«Ο συριακός λαός θα αποφασίσει για το μέλλον της Συρίας. Όλες οι χώρες πρέπει να δεσμευτούν ότι θα στηρίξουν στη συμπεριληπτική και διαφανή διαδικασία και ότι θα απέχουν από κάθε εξωτερική παρέμβαση» ανέφερε ο Μπλίνκεν στην ανακοίνωσή του.

Ο Μπλίνκεν διαβεβαίωσε ότι οι ΗΠΑ «θα αναγνωρίσουν και θα στηρίξουν πλήρως τη μελλοντική κυβέρνηση» που θα προκύψει από αυτή τη διαδικασία.

«Η μεταβατική διαδικασία και η νέα κυβέρνηση θα πρέπει επίσης να τηρήσουν τις σαφείς δεσμεύσεις τους ότι θα σέβονται πλήρως τα δικαιώματα των μειονοτήτων, θα διευκολύνουν την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας σε όλους όσοι την χρειάζονται, θα εμποδίσουν να χρησιμοποιείται η Συρία ως βάση τρομοκρατών ή να συνιστά απειλή για τους γείτονές της και θα διασφαλίσουν ότι θα καταστραφούν με ασφάλεια οποιαδήποτε χημικά ή βιολογικά όπλα», πρόσθεσε.

Ο Άντονι Μπλίνκεν, ανέφερε επίσης ότι η εμπλοκή βορειοκορεατικών στρατευμάτων στη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία προκαλεί «σοβαρή ανησυχία» στην G7.

Συμπλήρωσε ότι η Ουάσινγκτον παρακολουθεί τις εξελίξεις ώστε να διαπιστώσει ποια μπορεί να είναι τα ανταλλάγματα της Μόσχας για τη συνδρομή της Πιονγκγιάνγκ.

«Πιστεύω ότι απέχουμε μερικά μέτρα και οδεύουμε προς τη γραμμή του τερματισμού για να επιτύχουμε μια συμφωνία που θα περιλάμβανε την κατάπαυση του πυρός, την επιστροφή των ομήρων στο σπίτι τους και θα μας έφερνε σε καλύτερη θέση για να επιχειρήσουμε να οικοδομήσουμε μια βιώσιμη ειρήνη και σταθερότητα», πρόσθεσε ο Μπλίνκεν.

Ο Μπλίνκεν, μιλώντας σε δημοσιογράφους μετά τη σύνοδο των ΥΠΕΞ της Ατλαντικής Συμμαχίας στην Πράγα, είπε ότι ο πρόεδρος Τζο Μπάιντεν ενέκρινε το αίτημα.

Ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας είπε επίσης ότι οι ΗΠΑ θέλουν να διασφαλίσουν ότι θα κάνουν αποτελεσματικά βήματα σε ό,τι αφορά τη στήριξη που παρέχεται στην Ουκρανία. Πρόσθεσε ότι στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στην Ουάσινγκτον, τον Ιούλιο, θα γίνουν συγκεκριμένα βήματα για να έρθει η Ουκρανία εγγύτερα στη Συμμαχία.

• Νωρίτερα ο πρώην πρόεδρος της Ρωσίας Ντμίτρι Μεντβέντεφ δήλωσε σήμερα ότι η Ρωσία δεν μπλοφάρει όταν μιλάει για την πιθανότητα χρήσης τακτικών πυρηνικών όπλων εναντίον της Ουκρανίας και ότι η σύγκρουσή της με τη Δύση μπορεί να εξελιχθεί σε γενικευμένο πόλεμο.

Σε ανάρτησή του στο επίσημο κανάλι του στο Telegram ο Μεντβέντεφ είπε ότι η σύγκρουση της Μόσχας με τη Δύση εξελίσσεται σύμφωνα με το χειρότερο δυνατό σενάριο και ότι “κανένας δεν μπορεί να αποκλείσει κλιμάκωσή της στο τελικό στάδιο”.

Ο αντιπρόεδρος σήμερα του ρωσικού Συμβουλίου Ασφαλείας έκανε το παραπάνω σχόλιο μετά την χθεσινή δήλωση Αμερικανών αξιωματούχων στο Reuters ότι ο Αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν επέτρεψε σιωπηρά στο Κίεβο να χρησιμοποιήσει όπλα που του προμήθευσαν οι ΗΠΑ εναντίον στρατιωτικών στόχων εντός της Ρωσίας που υποστηρίζουν μια επίθεση κατά της βορειοανατολικής ουκρανικής πόλης Χάρκοβο.

Η Ρωσία θα δώσει «ασύμμετρη» απάντηση στις ουκρανικές επιθέσεις εναντίον του εδάφους της με όπλα που έχουν προσφέρει στο Κίεβο οι ΗΠΑ, μετέδωσε σήμερα το πρακτορείο ειδήσεων RIA επικαλούμενο τον Αντρέι Καρταπόλοφ επικεφαλής της επιτροπής Άμυνας της ρωσικής κάτω βουλής. Ο Καρταπόλοφ δήλωσε ότι η απόφαση του Τζο Μπάιντεν δεν θα επηρεάσει τη ρωσική στρατιωτική επιχείρηση.

