«…Χάσαμε φίλους, συγγενείς, γείτονες και αυτές οι στιγμές χαράχτηκαν στην καρδιά μας. Θεωρώ τον εαυτό μου ότι είμαι θύμα και ταυτόχρονα κατηγορούμενος. Το σπίτι μου κάηκε και η σύζυγός μου είχε εγκαύματα. Οι γονείς της έμειναν πέντε ώρες μέσα στη θάλασσα και βγήκαν μαζί με τους υπόλοιπους. Έμειναν τις περισσότερες ώρες κάτω από το νερό και βγήκαν ζωντανοί. Απλώς άντεξαν…».

Αναφερόμενος στην ημέρα της καταστροφής υποστήριξε πως κινητοποιήθηκε ενώ δεν είχε καμία ενημέρωση από την πυροσβεστική.

«Δέχθηκα ένα τηλεφώνημα από τον μόνιμο υπάλληλο που ήταν στο τηλεφωνικό κέντρο και με ενημερώνει ότι υπάρχει πυρκαγιά πάνω από την Καλλιτεχνούπολη, ότι έχουν μιλήσει με την πυροσβεστική και έχουν ξεκινήσει τα οχήματα να πάνε εκεί. Έφυγαν τα τρία οχήματα και από πίσω ακολούθησαν οι δύο υδροφόρες. Αμέσως το πρώτο τηλέφωνο που κάνω είναι στον αντιπεριφερειάρχη Πέτρο Φιλίππου, του λέω έχουμε φωτιά, στείλε εναέρια μέσα, μου λέει “είμαι σε άδεια στην Γαλλία”…Αποφάσισα να πάω μόνος μου να δω επειδή ανησυχούσα έντονα πώς εξελισσόταν η φωτιά. Μπαίνοντας στο αμάξι πήρα τηλέφωνο έναν επιχειρηματία, είχε δύναμη πενήντα πούλμαν και είχαμε μνημόνιο να μας υποστηρίζει στις φυσικές καταστροφές. Μου έστειλε γρήγορα λεωφορεία.

Ταυτόχρονα, παίρνω το κέντρο επιχειρήσεων τους ενημερώνω ότι θα φτάσουν λεωφορεία, να ετοιμάσουν τις δημοτικές αίθουσες να μπορούν να φιλοξενηθούν πολίτες. Παράλληλα, παίρνω και συναδέλφους δημάρχους για να ζητήσω υδροφόρες. Όλα αυτά χωρίς να έχω καμία ενημέρωση από την πυροσβεστική…Η πυροσβεστική υπηρεσία δεν ήρθε ποτέ μέχρι αργά το βράδυ. Κατάσβεση κάναμε μόνοι μας μέχρι τις 2 η ώρα. Επειδή δεν ήξερα πως θα εξελιχθεί η φωτιά, προσέτρεξα στους άλλους δημάρχους επειδή οι δύο δικές μας υδροφόρες δεν θα επαρκούσαν, το έκανα εκείνη την στιγμή χωρίς να έχω καμία ενημέρωση» είπε ο κ. Μπουρνούς σημειώνοντας πως «το κράτος ήρθε την επόμενη ημέρα».

Όπως είπε αυτός ήταν που μίλησε πρώτος για νεκρούς από τις 8 το βράδυ. «Με πήραν τηλέφωνο από έναν σταθμό και είπα πως υπάρχουν νεκροί. Το κεντρικό κράτος δεν ήξερε ότι υπήρχαν νεκροί! Βγήκα οκτώ και κάτι από το Μάτι».

• Πρόεδρος: Σε ποιον ανακοινώσατε ότι υπήρχαν νεκροί;
• Κατηγορούμενος: Με πήρε τηλέφωνο κάποιος δημοσιογράφος και λέω ότι υπάρχουν νεκροί.

Κλείνοντας ο κ. Μπουρνούς σημείωσε πως: «Βρίσκομαι σήμερα ενώπιον σας με κατηγορίες που δεν ταιριάζουν σε εμένα και το ποιόν μου….Κάθε ημέρα που περνάει σκέπτομαι αν μπορούσα να κάνω κάτι διαφορετικό ακόμα και για την οικογένειά μου. Η απάντηση είναι ότι θα έπρεπε να κάνω πιο πολλά για την οικογένειά μου. Αν μπορούσα θα είχα δέκα πυροσβεστικά και όχι πέντε. Η έλλειψη αποστολής δυνάμεων είναι η αιτία της καταστροφής. Όταν αργείς αυτά είναι τα αποτελέσματα.»

