Νωρίτερα οι πληροφορίες ανέφεραν ότι μετά το πόρισμα καταπέλτη για το μπλακ άουτ στο FIR ο υπουργός Μεταφορών Χρίστος Δήμας είχε προαναγγείλει ουσιαστικά ότι θα ζητήσει την παραίτηση του επικεφαλής της ΥΠΑ. Ο Γιώργος Σαουνάτσος, είχε αναλάβει τη θέση τον Μάρτιο του 2024 με πενταετή θητεία, όντας υπεύθυνος για θέματα ασφάλειας πτήσεων, εκσυγχρονισμού συστημάτων και ανάπτυξης αεροδρομίων.

Ο ίδιος ο κ. Δήμας μιλώντας στη Βουλή πάντως χαρακτήρισε ως περιστατικό «χαμηλής διακινδύνευσης» το πολύωρο black out των συστημάτων ασφάλειας της εναέριας κυκλοφορίας υποστηρίζοντας ότι δεν κινδύνευσε καμία από τις πτήσεις που εκείνη την ώρα βρίσκονταν εντός του ελληνικού FIR.

Ο κ. Δήμας αν και παραδέχθηκε στην Βουλή ότι τα συστήματα της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας είναι «παλαιά» και εμφανίζουν προβλήματα «χωρητικότητας» έσπευσε να διευκρινίσει ότι «είναι λειτουργικά». «Ο διοικητής για την κυβερνοασφάλεια είπε ότι δεν τέθηκε ζήτημα ασφάλειας. Ο Πρόεδρος ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας λέει ότι δεν τέθηκε ζήτημα ασφάλειας των πτήσεων» ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Δήμας απαντώντας σε επίκαιρη ερώτηση της κυρίας Ζωής Κωνσταντοπούλου για να προσθέσει στην συνέχεια:

«Τα συστήματα είναι παλαιά, πολλών χρόνων. Όλοι συμφωνούν όμως ότι είναι λειτουργικά. Το πρόβλημα είναι πρόβλημα χωρητικότητας. Το αεροδρόμιο του Μονάχου που θεωρείται δίδυμο με το αεροδρόμιο “ Ελ. Βενιζέλος” έχει πιο σύγχρονα συστήματα αεροναυτιλίας και μεγαλύτερη χωρητικότητα. Το θέμα λοιπόν είναι θέμα χωρητικότητας».

Ο υπουργός συνέχισε λέγοντας ότι σε συνεργασία με την αρμόδια Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Eurocontrol υλοποιείται «ολιστικό σχέδιο δράσης για την αναβάθμιση όλων των συστημάτων. Στελεχώνουνε διαρκώς την Υπηρεσία πολιτικής αεροπορίας ενώ πρόσφατα συμφωνήσαμε να αναλάβει καθήκοντα τεχνικού συμβούλου το Eurocontrol». Παράλληλα, είπε ότι θα συγκροτηθεί ειδική ομάδα διαχείρισης κρίσεων με στελέχη της ΥΠΑ και του ΟΤΕ για να μην επαναληφθούν αντίστοιχα περιστατικά.

Τι αναφέρει το πόρισμα

Αν και η επιτροπή παραδέχεται πως δεν είχε στη διάθεσή της τα πλήρη στοιχεία για να διακριβώσει τι συνέβη, λόγω «έλλειψης αρχείων καταγραφής λειτουργίας και ιχνηλάτησης σφαλμάτων», το πόρισμα για το πρόσφατο μπλακ αουτ στο FIR Αθηνών (Κυριακή 4 Ιανουαρίου 2026) φαίνεται να επιρρίπτει το μεγαλύτερο μέρος των ευθυνών για τον διεθνή διασυρμό της χώρας στην Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ).

Ωστόσο, το πόρισμα αποδίδει μέρος της ευθύνης και στον τηλεπικοινωνιακό πάροχο, δηλαδή τον ΟΤΕ, λέγοντας ότι υπήρξε καθυστέρηση στην κατανόηση του προβλήματος. Μιλά για υποδομές «παρωχημένης τεχνολογίας», «εκτός υποστήριξης από τον κατασκευαστή» και χωρίς «ουσιαστικές εγγυήσεις λειτουργίας» στις οποίες υποδομές στηρίζεται από το 2019 η αεροναυτιλία στο FIR Αθηνών.

Οπως αναφέρεται, το σύστημα τηλεπικοινωνιών που είχε τεθεί εκτός λειτουργίας λίγο πριν από τις 9 το πρωί επανήλθε με ενέργειες του ΟΤΕ έπειτα από 8 ώρες. Στο ενδιάμεσο χρονικό διάστημα και ενώ οι αεροελεγκτές αγωνιούσαν να μην υπάρξει κάποια εμπλοκή στον αέρα, το κέντρο λειτουργίας δικτύου του ΟΤΕ «έβλεπε τα τηλεπικοινωνιακά κυκλώματα ως λειτουργικά»!!!

Για το πώς μπορεί να συνέβαινε κάτι τέτοιο, η εξήγηση που δίνει το πόρισμα συνδέεται με το επίπεδο συνεργασίας «μεταξύ των τεχνικών της ΥΠΑ και αυτών του ΟΤΕ», το οποίο χαρακτηρίζει ως «μακράν του βέλτιστου». Χρειάζεται, πάντως, να ξαναδιαβάσει κανείς το κείμενο του πορίσματος για να καταλάβει πως οι σχέσεις των τεχνικών ΥΠΑ και ΟΤΕ ήταν κακές και δεν επέτρεψαν να υπάρξει κατανόηση του προβλήματος νωρίτερα. Οπως χαρακτηριστικά αναφέρεται, «η συνεργασία είναι κάτι που μπορεί και επιβάλλεται να βελτιωθεί δραστικά για να μπορέσουν να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα που δημιουργεί η παλαιότητα του συστήματος».