«Ο πρόεδρος πρόσφατα έδωσε εντολή στην ομάδα του να διασφαλίσει ότι η Ουκρανία είναι σε θέση να χρησιμοποιεί αμερικανικά όπλα για τον σκοπό της αντεπίθεσης στο Χάρκοβο, ώστε η Ουκρανία να μπορεί να απαντήσει στις ρωσικές δυνάμεις που την πλήττουν ή που προετοιμάζονται να την πλήξουν», δήλωσε ένας από τους Αμερικανούς αξιωματούχους. Ωστόσο ο ίδιος τόνισε ότι «δεν έχει αλλάξει» η πολιτική των ΗΠΑ, βάσει της οποίας δεν επιτρέπεται στο Κίεβο να χρησιμοποιεί πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς για πλήγματα εντός της Ρωσίας.

Όπως επισημαίνει το Politico, η Ουκρανία ζήτησε από τις ΗΠΑ να αλλάξουν την πολιτική τους μετά την έναρξη της ρωσικής επίθεσης εναντίον του Χαρκόβου αυτόν τον μήνα, διευκρίνισε ο αξιωματούχος.

Ουσιαστικά, η Ουκρανία τώρα μπορεί να χρησιμοποιήσει όπλα που της έχουν δοθεί από τις ΗΠΑ, όπως ρουκέτες και εκτοξευτήρες ρουκετών, για να καταρρίπτει ρωσικούς πυραύλους που κατευθύνονται προς το Κίεβο, εναντίον στρατευμάτων που συγκεντρώνονται στη ρωσική πλευρά των συνόρων κοντά στο Χάρκοβο ή εναντίον ρωσικών βομβαρδιστικών που εκτοξεύουν βόμβες εναντίον ουκρανικού εδάφους.

Ωστόσο ο αξιωματούχος τόνισε ότι η Ουκρανία δεν μπορεί να χρησιμοποιεί αυτά τα όπλα για να πλήττει μη στρατιωτικές υποδομές ή να εκτοξεύει πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς εναντίον στρατιωτικών στόχων βαθιά στο ρωσικό έδαφος.

• Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Γενς Στόλτενμπεργκ απέρριψε σήμερα τις ρωσικές απειλές για κλιμάκωση. «Δεν υπάρχει τίποτα καινούργιο (…) Αποτελεί μέρος των προσπαθειών του (Ρώσου) προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν να εμποδίσει τους συμμάχους του ΝΑΤΟ να στηρίξουν την Ουκρανία», δήλωσε ο Στόλτενμπεργκ πριν από την έναρξη συνεδρίασης των υπουργών Εξωτερικών των χωρών μελών της Συμμαχίας στην Πράγα.

Ο Στόλτενμπεργκ, που τάσσεται υπέρ της άρσης των περιορισμών στη χρήση των δυτικών όπλων που παρέχονται στην Ουκρανία, υποβάθμισε τη σημασία της αμερικανικής αλλαγής στάσης, υπογραμμίζοντας ότι δυτικά όπλα έχουν ήδη παραδοθεί στο Κίεβο χωρίς να τεθεί κανένας περιορισμός στη χρήση τους.

«Η Βρετανία για παράδειγμα προσφέρει ήδη εδώ και καιρό πυραύλους Storm Shadow χωρίς κανέναν περιορισμό», υπογράμμισε.

Το Κρεμλίνο κατηγόρησε χθες Πέμπτη το ΝΑΤΟ ότι «προκαλεί» την Ουκρανία για να παρατείνει «έναν παράλογο πόλεμο».

«Και σε ό,τι αφορά την κλιμάκωση, η Ρωσία είναι αυτή που ξεκίνησε την κλιμάκωση εισβάλλοντας σε άλλη χώρα και τη συνεχίσε τις τελευταίες εβδομάδες ανοίγοντας ένα νέο μέτωπο: πλήττοντας την Ουκρανία από θέσεις που βρίσκονται βαθιά στη Ρωσία», κατήγγειλε ο Στόλτενμπεργκ.

• Μέχρι στιγμής, ορισμένοι δυτικοί ηγέτες χωρών, όπως είναι ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, έχουν ταχθεί υπέρ της χρήσης δυτικών όπλων για επίθεση σε ρωσικό έδαφος, αλλά στον αντίποδα αυτού, υπάρχουν και εκείνοι που κρατούν επιφυλακτική στάση, όπως ο Γερμανός καγκελάριος, Όλαφ Σολτς, και η πρόεδρος της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, η οποία δεν θεωρεί απαραίτητο να χτυπηθούν ρωσικές στρατιωτικές βάσεις και προέτρεψε τη Δύση να προμηθεύσει περισσότερες αεροπορικές άμυνες στην Ουκρανία αντ’ αυτού, αναφέρει το BBC.

Την ίδια ώρα, τη δυνατότητα στους Ουκρανούς να χρησιμοποιήσουν τα F-16 που τους παραχωρούν για να χτυπήσουν στόχους ακόμα και σε ρωσικό έδαφος, προσφέρουν οι Δανοί, όπως ξεκαθάρισε ο υπουργός Εξωτερικών της Δανίας, Λαρς Λόκε Ράσμουσεν, ο οποίος μίλησε στο κατώφλι του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ στις Βρυξέλλες.

«Η σύντομη απάντηση είναι ναι (όσον αφορά το ενδεχόμενο επιθέσεων των F-16 στο ρωσικό έδαφος – σ.σ.). Αυτή δεν είναι μια νέα θέση, αποτελεί μέρος της συμβολής μας στις προσπάθειες του Κιέβου. Όταν το συζητήσαμε αυτό με την Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων στο Κοινοβούλιο της Δανίας, το καταστήσαμε πολύ σαφές από την αρχή – ότι αυτό είναι μέρος της αυτοάμυνας, η οποία πιθανότατα θα συνεπάγεται επίσης τις επιθέσεις σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο ρωσικό έδαφος», σημείωσε ο Δανός υπουργός.