Παράλληλα, ζήτησε και την απαλλαγή των τότε δημάρχων Μαραθώνα Ηλία Ψινάκη και Πεντέλης Δημητρίου-Στέργιου Καψάλη και της περιφερειάρχη Ρένας Δούρου.

Ο εισαγγελέας Παναγιώτης Μανιάτης είπε στο δικαστήριο σε ότι αφορά τον κ. Μπουρνους ότι παρείχε εσφαλμένη ενημέρωση στους πολίτες μέσω δηλώσεων του σε Μέσα Ενημέρωσης. Σε αυστηρό ύφος, ο εισαγγελικός λειτουργός είπε για τον κ. Μπουρνούς ότι η εσφαλμένη ενημέρωση του κ. Μπουρνούς που αφορούσε πρωτίστως κατοίκους των περιοχών του Νέου Βουτζά και του Ματιού είχε αποτέλεσμα αυτοί να εφησυχάσουν, να μην αντιδράσουν, «αφού άκουγαν τον κ. Μπουρνούς να βγαίνει σε τηλεοπτικά κανάλια και να λέει ότι η φωτιά δεν απειλεί τις κατοικημένες περιοχές, ενώ αυτή είχε ήδη φτάσει ή περάσει τη Λεωφόρο Μαραθώνος».

«Αποδείχτηκε ότι ο δήμαρχος Ραφήνας έκανε παρεμβάσεις τηλεοπτικές, όπου παρείχε ενημέρωση για την εξέλιξη της φωτιάς. Την πρώτη φορά, όταν η φωτιά ήταν στο Λύρειο, τη δεύτερη φορά, για κατεύθυνση φωτιάς προς Νέο Βουτζά. Είναι αυτονόητο ότι και οι δύο δημόσιες τοποθετήσεις δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Ειδικά στη δεύτερη τοποθέτησή του σε τηλεοπτικό σταθμό, η φωτιά έχει ήδη εισέλθει στον Νέο Βουτζά και έκαιγε σπίτια. Ο δήμαρχος Ραφήνας παρείχε ενημέρωση που απείχε παρασάγγας από την πραγματικότητα. Όσοι άκουσαν τον δήμαρχο να παρέχει αυτές τις διαβεβαιώσεις εφησύχασαν ότι δε θα χρειαστεί εκκένωση» ανέφερε ο κ. Μανιάτης για τον δήμαρχο Ραφήνας-Πικερμίου, κάνοντας λόγο για ανεύθυνη στάση απέναντι στους πολίτες που εκπροσωπούσε, τους οποίους, όπως τόνισε, αποπροσανατόλισε και τους δημιούργησε σύγχυση, αντί να βοηθήσει.

«Η στάση και καλύτερα, ο ζήλος που επέδειξε ξενίζουν έτι περαιρέτω, αφού όπως αποδείχτηκε δεν είχε καμία ενημέρωση από τους επικεφαλής στο πεδίο της φωτιάς. Το ερώτημα είναι από πού άντλησε αυτή την ενημέρωση. Η ενημέρωση που μετέδωσε δε στηριζόταν σε καμία επίσημη πηγή ενημέρωσης. Τις κρίσιμες ώρες χρειάζεται μεγαλύτερη υπευθυνότητα σε πρόσωπα με δημόσια αξιώματα όταν ενημερώνουν την κοινή γνώμη για εν εξελίξει φαινόμενα. Προέβη σε εσφαλμένη ενημέρωση στο κοινό, και επέτεινε το αξιόποινο αποτέλεσμα» επεσήμανε με ιδιαιτέρα αυστηρό ύφος ο εισαγγελικός λειτουργός.