Ο υπουργός Μεταφορών Χρίστος Δήμας επικαλείται το Σχέδιο Δράσης της Κομισιόν όποτε εκδίδεται κάποια ανακοίνωση από την πλευρά των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας, που διαμαρτύρονται συνεχώς για τα παρωχημένης τεχνολογίας συστήματα και την ανικανότητα της διοίκησης να προχωρήσει στην εγκατάσταση των πιο σύγχρονων, παρά το γεγονός ότι εισπράττονται ετησίως εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ από τα τέλη υπερπτήσης των αεροπορικών εταιρειών.

Το χρονικό της κατάρρευσης των τηλεπικοινωνιακών συστημάτων, όπως καταγράφεται στο πόρισμα:

• Στις 08.58 τοπική ώρα, ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας των Κέντρων Ελέγχου Περιοχής Αθηνών-Μακεδονίας (ΚΕΠΑΘΜ) ανέφεραν μπλοκάρισμα συχνοτήτων και αδυναμία πραγματοποίησης κλήσεων σε διάφορες γραμμές, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό. Οι επικοινωνίες εδάφους εδάφους και οι γραμμές επικοινωνίας SUR αντιμετώπισαν παρόμοια προβλήματα με κυκλώματα εκτός σύνδεσης για άγνωστους λόγους. Το μπλοκάρισμα των συχνοτήτων φάνηκε να εξαπλώνεται σε όλη τη χώρα χωρίς καμία ένδειξη της αιτίας.
• Στις 09.33 επιβλήθηκε αναστολή όλων των απογειώσεων.
• Περίπου στις 09.50 επιβλήθηκε μηδενική χωρητικότητα (zero rate) στα ΚΕΠΑΘΜ (FIR Αθηνών) προκειμένου να εξομαλυνθεί η κατάσταση.
• Στις 12.02 τοπική ώρα, ξεκινά μια σταδιακή αποκατάσταση σε κάποιες περιοχές του εναέριου χώρου, αλλά τα προβλήματα επικοινωνίας συνεχίζονται.
• «Αιφνίδια, στις 16.55 τοπική ώρα, όλες οι συχνότητες και οι τηλεφωνικές γραμμές κατέστησαν και πάλι διαθέσιμες».

Ενώ όμως στην καταγραφή αναφέρεται ότι η αποκατάσταση έγινε «αιφνίδια», σε άλλα σημεία του πορίσματος είναι ξεκάθαρο ότι αυτό συνέβη ύστερα από παρεμβάσεις του τηλεπικοινωνιακού παρόχου, δηλαδή του ΟΤΕ. Υπενθυμίζεται ότι εκείνη την Κυριακή, ο ΟΤΕ είχε από νωρίς ανακοινώσει ότι δεν διαπίστωνε πρόβλημα στα τηλεπικοινωνιακά κυκλώματα που παρέχει, ενώ από την πλευρά της ΥΠΑ η αιτία εντοπιζόταν ακριβώς σε αυτά.

Το πόρισμα μένει κάπου στη μέση, αναφέροντας ότι η «κατάληψη/μπλοκάρισμα των συχνοτήτων (έντονος συνεχής θόρυβος)» συνδέεται με «ταυτόχρονες δυσλειτουργίες σε τηλεπικοινωνιακά κυκλώματα εδάφους εδάφους και επιμέρους ζεύξεις δεδομένων».

Αυτός ο «ψηφιακός θόρυβος» αναφέρεται παρακάτω ότι «προκλήθηκε λόγω αποσυγχρονισμού σε πλειάδα ετερογενών διατάξεων/διεπαφών που καταλήγουν στις εγκαταστάσεις των ΚΕΠΑΘΜ, με αποτέλεσμα την ακούσια ενεργοποίηση/συνεχή εκπομπή κρίσιμου αριθμού πομπών και την υποβάθμιση/διακοπή κρίσιμων τηλεπικοινωνιακών διασυνδέσεων».

Η καμπάνα εις βάρος της ΥΠΑ αλλά και του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών ηχεί αμέσως παρακάτω: «Το υφιστάμενο σύστημα Επικοινωνιών Φωνής (VCS – Voice Communication System) της ΥΠΑ και κρίσιμες τηλεπικοινωνιακές υποδομές που χρησιμοποιούνται για την υποστήριξή της βασίζονται σε παρωχημένη τεχνολογία (SDH – Synchronous Digital Hierarchy) που είναι εκτός υποστήριξης από τον κατασκευαστή, χωρίς δυνατότητα παροχής ουσιαστικών εγγυήσεων λειτουργίας»!!! Προστίθεται ακόμη ότι ο «ΟΤΕ έχει ενημερώσει σχετικά την ΥΠΑ από το 2019, η οποία θα πρέπει να προβεί σε άμεση μετάβαση σε ευρυζωνική/IP αρχιτεκτονική».

Το πόρισμα καταλήγει και σε πέντε συστάσεις, τις οποίες καλούνται όμως να εφαρμόσουν πρόσωπα που είναι υπεύθυνα για το φιάσκο της προπερασμένης Κυριακής:

(α) Επίσπευση της μετάβασης σε τεχνολογία VoIP (Voice over IP), με την ολοκλήρωση των διαδικασιών προμήθειας – εγκατάστασης και θέσης σε επιχειρησιακή λειτουργία του νέου VCS/RCS (Voice Communication System / Radio Communication System) και των 495 νέων πομποδεκτών. Πρόκειται για δύο διαγωνισμούς, συνολικής αξίας που δεν ξεπερνά τα 10 εκατομμύρια ευρώ, που εκκρεμούσαν επί σειρά ετών λόγω λανθασμένων χειρισμών.

(β) Θεσμοθέτηση σταθερού κοινού μηχανισμού άμεσης απόκρισης ΥΠΑ–ΟΤΕ και τυποποιημένων διαδικασιών κρίσεων με δοκιμές/εκπαίδευση υπό εποπτεία ΑΠΑ.

(γ) Ενίσχυση με τηλεμετρία/τηλεχειρισμό και δυνατότητα εκτέλεσης από άκρο σε άκρο διαγνωστικών ελέγχων στα κομβικά σημεία.