Σημειώνεται πως η Δανία, η οποία είναι ένας από τους εμπνευστές του λεγόμενου αεροπορικού συνασπισμού για την Ουκρανία, σχεδιάζει να στείλει F-16 στο Κίεβο ήδη από το καλοκαίρι. Η Ολλανδία θα παραδώσει τέτοια αεροσκάφη στην Ουκρανία αργότερα το φθινόπωρο. Στις 16 Μαΐου, η Δανία ανακοίνωσε ένα νέο πακέτο στρατιωτικής βοήθειας στην Ουκρανία.

«Πρέπει λοιπόν να βρούμε έναν τρόπο για να διασφαλίσουμε ότι η (ανθρωπιστική) βοήθεια που προορίζεται να εισέλθει από τη Ράφα θα μπορεί να περάσει με ασφάλεια. Προτρέπουμε σθεναρά τους Αιγύπτιους εταίρους μας να κάνουν ό,τι μπορούν από την πλευρά τους για να διασφαλίσουν τη ροή ανθρωπιστικής βοήθειας» προς τη Λωρίδα της Γάζας, είπε ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας.

Και συνεχίζει:

“Όμως, δεν μπορούν να ισχυριστούν το ίδιο και για την επίσκεψη του κ. Μπλίνκεν στην Τουρκία. Η ατμόσφαιρα στη συνάντηση με τον ισλαμιστή πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν, αλλά και με τον πρώην αρχικατάσκοπο και νυν υπουργό Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν ήταν παγωμένη και τα προβλήματα παραμένουν πολλά και ορθάνοικτα.

• Οι Αμερικανοί επιμένουν βέβαια να προσπαθούν να μην ενοχλούν τους Τούρκους. Τι λένε; Δεν θέλουν να τους χάσουν εντελώς. Εμμέσως παραδέχονται αυτό, που γνωρίζουν οι πάντες.

Αλλά, θα προσπαθήσουν να τους εμπλέξουν στην επόμενη μέρα στη Γάζα, αν υπάρξει επόμενη μέρα διότι δεν φαίνεται να τελειώνει ο πόλεμος. Διότι αναζητούν δικαιολογίες για να υποστηρίζουν ότι ναι μεν έχουμε προβλήματα, αλλά για κάποια θέματα οι Τούρκοι υποτίθεται ότι βοηθούν τους Αμερικανικούς. Αυτό δεν είναι αλήθεια.

Βασικά, σημειώνουν, ότι η συζήτηση του κ. Μπλίνκεν με τον Ερντογάν ήταν για τη Γάζα. Ναι, καλά…

Τα δύσκολα τα συζήτησε με τον Χακάν Φιντάν και τα επιβεβαίωσε στη συνέχεια ο ίδιος ο Τούρκος πρόεδρος. Η Τουρκία δεν έχει εγκρίνει ακόμα την ένταξη της Σουηδίας και λόγω αυτού το Στέιτ Ντιπάρτμεντ δεν μπορεί να στείλει στο Κογκρέσο το τουρκικό αίτημα για τα F-16, διότι θα απορριφθεί χωρίς συζήτηση από τους νομοθέτες.

Δεν είναι βέβαιο ότι θα γίνει αποδεκτό, ακόμα και αν η Τουρκία εγκρίνει τη σουηδική ένταξη. Διότι οι βουλευτές και οι γερουσιαστές θεωρούν εκβιασμό αυτό το τουρκικό παζάρι, το οποίο ο Αμερικανός υπουργός προφανώς το θεωρεί “συμμαχική αλληλεγγύη”. Αστεία πράγματα…

Ο Φιντάν φέρεται να επανέλαβε στον κ. Μπλίνκεν αυτό που ήδη γνωρίζουμε: ότι πρέπει να προηγηθεί η πώληση των F-16 πριν δοθεί το πράσινο φως στην Στοκχόλμη. Αλλά σύμφωνα με την ενημέρωση ο Αμερικανός υπουργός απέρριψε την τουρκική εισήγηση. Ζήτησε το ανάποδο. Πρώτα να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες για την ένταξη της Σουηδίας και μετά να ακολουθήσει η πώληση των F-16.

• Σε ότι αφορά το ελληνικό αίτημα για τα F-35, αυτό είναι θύμα της παραπάνω συναλλαγής των Αμερικανών με τους Τούρκους. Ο κ. Μπλίνκεν ενημέρωσε ότι θα περιμένει ακόμα μερικές μέρες -όχι εβδομάδες όπως ανέφερε στις δηλώσεις του- μέχρι να αποφασίσει ή όχι η Τουρκική Εθνοσυνέλευση. Αν η τουρκική απόφαση είναι αρνητική τότε θα προχωρήσει η πώληση των F-35.

Ο κ. Μπλίνκεν δήλωσε και δημόσια την ικανοποίηση για την ελληνική φιλοξενία, και κυρίως για το καθεστώς των σχέσεων των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ελλάδας.

Η αμερικανική υπόσχεση, λοιπόν, είναι ότι ανεξάρτητα με το τι θα πράξει η Τουρκία η Ουάσιγκτον θα προχωρήσει στην στρατιωτική ενίσχυση της Ελλάδας με καινούργιο πολεμικό υλικό. Ας ευχηθούμε ότι θα το πράξουν.

