Οι επιστήμονες, με επικεφαλής την δρ Άνα Ιζαμπέλ Πίνιο του Τμήματος Καρδιολογίας του Ιατρικού Κέντρου του πορτογαλικού Πανεπιστημίου São João, έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό «JACC: Case Reports» του Αμερικανικού Κολεγίου Καρδιολογίας.

Η ευλογιά των πιθήκων προκαλείται από ιό που ανήκει στην ίδια οικογένεια με την ευλογιά. Πρωτοδιαγνώστηκε στην Ευρώπη τον Μάιο του 2022, ενώ περιστατικά της έχουν αναφερθεί επίσης στις ΗΠΑ και σε άλλες μη ενδημικές (αφρικανικές) χώρες διεθνώς, με τον συνολικό αριθμό τους να αυξάνει σταδιακά. Η μυοκαρδίτιδα είναι μια φλεγμονή του μυ της καρδιάς που συνήθως προκαλείται από ιογενή λοίμωξη.

Ο συγκεκριμένος ασθενής εμφανίστηκε στο νοσοκομείο πέντε μέρες μετά την εμφάνιση των συμπτωμάτων του, που περιλάμβαναν κόπωση, μυαλγία, πυρετό και πολλαπλά εξανθήματα σε πρόσωπο, χέρια και γεννητικά όργανα. Τρεις μέρες μετά, ο ασθενής εμφάνισε μεγάλο βάρος στο στήθος και στο αριστερό μπράτσο, εισήχθη στη μονάδα εντατικής θεραπείας και οι ιατρικές εξετάσεις επιβεβαίωσαν ότι είχε οξεία μυοκαρδίτιδα. Ο ασθενής πήρε εξιτήριο μια εβδομάδα μετά, έχοντας αναρρώσει πλήρως.

«Αυτό το περιστατικό αναδεικνύει την καρδιά ως μια πιθανή επιπλοκή σχετιζόμενη με την λοίμωξη από ευλογιά των πιθήκων», δήλωσε η Πίνιο και επεσήμανε την ανάγκη το θέμα να μελετηθεί περισσότερο.

Οι περισσότερες λοιμώξεις ευλογιάς των πιθήκων είναι πάντως ήπιες και τα συμπτώματα μπορεί να διαρκέσουν δύο έως τέσσερις εβδομάδες. Προς το παρόν, ο εμβολιασμός συνίσταται μόνο για τα άτομα που έχουν εκτεθεί – σίγουρα ή πιθανώς – στον ιό.

Κάτι το οποίο επεσήμανε η κα Παπαευαγγέλου είναι ότι την εβδομάδα αυτή μας απασχόλησε η νοσηλεία παιδιών με το λεγόμενο υπερφλεγμονώδες σύνδρομο, αυτό που λέμε MIS-C.

Όπως είπε, στην Ελλάδα, σε πολυκεντρική μελέτη που διενεργήθηκε με επικεφαλής την καθηγήτρια Μαρία Τσολιά, μέχρι το τέλος του 2021 είχαν νοσηλευτεί 119 παιδιά με διάμεση ηλικία τα 8 έτη. Βέβαια η μελέτη δεν έγινε …χθες, απλά δεν υπήρξε διάθεση δημοσίευσης της.

“Τα παιδιά εμφάνισαν κατά κύριο λόγο ψηλό πυρετό, γαστρεντερικές διαταραχές και εξάνθημα. Σημαντικό ποσοστό αυτών εμφάνισε μυοκαρδίτιδα και άλλες επιπλοκές από την καρδιά ενώ 2 στα 10 χρειάστηκαν εισαγωγές στην Μονάδα Εντατικής Θεραπείας λόγω βαριάς κατάστασης”.

Πριν από μερικές εβδομάδες τόσο η κα Παπαευαγγέλου όσο και η Αναπληρώτρια Υπουργός Υγείας Μίνα Γκάγκα τόνιζαν ότι τα παιδιά που νοσηλεύονται, κάθονται ελάχιστο χρόνο στα νοσοκομεία και μετά φεύγουν. Για τα σοβαρά περιστατικά γνωρίζαμε ότι είναι σπάνια.

Επίσης να αναφερθεί ότι τα μόνο μέσα στο 2022 έχουμε περίπου 30 παιδιά με σύνδρομο MIS-C. Σε ένα σύνολο όμως 200.000 κρουσμάτων. Δε γνωρίζουμε πόσα ακόμη θα το εμφανίσουν και λογικά θα είναι πολύ περισσότερα από πέρυσι.