Παράλληλα, ο κ. Μανιάτης ζήτησε την ενοχή του αντιδημάρχου του Δήμου Μαραθώνα Βάιου Θανασιά καθώς και του αντιδημάρχου του Δήμου Ραφήνας-Πικερμίου Αντώνιου Παλπατζή για το σκέλος των κατηγοριών που αφορούν τον πλημμελή καθαρισμό οικοπέδων ιδιωτών.

Σε ότι αφορά τον Κωνσταντίνο Αγγελόπουλο που κατηγορείται ότι έβαλε την φωτιά που σκόρπισε τον όλεθρο ο εισαγγελέας είπε: «Έχω τη γνώμη ότι υπάρχουν όλα τα στοιχεία και οι αποδείξεις ότι ο κατηγορούμενος έβαλε τη φωτιά υπερεκτιμώντας τις δυνάμεις του και αγνοώντας τις προειδοποιήσεις και τον κίνδυνο. Ανθρώπινα αρνείται την ενοχή του και διστάζει να αναλάβει την ευθύνη των πράξεών του. Αυτός όμως έθεσε τη λυδία λίθο της συμφοράς».

Προτάσεις ενοχής

Σύμφωνα με την εισαγγελική πρόταση, ένοχοι για ανθρωποκτονία από αμέλεια κατά συρροή και δια παραλείψεως καθώς και για σωματικές βλάβες κατά συρροή πρέπει να κριθούν οι:

1. Σωτήρης Τερζούδης τότε αρχηγός της Πυροσβεστικής
2. Βασίλης Ματθαιόπουλος τότε υπαρχηγός
3. Ιωάννης Φωστιέρης τότε επικεφαλής του ΕΣΚΕ
4. Νικόλαος Παναγιωτόπουλος τότε Διοικητής Πυροσβεστικών Υπηρεσιών Αθηνών
5. Χαράλαμπος Χιώνης τότε Διοικητής Πυροσβεστικών Υπηρεσιών Ανατολικής Αττικής
6. Βάιος Θανασιάς τότε αντιδήμαρχος Δήμου Μαραθώνα
7. Ευάγγελος Μπουρνούς τότε Δήμαρχος Ραφήνας-Πικερμίου
8. Αντώνης Παλπατζής
9. Ένοχος ζήτησε να κριθεί για τον εμπρησμό από αμέλεια και ο Αντώνιος Αγγελόπουλος.

Όπως ανέφερε, όλοι τους επέδειξαν συγκλίνουσα αμέλεια και συνέβαλαν στο τραγικό αποτέλεσμα.

Αντίστοιχα, ζήτησε την απαλλαγή των τότε στελεχών της Πυροσβεστικής Χρήστου Γκολφίνου, Φίλιππου Παντελεάκου, Δαμιανού Παπαδόπουλου, Χρήστου Λάμπρη, Χρήστου Δροσόπουλου, Γεωργίου Πορτοζούδη και Στέφανου Κολολουρη. Επίσης, του τότε αξιωματικού στα Εναέρια Μέσα της ΕΛ.ΑΣ. Χαράλαμπου Συρογιαννη, του τότε γγ Πολιτικής Προστασίας Ιωάννη Καπάκη, της τότε περιφερειάρχη Αττικής Ρένας Δούρου και των τότε δημάρχων Μαραθώνα Ηλία Ψινάκη και Πεντέλης Δημήτριου-Στέργιου Καψάλη.

Η δίκη θα συνεχιστεί την Πέμπτη, οπότε και αναμένεται να ξεκινήσουν οι αγορεύσεις των συνηγόρων.

Ο πρώην δήμαρχος Ραφήνας περιέγραψε τη στιγμή που μπήκε στο Μάτι και είδε την καταστροφή που άφησε πίσω της η φωτιά με δραματικούς τόνους.

«Μαθαίνω 18:35 ότι είχε καεί το Μάτι. Δεν έχω μιλήσει με την οικογένεια μου. Δεν ήταν προτεραιότητα η οικογένεια μου εκείνη την ώρα. Εμφανίστηκε ένα όγκος οχημάτων. Η κατάσταση ήταν δραματική, η κόλαση του Δάντη. Η άσφαλτος έκαιγε, δεν μπορούσες να αναπνεύσεις από τη θέρμανση. Δοκιμάζουμε να κατέβουμε το δρόμο της Κυανής Ακτής, δεν μπορούμε, δοκιμάζουμε άλλη διαδρομή, δεν μπορούμε. Δύσκολες εικόνες, δεν περιγράφονται. Δεν υπάρχει όχημα εκτός από το δικό μας μέσα στο Μάτι», είπε.