(δ) Ενίσχυση εποπτείας ραδιοφάσματος από την Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών (ΕΕΤΤ) για έγκαιρο εντοπισμό παρεμβολών/ανωμαλιών. Η «Εφ.Συν.» είχε από την πρώτη μέρα τονίσει πόσο συνέβαλε στη βλάβη η έλλειψη συστήματος εποπτείας του φάσματος συχνοτήτων καθώς η ΕΕΤΤ είχε προκηρύξει διαγωνισμό, αλλά το έργο απεντάχθηκε από το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης.

(ε) Μετεγκατάσταση του ΚΕΠΑΘΜ σε καταλληλότερο περιβάλλον, με στόχο τη μείωση συστημικών επιχειρησιακών κινδύνων και εξαρτήσεων ώστε να διασφαλιστεί η αδιάλειπτη και ασφαλής παροχή υπηρεσιών αεροναυτιλίας. Σήμερα το ΚΕΠΑΘΜ στεγάζεται στο πρώην αεροδρόμιο Ελληνικού, οπότε η σύσταση για την απομάκρυνσή του εξυπηρετεί και τις επιδιώξεις του επενδυτή στον Μητροπολιτικό Πόλο.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες μετά το πόρισμα καταπέλτη για το μπλακ άουτ στο FIR ο υπουργός είχε προαναγγείλει ότι θα αναζητηθούν οι ευθύνες και συγκεκριμένα αυτές που αναλογούν στην ΥΠΑ. Στο πλαίσιο αυτό, θα ζητηθεί η παραίτηση εντός της ημέρας με τα καθήκοντα του κ. Σαουνάτσου να τα αναλαμβάνει ένας από τους υποδιοικητές της ΥΠΑ.

Ο Γιώργος Σαουνάτσος, είχε αναλάβει τη θέση τον Μάρτιο του 2024 με πενταετή θητεία, όντας υπεύθυνος για θέματα ασφάλειας πτήσεων, εκσυγχρονισμού συστημάτων και ανάπτυξης αεροδρομίων.

Το πόρισμα-κόλαφος

Υπενθυμίζεται ότι τα παρωχημένα συστήματα επικοινωνιών που εξακολουθούν να στηρίζουν τη διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας στην Ελλάδα βρέθηκαν στο επίκεντρο του πορίσματος για την αναστολή λειτουργίας του FIR Αθηνών την Κυριακή 4 Ιανουαρίου 2026.

Η επιτροπή συγκροτήθηκε με απόφαση του υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, με σκοπό να αποσαφηνιστούν τα ακριβή αίτια του προβλήματος που παρουσιάστηκε σε συχνότητες του FIR Αθηνών.

Η Επιτροπή αναγνώρισε ως εμπλεκόμενους φορείς την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) και τον Οργανισμό Τηλεπικοινωνιών Ελλάδος (ΟΤΕ), από τους οποίους ζήτησε και έλαβε επίσημη αναφορά των δράσεών τους, ενώ αξιολόγησε και τις πληροφορίες που έλαβε από συνεντεύξεις με στελέχη των δύο οργανισμών.

Σύμφωνα με την έκθεση των εμπειρογνωμόνων: το συμβάν οφείλεται σε «ψηφιακό θόρυβο», ο οποίος προκλήθηκε λόγω αποσυγχρονισμού σε πλειάδα ετερογενών διατάξεων/διεπαφών που καταλήγουν στις εγκαταστάσεις των ΚΕΠΑΘΜ, με αποτέλεσμα την ακούσια ενεργοποίηση/συνεχή εκπομπή κρίσιμου αριθμού πομπών και την υποβάθμιση/διακοπή κρίσιμων τηλεπικοινωνιακών διασυνδέσεων. Η πλήρης επαναφορά επετεύχθη κατόπιν επανασυγχρονισμού/επανεκκινήσεων που ακολούθησαν την επαναδρομολόγηση κίνησης στο δίκτυο κορμού.

Δήμας: Παλαιά αλλά λειτουργικά τα συστήματα

Εν τω μεταξύ, ως περιστατικό «χαμηλής διακινδύνευσης» χαρακτήρισε το πολύωρο black out των συστημάτων ασφάλειας της εναέριας κυκλοφορίας ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστος Δήμας υποστηρίζοντας ότι δεν κινδύνευσε καμία από τις πτήσεις που εκείνη την ώρα βρίσκονταν εντός του ελληνικού FIR.

Ο κ. Δήμας αν και παραδέχθηκε στην Βουλή ότι τα συστήματα της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας είναι «παλαιά» και εμφανίζουν προβλήματα «χωρητικότητας» έσπευσε να διευκρινίσει ότι «είναι λειτουργικά». «Ο διοικητής για την κυβερνοασφάλεια είπε ότι δεν τέθηκε ζήτημα ασφάλειας. Ο Πρόεδρος ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας λέει ότι δεν τέθηκε ζήτημα ασφάλειας των πτήσεων» ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Δήμας απαντώντας σε επίκαιρη ερώτηση της κυρίας Ζωής Κωνσταντοπούλου για να προσθέσει στην συνέχεια: «Τα συστήματα είναι παλαιά, πολλών χρόνων. Όλοι συμφωνούν όμως ότι είναι λειτουργικά. Το πρόβλημα είναι πρόβλημα χωρητικότητας. Το αεροδρόμιο του Μονάχου που θεωρείται δίδυμο με το αεροδρόμιο “ Ελ. Βενιζέλος” έχει πιο σύγχρονα συστήματα αεροναυτιλίας και μεγαλύτερη χωρητικότητα. Το θέμα λοιπόν είναι θέμα χωρητικότητας».

Ο υπουργός συνέχισε λέγοντας ότι σε συνεργασία με την αρμόδια Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Eurocontrol υλοποιείται «ολιστικό σχέδιο δράσης για την αναβάθμιση όλων των συστημάτων. Στελεχώνουνε διαρκώς την Υπηρεσία πολιτικής αεροπορίας ενώ πρόσφατα συμφωνήσαμε να αναλάβει καθήκοντα τεχνικού συμβούλου το Eurocontrol». Παράλληλα, είπε ότι θα συγκροτηθεί ειδική ομάδα διαχείρισης κρίσεων με στελέχη της ΥΠΑ και του ΟΤΕ για να μην επαναληφθούν αντίστοιχα περιστατικά.