“Είναι αναμενόμενο, οκτώ βδομάδες μετά από την εκρηκτική αύξηση των κρουσμάτων λόγω του πανδημικού κύματος της «Όμικρον», να δούμε νέα περιστατικά με MIS-C. Στην περίπτωση, λοιπόν, ψηλού πυρετού σε παιδιά που πέρασαν Covid-19 το προηγούμενο διάστημα, οι γονείς θα πρέπει να αναζητήσουν την συμβουλή του παιδιάτρου τους”, επεσήμανε η κα Παπαευαγγέλου.

Συμπλήρωσε ακόμη ότι πρόσφατη μελέτη από το CDC έδειξε ότι ο εμβολιασμός των εφήβων ηλικίας 12 με 17 ετών με δυο δόσεις εμβολίου, μειώνει την πιθανότητα εμφάνισης MIS-C κατά 91% και αναφέρει ότι όλα τα παιδιά που εμφάνισαν σοβαρό MIS-C και μπήκαν στο νοσοκομείο και στην Μονάδα Εντατικής Θεραπείας ήταν ανεμβολίαστα.

Αναφορικά δε με τον φόβο των γονιών, λόγω της γνωστής πιθανότητας ανάπτυξης μυοκαρδίτιδας στους εφήβους η κα Παπαευαγγέλου επανέλαβε ότι: “μετά από την δεύτερη δόση του εμβολίου, πράγμα που κυρίως βλέπουμε στα έφηβα αγόρια και νεαρούς ενήλικες 15 έως 24 ετών, έχουμε νεότερα δεδομένα από το CDC, όπου εξέτασαν την πορεία αυτών των παιδιών επί συνόλου 380 περιστατικών μυοκαρδίτιδας”.

• Τα δεδομένα δείχνουν ότι τρεις μήνες μετά, το 99% των εφήβων και νεαρών ενηλίκων παρουσίαζαν σημαντική βελτίωση, ενώ στο 81% των περιπτώσεων ο θεράπων καρδιολόγος μιλούσε για πλήρη ίαση.

Επιβεβαιώνονται, συνεπώς, οι προβλέψεις ότι η μυοκαρδίτιδα, που εμφανίζεται στην ομάδα αυτή μετά την χορήγηση της δεύτερης δόσης του εμβολίου, είναι ήπια και παροδική.

Όλα τα παραπάνω δείχνουν μία τάση απομείωσης των κινδύνων για τα παιδιά στα οποία αποδεδειγμένα η θνητότητα λόγω κορονοϊού είναι απειροελάχιστη. Όμως είναι σίγουρο πως οι κίνδυνοι υπάρχουν.

Σύγχυση προκαλεί τώρα μια νέα στατιστική μελέτη από τις ΗΠΑ, σύμφωνα με την οποία ο κίνδυνος φλεγμονής του καρδιακού μυός (μυοκαρδίτιδα) μετά από εμβολιασμό με BioNTech / Pfizer για τα αγόρια είναι πάνω από έξι φορές υψηλότερος από τον κίνδυνο εμφάνισης σοβαρών συμπτωμάτων κορωνοϊού.

Οι ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας έκαναν συγκρίσεις ανάμεσα σε εφήβους 12 έως 17 ετών δίχως υποκείμενα νοσήματα, μελετώντας τη συχνότητα εμφάνισης μυοκαρδίτιδας μετά τον εμβολιασμό και το κατά πόσον έφηβοι της ίδιας ηλικιακής ομάδας αναγκάστηκαν να νοσηλευτούν εξαιτίας της νόσησης από κορωνοϊό. Η μελέτη εξέτασε 257 περιπτώσεις μυοκαρδίτιδας σε εφήβους, οι οποίες διαγνώστηκαν το πρώτο εξάμηνο του 2021 μετά από εμβολιασμό τους κατά του κορωνοϊού. Η φλεγμονή ήταν κυρίως ήπια, ενώ δεν υπάρχουν καταγεγραμμένοι θάνατοι.

Συνολικά ωστόσο αυτή η σοβαρή παρενέργεια ήταν εξαιρετικά σπάνια, με το ποσοστό να υπολογίζεται στο 162,2 ανά εκατομμύριο των εμβολιασμένων, και στα κορίτσια 13,0 ανά εκατομμύριο.