Αναφορικά με την επικύρωση της ένταξης της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ, ο ίδιος ο κ. Μπλίνκεν πιστεύει ότι η Τουρκία, επιτέλους, φαίνεται έτοιμη να το πράξει. Τις επόμενες εβδομάδες, δήλωσε ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών. Δεν γνωρίζουμε κατά πόσο το πιστεύει, διότι άκουσε την ίδια τουρκική υπόσχεση τουλάχιστον δέκα φορές από τις αρχές του περασμένου έτους.

Πρέπει να κρατά μικρό καλάθι ο Άντονι Μπλίνκεν, διότι ο Ερντογάν, που και ο ίδιος και όλοι μας γνωρίζουμε, δεν είναι έτοιμος να σηματοδοτήσει το τέλος αυτής της πολύ πικρής υπόθεσης για το ΝΑΤΟ και ιδιαίτερα την Αμερική.

Ο Αμερικανός υπουργός από το αεροδρόμιο της Σούδας και πριν αναχωρήσει για τη Μέση Ανατολή μίλησε για το θέμα:

“Στην Τουρκία, μιλήσαμε επίσης για τα τελικά βήματα στη διαδικασία για την επικύρωση της ένταξης της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ τις επόμενες εβδομάδες”.

Τι σημαίνουν οι τρεις λέξεις «τις επόμενες εβδομάδες». Μετά την 16^η του μήνα, όταν ξεκινήσουν οι εργασίες της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης; Ή ας πούμε στο τέλος Φεβρουαρίου; Και αν συμβεί τον άλλο μήνα πρέπει η Ελλάδα να περιμένει μέχρι τότε για τα δικά της F-35;

• Ποιος θα απαντήσει αυτό το ερώτημα;

Σημειώνουμε ότι η Σουηδία υπέβαλε το αίτημα για την ένταξη στο ΝΑΤΟ το 2022, μαζί με τη Φινλανδία, μετά την άνανδρη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Στο μεταξύ, ο ισλαμιστής πρόεδρος της Τουρκίας επέτρεψε την είσοδο του Ελσίνκι στη Δυτική Συμμαχία, αλλά συνεχίζει να έχει παγωμένο το αίτημα της Στοκχόλμης.

Αυτό ανάγκασε τους Αμερικανούς νομοθέτες να στείλουν δημόσια το μήνυμα -ήταν πιο σκληροί με άλλους τρόπους- ότι η Τουρκία δεν θα αποκτήσει ποτέ τα F-16, για όσο έχει παγωμένη τη σουηδική ένταξη. Αλλά, ακόμα και εάν τελικά το πράξει, πρέπει να δεχθεί και τους άλλους όρους των νομοθετών…”.

* Ο Μιχάλης Ιγνατίου είναι διαπιστευμένος ανταποκριτής στο Λευκό Οίκο και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, και συγγραφέας. Είναι ο ιδρυτής της ιστοσελίδας Hellas Journal

Το ερώτημα που τίθεται είναι αν το μήνυμα που κόμισε στον Ταγίπ Ερντογάν θα ανοίξει τον δρόμο ώστε να επιλυθούν τα προβλήματα. Δηλ. ουσιαστικά αν έλαβε τις εγγυήσεις για τη Σουηδία που θα επιτρέψουν στο Κογκρέσο να άρει τις αντιρρήσεις του για την προμήθεια των F16, η οποία όπως παραδέχτηκε επισήμως το Στέιτ Ντιπάρτμεντ συνδέεται και με την προμηθεια των F35 στην Αθήνα .

Ξεκινώντας από την επίσκεψη στην Κωνσταντινούπολη τα σφιγμένα και τα ανέκφραστα πρόσωπα στην διάρκεια των συναντήσεων με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και τον Χακάν Φιντάν, δείχνουν ως ένα βαθμο και το κλίμα των συναντήσεων με δεδομένη την ρητορική του τούρκου προέδρου για ΗΠΑ και Ισραήλ στον πόλεμο κατά της Χαμάς.

• Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι ο κ .Μπλίνκεν επιχείρησε να ασκήσει πιέσεις στην τουρκική πλευρά για να προχωρήσει άμεσα η έγκριση από την Ολομέλεια της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης του Πρωτόκολλου ένταξης της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ, εισπράττοντας αόριστες υποσχέσεις ότι «αυτό είναι θέμα της Εθνοσυνέλευσης».

Η Τουρκία επέμεινε ότι θα πρέπει πρώτα να πάρει στα χέρια της την συμφωνία για τα F16 και κατόπιν θα προχωρήσει η έγκριση του πρωτοκόλλου της Σουηδίας. Για το Κογκρέσο αυτό όμως αποτελεί «κόκκινη γραμμή» καθώς ζητά την ακριβώς αντίστροφη σειρά… Η ελπίδα των Αμερικανών είναι ότι εντός των επόμενων ημερών ή εβδομάδων θα λυθεί η εκκρεμότητα της Σουηδίας ώστε να προχωρήσει στο Κογκρέσο η Συμφωνία για τα F16 παράλληλα με αυτή των F35.

Για τη Γάζα το χάσμα μοιάζει αχανές. Ο Άντονι Μπλίνκεν στην περιοδεία του επιδιώκει να κινητοποιήσει όλες τις χώρες ώστε να επηρεάσουν όσους κρίσιμους παράγοντες της κρίσης μπορούν και να αποφευχθεί έτσι η διάχυση της κρίσης. Η Τουρκία δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι μπορεί και θέλει να επηρεάσει σε αυτή την κατεύθυνση την Χαμάς, τους ηγέτες της οποίας φιλοξενεί κατά περιόδους ο Ερντογάν και ενώ μόλις πριν δυο ημέρες προκηρύχθηκαν με δέκα εκατομμύρια δολάρια πρόσωπα που εξασφαλίζουν την χρηματοδότηση της οργάνωσης και έχουν έδρα την Τουρκία.