Οπως αναφέρεται, το σύστημα τηλεπικοινωνιών που είχε τεθεί εκτός λειτουργίας λίγο πριν από τις 9 το πρωί επανήλθε με ενέργειες του ΟΤΕ έπειτα από 8 ώρες. Στο ενδιάμεσο χρονικό διάστημα και ενώ οι αεροελεγκτές αγωνιούσαν να μην υπάρξει κάποια εμπλοκή στον αέρα, το κέντρο λειτουργίας δικτύου του ΟΤΕ «έβλεπε τα τηλεπικοινωνιακά κυκλώματα ως λειτουργικά»!!!

Για το πώς μπορεί να συνέβαινε κάτι τέτοιο, η εξήγηση που δίνει το πόρισμα συνδέεται με το επίπεδο συνεργασίας «μεταξύ των τεχνικών της ΥΠΑ και αυτών του ΟΤΕ», το οποίο χαρακτηρίζει ως «μακράν του βέλτιστου». Χρειάζεται, πάντως, να ξαναδιαβάσει κανείς το κείμενο του πορίσματος για να καταλάβει πως οι σχέσεις των τεχνικών ΥΠΑ και ΟΤΕ ήταν κακές και δεν επέτρεψαν να υπάρξει κατανόηση του προβλήματος νωρίτερα. Οπως χαρακτηριστικά αναφέρεται, «η συνεργασία είναι κάτι που μπορεί και επιβάλλεται να βελτιωθεί δραστικά για να μπορέσουν να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα που δημιουργεί η παλαιότητα του συστήματος».

Ο υπουργός Μεταφορών Χρίστος Δήμας επικαλείται το Σχέδιο Δράσης της Κομισιόν όποτε εκδίδεται κάποια ανακοίνωση από την πλευρά των ελεγκτών εναέριας κυκλοφορίας, που διαμαρτύρονται συνεχώς για τα παρωχημένης τεχνολογίας συστήματα και την ανικανότητα της διοίκησης να προχωρήσει στην εγκατάσταση των πιο σύγχρονων, παρά το γεγονός ότι εισπράττονται ετησίως εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ από τα τέλη υπερπτήσης των αεροπορικών εταιρειών.

Το χρονικό της κατάρρευσης των τηλεπικοινωνιακών συστημάτων, όπως καταγράφεται στο πόρισμα:

• Στις 08.58 τοπική ώρα, ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας των Κέντρων Ελέγχου Περιοχής Αθηνών-Μακεδονίας (ΚΕΠΑΘΜ) ανέφεραν μπλοκάρισμα συχνοτήτων και αδυναμία πραγματοποίησης κλήσεων σε διάφορες γραμμές, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό. Οι επικοινωνίες εδάφους εδάφους και οι γραμμές επικοινωνίας SUR αντιμετώπισαν παρόμοια προβλήματα με κυκλώματα εκτός σύνδεσης για άγνωστους λόγους. Το μπλοκάρισμα των συχνοτήτων φάνηκε να εξαπλώνεται σε όλη τη χώρα χωρίς καμία ένδειξη της αιτίας.
• Στις 09.33 επιβλήθηκε αναστολή όλων των απογειώσεων.
• Περίπου στις 09.50 επιβλήθηκε μηδενική χωρητικότητα (zero rate) στα ΚΕΠΑΘΜ (FIR Αθηνών) προκειμένου να εξομαλυνθεί η κατάσταση.
• Στις 12.02 τοπική ώρα, ξεκινά μια σταδιακή αποκατάσταση σε κάποιες περιοχές του εναέριου χώρου, αλλά τα προβλήματα επικοινωνίας συνεχίζονται.
• «Αιφνίδια, στις 16.55 τοπική ώρα, όλες οι συχνότητες και οι τηλεφωνικές γραμμές κατέστησαν και πάλι διαθέσιμες».

Ενώ όμως στην καταγραφή αναφέρεται ότι η αποκατάσταση έγινε «αιφνίδια», σε άλλα σημεία του πορίσματος είναι ξεκάθαρο ότι αυτό συνέβη ύστερα από παρεμβάσεις του τηλεπικοινωνιακού παρόχου, δηλαδή του ΟΤΕ. Υπενθυμίζεται ότι εκείνη την Κυριακή, ο ΟΤΕ είχε από νωρίς ανακοινώσει ότι δεν διαπίστωνε πρόβλημα στα τηλεπικοινωνιακά κυκλώματα που παρέχει, ενώ από την πλευρά της ΥΠΑ η αιτία εντοπιζόταν ακριβώς σε αυτά.

Το πόρισμα μένει κάπου στη μέση, αναφέροντας ότι η «κατάληψη/μπλοκάρισμα των συχνοτήτων (έντονος συνεχής θόρυβος)» συνδέεται με «ταυτόχρονες δυσλειτουργίες σε τηλεπικοινωνιακά κυκλώματα εδάφους εδάφους και επιμέρους ζεύξεις δεδομένων».

Αυτός ο «ψηφιακός θόρυβος» αναφέρεται παρακάτω ότι «προκλήθηκε λόγω αποσυγχρονισμού σε πλειάδα ετερογενών διατάξεων/διεπαφών που καταλήγουν στις εγκαταστάσεις των ΚΕΠΑΘΜ, με αποτέλεσμα την ακούσια ενεργοποίηση/συνεχή εκπομπή κρίσιμου αριθμού πομπών και την υποβάθμιση/διακοπή κρίσιμων τηλεπικοινωνιακών διασυνδέσεων».