Εμβόλιο παρά τις παρενέργειες;

Αν και λίγα είναι γνωστά για την πορεία της νόσου σε παιδιά και εφήβους, εμφανίζονται όλο και συχνότερα μακροπρόθεσμες συνέπειες

Πολλοί είναι πάντως οι ειδικοί υγείας που τοποθετούνται υπέρ του εμβολιασμού των εφήβων. Ο κίνδυνος που μπορεί να επιφυλάσσει μία νόσηση από κορωνοϊό, αλλά και οι μακροπρόθεσμες συνέπειες στη συνέχεια θεωρούν ότι ενδέχεται να είναι μεγαλύτερος από εκείνον της μυοκαρδίτιδας.

Ακόμα κι αν παιδιά και έφηβοι έχουν συχνά μια ήπια πορεία ή αρρωσταίνουν λιγότερο σοβαρά, ο κίνδυνος μακροχρόνιων επιπτώσεων εξαιτίας του κορωνοϊού παραμένει. Το διαρκώς αυξανόμενο ποσοστό εμβολιασμένων στον πληθυσμό θα οδηγήσει πιθανότατα σε αύξηση στον αριθμό παιδιών και νέων που θα νοσήσουν μελλοντικά, εφόσον δεν έχουν ακόμη εμβολιαστεί ή δεν μπορούν να εμβολιαστούν.

Για την πορεία της νόσου σε αυτή την ηλικιακή ομάδα λίγα είναι γνωστά, αλλά η νόσηση από κορωνοϊό εμφανίζει όλο και συχνότερα μακροπρόθεσμες συνέπειες. Και σύμφωνα με μία σουηδική έρευνα, παιδιά και έφηβοι είναι εξίσου πιθανό να υποφέρουν από μακροχρόνιες συνέπειες της νόσησης από κορωνοϊό, όπως το παιδιατρικό πολυσυστηματικό φλεγμονώδες σύνδρομο (PIMS) ή το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης. Ωστόσο, τέτοιες μακροχρόνιες συνέπειες σε νεαρές ηλικίες δεν έχουν αναφερθεί συχνά, ενδεχομένως και γιατί δεν αναγνωρίζονται εξαρχής ως τέτοιες, σε αντίθεση με τους ενήλικες, όπως επισημαίνει μία βρετανική έρευνα.

Πηγή: DW

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ΕΟΦ περιστατικά μυοκαρδίτιδας και περικαρδίτιδας έχουν αναφερθεί πολύ σπάνια κατόπιν εμβολιασμού με τα Comirnaty (BIONTECH/PFIZER) και Spikevax (MODERNA BIOTECH SPAIN, S.L) mRNA εμβόλια έναντι της COVID-19.

Πώς μπορούμε να αποφύγουμε τον κίνδυνο θερμοπληξίας – Οδηγίες του ΚΕΠΚΑ

Τα περιστατικά εμφανίστηκαν κυρίως εντός 14 ημερών μετά τον εμβολιασμό, πιο συχνά μετά τη δεύτερη δόση και σε νεότερους άνδρες.

Τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν ότι η κλινική πορεία της μυοκαρδίτιδας και περικαρδίτιδας μετά τον εμβολιασμό είναι παρόμοια με την πορεία της μυοκαρδίτιδας και περικαρδίτιδας στον γενικό πληθυσμό.

Οι επαγγελματίες Υγείας πρέπει να είναι σε εγρήγορση για τα σημεία και συμπτώματα μυοκαρδίτιδας και περικαρδίτιδας.

Οι επαγγελματίες Υγείας πρέπει να συμβουλεύουν τους εμβολιασθέντες να αναζητήσουν άμεση ιατρική φροντίδα σε περίπτωση που νιώσουν πόνο στο στήθος, δύσπνοια ή αίσθημα παλμών.

Τα οφέλη του εμβολιασμού εξακολουθούν να υπερτερούν των οποιωνδήποτε κινδύνων, σημειώνεται από τον ΕΟΦ.

Έως τις 31 Μαΐου 2021, στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (ΕΟΧ), εμφανίστηκαν 145 περιστατικά μυοκαρδίτιδας μεταξύ των ανθρώπων που έλαβαν Comirnaty και 19 περιστατικά μεταξύ των ανθρώπων που έλαβαν Spikevax.

Επιπρόσθετα, 138 περιστατικά περικαρδίτιδας εμφανίστηκαν μετά τη χρήση του Comirnaty και 19 περιστατικά μετά τη χρήση του Spikevax.

Εκτιμάται ότι περίπου 177 εκατομμύρια δόσεις Comirnaty και 20 εκατομμύρια δόσεις Spikevax έχουν χορηγηθεί στον ΕΟΧ έως τις 31 Μαΐου 2021.