Επίσης σύμφωνα με τις ίδιες πηγές φέρεται να τέθηκε απο αμερικανικής πλευράς το θέμα του ελέγχου των εξαγωγών καθώς υπάρχουν στοιχεία ότι μέσω Τουρκίας εξάγεται απαγορευμένο λόγω εμπάργκο υλικού προς την Ρωσία. Και αυτή η αναφορά είναι ευθεία προειδοποίηση προς την Άγκυρα για τις συνέπειες που μπορεί να έχει η παραβίαση του εμπάργκο με την επιβολή πρόσθετων κυρώσεων.

Η συνάντηση στα Χανιά

Εν αντιθέσει με την Τουρκία και σημειολογικά η ατμόσφαιρα στα Χανιά για τον Άντονι Μπλίνκεν ήταν εντελώς διαφορετική, με περιβάλλον συνεννόησης και κλίμα συνεργασιας να διακατέχουν τις συναντήσεις με τον Κυριάκο Μητσοτάκη και κατόπιν με τη διευρυμένη διπλωματική αντιπροσωπεία με τον Υπουργό Εξωτερικών κ. Γιώργο Γεραπετρίτη.

• Ουσιαστικά επαναβεβαιώθηκε ότι οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις έχουν περάσει σε άλλο επίπεδο στρατηγικής συνεργασίας και στρέφονται στο μέλλον.

Ο υπ. Εξωτερικών των ΗΠΑ αναφέρθηκε με θερμά λόγια στην στρατηγική σχέση των δυο χωρών αλλά και στην προοπτική των ελληνοαμερικανικών σχέσεων κάνοντας ειδική μνεία στην συμβολή αυτής τη εξέλιξης και στον Κυριάκο Μητσοτάκη.

• Σύμφωνα με πληροφορίες οι ελληνοαμερικανικές συνομιλίες στο σπίτι του πρωθυπουργού στα Χανιά ήταν από τις λίγες φορές που δεν επικεντρώθηκαν στις ελληνοτουρκικές σχέσεις αλλά κάλυψαν σφαιρικά τα ευρύτερα περιφερειακά θέματα και τις κρίσεις σε Ουκρανία και Μέση Ανατολή και επικεντρώθηκαν στην συνεργασία των δυο χωρών για την αντιμετώπιση τους.

Στο πλαίσιο αυτό ο Αμερικανός ΥΠΕΞ ευχαρίστησε την Ελλάδα τόσο για την στάση της στην Γάζα και στην προσφορά της για διευκόλυνση της παροχής ανθρωπιστικής βοήθειας αλλά και για την ετοιμότητα της να συμμετάσχει στην αποστολή Prosperity Guardian για την διασφάλιση της ασφαλούς και ελεύθερης ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα.

• Για το θέμα αυτό εκανε ειδική αναφορά ο Άντονι Μπλίνκεν και στις δηλώσεις του στο αεροδρόμιο πριν αναχωρήσει από την Κρήτη καθώς θεωρείται σημαντικό να συμμετέχει η Ελλάδα στην αποστολή ως χώρα με έναν από τους μεγαλύτερους εμπορικούς στόλους και ενώ μάλιστα άλλες χώρες μέλη της Ε.Ε. έχουν εκφράσει απροθυμία για να συμμετάσχουν.

Στις συνομιλίες συμμετείχαν ο υπουργός εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης η υφυπουργός εξωτερικών Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου ,η σύμβουλος του πρωθυπουργού Αριστοτελία Πελώνη και η διπλωματική σύμβουλος του πρωθυπουργού Άννα-Μαρία Μπουρα.

Όσον αφορά την προμήθεια των F35 όμως, δόθηκαν διαβεβαιώσεις αλλά χωρίς χρονοδιάγραμμα, ότι … πολύ σύντομα θα προχωρήσει η προώθηση στο Κογκρέσο της συμφωνίας πώλησης των F-35 στην Ελλάδα ανεξαρτήτως άλλων εξελίξεων. Η Αθήνα εκτιμά ότι το γεγονός αποτελεί μια θετική εξέλιξη καθώς εσχάτως συνδέθηκε με το ξεκλέιδωμα της προμήθειας των F 16 στην Τουρκία.

Η νέα προσέγγιση των ελληνοαμερικανικών σχέσεων, εφόσον βεβαιωθεί, θα έχει πιο αυτόνομο προσανατολισμό και δεν θα εξαρτάται το τρίγωνο εξαρτημένων σχέσεων Ουάσιγκτον-Αθήνας-Άγκυρας

Στην διάρκεια των συνομιλιών έγινε αναφορά και στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, όπου η αμερικανική πλευρά έχει εκφράσει την ικανοποίηση της για τις προσπάθειες προσέγγισης των δυο χωρών και για την Διακήρυξη των Αθηνών θεωρώντας ότι υπάρχει «παράθυρο ευκαιρίας», καθώς πάγιος στόχος της αμερικανικής πολιτικής είναι η αποφυγή εντάσεων μεταξύ δυο σημαντικών συμμάχων στην κρίσιμη νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ.

• Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, αναφερόμενος στην Ανατολική Μεσόγειο στην διάρκεια της συζήτησης επανέλαβε την «σταθερή και διαχρονική θέση της Ελλάδας υπέρ της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών και των σχέσεων καλής γειτονίας με βάση το Διεθνές Δίκαιο, αρχές που διασφαλίζουν την περιφερειακή σταθερότητα και ασφάλεια».

