«Γιατί πήραν αυτή την απόφαση τώρα και όχι πριν τις εκλογές, δεν ξέρω να σας απαντήσω», παραδέχτηκε ο απερχόμενος επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας. Ο ίδιος ανέφερε ότι το θέμα αυτό συζητήθηκε στο σημερινό Συμβούλιο. «Νομίζω ότι είναι λογικό όταν δίνουμε όπλα να μπορούν με αυτά να χτυπούν όχι μόνο τα βέλη, αλλά και τους τοξότες που τα ρίχνουν. Αυτό όμως είναι μια εθνική απόφαση», πρόσθεσε ο ίδιος. «Σήμερα δεν υπάρχουν αποφάσεις γι’ αυτό το ζήτημα, η κάθε χώρα θα λάβει την απόφαση που θεωρεί κατάλληλη», σημείωσε.

«Πολλές φορές έπρεπε να συζητήσουμε για πάρα πολύ καιρό. Δεν γίνεται να ισχυριζόμαστε ότι είμαστε μια γεωπολιτική δύναμη εάν για να φτάσουμε σε μια συμφωνία χρειάζονται εβδομάδες ή και μήνες. Η τελευταία έκκλησή μου προς τους συναδέλφους μου είναι να είναι πιο ενωμένοι και να παίρνουν πιο γρήγορα αποφάσεις», πρόσθεσε ο Ζ. Μπορέλ, ο οποίος πρόκειται να αντικατασταθεί τον Δεκέμβριο από την πρώην πρωθυπουργό της Εσθονίας, Κάγια Κάλας.

«Μίλησα με τον υπουργό εξωτερικών της Κύπρου Κωνσταντίνο Κόμπο εκφράζοντας την ανησυχία μου για τις αυξανόμενες εντάσεις στη Μπλε Γραμμή και την κατάσταση στη Μέση Ανατολή. Εστιάσαμε στην ισχυρή δέσμευση για την προώθηση των προσπαθειών αποκλιμάκωσης» αναφέρει ο Ζοζέπ Μπορέλ με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ.

Τονίζει ότι «η ΕΕ εκφράζει την αλληλεγγύη της στην Κύπρο. Επαναλαμβάνω την έκκληση μου για αποφυγή περιφερειακής εξάπλωσης».

Αυτό ανακοίνωσε σήμερα ο επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Ζοζέπ Μπορέλ στο περιθώριο της διήμερης ειδικής συνάντησης του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ που διεξάγεται στο Ριάντ της Σαουδικής Αραβίας.

“Η Ρωσία απειλεί την Ευρώπη” πρόσθεσε ο Μπορέλ σε ομιλία του προς ξένους διπλωμάτες και αξιωματούχους στις Βρυξέλλες, εν μέσω του πολέμου της στην Ουκρανία.

“Ο πόλεμος σίγουρα διαφαίνεται γύρω μας” διαμήνυσε ο ύπατος εκπρόσωπος της ΕΕ για θέματα εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας. “Ένας συμβατικός πόλεμος υψηλής έντασης στην Ευρώπη δεν είναι πλέον στη φαντασία μας”.

Σύμφωνα με τους FT, είναι η πρώτη φορά που ο πρώην υπουργός Εξωτερικών της Ισπανίας εκθέτει τόσο ρητά τη ρωσική απειλή, μετά τις πρόσφατες προειδοποιήσεις από στρατιωτικούς αρχηγούς και ηγέτες στη βόρεια Ευρώπη για τον κίνδυνο περισσότερων ρωσικών επιθέσεων πέρα ​​από την Ουκρανία. Η σύγκρουση στα σύνορα της ΕΕ έχει θορυβήσει πολλές χώρες που ανησυχούν ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται να σταματήσουν να αποτελούν εγγύηση ασφάλειας, εάν ο Ντόναλντ Τραμπ επιστρέψει στον Λευκό Οίκο μετά τις προεδρικές εκλογές τον Νοέμβριο.

Παράλληλα, οι ένοπλες δυνάμεις της Ρωσίας στην Ουκρανία αναπτύσσουν πολύ περισσότερα όπλα και ανθρώπινο δυναμικό από ό,τι είναι σε θέση να κάνει το Κίεβο, πυροδοτώντας ανησυχίες στις δυτικές πρωτεύουσες ότι η Μόσχα θα μπορούσε να σημειώσει σημαντικά εδαφικά κέρδη φέτος.

Οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν εντείνει τις επενδύσεις στην αμυντική βιομηχανική τους παραγωγική ικανότητα σε μια προσπάθεια να αυξήσουν τις προμήθειες στην Ουκρανία και να επανεξοπλίσουν τις δικές τους δυνάμεις. “Χρειαζόμαστε ένα νέο διακυβερνητικό μέσο χρηματοδότησης, συγκρίσιμο με αυτό που δημιουργήσαμε κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης”, σχολίασε σχετικά ο Μπορέλ και κατέληξε: “Η ομπρέλα των ΗΠΑ, στην οποία βασιζόμαστε από τον Ψυχρό Πόλεμο, μπορεί να μην είναι συνεχώς ανοιχτή. Ίσως, ανάλογα με το ποιος κυβερνά την Ουάσιγκτον, να μην μπορούμε να βασιστούμε στην Αμερική για να μας προστατεύσει. Μέσα σε μια συμμαχία οι προτεραιότητες για μεμονωμένα μέλη μπορεί να αλλάξουν“.

Τουσκ: Η Ευρώπη στον προθάλαμο πολέμου

Στα τέλη Μαρτίου ανάλογη προειδοποίηση είχε απευθύνει ο πρωθυπουργός της Πολωνίας, Ντόναλντ Τουσκ, υποστήριξε σήμερα, υπό μορφή προειδοποίησης, ότι η Ευρώπη βρίσκεται στον προθάλαμο ενός πολέμου τον οποίο όμως ακόμη δεν είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει.

«Δεν θέλω να τρομάξω κανέναν, αλλά ο πόλεμος δεν είναι πλέον μια έννοια που ανήκει στο παρελθόν», είπε ο Τουσκ στο πλαίσιο συνέντευξης που παραχώρησε σε ευρωπαϊκά ΜΜΕ. Σύμφωνα με τον Πολωνό ηγέτη, «κυριολεκτικά οποιοδήποτε σενάριο είναι πιθανό» πια, ενώ είναι η πρώτη φορά που η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια τέτοια κατάσταση μετά το 1945.

Με φόντο τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία που ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του 2022, Δυτικοί σύμμαχοι και ανώτατοι στρατιωτικοί αξιωματούχοι ανησυχούν ολοένα περισσότερο για το ενδεχόμενο μιας πιθανής διάχυσης της βίας, παρά το γεγονός ότι ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν έχει κατ’ επανάληψη αρνηθεί οποιαδήποτε πρόθεση επίθεσης στο ΝΑΤΟ.

«Η Ευρώπη έχει ακόμη πολύ δρόμο να διανύσει», είπε ο Πολωνός πρωθυπουργός, υπογραμμίζοντας ότι το πρώτο βήμα είναι οι χώρες του ΝΑΤΟ να ανταποκριθούν όλες στον στόχο με βάση τον οποίο θα πρέπει να ξοδεύουν το 2% του ΑΕΠ τους για την άμυνα.

«Τα επόμενα δύο χρόνια θα κρίνουν τα πάντα. Εάν δεν μπορέσουμε να υποστηρίξουμε την Ουκρανία με αρκετό οπλισμό και με πυρομαχικά, εάν η Ουκρανία χάσει, κανείς στην Ευρώπη δεν θα μπορεί να αισθάνεται ασφαλής», δήλωσε ο Πολωνός πρωθυπουργός.

«Είτε ο Τζο Μπάιντεν κερδίσει τις επόμενες εκλογές στις ΗΠΑ είτε ο Ντόναλντ Τραμπ, η Ευρώπη θα πρέπει να κάνει περισσότερα όσον αφορά την άμυνα», προσέθεσε ο Τουσκ.

Ο Ευρωπαίος ανώτατος αξιωματούχος αναφερόταν σε μια δήλωση που έκανε την περασμένη Παρασκευή ο Αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν που χαρακτήρισε «υπέρμετρη» την ισραηλινή επιχείρηση εναντίον της Χαμάς. «Θεωρώ, όπως γνωρίζετε, ότι η ανταπόδοση στη Γάζα, στη Λωρίδα της Γάζας, είναι υπέρμετρη», είπε ο Μπάιντεν σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο, επικρίνοντας το Ισραήλ.