Πρόσκληση για αναφορά

Οι επαγγελματίες Υγείας καλούνται από τον ΕΟΦ να αναφέρουν οποιεσδήποτε ανεπιθύμητες ενέργειες παρουσιάζονται στους ασθενείς σας οι οποίοι έλαβαν COMIRNATY ή SPIKEVAX.

Είναι σημαντικό καταλήγει η ανακοίνωση του ΕΟΦ – να καταγραφεί με σαφήνεια τόσο η εμπορική ονομασία όσο και ο αριθμός παρτίδας του προϊόντος που λαμβάνει ο ασθενής.

Τα αμερικανικά Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων CDC επιβεβαιώσαν τώρα, ότι από τον Απρίλιο έχουν υπάρξει περισσότερες από χίλιες αναφορές μυοκαρδίτιδας και περικαρδίτιδας μετά από εμβολιασμούς mRNA στις ΗΠΑ. Οι αμερικανικές αρχές θεωρούν πως πρόκειται για παρενέργεια του εμβολίου των BioNTech / Pfizer και Moderna. Οι περιπτώσεις είναι πολύ σπάνιες, εμφανίζονται περίπου 13 σε ένα εκατομμύριο.

Οι περισσότεροι που παρουσίασαν αυτές τις παρενέργειες ήταν έφηβοι και νεαροί. Τα περιστατικά εμφανίστηκαν συνήθως μέσα σε λίγες ημέρες από τον δεύτερο εμβολιασμό. Σύμφωνα με τις αμερικανικές αρχές «οι περισσότεροι από τους ασθενείς που πήραν κάποια αγωγή ανταποκρίθηκαν καλά στη θεραπεία και μετά από ανάπαυση στο κρεβάτι ανάρρωσαν γρήγορα».

Εμβολιασμός εφήβου με Biontech/Pfizer

H μυοκαρδίτιδα ή περικαρδίτιδα μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή, ακόμη και απειλητική για τη ζωή κατάσταση. Αυτός ο κίνδυνος είναι ιδιαίτερα μεγάλος εάν, για παράδειγμα, δρομείς δεν αντιλφθούν μια λοίμωξη ή δεν την πάρουν στα σοβαρά και συνεχίζουν να ασκούνται, παρόλο που θα χρειαζόταν μια περίοδο ανάπαυσης όπως για παράδειγμα αν είχαν πυρετό.

Οι πιο συνηθισμένοι παράγοντες ενεργοποίησης είναι ιοί, και κυρίως εκείνοι που σχετίζονται με το κρυολόγημα, αλλά και ιοί έρπητα ή γρίπης. Συνήθως η φλεγμονή είναι αποτέλεσμα αντίδρασης του ανοσοποιητικού στον ιό.

Τα αυτοάνοσα νοσήματα μπορούν επίσης να προκαλέσουν τέτοιες φλεγμονές, καθώς και η λήψη φαρμάκων, τα βαρέα μέταλλα και ραδιενεργές ουσίες ή τραυματισμοί. Οι μυκητιακές λοιμώξεις αποτελούν επίσης κίνδυνο, ειδικά για εκείνους που λαμβάνουν ανοσοκατασταλτικά φάρμακα.

Ποια συμπτώματα πρέπει να προσέχω;

Όποιος έχει πόνο στο στήθος, δύσπνοια ή έχει την αίσθηση ότι έχει ανεβασμένους καρδιακούς παλμούς θα πρέπει να επισκεφτεί άμεσα ένα γιατρό. Αυτά τα συμπτώματα είναι ένα προειδοποιητικό σημάδι, ειδικά κατά την πρώτη εβδομάδα μετά τον εμβολιασμό.

Είναι πάντως πολύ πιο πιθανό να εμφανίσει κανείς τις παραπάνω ασθένειες, εάν νοσήσει από κορωνοίό, παρά εάν εμβολιαστεί. Επιπλέον, οι περιπτώσεις που αναφέρθηκαν από τις ΗΠΑ αντιμετωπίστηκαν πολύ καλά. Για το λόγο αυτό οι αρμόδιες αμερικανικές αρχές συστήνουν τον περαιτέρω εμβολιασμό για όλους ηλικίας 12 ετών και άνω. Ακόμη είναι σημαντικό να ληφθεί και η δεύτερη δόση του εμβολίου για να υπάρχει πλήρης προστασία.

