Τα γλυπτά του Παρθενώνα αφαιρέθηκαν και κλάπηκαν από τον Τόμας Μπρους, 7ο κόμη του Έλγιν, πρέσβη στην Οθωμανική Αυτοκρατορία από το 1799 μέχρι το 1803. Ο Ελγιν άρπαξε τα Γλυπτά του Παρθενώνα το 1801, μετά από μήνες προσπαθειών και μεταφέρθηκαν στην Βρετανία το 1806.

Από τη δεκαετία του ’80 κι έπειτα όλοι ανεξαιρέτως οι υπουργοί Πολιτισμού, συμπεριλαμβανομένης της τωρινής Λίνας Μενδώνη, ανεξαρτήτως κομμάτων, προσπάθησαν με διαφορετικούς τρόπους για τον επαναπατρισμό τους από το Βρετανικό Μουσείο υιοθετώντας το όραμα της πρώτης Ελληνίδας υπουργού Πολιτισμού Μελίνας Μερκούρη.

Το Βρετανικό Μουσείο επέμενε αρχικά πως η Ελλάδα δεν έχει ούτε καν μέρος κατάλληλο για να τα φυλάξουν κι έτσι δημιουργήθηκε η ιδέα για το Μουσείο της Ακρόπολης με στόχο τον επαναπατρισμό τους. Στη συνέχεια μαθεύτηκε ότι λόγω της λανθασμένης συντήρησής τους τα γλυπτά είχαν ήδη υποστεί φθορές στο χρώμα στο Βρετανικό Μουσείο.

Έρευνα, η οποία διενεργήθηκε μεταξύ 28ης Αυγούστου και 1ης Σεπτεμβρίου από την εταιρεία δημοσκοπήσεων JL Partners, για λογαριασμό του οργανισμού «Parthenon Project» έδειξε πως σχεδόν τα δύο τρίτα των ερωτηθέντων Βρετανών (61%), στους οποίους επιδείχθηκαν φωτογραφίες των Γλυπτών στο Λονδίνο και στην Αθήνα, υποστηρίζουν την άνευ όρων επιστροφή τους στην Ελλάδα, έναντι 30% που επιθυμούν την παραμονή τους στο Βρετανικό Μουσείο κι όχι με τη μορφή του δανεισμού, όπως θα γίνει.

Τώρα το Μουσείο Ακρόπολης εξετάζει, σύμφωνα με δημοσιεύματα των Νέων και του Newsbomb.gr, αν θα τοποθετηθούν στα αυθεντικά ή σε «παράλληλη θέαση» με ψηφιακή υποστήριξη. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η μεταφορά της περίφημη ζωφόρου, μήκους 160 μέτρων, που απεικονίζει την πομπή της εορτής των Παναθήναιων.

Η ζωφόρος θεωρείται το πιθανότερο τμήμα του γλυπτού διακόσμου που θα επιστρέψει, αφενός γιατί διασώζεται σε πολύ καλύτερη κατάσταση σε σχέση με τα αετώματα και τις μετόπες, αφετέρου γιατί η ενιαία της αφήγηση προσφέρει μια ολοκληρωμένη καλλιτεχνική και αρχιτεκτονική εικόνα του μνημείου, ενισχύοντας το συμβολισμό της επιστροφής.

Στο Μουσείο Ακρόπολης τα αποσπασμένα τμήματα της ζωφόρου έχουν αντικατασταθεί με γύψινα εκμαγεία, περιμένοντας τη μέρα που θα δώσουν τη θέση τους στα αυθεντικά έργα του Φειδία. Ωστόσο, η τελική παρουσίαση των Γλυπτών απαιτεί τεχνικές λύσεις που να διασφαλίζουν τόσο τη σταθερότητα των έργων όσο και την αναστρεψιμότητα της διαδικασίας, σε περίπτωση που χρειαστεί να επιστραφούν εκ νέου στη Βρετανία.