«Οι επιθέσεις στη Γάζα, οι θάνατοι αμάχων, η επίθεση του Ισραήλ στο γραφείο της Χαμάς στον Λίβανο και τέλος τα τρομοκρατικά επεισόδια στο Ιράν θα είναι στην ημερήσια διάταξη, τα οποία θα συζητηθούν κατά την επίσκεψη.»

Όπως τονίζει η εφημερίδα, υπάρχει ένας κρίσιμος φάκελος στην ατζέντα της συνάντησης και για τις δύο χώρες. Αυτός είναι η ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ και τα F-16 που θέλουν να αγοραστούν από τις ΗΠΑ.

Ο κανονισμός που εγκρίνει την ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ πέρασε από την επιτροπή της Μεγάλης Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης, τώρα ακολουθεί η φάση της Γενικής Συνέλευσης.

Αλλά για να κάνει αυτό το βήμα, η Άγκυρα θέλει το Κογκρέσο των ΗΠΑ να εγκρίνει ταυτόχρονα τον εκσυγχρονισμό και την αγορά αεροσκαφών F-16. Αναμένεται με ανυπομονησία στις συναντήσεις με τον Μπλίνκεν εάν θα επιτευχθεί συμφωνία για την έγκριση της ένταξης της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ και πώς θα προχωρήσει ταυτόχρονα η διαδικασία για τα F-16.

Αναμένεται ότι στο τραπέζι των συνομιλιών με τον Μπλίνκεν θα τεθεί και το θέμα για τη Γάζα και τα γεγονότα που προκάλεσαν την κλιμάκωση της έντασης τις τελευταίες ημέρες.

Σύμφωνα με το στο OPEN, τα θέματα που θα συζητηθούν μεταξύ Μητσοτάκη – Μπλίνκεν είναι πολλά. Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή και κυρίως στην εμπόλεμη Γάζα και την ανθρωπιστική βοήθεια προς τους αμάχους Παλαιστίνιους είναι ένα από αυτά.

Ένα δεύτερο θέμα είναι οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις καθώς και το αίτημα της χώρας για την αγορά των F-35. Για το ζήτημα αυτό, οι ΗΠΑ έχουν διασυνδέσει το θέμα με το αίτημα που έχει υποβάλει η Τουρκία για την αγορά αμερικανικών F-16, το οποίο ωστόσο είναι παγωμένο λόγω των καθυστερήσεων της Άγκυρας για την ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ. Και αυτό θα είναι και το βασικό θέμα που θα απασχολήσει τη συνάντηση του κ. Μπλίνκεν με τον κ. Φιντάν.

Η Αθήνα ωστόσο σημειώνεται, πως δεν θέλει να υπάρχει αυτή η σύνδεση των F-35 με τα F-16 τονίζοντας πως είναι διαφορετικά αιτήματα.

Σημειώνεται πως μετά την κατ’ ιδίαν συνάντηση Μητσοτάκη – Μπλίνκεν θα ακολουθήσει συνάντηση εργασίας, στην οποία θα συμμετάσχουν ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, η υφυπουργός Εξωτερικών Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου, η διευθύντρια του διπλωματικού γραφείου του Πρωθυπουργού, πρέσβης Άννα Μαρία Μπούρα και η ειδική σύμβουλος Διεθνούς Πολιτικής και Δημόσιας Διπλωματίας του Πρωθυπουργού Αριστοτελία Πελώνη.

Ο Άντονι Μπλίνκεν αναχώρησε την Πέμπτη από την Ουάσιγκτον για μια περιοδεία που θα έχει στο επίκεντρο την προώθηση των πρωτοβουλιών της αμερικανικής διπλωματίας για τον πόλεμο στη Γάζα.

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ θα επισκεφτεί το Ισραήλ και τη Δυτική Όχθη, καθώς και την Τουρκία, την Ελλάδα, την Ιορδανία, το Κατάρ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τη Σαουδική Αραβία και την Αίγυπτο.

• Ο Άντονι Μπλίνκεν (Antony J. Blinken) θα ταξιδέψει στην Κωνσταντινούπολη, στην Κρήτη, στο Αμμάν της Ιορδανίας, στη Ντόχα του Κατάρ, στο Άμπου Ντάμπι των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, στην Al ‘Ula της Σαουδικής Αραβίας, στο Τελ Αβίβ, στη Δυτική Όχθη και στο Κάιρο από τις 4 μέχρι τις 11 Ιανουαρίου 2024, αναφέρει ανακοίνωση του εκπροσώπου του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Γιατί είναι σημαντική η συνάντηση Μητσοτάκη με Μπλίνκεν

Η συνάντηση του Άντονι Μπλίνκεν με τον Κυριάκο Μητσοτάκη αναμένεται να γίνει στα Χανιά.

Για τις ΗΠΑ είναι ιδιαίτερα σημαντικό η Τουρκία πει το «ναι» στην ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ, κάτι που έχει συνδεθεί με την προμήθεια των νέων F-16 και την αναβάθμιση των παλιών που έχει αιτηθεί η Άγκυρα. Η Ουάσιγκτον φαίνεται να έχει βάλει παρασκηνιακά στο τραπέζι του παζαριού και την απαντητική επιστολή στο ελληνικό αίτημα για τα F-35. 