Όπως είπε, εκείνος ήταν ο πρώτος που είπε για νεκρούς στις 20:00. «Βλέπω ένα νεκρό και πυροσβεστικό όχημα. Είναι 20:00 η ώρα. Και λέω ότι υπάρχουν νεκροί και τραυματίες. Με ρωτάνε λες και είπα ότι ήλθαν εξωγήινοι. 20:00 η ώρα λέω ότι υπάρχουν νεκροί ενώ άλλοι 23:00 δεν ξέρουν εάν υπάρχουν νεκροί που είναι αρμόδιοι», είπε ο κ. Μπουρνούς, προσθέτοντας πως υπάρχει εγκληματική καθυστέρηση στην παρέμβαση του Λιμενικού.

Παράλληλα, επέρριψε ευθύνες στο Λιμενικό για τη διάσωση από τη θάλασσα. «Μέχρι τις 23:00 είχαν έρθει 3.000 εθελοντές. Υπήρχε εγκληματική καθυστέρηση για επέμβαση στη θάλασσα. Είπαν πως το λιμενικό ενημερώθηκε στις 19:00. Στο δικαστήριο σας αποδείχθηκε ότι από τις 18:30 η ώρα επιχειρούσε εθελοντής με άνθρωπο λιμενικού. Δυστυχώς σε αυτή τη διαδικασία πολλοί έχουν προσπαθήσει να παραχαράξουν την πραγματικότητα», κατέθεσε.

Η αποστροφή του λόγου του κ. Μπουρνούς, ότι ήταν ο μόνο αυτοδιοικητικός που επανεξελέγει, προκάλεσε την έντονη αντίδραση κατοίκου του Ματιού που βρισκόταν στη δικαστική αίθουσα:

• Ευάγγελος Μπουρνούς: Εγώ περπατούσα ανάμεσα στον κόσμο τότε και τώρα και νιώθω ευγνωμοσύνη για όσα τους έχουμε προσφέρει. Εξάλλου ήμουν ο μόνο αυτοδιοικητικός που επανεξελέγει.
• Ακροατήριο: Ξαναβγήκε γιατί έταζε τα λεφτά που ήταν για εμάς. (σ.σ. ερανικούς λογαριασμούς)

Πηγή: newsit.gr

«Το έργο αυτό υλοποιείται με ευθύνη του Υπουργείου Υποδομών κι έχει χαρακτηριστεί ως έργο εθνικού επιπέδου», αναφέρει ο κ. Πατούλης ξεκαθαρίζοντας πως «οι υπηρεσίες της Περιφέρειας δεν μπορούν να παρεμβαίνουν σε εργοταξιακούς χώρους χωρίς να τους ανήκει η επίβλεψη των έργων. Αυτή η υποχρέωση ανήκει στο Υπουργείο Υποδομών και την ανάδοχο εταιρεία, όπως προκύπτει από τα παραπάνω έγγραφα καθώς και από την έγκριση περιβαλλοντικών όρων για την κατασκευή και λειτουργία του έργου». 

Ο Περιφερειάρχης σημείωσε επίσης πως ύστερα απ΄αυτές τις διευκρινίσεις πιστεύει πως ο κ. Κικίλιας «θα αναζητήσει ευθύνες, τόσο προς την πλευρά όσων ευθύνονται για τον καθαρισμό του ρέματος, όσο και προς την πλευρά όσων δεν τον ενημέρωσαν ως όφειλαν έγκυρα,  για το ποιοι έχουν τις ευθύνες αυτές». 

Η αντίδραση του υπουργείου

Στη συνέχεια ήταν η σειρά του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών να παρέμβει στο θέμα.

Σε σχετική ανακοίνωση επισημαίνεται ότι υπεύθυνος για τον καθαρισμό του ρέματος είναι ο ανάδοχος που έχει αναλάβει το έργο της διευθέτησης και οριοθέτησης του Ρέματος Ραφήνας, ενώ αναφέρει και το ιστορικό του έργου, στο οποίο σημειώνει τις αντιδράσεις της τοπικής κοινωνίας και την προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) για την αναστολή των εργασιών.