Από τα αγάλματα αναμένεται ένα κομμάτι από την ανατολική ζωφόρο του Παρθενώνα, γνωστό ως «Πλάκα των Εργαστίνων», το οποίο εκτίθεται σήμερα στο Μουσείο του Λούβρου.  Σύμφωνα με την εφημερίδα «ΤΑ ΝΕΑ», στο τραπέζι βρίσκονται δύο κύρια σενάρια:  Το πρώτο προβλέπει την αντικατάσταση των εκμαγείων με τα αυθεντικά γλυπτά, τα οποία θα στηριχθούν σε βάσεις τιτανίου. Η λύση αυτή εξασφαλίζει μια ενιαία εικόνα της πομπής, όμως εγκυμονεί κινδύνους μικρορωγμών λόγω διαφορών στη φυσική κατάσταση των μαρμάρων.

Το δεύτερο σενάριο που φαίνεται να κερδίζει έδαφος είναι η «παράλληλη θέαση». Σε αυτήν, τα θραύσματα που βρίσκονται ήδη στην Αθήνα και εκείνα που θα επιστρέψουν δεν θα ενωθούν φυσικά, αλλά θα τοποθετηθούν σε απόσταση και σε άμεση οπτική επαφή. Με τον τρόπο αυτόν διατηρείται η αίσθηση της ενότητας της αφήγησης, χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η υλική ακεραιότητα των έργων. Μάλιστα, εξετάζεται η χρήση τεχνολογίας εικονικής πραγματικότητας, ώστε οι επισκέπτες να μπορούν να δουν τη ζωφόρο στην πλήρη της διάσταση.

Ακόμη κι αν η συμφωνία κλείσει, η μεταφορά δεν θα είναι εύκολη υπόθεση. Θ’ απαιτηθούν μήνες προσεκτικής αποσυναρμολόγησης στο Λονδίνο, ειδικές μελέτες για την ασφαλή μεταφορά και κατασκευή κιβωτίων που να καλύπτουν τις εξαιρετικά ευαίσθητες ανάγκες των αναγλύφων. Το μέσο μεταφοράς οδικώς, αεροπορικώς ή δια θαλάσσης θα καθοριστεί με βάση την ασφάλεια. Η προοπτική επιστροφής των Γλυπτών δεν αποτελεί μόνο μια ιστορική πολιτιστική δικαίωση, αλλά και μια δοκιμασία για τις υποδομές, τις γνώσεις και τις τεχνικές δυνατότητες της Ελλάδας να υποδεχτεί με τον καλύτερο τρόπο τα υπέροχα γλυπτά του Παρθενώνα.

«Ο Βρετανός Πρωθυπουργός δημιουργώντας παγκόσμιο θόρυβο, δεν κατάφερε και αυτή τη φορά να σπάσει την ενότητα των μαρμάρων του Παρθενώνα», επισημαίνεται στην ίδια ανακοίνωση, με την οποία το Μουσείο της Ακρόπολης «καρφώνει» τον Ρίσι Σούνακ.

Πιο αναλυτικά, η ανακοίνωση του Μουσείου έχει ως εξής:

«Πολιτισμός δεν είναι μόνον οι αρχαιότητες και τα έργα Τέχνης. Πολιτισμός είναι και οι σχέσεις και οι συμπεριφορές των ανθρώπων.

Ο Βρετανός Πρωθυπουργός δημιουργώντας παγκόσμιο θόρυβο, δεν κατάφερε και αυτή τη φορά να σπάσει την ενότητα των μαρμάρων του Παρθενώνα. Και ακόμα δεν κατόρθωσε να διαταράξει τη σειρά με τις αρχές και τις αξίες των εξαιρετικών σχέσεων δύο χωρών και των λαών τους, καθώς επίσης την Απόφαση του 2021, του Παγκόσμιου Οργανισμού, της UNESCO, με την οποία αναγνωρίζεται ότι το ζήτημα της διεκδίκησης, της επιστροφής και επανένωσης των γλυπτών του Παρθενώνα, του συμβόλου της αρμονίας, της αισθητικής και της Δημοκρατίας, είναι ορθό, δίκαιο και διακυβερνητικό, καλώντας τις δύο Κυβερνήσεις να το λύσουν, σύμφωνα με τα επιχειρήματα, τα δεδομένα και την παγκόσμια βούληση στον 21ο αιώνα».