«Όλοι πάνε στο Τελ Αβίβ ικετεύοντας, λέγοντας ‘παρακαλώ μην το κάνετε αυτό’, προστατέψτε τους αμάχους, μη σκοτώνετε τόσους πολλούς ανθρώπους», τόνισε ο Μπορέλ μετά τη συνάντηση των υπουργών Ανάπτυξης της ΕΕ. Ωστόσο, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου «δεν ακούει κανέναν», υπογράμμισε.

«Που θα εκκενώσουν τους Παλαιστίνιους; Στο φεγγάρι;»

«Θα εκκενώσουν» τους Παλαιστίνιους. «Πού; Στο φεγγάρι;», διερωτήθηκε ο επικεφαλής της διπλωματίας της ΕΕ, αναφερόμενος στην στρατιωτική επίθεση των ισραηλινών δυνάμεων στο νότιο τμήμα της Λωρίδας της Γάζας όπου έχουν συγκεντρωθεί εκατοντάδες χιλιάδες εκτοπισμένοι Παλαιστίνιοι.

Νωρίτερα σήμερα εφετείο στην Ολλανδία διέταξε την κυβέρνηση να αναστείλει όλες τις εξαγωγές εξαρτημάτων μαχητικών αεροσκαφών F-35 στο Ισραήλ λόγω της ανησυχίας ότι χρησιμοποιούνται σε παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου στις ισραηλινές επιθέσεις στη Γάζα.

Μεταξύ άλλων, ο Ζοζέπ Μπορέλ υποστηρίζει την δημιουργία ανεξάρτητου Παλαιστινιακού κράτους και την εξομάλυνση των σχέσεων του Ισραήλ με τις Αραβικές χώρες.

Αναλυτικά τα 10 σημεία του Μπορέλ:

1. Η διαδικασία θα πρέπει να οδηγήσει σε ένα ανεξάρτητο Παλαιστινιακό Κράτος που θα “ζει πλάι-πλάι” με το Ισραήλ και στην “πλήρη εξομάλυνση” των σχέσεων μεταξύ του Ισραήλ και του αραβικού κόσμου.
    
2. Οι διεθνείς παράγοντες θα πρέπει να βοηθήσουν τα δύο μέρη να προετοιμάσουν τις βάσεις για την ειρήνη και να συμβάλουν στην οικοδόμηση μιας “αναζωογονημένης πολιτικής εναλλακτικής λύσης” στη Χαμάς.
    
3. Οι διεθνείς παράγοντες θα πρέπει “το συντομότερο δυνατό” να διοργανώσουν μια προπαρασκευαστική ειρηνευτική διάσκεψη για την αντιμετώπιση του συνεχιζόμενου πολέμου και, ιδίως, της ισραηλινο-παλαιστινιακής σύγκρουσης.
    
4. Η Διάσκεψη θα πρέπει να συγκεντρώσει τους υπουργούς Εξωτερικών και τους διευθυντές διεθνών οργανισμών για να συζητήσουν την ειρηνευτική διαδικασία, ενώ “σχεδόν ταυτόχρονα” θα πραγματοποιούν ξεχωριστές συναντήσεις με τα μέρη της σύγκρουσης.
    
5. Η Διάσκεψη θα πρέπει να συστήσει ομάδες εργασίας και να σχεδιάσει το “αρχικό πλαίσιο” για ένα ειρηνευτικό σχέδιο εντός ενός έτους.
    
6. Το σχέδιο θα πρέπει να αγγίξει “όσο το δυνατόν πιο πρακτικά” τα κεντρικά στοιχεία για μια συνολική ειρήνη, βασιζόμενο σε προηγούμενα ψηφίσματα του ΟΗΕ και προσπάθειες διαμεσολάβησης.
    
7. Το σχέδιο θα πρέπει να παρέχει “ισχυρές εγγυήσεις ασφαλείας” για το Ισραήλ και το μελλοντικό παλαιστινιακό κράτος, “υπό την προϋπόθεση της πλήρους αμοιβαίας διπλωματικής αναγνώρισης και ενσωμάτωσης τόσο του Ισραήλ όσο και των Παλαιστινίων στην περιοχή”.
    