Η καμπάνα εις βάρος της ΥΠΑ αλλά και του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών ηχεί αμέσως παρακάτω: «Το υφιστάμενο σύστημα Επικοινωνιών Φωνής (VCS – Voice Communication System) της ΥΠΑ και κρίσιμες τηλεπικοινωνιακές υποδομές που χρησιμοποιούνται για την υποστήριξή της βασίζονται σε παρωχημένη τεχνολογία (SDH – Synchronous Digital Hierarchy) που είναι εκτός υποστήριξης από τον κατασκευαστή, χωρίς δυνατότητα παροχής ουσιαστικών εγγυήσεων λειτουργίας»!!! Προστίθεται ακόμη ότι ο «ΟΤΕ έχει ενημερώσει σχετικά την ΥΠΑ από το 2019, η οποία θα πρέπει να προβεί σε άμεση μετάβαση σε ευρυζωνική/IP αρχιτεκτονική».

Το πόρισμα καταλήγει και σε πέντε συστάσεις, τις οποίες καλούνται όμως να εφαρμόσουν πρόσωπα που είναι υπεύθυνα για το φιάσκο της προπερασμένης Κυριακής:

(α) Επίσπευση της μετάβασης σε τεχνολογία VoIP (Voice over IP), με την ολοκλήρωση των διαδικασιών προμήθειας – εγκατάστασης και θέσης σε επιχειρησιακή λειτουργία του νέου VCS/RCS (Voice Communication System / Radio Communication System) και των 495 νέων πομποδεκτών. Πρόκειται για δύο διαγωνισμούς, συνολικής αξίας που δεν ξεπερνά τα 10 εκατομμύρια ευρώ, που εκκρεμούσαν επί σειρά ετών λόγω λανθασμένων χειρισμών.

(β) Θεσμοθέτηση σταθερού κοινού μηχανισμού άμεσης απόκρισης ΥΠΑ–ΟΤΕ και τυποποιημένων διαδικασιών κρίσεων με δοκιμές/εκπαίδευση υπό εποπτεία ΑΠΑ.

(γ) Ενίσχυση με τηλεμετρία/τηλεχειρισμό και δυνατότητα εκτέλεσης από άκρο σε άκρο διαγνωστικών ελέγχων στα κομβικά σημεία.

(δ) Ενίσχυση εποπτείας ραδιοφάσματος από την Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών (ΕΕΤΤ) για έγκαιρο εντοπισμό παρεμβολών/ανωμαλιών. Η «Εφ.Συν.» είχε από την πρώτη μέρα τονίσει πόσο συνέβαλε στη βλάβη η έλλειψη συστήματος εποπτείας του φάσματος συχνοτήτων καθώς η ΕΕΤΤ είχε προκηρύξει διαγωνισμό, αλλά το έργο απεντάχθηκε από το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης.

(ε) Μετεγκατάσταση του ΚΕΠΑΘΜ σε καταλληλότερο περιβάλλον, με στόχο τη μείωση συστημικών επιχειρησιακών κινδύνων και εξαρτήσεων ώστε να διασφαλιστεί η αδιάλειπτη και ασφαλής παροχή υπηρεσιών αεροναυτιλίας. Σήμερα το ΚΕΠΑΘΜ στεγάζεται στο πρώην αεροδρόμιο Ελληνικού, οπότε η σύσταση για την απομάκρυνσή του εξυπηρετεί και τις επιδιώξεις του επενδυτή στον Μητροπολιτικό Πόλο.

Όπως ενημερώνει η εταιρεία, από τις 09:35 έως τις 12:20 ανεστάλη πλήρως η εκτέλεση όλων των πτήσεων από και προς τα ελληνικά αεροδρόμια. Κατά το διάστημα 12:20 – 18:00 επετράπησαν μόλις 35 κινήσεις αεροσκαφών ανά ώρα στο σύνολο του FIR Αθηνών, έναντι κανονικής χωρητικότητας περίπου 180 κινήσεων, δηλαδή κάτω από το 20% της συνήθους επιχειρησιακής δυναμικότητας. Η σταδιακή επαναφορά της χωρητικότητας του εναέριου χώρου ξεκίνησε λίγο πριν τις 18:00.

Ως αποτέλεσμα των περιορισμών αυτών, καταγράφηκαν ιδιαίτερα μεγάλες καθυστερήσεις, ενώ, σύμφωνα με την AEGEAN, έχουν ακυρωθεί συνολικά 48 πτήσεις – ποσοστό που αντιστοιχεί περίπου στο 12% του συνολικού πτητικού προγράμματος εσωτερικού και εξωτερικού.

Οι δυσκολίες επιτείνονται από το γεγονός ότι πολλά αεροδρόμια της Δυτικής Ευρώπης κλείνουν τις βραδινές ώρες, επηρεάζοντας περαιτέρω την επιχειρησιακή αλυσίδα.

Η εταιρεία διαβεβαιώνει πως καταβάλλει κάθε δυνατή προσπάθεια για την υποστήριξη των επιβατών της και εκφράζει ειλικρινή συγγνώμη για τις περιπτώσεις όπου δεν είναι δυνατή η πλήρης εξυπηρέτηση, παρά τις προσπάθειες.

Με την προϋπόθεση της πλήρους αποκατάστασης του συστήματος επικοινωνιών της ΥΠΑ, η λειτουργία της AEGEAN αναμένεται να σταθεροποιηθεί από τις πρωινές ώρες της Δευτέρας 5 Ιανουαρίου, μετά την επιστροφή των αεροσκαφών στις βάσεις τους. Η εταιρεία θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά την κατάσταση και να ενημερώνει το επιβατικό κοινό με νεότερες ανακοινώσεις.

Το μεγάλο μπλακ άουτ φέρεται να προκάλεσε βλάβη στον υποσταθμό της Φιλιππούπολης λίγο πριν τις 7:00 το πρωί.

Ήδη η Πυροσβεστική έχει αρχίσει να λαμβάνει για απεγκλωβισμούς και σειρά άλλων προβλημάτων.

Αν και μετά τις 19:00 ώρα Ελλάδας (17:00 Βρετανίας) οι απογειώσεις επανεκκίνησαν, οι καθυστερήσεις συνέχισαν να ταλαιπωρούν επιβάτες και προσωπικό.