«Μετά από παράκληση του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου, η Αυτού Αγιότης ο Πάπας Φραγκίσκος ευαρεστήθηκε να επιστρέψει δια της εκκλησιαστικής Αρχής της Ελλάδας τα θραύσματα από τα παρθενώνια Γλυπτά» αναφέρει η σχετική ανακοίνωση του ΥΠΠΟΑ.

«Στη ”δωρεά” του Πάπα Φραγκίσκου, η οποία γίνεται προς τον Αρχιεπίσκοπο Ιερώνυμο, τονίζεται ο πνευματικός και φιλάδελφος χαρακτήρας της παπικής χειρονομίας προς την Ορθόδοξη Εκκλησία της Ελλάδος», τονίζει η ανακοίνωση με την οποία το ΥΠΠΟΑ και προσωπικά η υπουργός Λίνα Μενδώνη εκφράζουν «ευγνωμοσύνη για τη γενναιόδωρη απόφαση του Πάπα Φραγκίσκου».

«Η απόφαση αυτή έρχεται αρωγός στην εργώδη προσπάθεια που καταβάλλει η Ελληνική Κυβέρνηση και προσωπικά ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ήδη από τον Ιούλιο 2019, για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα από το Βρετανικό Μουσείο και την επανένωσή τους με εκείνα που εκτίθενται στο Μουσείο της Ακρόπολης», καταλήγει η ανακοίνωση του ΥΠΠΟΑ.

Η δήλωση του γενικού διευθυντή του Μουσείου της Ακρόπολης, Νίκου Σταμπολίδη

Από την πλευρά του, ο γενικός διευθυντής του Μουσείου της Ακρόπολης, Νίκος Σταμπολίδης, έκανε την ακόλουθη δήλωση: «Μετά την οριστική επανένωση του θραύσματος Fagan στην ανατολική ζωφόρο του Παρθενώνα, τα τρία θραύσματα που βρίσκονται στο Βατικανό επανενώνονται ξανά στις θέσεις τους στο Μουσείο Ακρόπολης. Το υπουργείο Πολιτισμού και το Μουσείο Ακρόπολης είχαν προφορικές και γραπτές συνεννοήσεις με την Αγία Έδρα και το Μουσείο του Βατικανού. Χαιρετίζουμε τη σημερινή απόφαση».

Με βαθιά οδύνη και συγκίνηση, το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού και το Μουσείο της Ακρόπολης ανακοινώνουν την απώλεια του Προέδρου του Δ.Σ. του Μουσείου, καθηγητή Δημήτρη Παντερμαλή, αναφέρεται στην επίσημη ανακοίνωση.

Η Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού Λίνα Μενδώνη έκανε την ακόλουθη δήλωση: «Αποχαιρετούμε με συντριβή έναν σπάνιο επιστήμονα, έναν εμπνευσμένο δάσκαλο, έναν πολύτιμο συνεργάτη, έναν καλό φίλο. Η πορεία του Δημήτρη Παντερμαλή είναι γεμάτη από κορυφαία επιτεύγματα στην επιστήμη της Αρχαιολογίας. Υπήρξε πρωτοπόρος, διευθύνοντας τις ανασκαφές στο Δίον, όπου ανέπτυξε ένα καινοτόμο αρχαιολογικό και φυσικό πάρκο. Εφερε νέες, σύγχρονες ιδέες, ως Πρόεδρος του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας και Κοσμήτορας της Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Το μεγάλο του έργο όμως, το όραμα ζωής του, υπήρξε το Μουσείο της Ακρόπολης, το οποίο υπηρέτησε από την πρώτη στιγμή, με όλες του τις δυνάμεις. Ηταν η ψυχή του Μουσείου, όταν αυτό ήταν ακόμη μόνο στα χαρτιά. Βρισκόταν εκεί, σε κάθε στάδιο της δημιουργίας του και μέχρι την τελευταία του στιγμή. Του οφείλουμε ότι η Ελλάδα έχει ένα από τα σπουδαιότερα και πιο αγαπημένα στους επισκέπτες μουσεία του κόσμου, ένα μουσείο πρότυπο πολιτιστικής διαχείρισης, που τιμά τον Πολιτισμό μας και την πατρίδα μας. Ένα μουσείο που στα 13 χρόνια λειτουργίας του, καθημερινά, στα εκατομμύρια επισκεπτών που έρχονται από κάθε άκρη του κόσμου, μεταδίδει με τον πιο ουσιαστικό τρόπο το μήνυμα της επανένωσης των Γλυπτών του Παρθενώνα στη γενέθλια γη. Επένδυσε στον στόχο της άριστης λειτουργίας του Μουσείου την προσωπικότητα, το κύρος, το πάθος, την φιλοσοφία και την αφοσίωση του. Του οφείλουμε πολλά. Η απώλειά του είναι οδυνηρή για όλους εμάς που τον γνωρίσαμε, που δουλέψαμε μαζί του για περισσότερα από είκοσι χρόνια, που ήταν αγαπημένος φίλος. Στον Στέφανο τα θερμά μου συλλυπητήρια».