Πρόσθεσε πως την Τετάρτη 25-10-2023, μηχανήματα του αναδόχου προσέγγισαν το έργο προκειμένου να εκτελεστούν εργασίες καθαρισμού της κοίτης του ρέματος. Ωστόσο μετά το μεσημέρι οι εργασίες διακόπηκαν εξαιτίας νέων διαμαρτυριών από πολίτες, οι οποίες συνεχίζονται έως και σήμερα.

Το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών αναφέρει πως έχει αναλάβει την υλοποίηση του έργου της Διευθέτησης και Οριοθέτησης του Ρέματος Ραφήνας, μήκους περίπου 15 χλμ. με σκοπό την αντιπλημμυρική θωράκιση της ευρύτερης περιοχής ενώ στο πλαίσιο της σχετικής σύμβασης, προβλέπεται και ο καθαρισμός του ρέματος στο συγκεκριμένο τμήμα που περιλαμβάνει η εργολαβία. 

Ειδικότερα, το έργο αφορά στην κατασκευή των έργων διευθέτησης του Ρέματος Ραφήνας και τμημάτων των συμβαλλόντων του: Ρέμα Βαλανάρη, Ρέμα Καλλιτεχνούπολης & Ρέμα Διασταύρωσης 1, Ρέμα Νταού Πεντέλης καθώς και των συμβαλλόντων του Ρέματος Βαλανάρη, Ρέμα Παλαιού Μύλου και Ρέμα Αγίας Παρασκευής.

«Στο πλαίσιο εκτέλεσης της σύμβασης, με σκοπό την αντιμετώπιση των πλημμυρικών κινδύνων κατά τη διάρκεια κατασκευής των έργων διευθέτησης του ρέματος Ραφήνας και Βαλανάρη, ο ανάδοχος είναι υπεύθυνος για τον καθαρισμό του στην έκταση που περιλαμβάνει η εργολαβία, ώστε να μην υπάρχει διακοπή της υφιστάμενης απορροής του, από την εγκατάστασή του μέχρι την παραλαβή του έργου από τον φορέα λειτουργίας και συντήρησης», τονίζεται στην ανακοίνωση.

Από την πλευρά της η Κίνηση για την Προστασία & Ανάδειξη του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας, τονίζει σε δική της ανάρτηση αναφορικά με τις εργασίες πως οι μπουλντόζες μπήκαν ξανά μετά την επίσκεψη του κ. Κικίλια: «Το υπουργείο Υποδομών έδωσε εντολή επανέναρξης του έργου διευθέτησης, ενός έργου που θα μετατρέψει σε τεχνητό κανάλι 17 χιλιόμετρα του τελευταίου μεγάλου φυσικού ποταμού που μας έμεινε στην Αττική».

Σύμφωνα με τα μέλη της Κίνησης Πολιτών, το αποτέλεσμα, είτε πρόκειται για καθαρισμό, είτε για έναρξη του έργου διευθέτησης, είτε και για τα δύο, είναι το ίδιο καταστροφικό για τη φύση και τον άνθρωπο καθώς

• αυξάνουν τον πλημμυρικό κίνδυνο, αφού το νερό κινείται με μεγαλύτερη ταχύτητα χωρίς τη φυσική βλάστηση που φρενάρει την ταχύτητά του, με αυξημένο τον κίνδυνο καταστροφών στην περίπτωση που ξεφύγει από την κοίτη, ιδιαίτερα στην εκβολή.
• οδηγεί στον αφανισμό του οικοσυστήματος του, της χλωρίδας και πανίδας του, που στο ρέμα Ραφήνας είναι πλούσια, πολύτιμη, με προστατευόμενα είδη, ιδιαίτερα στην εκβολή από όπου ξεκίνησαν σήμερα τα έργα.

Το ιστορικό του έργου

Σύμφωνα με το υπουργείο Υποδομών, στις 26-4-2023, όταν τα μηχανήματα του αναδόχου είχαν προσεγγίσει το ρέμα προκειμένου να εκτελέσουν τις πρόδρομες εργασίες καθαρισμού της κοίτης καθώς και χωματουργικές εργασίες, οι εργασίες διακόπηκαν ύστερα από τις έντονες διαμαρτυρίες πολιτών.