Μία απάντηση που οι πληροφορίες την ήθελαν να φτάνει στην Αθήνα πριν τις εκλογές, στην εξέλιξη των πραγμάτων συνδέθηκαν με τις τουρκικές εκλογές και την ομαλή ολοκλήρωση των διαδικασιών σε Ελλάδα και Τουρκία και τελικά ακόμα αναμένεται. 

Το ζήτημα δείχνει να μπαίνει για μία ακόμα φορά σε διαπραγμάτευση, και το εξοπλιστικό πρόγραμμα της Ελλάδας να αξιοποιείται, έστω και παρασκηνιακά ως μοχλός πίεσης στην Άγκυρα.

• «Έτσι, όπως είπα στην εισαγωγική μου τοποθέτηση, η Ελλάδα είναι ένας σημαντικός σύμμαχος στο ΝΑΤΟ και (ο Άντονι Μπλίνκεν) ανυπομονεί να την επισκεφθεί για να μιλήσει για την υποστήριξη της Ελλάδας στην Ουκρανία, η οποία υφίσταται από την αρχή της σύγκρουσης, τη διασφάλιση της περιφερειακής θαλάσσιας ασφάλειας και επιπλέον θα υπάρχουν άλλα θέματα για τα οποία θα μιλήσουμε και για τα οποία είμαι βέβαιος ότι θα γνωστοποιηθούν στη συνέχεια», τόνισε ο κ. Μίλερ.

Ο Άντονι Μπλίνκεν θα αναχωρήσει την Πέμπτη από την Ουάσιγκτον για μια περιοδεία που θα έχει στο επίκεντρο τη προώθηση των πρωτοβουλιών της αμερικανικής διπλωματίας για τον πόλεμο στη Γάζα.

• Από την πλευρά του, ο Άντονι Μπλίνκεν θα τονίσει την ανάγκη να αποφευχθεί μια διάχυση της σύγκρουσης σε περιφερειακό επίπεδο και θα συζητήσει συγκεκριμένα βήματα που μπορούν να κάνουν οι διάφορες πλευρές στην περιοχή ώστε να αποφευχθεί μια γενίκευση της κρίσης.

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών θα συζητήσει τα άμεσα μέτρα που μπορούν να ληφθούν για την αύξηση της ανθρωπιστικής βοήθειας προς τη Γάζα και τις προσπάθειες για την επιστροφή των εναπομεινάντων ομήρων που κρατούνται από την Χαμάς.

Ο κ. Μίλερ σημειώνει ότι καθ’ όλη τη διάρκεια του ταξιδιού του, ο Αμερικανός υπουργός θα υπογραμμίσει τη σημασία της προστασίας της ζωής των αμάχων στο Ισραήλ και τη Δυτική Όχθη και τη Γάζα, θα προσπαθήσει να εξασφαλίσει την απελευθέρωση όλων των υπολοίπων ομήρων και θα τονίσει “την κοινή μας δέσμευση για τη διευκόλυνση της αυξημένης, διαρκούς παράδοσης ανθρωπιστικής βοήθειας που σώζει ζωές σε πολίτες στη Γάζα και την επανέναρξη των βασικών υπηρεσιών, αλλά και τη διασφάλιση ότι οι Παλαιστίνιοι δεν θα εκτοπίζονται βίαια από τη Γάζα”.

• Ο κ. Μπλίνκεν θα συζητήσει επίσης τους επείγοντες μηχανισμούς για τον περιορισμό της βίας, τη μείωση της ρητορικής και των περιφερειακών εντάσεων, συμπεριλαμβανομένης της αποτροπής επιθέσεων των Χούτι εναντίον της εμπορικής ναυτιλίας στην Ερυθρά Θάλασσα και την αποφυγή της κλιμάκωσης στον Λίβανο.

Ο υπουργός θα επιβεβαιώσει τη δέσμευση των ΗΠΑ να συνεργαστούν με τους εταίρους τους για να θέσουν τις απαραίτητες προϋποθέσεις για την ειρήνη στη Μέση Ανατολή, η οποία περιλαμβάνει ολοκληρωμένα, απτά βήματα προς την υλοποίηση ενός μελλοντικού παλαιστινιακού κράτους δίπλα στο κράτος του Ισραήλ, μέσα σε καθεστώς ειρήνης όσο και ασφάλειας.

Στον Λίβανο ο Μπορέλ

Στη Μέση Ανατολή θα βρεθεί και ο επικεφαλής της ευρωπαϊκή διπλωματίας, ο οποίος άσκησε σφοδρή κριτική στις δηλώσεις Ισραηλινών υπουργών, οι οποίοι εισηγούνται τον εκτοπισμό των Παλαιστινίων από τη Λωρίδα της Γάζας.

Ο Ζοζέπ Μπορέλ, που θα επισκεφθεί τον Λίβανο την Παρασκευή, έγραψε στο Χ (πρώην Twitter):

Καταδικάζω σθεναρά τις εμπρηστικές και ανεύθυνες δηλώσεις των Ισραηλινών υπουργών Μπεν Γκβιρ και Σμότριτς, που συκοφαντούν τον παλαιστινιακό πληθυσμό της Γάζας και καλούν να υπάρξει μαζική φυγή του. Οι εξαναγκαστικοί εκτοπισμοί απαγορεύονται αυστηρά ως κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου και οι λέξεις έχουν σημασία».