Οι καλλιτέχνες βρίσκονται στην Αθήνα, καθώς θα συμμετάσχουν αφιλοκερδώς στην αποψινή συναυλία «DESMOND CHILD ROCKS THE PARTHENON», στο Ωδείο Ηρώδου του Αττικού, για την υποστήριξη του #ReuniteParthenon, υπό την αιγίδα του υπουργείου Πολιτισμού και του Δήμου Αθηναίων.

Ο σπουδαίος συνθέτης και παραγωγός Desmond Child ήρθε στην Ελλάδα και ένωσε τις δυνάμεις του με πασίγνωστα ονόματα της παγκόσμιας μουσικής σκηνής, σε μία μοναδική συναυλία-αφιέρωμα στον ελληνικό πολιτισμό.

Η αγάπη του για τη μουσική και την Ελλάδα γέννησε την ιδέα της συναυλίας, που θα πραγματοποιηθεί το βράδυ της Δευτέρας στο Ωδείο Ηρώδου Αττικού, με σκοπό την ανάδειξη του αιτήματος για την επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα και την προβολή της Ελλάδας και του ελληνικού πολιτισμού σε παγκόσμιο επίπεδο.

Αξίζει να σημειωθεί ότι μέρος των εσόδων της συναυλίες θα δοθεί στο Μουσείο της Ακρόπολης.

«Αυτό το ταξίδι της επιστροφής εκπέμπει από μόνο του ένα ηχηρό μήνυμα επανένωσης όλων των τμημάτων αυτού του μοναδικού μνημείου της ανθρωπότητας» δήλωσε ο πρωθυπουργός στο Μουσείο Ακρόπολης.

ΣΥΡΙΖΑ: Αμετανόητοι αρνητές της πραγματικότητας και της επιστήμης παρά τα μαύρα ρεκόρ

Μιλώντας στην αίθουσα του Παρθενώνα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι «είναι ένα πρώτο αλλά πολύ σημαντικό βήμα στην προσπάθεια να συγκεντρωθούν εδώ, στο Μουσείο της Ακρόπολης, όλα τα μικρότερα και μεγαλύτερα μέρη του διακόσμου του Παρθενώνα που βρίσκονται σήμερα διάσπαρτα σε διάφορα μουσεία ανά τον κόσμο».

Άλλωστε, όπως ανέφερε ο πρωθυπουργός, «η επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα δεν αποτελεί θέμα απόστασης, γιατί, είτε αυτά βρίσκονται εδώ στην Αθήνα είτε οπουδήποτε στον κόσμο, προορισμός τους είναι μόνο ο Ιερός Βράχος και το σπουδαίο αυτό μουσείο».

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης σημείωσε ότι «το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο δείχνει έναν δρόμο ευθύνης και επιστημονικής συνέπειας. Αυτόν τον δρόμο ακολουθεί και συνολικά η ελληνική Πολιτεία, αναβαθμίζοντας σε ανώτατο κυβερνητικό επίπεδο την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα από το Βρετανικό Μουσείο. Ένα αίτημα της UNESCO, ένα αίτημα πια της πλειοψηφίας της κοινής γνώμης και στο Ηνωμένο Βασίλειο. Αλλά και ένα θέμα το οποίο πιστεύω ότι αντιλαμβάνεται και προσωπικά ο πρωθυπουργός Μπόρις Τζόνσον, όπως διαπίστωσα στην πρόσφατη συνάντησή μας».