Μέχρι τις 19:30, είχαν καταγραφεί τουλάχιστον 45 ακυρώσεις εισερχόμενων πτήσεων και 35 πτήσεις αναχώρησης δεν πραγματοποιήθηκαν, ενώ 16 αεροσκάφη αναγκάστηκαν να προσγειωθούν σε άλλα αεροδρόμια.

Ο οργανισμός NATS, αρμόδιος για τη διαχείριση του εναέριου χώρου στο Ηνωμένο Βασίλειο, επιβεβαίωσε την ύπαρξη τεχνικής βλάβης και περιόρισε προσωρινά τον αριθμό πτήσεων για λόγους ασφαλείας. Λίγο μετά τις 18:30, ανακοίνωσε ότι το πρόβλημα αποκαταστάθηκε, χωρίς ωστόσο να αποκαλύψει τη φύση του.

Επιβάτες περιέγραψαν σκηνές ταλαιπωρίας, καθώς παρέμεναν για ώρες καθηλωμένοι σε αεροπλάνα χωρίς άδεια απογείωσης.

Η Κάρλι Γιανγκ, επιβάτιδα πτήσης από Κεφαλονιά προς Γκάτγουικ, δήλωσε πως το αεροσκάφος της προσγειώθηκε εκτάκτως στο Παρίσι, όπου παραμένει ακινητοποιημένο για πάνω από μία ώρα. «Ο πιλότος μας ενημέρωσε ότι ίσως χρειαστεί να περιμένουμε αρκετά», ανέφερε.

Στο μεταξύ, ο Neil McMahon, στέλεχος της Ryanair, εξαπέλυσε δριμεία επίθεση κατά της διοίκησης της NATS, ζητώντας την άμεση παραίτηση του επικεφαλής Μάρτιν Ρολφς.

«Δεν μάθαμε τίποτα από την κατάρρευση του συστήματος τον Αύγουστο του 2023», δήλωσε χαρακτηριστικά, καλώντας την υπουργό Μεταφορών Χάιντι Αλεξάντερ να τον απομακρύνει για λόγους κακοδιαχείρισης.

Ο Eurocontrol, υπεύθυνος για τον έλεγχο της εναέριας κυκλοφορίας στην ΕΕ, επιβεβαίωσε ότι η εναέρια ζώνη του Λονδίνου είχε τεθεί προσωρινά εκτός λειτουργίας.

Παρά την αποκατάσταση της βλάβης, η ταλαιπωρία συνεχίστηκε για χιλιάδες ταξιδιώτες, ενώ το ενδεχόμενο πολιτικών επιπτώσεων στη διοίκηση της NATS παραμένει ανοιχτό.

Με δεδομένο ότι από τα αεροδρόμια της Βρετανία απογειώνεται ή προσγειώνεται ένα αεροπλάνο ανά 20 – 30 δευτερόλεπτα μπορεί να καταλάβει κανείς το μέγεθος του προβλήματος που έχει προκληθεί.

Κάτι ακόμη που πρέπει να σημειωθεί είναι ότι θα δοθεί προτεραιότητα στις πτήσεις μεγάλων αποστάσεων. «Η κίνηση μεγάλων αποστάσεων είναι συνήθως πάνω από την κίνηση μικρών αποστάσεων, επειδή αυτά τα αεροσκάφη μεγάλων αποστάσεων μεταφέρουν περισσότερους επιβάτες», λέει ειδικός σε θέματα αεροπλοΐας. «Έτσι, θα προσπαθήσουν να προστατεύσουν αυτές τις μεγαλύτερες πτήσεις περισσότερο από τις κοντινές», πρόσθεσε.

Η Κάρλι Γιανγκ ανέφερε ότι η πτήση της έχει αναδρομολογηθεί στο Παρίσι, όπου παραμένει για περισσότερο από μία ώρα. Υποτίθεται ότι θα προσγειωνόταν στο Γκάτγουικ, έχοντας απογειωθεί από την Κεφαλονιά. «Ο πιλότος μας ενημέρωσε ότι μπορεί να χρειαστεί αρκετή αναμονή», πρόσθεσε.

Νωρίτερα ο Eurocontrol, ο οργανισμός ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας σε ολόκληρη την ΕΕ, δήλωσε ότι η περιοχή ελέγχου του Λονδίνου ήταν «προσωρινά μη διαθέσιμη λόγω τεχνικών προβλημάτων».

Ένας εκπρόσωπος της Nats, της εταιρείας ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας που είναι υπεύθυνη για τον εναέριο χώρο της Βρετανίας, αναγνώρισε την ύπαρξη «τεχνικού προβλήματος».

«Ζητούμε συγγνώμη για τυχόν καθυστερήσεις που μπορεί να προκληθούν. Οι μηχανικοί μας εργάζονται σκληρά για να επιλύσουν το πρόβλημα το συντομότερο δυνατό και συνεργαζόμαστε στενά με τις αεροπορικές εταιρείες για να βοηθήσουμε στην ελαχιστοποίηση της διακοπής.

Τα φανάρια δε λειτουργούν ενώ και οι προβολές στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών διακόπηκαν.

BLACKOUT HITS FRANCE. https://t.co/v6cdeT3ePC

— casual-jack (@matt_moebius) May 24, 2025

Οι αρμόδιες υπηρεσίες «εργάζονται αυτή τη στιγμή για την αποκατάσταση του προβλήματος», αναφέρεται σε ανακοίνωση της Περιφέρειας.

Η αιτία της διακοπής ρεύματος, η οποία ξεκίνησε λίγο μετά τις 10:00 π.μ. (0800 GMT), είναι άγνωστη. Ο διαχειριστής του δικτύου, RTE, δήλωσε ότι επηρεάστηκαν 160.000 σπίτια.

Πρόκειται για ένα άτομο, που έχασε τη ζωή του στη συνοικία Carabanchel της Μαδρίτης μετά από πυρκαγιά που προκλήθηκε από κερί, ενώ στη Γαλικία, ένα παντρεμένο ζευγάρι και ο γιος τους πέθαναν από εισπνοή μονοξειδίου του άνθρακα.