Εν συνεχεία, κατατέθηκε στο ΣτΕ αίτημα αναστολής και έκδοσης διαταγής για τη διακοπή των εργασιών έως την εκδίκαση της προσφυγής κατά της απόφασης του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών καθώς και του από 12-7-2021 Π.Δ που αφορά στην οριοθέτηση του ρέματος, και εκκρεμεί στο ΣτΕ από το 2019.

Στις 10-5-2023 εκδόθηκε προσωρινή διαταγή αναστολής εκτέλεσης των εργασιών. Καμία εργασία, ούτε καθαρισμού, δεν μπορούσε πλέον να εκτελεσθεί από τη συγκεκριμένη εργολαβία, σημειώνει το υπουργείο προσθέτοντας πως «έχει αναλάβει την ευθύνη για τον καθαρισμό του ρέματος αποκλειστικά για τους σκοπούς της εν λόγω εργολαβίας».

Στις 22-9-2023 κοινοποιήθηκε στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών η αρ. 85/2023 απόφαση της Επιτροπής Αναστολών του ΣτΕ με την οποία απορρίφθηκε η αίτηση αναστολής κατά των ανωτέρω.

Τελικώς στις Τετάρτη 25 Οκτωβρίου, μηχανήματα του αναδόχου προσέγγισαν το έργο προκειμένου να εκτελεστούν εργασίες καθαρισμού της κοίτης του ρέματος. Οι εργασίες είχε προγραμματισθεί να εκτελεσθούν σε δύο μέτωπα.

Το πρώτο μέτωπο αμέσως ανάντη της γέφυρας Λούτσας όπου θα καθαριζόταν το ρέμα από φερτά υλικά (επιχωματώσεις). Το δεύτερο μέτωπο 200 μ μέτρα περίπου ανάντη όπου θα εκτελούνταν εργασίες διάνοιξης προσβάσεων προς την κοίτη του ρέματος, καθώς και εργασίες καθαρισμών από φερτά υλικά και παρόχθια βλάστηση (καλαμιές).

Οπως αναφέρει το υπουργείο, εκτελέσθηκαν κανονικά εργασίες καθαρισμού, οι οποίες συνεχίστηκαν έως το μεσημέρι. Όταν εκκίνησαν οι εργασίες στο δεύτερο μέτωπο εκδηλώθηκαν νέες διαμαρτυρίες από πολίτες που αντιδρούν στην υλοποίηση του έργου, οι οποίες και συνεχίζονται μέχρι και σήμερα.

Το υπουργείο, πάντως, διαβεβαιώνει ότι «θα εξαντληθεί κάθε δυνατότητα ώστε τα λίγα φερτά που υπάρχουν εντός του ρέματος να καθαρισθούν ταχύτατα από τον εργολάβο, ενώ βασική μέριμνά του σε όλα τα έργα που υλοποιεί είναι η διασφάλιση του δημοσίου συμφέροντος, η τήρηση της νομιμότητας και η προστασία των πολιτών και του φυσικού περιβάλλοντος».

«Δεν μας δόθηκε το κατηγορητήριο, πήραμε προθεσμία να δούμε τα στοιχεία που έχει συλλέξει ο ανακριτής και θα τοποθετηθούμε στο μέλλον όταν λάβουμε γνώση. Για εμάς δεν υπάρχει κάποιο νεότερο στοιχείο, προφανώς υπάρχουν για τον ανακριτή» δήλωσε ο κ. Μπουρνούς.

Σχολιάζοντας τα νέα στοιχεία που αποκαλύπτονται το τελευταίο διάστημα, ο δήμαρχος Ραφήνας είπε ότι «πρόκειται για πράγματα τα οποία έχουν ειπωθεί από την αρχή, αλλά όλοι πρέπει να περιμένουμε να πάρουμε τα στοιχεία που έχουν συγκεντρωθεί. Υπάρχει καταιγισμός στοιχείων. Δεν θα κάνω ούτε τον ανακριτή, ούτε τον εισαγγελέα».