τον Αύγουστο του 2015, παρά τη μεγάλη νίκη του «Όχι» στο δημοψήφισμα, κατηγορηθήκατε ότι κάνατε στροφή 180 μοιρών (τη γνωστή «κωλοτούμπα») και προδώσατε τους ψηφοφόρους σας. Τι απαντάτε σε αυτό;

-Οι ψηφοφόροι μου, μου έδειξαν ξανά την εμπιστοσύνη τους τον Σεπτέμβριο στις βουλευτικές εκλογές, όπου ο ΣΥΡΙΖΑ έλαβε σχεδόν το ίδιο ποσοστό ψήφων με τον Ιανουάριο του 2015, δηλαδή 36%. Και στις βουλευτικές εκλογές του Ιουλίου 2019, που κέρδισαν οι συντηρητικοί, μετά από τέσσερα χρόνια εφαρμογής δύσκολων μεταρρυθμίσεων, χάσαμε μόνο 4 μονάδες [περίπου 145.000 ψηφοφόρους]. Χάρη σε αυτό που οι πολιτικοί μου αντίπαλοι αποκαλούν «κωλοτούμπα», η Ελλάδα είναι σήμερα μια κανονική χώρα που δεν βρίσκεται πλέον υπό διεθνή εποπτεία και δεν αφήνει τους υπαλλήλους του ΔΝΤ να της υπαγορεύουν τις πολιτικές της. Είμαι λοιπόν περήφανος που έκανα αυτή την επιλογή.

-Τώρα που το βλέπετε με απόσταση, ήταν απαραίτητες ορισμένες μεταρρυθμίσεις που ελήφθησαν κατά τη διάρκεια αυτού του τρίτου διεθνούς οικονομικού προγράμματος για την οικονομική ανάκαμψη της χώρας;

-Τα μέτρα λιτότητας ήταν μια εμμονή του ΔΝΤ και της ΕΕ, κυρίως της Γερμανίας. Χωρίς αυτά, θα μπορούσαμε να βγούμε πιο γρήγορα από την κρίση. Ωστόσο, ορισμένες μεταρρυθμίσεις ήταν χρήσιμες, όπως η ενοποίηση των ασφαλιστικών ταμείων. Χωρίς αυτό, το συνταξιοδοτικό σύστημα θα είχε καταρρεύσει. Σήμερα, η Ελλάδα έχει ένα από τα καλύτερα ποσοστά αναπλήρωσης σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση [πρόκειται για το ποσοστό του εισοδήματος της περιόδου δραστηριότητας που διατηρείται κατά τη συνταξιοδότηση, το οποίο στην Ελλάδα ανέρχεται σε πάνω από 80%, έναντι 61% κατά μέσο όρο στην ΕΕ, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ].

-Το 2018, χαλάρωσε η πίεση στην Ελλάδα, η οποία μπόρεσε να χρηματοδοτηθεί εκ νέου από τις χρηματοπιστωτικές αγορές και να επιστρέψει στην ανάπτυξη (1,9 %). Έκτοτε, η ανάπτυξη της χώρας είναι υψηλότερη από αυτή πολλών ευρωπαϊκών χωρών (2,3 % το 2024, σύμφωνα με τις Βρυξέλλες) και η ανεργία μειώθηκε τον Μάιο στο 8 %, έναντι 25 % το 2015. Η Ελλάδα έχει πραγματικά βγει από την κρίση και έχει απαλλαγεί από τα δεινά που την οδήγησαν στο χείλος της χρεοκοπίας;

-Η Ελλάδα οδηγήθηκε στην κρίση για τρεις βασικούς λόγους: δυσλειτουργικό παραγωγικό μοντέλο, γενικευμένη διαφθορά και πελατειακό κράτος. Η κρίση αυτή ήταν μια σύγχρονη Οδύσσεια για τον ελληνικό λαό. Όπως η επιστροφή του Οδυσσέα στην Ιθάκη μετά από ένα μακρύ και δύσκολο ταξίδι, η έξοδος από τα διεθνή οικονομικά προγράμματα το 2018 σηματοδοτεί την είσοδο της Ελλάδας σε μια νέα εποχή. Ωστόσο, η συντηρητική κυβέρνηση δεν εκμεταλλεύτηκε τις ευκαιρίες που προσέφερε το τέλος της χρηματοδοτικής στήριξης της χώρας.