8. Η Διάσκεψη θα πρέπει να διαβουλεύεται με τα μέρη της σύγκρουσης “σε κάθε βήμα και ανά πάσα στιγμή” κατά τη διάρκεια της εκπόνησης του ειρηνευτικού σχεδίου. Κρίσιμο είναι ότι, αν κάποια από τις δύο πλευρές αποφασίσει να αποσυρθεί, οι εργασίες θα πρέπει να συνεχιστούν παρ’ όλα αυτά.
    
9. Μόλις είναι έτοιμο, το σχέδιο θα πρέπει να παρουσιαστεί στους Ισραηλινούς και τους Παλαιστίνιους. “Θα είναι στο χέρι τους να διαπραγματευτούν το τελικό κείμενο”, αναφέρει το έγγραφο.
    
10. Παράλληλα με τη διαδικασία, οι συμμετέχοντες στη Διάσκεψη θα πρέπει να προσπαθήσουν να μετριάσουν τη συνεχιζόμενη ανθρωπιστική κρίση, να εξασφαλίσουν την απελευθέρωση των ισραηλινών ομήρων, να αποτρέψουν την περιφερειακή κλιμάκωση, να ενισχύσουν τη δημοκρατική νομιμότητα της Παλαιστινιακής Αρχής και να υποστηρίξουν την ανοικοδόμηση της Γάζας, μεταξύ άλλων στόχων.

«Ο συνάδελφός μου Μπλίνκεν απέφυγε την διάσκεψη, αλλά εγώ είμαι εδώ. Ο Μπλίνκεν έφυγε, ο Μπορέλ έφυγε. Γιατί το έκαναν αυτό; Μάλλον ήθελαν να τονίσουν την πρόθεσή τους να απομονώσουν τη Ρωσία, αλλά νομίζω ότι απλώς ενήργησαν δειλά. Φοβόντουσαν κάθε ειλικρινή συνομιλία που στηρίζεται σε επιχειρήματα» ανέφερε ο Σεργκέι Λαβρόφ, σε συνέντευξη Τύπου, σήμερα στα Σκόπια.

Ο μόνιμος αντιπρόσωπος των ΗΠΑ στον ΟΑΣΕ, Μάικλ Κάρπεντερ, σχολιάζοντας τις αναφορές αυτές του Σεργκέι Λαβρόφ σημείωσε ότι η Ρωσία παραμένει απομονωμένη στον ΟΑΣΕ και κανείς δεν υποστηρίζει τη στρατιωτική της επίθεση στην Ουκρανία.

«Κανείς δεν θέλει να ακούσει τα ψέματα, την παραπληροφόρηση και την προπαγάνδα του Ρώσου υπουργού Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ» πρόσθεσε ο Κάρπεντερ.

Οι υπουργοί Εξωτερικών ή εκπρόσωποι τους των 57 χωρών του ΟΑΣΕ που συμμετείχαν στη διάσκεψη αυτή αποφάσισαν ομόφωνα σήμερα να αναλάβει η Μάλτα την προεδρία του Οργανισμού για το 2024.

Αρχικά, μόνο η Εσθονία είχε θέσει υποψηφιότητα να αναλάβει την προεδρία του ΟΑΣΕ για το 2024, όμως η Ρωσία έθεσε βέτο επειδή η βαλτική χώρα κατηγορεί τη Μόσχα για τον πόλεμο στην Ουκρανία.Τελικά επελέγη η Μάλτα να αποτελέσει την προεδρεύουσα του Οργανισμού για το επόμενο έτος.

«Βασιζόμενοι στη σαφή θέση του Συμβουλίου της ΕΕ ότι το Ισραήλ έχει το δικαίωμα να υπερασπιστεί τον εαυτό του σύμφωνα με το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο και διασφαλίζοντας την προστασία όλων των αμάχων, είμαι σοκαρισμένος από τον μεγάλο αριθμό θυμάτων μετά τον βομβαρδισμό του προσφυγικού καταυλισμού Τζαμπαλίγια από το Ισραήλ» τόνισε ο Μπορέλ στο Twitter.

Building on EU Council’s clear stance that Israel has the right to defend itself in line with international humanitarian law and ensuring the protection of all civilians, I am appalled by the high number of casualties following the bombing by Israel of the Jabalia refugee camp.