Η Γερμανική Μόνιμη Επιτροπή Εμβολιασμών δεν έχει ακόμη εκδώσει μια γενική σύσταση για παιδιά και εφήβους, ακόμη και αν το εμβόλιο BioNTech / Pfizer έχει ήδη εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Αρχή έγκρισης (EMA) για άτομα ηλικίας 12 ετών και άνω. Οι γονείς πρέπει επομένως, αφού συμβουλευθούν το γιατρό τους, να αποφασίσουν, εάν θέλουν να εμβολιάσουν τα παιδιά τους. Και πριν λάβουν την απόφαση, θα πρέπει να διευκρινίσουν σε ποιο βαθμό είναι απαραίτητος ο εμβολιασμός, εφόσον υπάρχει ιστορικό ορισμένων παθήσεων.

Πηγή: DW

Η κ. Τσόλια πρόσθεσε ότι δεν έχει ξεκαθαριστεί η αιτιώδης σχέση της μυοκαρδίτιδας με τα εμβόλια mRNA ωστόσο το φαινόμενο είναι υπό παρακολούθηση διεθνώς και αναμένονται περισσότερα δεδομένα.

Πρόσθεσε ότι τα περιστατικά που έχουν καταγραφεί κυρίως στις ΗΠΑ και το Ισραήλ αφορούν νέα άτομα ηλικίας από 18 έως 24 ετών.

Σχετικά με το εμβόλιο της AstraZeneca η κ. Τσόλια τόνισε ότι δεν έγιναν λανθασμένοι χειρισμοί, ούτε υπήρξαν παλινωδίες από την Επιτροπή Εμβολιασμών και πως η αλλαγή στην ηλικία χορήγησης του εν λόγω σκευάσματος έγινε με επιστημονικά κριτήρια και με βάση τα επιδημιολογικά δεδομένα.

Εξήγησε ότι βάζοντας στη ζυγαριά τους πιθανούς κινδύνους από τον εμβολιασμό με το επιδημιακό φορτίο και τον κίνδυνο για νοσηλεία σε ΜΕΘ και θάνατο από τη νόσο, αναθεωρήθηκαν οι αποφάσεις καθώς ο κίνδυνος από τον ιό μειώθηκε πάρα πολύ.

Εξέφρασε τη λύπη της για την δήλωση του καθηγητή Φαρμακολογίας Ευάγγελου Μανωλόπουλου ότι η επιτροπή διορθώνει ένα λάθος που είχε κάνει, λέγοντας ότι δε συμφωνεί καθόλου με την άποψή του και πως το εμβόλιο της AstraZeneca βοήθησε σημαντικά για τη μείωση του ιικού φορτίου στη χώρα μας.

Για τη δεύτερη δόση του εμβολίου της AstraZeneca ανέφερε ότι ο κίνδυνος για εμφάνιση ανεπιθύμητων ενεργειών είναι πολύ χαμηλή, 1,3 στο εκατομμύριο.

Η πρόεδρος των νοσοκομειακών γιατρών, Ματίνα Παγώνη μίλησε στο ίδιο κανάλι για τον εμβολιασμό στην Ελλάδα μετά και τις συστάσεις της Επιτροπής.

Όπως είπε, η απόφαση για να αλλάξουν τα ηλικιακά όρια στην χορήγηση του εμβολίου της AstraZeneca ήταν σωστή, ωστόσο τόνισε πως επικοινωνιακά ήταν λάθος.

Επισήμανε επίσης ότι όρια στην Ελλάδα μπήκαν βάσει των επιδημιολογικών δεδομένων και του ιικού φορτίου σε συνάρτηση με τους διασωληνωμένους και τις εισαγωγές στα νοσοκομεία. Μάλιστα, κάλεσε τους 470.000 πολίτες που έχουν εμβολιαστεί με την πρώτη δόση του AstraZeneca να κάνουν και τη δεύτερη, καθώς όπως ανέφερε, δεν υπάρχουν ακόμα σαφή στοιχεία για την αποτελεσματικότητα του συνδυασμού εμβολίων.

Εξήγησε δε ότι αν κάποιος δεν κάνει και τη δεύτερη δόση, θα είναι καλυμμένος σε ποσοστό μόνο 45%-50% και δεν θα επιτευχθεί ο στόχος για το τείχος ανοσίας που απαιτεί το 75%-80% του πληθυσμού να είναι πλήρως εμβολιασμένο.

Σχετικά με τα εμβόλια mRNA, η κ. Παγώνη ανέφερε ότι έχουν καταγραφεί  236 περιστατικά μυοκαρδίτιδας στο Ισραήλ σε νεαρές ηλικίες, με απλά συμπτώματα υπογραμμίζοντας ότι «και στην Ελλάδα υπάρχουν κάποιες αναφορές, οι οποίες διερευνώνται, αλλά δεν έχουμε ακόμα σαφή αριθμό».