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέφερε επίσης για τον Βρετανό ομόλογό του: «Με κλασικές σπουδές ο ίδιος, λάτρης της αρχαίας Ελλάδος, είμαι σίγουρος ότι δεν θα εμποδίσει οποιαδήποτε δυνητική μελλοντική συμφωνία, αίροντας κάθε πιθανό πολιτικό πρόσκομμα. Εν ανάγκη, μάλιστα, τροποποιώντας και τον βρετανικό νόμο περί μουσείων ώστε να διευκολυνθεί η επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα».

Σημείωσε επίσης πως «δεν υπάρχουν πια ουσιαστικά επιχειρήματα τα οποία να καθυστερούν αυτό το σημαντικό ζητούμενο των καιρών και των ελληνοβρετανικών σχέσεων. Αυτή την ανάγκη, άλλωστε, θα τη θυμίζει καθημερινά στον φίλο μου Μπόρις η ίδια του η κόρη στην οποία έδωσε και το όνομα της Ίριδας».

«Κίνηση υψηλού συμβολισμού και ουσίας»

Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη τόνισε ότι «η κίνηση αυτή δεν είναι απλώς συμβολική, είναι απολύτως ουσιαστική» και σημείωσε ότι τα Γλυπτά του Παρθενώνα «αποτελούν οργανικά και αναπόσπαστα μέλη ενός σύνθετου αρχιτεκτονήματος και καλλιτεχνικού δημιουργήματος, καθώς συναποτελούν ενιαία και αδιαίρετη φυσική, αισθητική και νοηματική οντότητα».

Η κ. Μενδώνη αναφέρθηκε στον αγώνα της Ελλάδας για τον επαναπατρισμό των Γλυπτών ο οποίος ξεκίνησε σχεδόν αμέσως με τη συγκρότηση του ελληνικού κράτους και στη συνέχεια διεθνοποιήθηκε και τέθηκε σε συστηματική βάση τη δεκαετία του 1980 από την Μελίνα Μερκούρη.

Κλείνοντας τον χαιρετισμό της και καλώντας στο βήμα τον πρωθυπουργό, η υπουργός Πολιτισμού ανέφερε: «Επιτρέψτε μου να ευχηθώ, το 2022 να είναι η χρονιά που θα σηματοδοτήσει την αντίστροφη μέτρηση για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα στην γενέθλια γη των Αθηνών».

Στο πλαίσιο της προσπάθειας να συγκεντρωθεί το σύνολο των αποτμημάτων του διακόσμου του Παρθενώνα που βρίσκονται σε διάφορα μουσεία ανά τον κόσμο, η επανένωση των θραυσμάτων του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου είναι το πρώτο βήμα.

Τα θραύσματα προέρχονται από τη ζωφόρο, τις μετόπες και τα αετώματα του Παρθενώνα. Το ένα από αυτά, το επάνω μέρος μιας νεανικής κεφαλής, συνδέεται με τη μορφή του δεύτερου από τα αριστερά επόπτη της πομπής των Παναθηναίων, που εικονίζεται στον λίθο VII της ανατολικής ζωφόρου. Αποτελεί το μοναδικό αυθεντικό θραύσμα του λίθου στο Μουσείο Ακρόπολης καθώς ο υπόλοιπος βρίσκεται στο Μουσείο του Λούβρου. Η δεύτερη κεφαλή αποδίδεται στον πρώτο από αριστερά θαλλοφόρο της πομπής των Παναθηναίων, που εικονίζεται στον λίθο IX της βόρειας ζωφόρου.

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την τοποθέτηση των θραυσμάτων από τους συντηρητές στις μόνιμές τους θέσεις.

«Όλοι ελπίζουμε ότι αυτή η πράξη είναι μία νέα αρχή για την αποκατάσταση των Γλυπτών»

Ο πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Μουσείου Ακρόπολης Δημήτρης Παντερμαλής τόνισε ότι η σημερινή ημέρα είναι σημαντική για το Μουσείο. «Δεν νομίζω ότι υπάρχει παγκοσμίως άλλο μνημείο που να είναι έτσι διαμελισμένο και να καταβάλλονται προσπάθειες χρόνια τώρα να επανασυνδεθούν τα κομμάτια. Η επανασύνδεση είναι μια ειδική διαδικασία και γι’ αυτό ξεκινήσαμε αρκετά νωρίς» ανέφερε ο κ. Παντερμαλής για να προσθέσει: «Αυτό το μνημείο δέχεται σήμερα μερικά από τα σπαράγματά του και όλοι ελπίζουμε ότι αυτή η πράξη είναι μία νέα αρχή στο ζήτημα της αποκατάστασης των Γλυπτών του Παρθενώνα».