Με τη χαλάρωση των δημοσιονομικών κανόνων στην Ευρώπη κατά τη διάρκεια της πανδημίας του Covid-19 και τα κονδύλια ανάκαμψης που διανεμήθηκαν από τις Βρυξέλλες μετά την υγειονομική κρίση, η συντηρητική κυβέρνηση είχε την ευκαιρία να αλλάξει την οικονομία της χώρας, η οποία βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στον τουρισμό και την αγορά ακινήτων. Ωστόσο, για να γίνει αυτό, θα έπρεπε να επενδύσει σε ανθρώπινο κεφάλαιο, πράσινη ενέργεια, νέες τεχνολογίες ή ποιοτικά γεωργικά προϊόντα.

Η τρέχουσα ανάπτυξη ωφελεί μόνο μία μειοψηφία. Σύμφωνα με τις τελευταίες έρευνες, που πραγματοποιήθηκαν στις αρχές του έτους, μόνο ένας στους πέντε Έλληνες ζει καλά, το 45% του πληθυσμού έχει οικονομικές δυσκολίες και το 35% είναι χρεωμένο [σε δημόσιους φορείς και τράπεζες]. Ας θυμηθούμε ότι το 2015 καταφέραμε να αναδιαρθρώσουμε το χρέος και να επωφεληθούμε από χαμηλά επιτόκια μέχρι το 2032. Αυτό δεν θα ισχύει πλέον μετά και, για να μπορέσει η Ελλάδα να συνεχίσει να αποπληρώνει το χρέος της, θα χρειαστεί υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης. Με το παρόν παραγωγικό μοντέλο, θα είναι δύσκολο…

Κυρίως, έχουμε επιστρέψει σε μία γενικευμένη διαφθορά. Το σκάνδαλο των ευρωπαϊκών γεωργικών επιδοτήσεων που ξέσπασε πρόσφατα είναι αρκετά ενδεικτικό [η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ξεκίνησε έρευνα για «ένα σύστημα οργανωμένης απάτης» σε σχέση με τα κονδύλια της κοινής γεωργικής πολιτικής που είχε «συστηματικό» χαρακτήρα μεταξύ 2019 και 2024, υπό την κυβέρνηση των συντηρητικών].

-Πώς βλέπετε τις δηλώσεις του François Bayrou, ο οποίος, για να δικαιολογήσει τις δημοσιονομικές προσπάθειες που πρέπει να γίνουν στη Γαλλία, υπενθύμισε την κατάσταση της Ελλάδας το 2015;

-Πιστεύω ότι η Ελλάδα χρειαζόταν δημοσιονομική εξισορρόπηση εκείνη την εποχή, όπως και η Γαλλία σήμερα. Το πρόγραμμα που εφάρμοσα μεταξύ 2015 και 2019 οδήγησε σε δημοσιονομικές περικοπές και φόρους ύψους 8,1 δισεκατομμυρίων ευρώ, έναντι 44 δισεκατομμυρίων για τα δύο προηγούμενα. Το 84 % του βάρους της λιτότητας επιβλήθηκε κατά τη διάρκεια των δύο πρώτων διεθνών οικονομικών προγραμμάτων.

Και παρά την πολύ ισχυρή πίεση των πιστωτών, η κυβέρνησή μου επέλεξε να επιβαρύνει τους πλουσιότερους με το βάρος της λιτότητας και μείωσε τις ανισότητες. Υπό την συντηρητική κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, που βρίσκεται στην εξουσία από το 2019, οι ανισότητες αυξάνονται. Μεταξύ 2015 και 2019, τα εισοδήματα του 10% των φτωχότερων αυξήθηκαν κατά 45%, ενώ μειώθηκαν κατά 2,7% για το 10% των πλουσιότερων. Αντίθετα, μεταξύ 2019 και 2023, τα εισοδήματα του 10% των φτωχότερων μειώθηκαν κατά 8,1%, ενώ τα εισοδήματα του 10% των πλουσιότερων αυξήθηκαν κατά 13%.Η γαλλική κυβέρνηση θα μπορούσε να αποφασίσει να κατανείμει με δίκαιο τρόπο το βάρος της λιτότητας. Ο Γάλλος οικονομολόγος Gabriel Zucman προτείνει, για παράδειγμα, να φορολογηθούν με 2% οι περιουσίες άνω των 100 εκατομμυρίων ευρώ, οι οποίες αντιπροσωπεύουν μόνο περίπου 1.800 νοικοκυριά. Ωστόσο, η κυβέρνηση Bayrou φαίνεται να αντιτίθεται σε αυτό. Η νεοφιλελεύθερη δεξιά του κ. Μητσότακη ή του κ. Bayrou θέλει να προστατεύσει τις ελίτ με κάθε κόστος. Αυτή είναι μία από τις μεγάλες διαφορές με την Αριστερά, η οποία, αντιθέτως, ενδιαφέρεται για την ευημερία των πολλών, των πιο αδύναμων και της μεσαίας τάξης.