Η προειδοποίηση για μπλακ άουτ πριν από δύο μήνες 

Αυτό που αξίζει να διευκρινιστεί είναι ότι αρκετοί μιλούσαν, εδώ και δύο μήνες, για το σενάριο ενός ολικού μπλακ άουτ στην Ιβηρική Χερσόνησο, αποδίδοντας το στις πηγές παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.

Πιο συγκεκριμένα, πριν από δύο μήνες, η μητρική εταιρεία Red Eléctrica προειδοποίησε για τον κίνδυνο «σοβαρών» αποσυνδέσεων λόγω της αύξησης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Σε αυτήν την αποκάλυψη προχώρησε σήμερα η ισπανική El Pais, με αφορμή το μπλακ άουτ που προκάλεσε χάος στη χώρα και στη γειτονική Πορτογαλία.

Όπως αναφέρει το δημοσίευμα, η διακοπή ρεύματος που συγκλόνισε την ιβηρική χερσόνησο τη Δευτέρα δεν ήταν ένα εντελώς άγνωστο σενάριο για τους ειδικούς του κλάδου, οι οποίοι είχαν ήδη προειδοποιήσει δημόσια για ορισμένους κινδύνους που σχετίζονται με τις πηγές παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.

Πριν από δύο μήνες, στην ετήσια έκθεσή του για το 2024, ο διαχειριστής του συστήματος, Red Eléctrica, προειδοποίησε τους επενδυτές του για τον υποθετικό κίνδυνο «διακοπών παραγωγής» που θα μπορούσαν να είναι «σοβαρές» και θα επηρέαζαν σημαντικά την παροχή ηλεκτρικής ενέργειας λόγω της υψηλής διείσδυσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Ανέφερε επίσης τον αντίκτυπο αυτού του γεγονότος «έμμεσα» στη φήμη της εταιρείας.

Η Redeia, η μητρική εταιρεία της Red Eléctrica, εξέδωσε στη συνέχεια προειδοποιήσεις ότι ο συνδυασμός δύο διαδικασιών, που οφείλεται στη μετάβαση στην πράσινη ενέργεια, θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τη σταθερότητα του ηλεκτρικού συστήματος:

• αφενός, η εταιρεία επικαλέστηκε την αύξηση της παραγωγής ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, με μικρές εγκαταστάσεις (όπως αυτές για ιδιοκατανάλωση) και χαμηλότερη ικανότητα προσαρμογής στις διαταραχές.
• η άλλη αναφερόταν στο κλείσιμο συμβατικών μονάδων παραγωγής ενέργειας — άνθρακα, συνδυασμένου κύκλου (μονάδες φυσικού αερίου) και πυρηνικής ενέργειας — γεγονός που συνεπάγεται μειωμένη ανθεκτικότητα του συστήματος έναντι απρόβλεπτων εξάρσεων.

Η συνέχεια είναι γνωστή αν και άκρως ανησυχητική. Η ταλάντωση προκάλεσε κατάρρευση σε ολόκληρο το δίκτυο της Ισπανίας, επηρεάζοντας Πορτογαλία και Γαλλία.

EV's Digital Currency and CBDC not such a good idea after all is it?
Blackout in Spain Portugal and parts of France and Belgium pic.twitter.com/VadTH1q2WK

— Truthseeker (@Xx17965797N) April 28, 2025

Τα σιδηροδρομικά δρομολόγια διακόπηκαν, οι φωτεινοί σηματοδότες απενεργοποιήθηκαν, προκαλώντας κυκλοφοριακό χάος σε πολλές πόλεις, και πολλά καταστήματα κατέβασαν ρολά. Οι τοπικές αρχές αύξησαν τα επίπεδα συναγερμού τους και η κυβέρνηση κήρυξε «εθνική κατάσταση έκτακτης ανάγκης» σε οκτώ περιφέρειες, μεταξύ των οποίων η Μαδρίτη, η Ανδαλουσία και η Βαλένθια, κατόπιν δικού τους αιτήματος.

Το ηλεκτρικό ρεύμα άρχισε να επιστρέφει σταδιακά από νωρίς χθες το απόγευμα και νωρίς το πρωί σήμερα, οι αρμόδιες αρχές ανακοίνωσαν ότι έχει ανακτηθεί το 99,16% της παροχής ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και ότι όλοι οι υποσταθμοί της χώρας είναι σε λειτουργία.

Όμως η επιστροφή στην κανονικότητα προς το παρόν, μοιάζει απίθανη, σύμφωνα με την El Pais.

Ολόκληρο το δίκτυο της Πορτογαλίας «σταθεροποιήθηκε» έπειτα από μαζικές διακοπές στο μεγαλύτερο μέρος της Ιβηρικής Χερσονήσου και όλοι οι υποσταθμοί ηλεκτροδότησης έχουν επανέλθει σε λειτουργία, ανακοίνωσε και ο διαχειριστής του πορτογαλικού δικτύου νωρίς το πρωί της Τρίτης.

Ο Ισπανός πρωθυπουργός, Πέδρο Σάντσεθ, γνωστοποίησε χθες το βράδυ ότι στις περιοχές που ζήτησαν κήρυξη εθνικής κατάστασης έκτακτης ανάγκης, στην οποία το κράτος αναλαμβάνει τη διοίκηση, τα σχολεία θα είναι ανοικτά σήμερα, αλλά χωρίς εκπαιδευτικές δραστηριότητες.

Ο Σάντσεθ πραγματοποιεί νέα συνεδρίαση του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας, στην οποία θα προεδρεύσει ο βασιλιάς Φελίπε ΣΤ’. Σε δηλώσεις του το βράδυ της Δευτέρας ο Ισπανός πρωθυπουργός, δήλωσε ότι ερευνά γιατί η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας χάθηκε «ξαφνικά» στις 12.32 μ.μ. «Δεν έχει ξανασυμβεί ποτέ στο παρελθόν», όπως τόνισε.

Χάος επικράτησε στους δρόμους των μεγαλύτερων αστικών κέντρων. Ουρές σχηματίστηκαν στα μηχανήματα ανάληψης μετρητών, καθώς οι πληρωμές με κάρτες επηρεάστηκαν από τη διακοπή, ενώ υπήρξαν αναφορές για κλειστά πρατήρια καυσίμων.