I strongly condemn the inflammatory & irresponsible statements by Israeli ministers Ben Gvir & Smotrich slandering the Palestinian population of Gaza & calling for a plan for their emigration.
Forced displacements are strictly prohibited as a grave violation of IHL & words matter

— Josep Borrell Fontelles (@JosepBorrellF) January 3, 2024

Επίσης, εξέφρασε τα συλλυπητήριά του στην κυβέρνηση της Τεχεράνης για τη διπλή βομβιστική επίθεση την οποία χαρακτήρισε τρομοκρατική. «Καταδίκασα αυτή την τρομοκρατική επίθεση με τον πλέον σθεναρό τρόπο κι εξέφρασα αλληλεγγύη προς τον ιρανικό λαό», ανακοίνωσε επίσης μέσω Χ.

Κίνδυνος επέκτασης του πολέμου

Το προηγούμενο διάστημα, οι εχθροπραξίες στα σύνορα Ισραήλ-Λιβάνου μεταξύ του ισραηλινού στρατού και της Χεζμπολάχ, οι επιθέσεις σε πλοία από τους Χούθι της Υεμένης στην Ερυθρά Θάλασσα και προειδοποιήσεις από το Ιράν, είχαν ευλόγως δημιουργήσει ανησυχία για το κίνδυνο ο πόλεμος να διαχυθεί σε όλη τη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, δύο περιστατικά έχουν πυροδοτήσει τον φόβο ότι αυτή η κλιμάκωση δεν είναι πολύ μακριά.

• Ήταν η δολοφονία, την Τετάρτη, σε προάστιο της Βηρυτού, προπύργιο της Χεζμπολάχ, του Νο2 της Χαμάς Σάλεχ αλ Αρούρι, σε επίθεση με drone, αλλά και η διπλή έκρηξη στην Κερμάν, στο νότιο Ιράν, που κόστισε τη ζωή πάνω από 100 εκατό ανθρώπους, ενώ τραυματίστηκαν πάνω από 200, ενώ πήγαιναν σε νεκροταφείο για να τιμήσουν τη μνήμη του Κασέμ Σουλεϊμανί, που δολοφονήθηκε πριν από τέσσερα χρόνια.

Ιρανοί αξιωματούχοι, αλλά και η Χεζμπολάχ, κατηγορούν το Ισραήλ ότι βρίσκεται πίσω από τη δολοφονία του Σάλεχ Αλ Αρούρι, αλλά και για τη διπλή βομβιστική επίθεση στον τάφο του Κασέμ Σουλεϊμανί, ενώ επιρρίπτουν ευθύνες και στις ΗΠΑ, των ισχυρότερων συμμάχων του Ισραήλ.

Μέχρι στιγμής, η κυβέρνηση του Ισραήλ αποφεύγει να σχολιάσει τις κατηγορίες, παρά το γεγονός ότι αξιωματούχος του αμερικανικού υπουργείου Άμυνας είπε πως το πλήγμα εναντίον του Σάλεχ αλ Αρούρι ήταν «ισραηλινό». Ωστόσο, ο Μάθιου Μίλερ, εκπρόσωπος του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών, χαρακτήρισε «παράλογη» την ιδέα πως το Ισραήλ ή οι ΗΠΑ ευθύνονται για τη διπλή βομβιστική επίθεση στην Κερμάν.

Απειλές από το Ιράν – συναγερμός στο Ισραήλ

Ο αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ανώτατος ηγέτης της Ισλαμικής Δημοκρατίας, διεμήνυσε πως θα υπάρξει «πολύ σκληρή» ανταπόδοση για τη διπλή βομβιστική επίθεση στην Κερμάν. Από τη δική του πλευρά, ο ηγέτης της Χεζμπολάχ, Χασάν Νασράλα, δήλωσε ότι «δεν φοβόμαστε τον πόλεμο» και προειδοποίησε το Ισραήλ εναντίον κάθε νέας κλιμάκωσης.

«Μέχρι στιγμής, εμπλεκόμαστε σε μάχες στο μέτωπο με λελογισμένο τρόπο», είπε, αλλά πρόσθεσε: «Αν ο εχθρός εξαπολύσει πόλεμο εναντίον του Λιβάνου, θα πολεμήσουμε χωρίς όρια, χωρίς περιορισμούς και χωρίς σύνορα».

Στο Ισραήλ, όλα δείχνουν ότι ο στρατός προετοιμάζεται για ενδεχόμενη σύγκρουση ευρείας κλίμακας στα σύνορα με τον Λίβανο. Ο αρχηγός του γενικού επιτελείου Χερτσί Χαλεβί δήλωσε πως οι δυνάμεις του βρίσκονται σε κατάσταση συναγερμού στα σύνορα με τον Λίβανο. «Πιστεύω ότι η προετοιμασία μας βρίσκεται στο μέγιστο επίπεδο», είπε, προσθέτοντας πως υπάρχουν «ευκαιρίες» για να υπάρξει «σημαντική αλλαγή» στην περιοχή.

• Στη διάρκεια της νύχτας της Τετάρτης προς Πέμπτη συνεχίστηκαν με την ίδια ένταση οι αεροπορικοί βομβαρδισμοί στη Λωρίδα της Γάζας, κυρίως στις πόλεις Χαν Γιούνις, στον νότο, και Ντέιρ αλ Μπάλα, στα κεντρικά, με αναφορές και πάλι για πολλούς νεκρούς.

Ταυτόχρονα, οι κάτοικοι της Γάζας βρίσκονται αντιμέτωποι με μεγάλες ελλείψεις τροφίμων, νερού, καυσίμων και φαρμάκων, ενώ η ανθρωπιστική βοήθεια συνεχίζει να φθάνει με το σταγονόμετρο παρά την πρόσφατη απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.