-Γιατί αποφασίσατε το 2023 να αποχωρήσετε από την ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ και παραμείνατε αθόρυβος για μήνες, ενώ το κόμμα σας βυθιζόταν στην κρίση;

-Επειδή δεν πρόταξα το προσωπικό μου συμφέρον. Θεώρησα ότι έπρεπε να δοθεί μια ώθηση, αρχής γενομένης από μία αλλαγή στην ηγεσία. Ο τρόπος με τον οποίο εξελίχθηκαν τα γεγονότα δεν φαίνεται να ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες μου… Η Αριστερά, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρώπη, πρέπει να βρει ξανά τον προσανατολισμό της και να εμπνεύσει εκ νέου τους πολίτες, διότι σήμερα το σχέδιό μας για κοινωνική δικαιοσύνη και πρόοδο είναι πιο αναγκαίο από ποτέ, σε έναν κόσμο όπου οι ανισότητες διευρύνονται και η ακροδεξιά κερδίζει έδαφος.

-Τα μέσα ενημέρωσης στην Ελλάδα ανακοινώνουν τη μεγάλη επιστροφή σας και πιστεύουν ότι θα δημιουργήσετε ένα νέο κόμμα…

-Προς το παρόν, γράφω το βιβλίο μου. Δεν σκέφτομαι τίποτα άλλο.

-Αλλά σας λείπει η εξουσία;

-Όχι, ποτέ δεν διψούσα για εξουσία. Αλλά μου λείπει η ενεργός πολιτική και η επαφή με τους ψηφοφόρους.

Σε δηλώσεις της λίγο πριν από την έναρξη της εκδήλωσης, η Μαρία Καρυστιανού διέψευσε κατηγορηματικά ότι πρόκειται να ηγηθεί  Κίνησης πολιτών.

Επανέλαβε δε την πεποίθησή της ότι η τραγωδία των Τεμπών συγκαλύπτεται πλήρως. 

Independence Day is the perfect time to ask if you want independence from the two-party (some would say uniparty) system!

Should we create the America Party?

— Elon Musk (@elonmusk) July 4, 2025

«Όταν η σπατάλη και η διαφθορά μάς οδηγούν στην καταστροφή, τότε γίνεται σαφές ότι ζούμε σε ένα μονοκομματικό σύστημα, όχι σε δημοκρατία. Σήμερα ιδρύεται το Κόμμα της Αμερικής για να σας δώσει πίσω την ελευθερία σας» έγραψε ο δισεκατομμυριούχος επενδυτής.

Independence Day is the perfect time to ask if you want independence from the two-party (some would say uniparty) system!

Should we create the America Party?

— Elon Musk (@elonmusk) July 4, 2025

Η ανακοίνωση του Μασκ έρχεται μια ημέρα μετά την υπογραφή από τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ του «μεγάλου, όμορφου» νομοσχεδίου που προβλέπει μείωση φόρων και αύξηση δαπανών.

Ο Μασκ είχε επικρίνει δριμύτατα το νομοσχέδιο, προειδοποιώντας ότι θα οδηγήσει στη χρεοκοπία των ΗΠΑ.

Ο Μασκ δαπάνησε εκατοντάδες εκατομμύρια για την επανεκλογή του Τραμπ και ηγήθηκε του Υπουργείου Αποδοτικότητας της Κυβέρνησης (DOGE) κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης Τραμπ, με στόχο τη μείωση των κρατικών δαπανών, όμως οι δυο τους έχουν από τότε έχουν έρθει σε ολική ρήξη λόγω των έντονων διαφωνιών για το νομοσχέδιο.

Ο Τραμπ απείλησε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ότι θα διακόψει τις επιδοτήσεις δισεκατομμυρίων δολαρίων που λαμβάνουν οι εταιρείες του Μασκ από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση.

Ο CEO της Tesla είχε δηλώσει μετά τις πρώτες δημόσιες αψιμαχίες με τον Τραμπ ότι θα ιδρύσει νέο πολιτικό κόμμα και θα ξοδέψει χρήματα για να απομακρύνει από το Κογκρέσο τους νομοθέτες που στήριξαν το νομοσχέδιο.

Οι Ρεπουμπλικανοί έχουν εκφράσει ανησυχίες ότι η διαρκής αντιπαράθεση Μασκ–Τραμπ θα μπορούσε να βλάψει τις πιθανότητές τους να διατηρήσουν την πλειοψηφία τους στις ενδιάμεσες εκλογές του Κογκρέσου το 2026.