Η διακοπή ρεύματος έπληξε και το δίκτυο του μετρό της Μαδρίτης, όπου επικράτησε πανικός μεταξύ των επιβατών. Η Σάρα Γιόβοβιτς, μιλώντας στο BBC και περιγράφοντας τη σύγχυση που επικράτησε όταν έσβησαν τα φώτα σε σταθμό του μετρό, ανέφερε: «Οι άνθρωποι ήταν σε κατάσταση υστερίας, ήταν πραγματικά χαοτικό. Τα κινητά τηλέφωνα είχαν σταματήσει να λειτουργούν και κανείς δεν είχε καμία πληροφορία για το τι συνέβαινε», τόνισε.

Την ίδια στιγμή, πολλά εργοστάσια, μεταξύ των οποίων των αυτοκινητοβιομηχανιών Seat και Ford έκλεισαν τις γραμμές παραγωγής τους. Το ίδιο έκαναν και άλλες μεγάλες βιομηχανικές επιχειρήσεις.

Στους δρόμους, η διακοπή των δραστηριοτήτων ήταν πιο ορατή στις μικρές επιχειρήσεις. Πολλά από τα καταστήματα επέλεξαν να κλείσουν τις πόρτες τους, ενώ σε όσα παρέμειναν ανοιχτά, οι πληρωμές γίνονταν μόνο με μετρητά.

Οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες πάντως, γενικά λειτούργησαν χωρίς προβλήματα, ενώ και το ισπανικό χρηματιστήριο είχε μία ήρεμη ημέρα.

Πλέον, οι ισπανικές αρχές επιχειρούν ανάκτηση όλων των υπηρεσιών που διακόπηκαν χθες. Ξεκινώντας με τις μεταφορές. Μόλις αποκατασταθεί η ηλεκτροδότηση, τα σιδηροδρομικά δρομολόγια μεγάλων και μεσαίων αποστάσεων θα πρέπει να είναι σε θέση να καλύψουν όλα τα προγραμματισμένα δρομολόγια. Το ίδιο ισχύει για τον προαστιακό που δεν λειτούργησε κατά τη διάρκεια της νύχτας, καθώς και για το μετρό.

Ο Ισπανός υπουργός Μεταφορών, Οσκαρ Πουέντε, παρουσίασε το πρωί λεπτομερώς τα δρομολόγια υψηλής ταχύτητας τα οποία αποκαθίστανται. Επίσης, ανακοίνωσε ότι το μετρό της Μαδρίτης επρόκειτο να επαναλειτουργήσει στις 8.00 τοπική ώρα, εκτός από μία γραμμή, ενώ στη Βαρκελώνη τρεις γραμμές θα παραμείνουν κλειστές.

Τη Δευτέρα υπήρχε η δυνατότητα μετακίνησης μόνο με λεωφορεία, με τα πόδια ή με ιδιωτικά μέσα μεταφοράς, αν και η Γενική Διεύθυνση Τροχαίας της Ισπανίας συνέστησε να μην γίνονται μη απαραίτητες μετακινήσεις. Στα αεροδρόμια, η επιχειρησιακή ικανότητα ήταν μειωμένη κατά 20% και υπήρξαν καθυστερήσεις λόγω της δυσκολίας των πληρωμάτων να φτάσουν στις εργασίες τους.

Οι κεντρικοί σταθμοί σε περισσότερες από δεκαπέντε πόλεις, συμπεριλαμβανομένων των πιο πυκνοκατοικημένων περιοχών της χώρας, ήταν ανοιχτοί όλη τη νύχτα για τους πολίτες που δεν είχαν τρόπο να επιστρέψουν στα σπίτια τους.

Με δεδομένες τις προφανείς δυσκολίες κινητικότητας που προκάλεσε το μπλακ-άουτ, οι οποίες ενδέχεται να συνεχιστούν και σήμερα, το υπουργείο Εργασίας της χώρας υπενθύμισε ότι όταν υπάρχουν λόγοι ανωτέρας βίας που εμποδίζουν τους ανθρώπους να πάνε στην εργασία τους, ο νόμος προβλέπει άδεια με αποδοχές.

Ωστόσο, πολλοί εργασιακοί χώροι που αναγκάστηκαν να στείλουν τους υπαλλήλους τους στα σπίτια τους χθες είναι σε θέση να λειτουργήσουν κανονικά την Τρίτη.

Από τη στιγμή που πέρασε η πιο κρίσιμη φάση του μπλακ άουτ, ήρθε η ώρα να εξεταστούν τα αίτια, επισημαίνει η El Pais. Η κυβέρνηση διαβεβαίωσε ότι όλα τα σενάρια βρίσκονται στο τραπέζι.

Ο Σάντσεθ δήλωσε ότι τα αίτια της διακοπής εξακολουθούν να διερευνώνται, ενώ ο Πορτογάλος πρωθυπουργός Λουίς Μοντενέγκρο διαβεβαίωσε ότι δεν υπάρχει «καμία ένδειξη» για επίθεση στον κυβερνοχώρο.

Η ισπανική επιχείρηση ηλεκτρισμού περιγράφοντας το φαινόμενο που προκάλεσε τη διακοπή, κατά το οποίο η παραγωγή μειώθηκε κατά 15 γιγαβάτ για μερικά δευτερόλεπτα, δεν διευκρίνισε αν πίσω από αυτό υπάρχουν φυσικά αίτια ή αν οφείλεται σε ανθρώπινη ενέργεια, σκόπιμη ή μη.

Παράλληλα, αναμένεται να επιχειρηθεί απολογισμός της οικονομικής ζημίας, ανά περιοχή, λαμβάνοντας υπόψη ότι σε κάποιες η αποκατάσταση της ηλεκτροδότησης επιτεύχθηκε μέσα σε λίγο περισσότερο από μία ώρα και σε άλλες χρειάστηκε μία ολόκληρη ημέρα.