— Josep Borrell Fontelles (@JosepBorrellF) November 1, 2023

Ο ίδιος παραδέχθηκε επίσης πως ενώ η λύση των δύο χωριστών κρατών είναι ένας επιθυμητός στόχος για τους Ισραηλινούς και τους Παλαιστινίους στο μέλλον, δεν θα διευθετήσει την τρέχουσα σύγκρουση που ξέσπασε το περασμένο σαββατοκύριακο.

Ο Μπορέλ έκανε δηλώσεις στο Πεκίνο με τον Κινέζο υπουργό Εξωτερικών Γουάνγκ Γι αναφορικά με ζητήματα διεθνούς ασφαλείας.

«Αυτή τη στιγμή είμαστε μάρτυρες μιας σοβαρής ανθρωπιστικής κρίσης στη Γάζα», δήλωσε ο εκπρόσωπος της ευρωπαϊκής διπλωματίας.

Ο ίδιος επανέλαβε την υποστήριξή του στη στάση του ΟΗΕ και πήρε αποστάσεις από τη διαταγή του ισραηλινού στρατού για μαζική εκκένωση της βόρειας Γάζας.

Τόσοι πολλοί άνθρωποι δεν μπορούν να φύγουν σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα, είναι «απλώς αδύνατο, δεν μπορείς να μετακινήσεις έναν τέτοιο όγκο ανθρώπων», δήλωσε ο Μπορέλ.

Το Ισραήλ έχει το δικαίωμα να υπερασπιστεί τον εαυτό του, τόνισε, προσθέτοντας πως όμως αυτό το δικαίωμα πρέπει να ασκείται σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.

«Η θέση είναι ξεκάθαρη», δήλωσε ο Μπορέλ. «Υπερασπιζόμαστε βεβαίως το δικαίωμα του Ισραήλ να αμυνθεί». «Όμως, όπως κάθε δικαίωμα, υπάρχει ένα όριο. Και αυτό το όριο είναι το διεθνές δίκαιο».

Έφερε μάλιστα ως παράδειγμα το Brexit, το οποίο όπως είπε δεν έγινε «επιδημία» στην ΕΕ. «Κανείς δεν θέλει να ακολουθήσει τους βρετανούς αποχωρώντας από την ΕΕ», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ωστόσο πως το μεταναστευτικό προκαλεί «μεγαλύτερο ρήγμα» εντός της ΕΕ και σε αυτό το πλαίσιο θα μπορούσε να αποδειχθεί «διαλυτικό».

Αν και έχουμε δημιουργήσει κοινά εξωτερικά σύνορα «δεν μπορέσαμε μέχρι τώρα να συμφωνήσουμε σε μια κοινή μεταναστευτική πολιτική», επισημαίνει και προσθέτει πως για αυτό το φαινόμενο ευθύνονται οι βαθιές πολιτικές και πολιτιστικές διαφορές που υπάρχουν εντός της ΕΕ.

«Η μεταναστευτική πίεση έχει αυξηθεί κυρίως λόγω των πολέμων στη Συρία, τη Λιβύη και τα στρατιωτικά πραξικοπήματα στη ζώνη του Σαχέλ», τόνισε, διαχωρίζοντας τον πόλεμο της Ουκρανίας από την μεταναστευτική πίεση.

«Από Γιβραλτάρ μέχρι τον Καύκασο υπάρχει ένας κύκλος αστάθειας πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία και θα συνεχιστεί και μετά από αυτόν. Η μετανάστευση από την Αφρική δεν προκαλείται από τον πόλεμο στην Ουκρανία. Οι βαθύτερες αιτίες της είναι η έλλειψη οικονομικής ανάπτυξης και η κακή διακυβέρνηση», είπε.

Ο Ζοζέπ Μπορέλ, στη συνέντευξή του, υπογράμμισε τις ευρωπαϊκές προσπάθειες να υπάρξει συνεργασία με ορισμένες αφρικανικές χώρες, οι οποίες ωστόσο καθίστανται δυσκολότερες λόγω των εξελίξεων στην περιοχή με τα στρατιωτικά καθεστώτα, τα πραξικοπήματα και τη δράση που αναπτύσσουν διάφορες μισθοφορικές οργανώσεις, όπως η Wagner, εντός των συνόρων πολλών αφρικανικών χωρών.