«Έρχονται σήμερα στο Μουσείο της Ακρόπολης, πρώτα αυτά, από την ίδια μας τη χώρα, για να αποτελέσουν παράδειγμα συνάρθρωσης και άλλων θραυσμάτων και λίθων που έχουν κατά καιρούς διασπαρεί στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες» υπογράμμισε ο γενικός διευθυντής του Μουσείου Ακρόπολης Νίκος Σταμπολίδης.

«Αν, όπως λέγεται, η αρχή είναι το ήμισυ του παντός, η πράξη που συντελείται σήμερα εδώ ήρθε να αποτελέσει τον πρόδρομο για την επανένωση και των μεγάλων Παρθενώνιων τμημάτων που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο, μία επανένωση που περιμένει το ίδιο το σώμα του μνημείου, έτσι όπως αποτυπώνεται, τόσο στην πλειονότητα της βούλησης του βρετανικού λαού αλλά και στην παγκόσμια βούληση, όπως αυτή εκφράστηκε από την απόφαση της UNESCO, στις 29 Σεπτεμβρίου» επισήμανε ο κ. Σταμπολίδης.

Ολόκληρος ο χαιρετισμός του πρωθυπουργού έχει ως εξής:

Κυρία Υπουργέ, κύριε Πρόεδρε, κύριε Γενικέ Διευθυντά, κύριε Γενικέ Γραμματέα, κυρίες και κύριοι, φίλες και φίλοι, σήμερα είμαστε παρόντες σε μία πολύ σημαντική στιγμή για την Ελλάδα, για την Ακρόπολη, για το Μουσείο της Ακρόπολης, για τον παγκόσμιο πολιτισμό.

Όχι μόνο γιατί δέκα θραύσματα των γλυπτών του Παρθενώνα ξαναγυρίζουν στον φυσικό τους χώρο, αλλά και γιατί αυτό το ταξίδι της επιστροφής εκπέμπει από μόνο του ένα ηχηρό μήνυμα επανένωσης όλων των τμημάτων αυτού του μοναδικού μνημείου της ανθρωπότητας.

Πρόκειται, όπως ακούσαμε και από τους πλέον ειδικούς, για μέρη από γλυπτά που κοσμούσαν τη ζωφόρο, τις μετόπες και τα αετώματα του Παρθενώνα. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν δύο κεφαλές από ισάριθμους λίθους της ανατολικής και της βόρειας ζωφόρου και ακόμα δύο τμήματα από γλυπτά του Ποσειδώνα και της Αθηνάς στο δυτικό και στο ανατολικό αέτωμα. Όλα τους ανήκουν στον Παρθενώνιο γλυπτικό διάκοσμο.

Τα πολύτιμα αυτά θραύσματα φυλασσόντουσαν για δεκαετίες στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Τώρα, όμως, επανατοποθετούνται εκεί που τα όρισαν οι δημιουργοί τους και η ιστορία. Και αυτό είναι μία ακόμα απόδειξη πως η επανένωση των Γλυπτών της Ακρόπολης, του Παρθενώνα δεν αποτελεί θέμα απόστασης, γιατί είτε αυτά βρίσκονται εδώ στην Αθήνα είτε οπουδήποτε στον κόσμο, προορισμός τους είναι μόνο ο Ιερός Βράχος και το σπουδαίο αυτό μουσείο.

Αυτό δηλώνει άλλωστε και η προοπτική των δέκα τμημάτων καθώς από σήμερα μαζί με τους υπόλοιπους θησαυρούς του μνημείου θα γίνουν αντικείμενα όχι μόνο του παγκόσμιου θαυμασμού, αλλά και της διεθνούς έρευνας.

Με άλλα λόγια, επιστρέφουν στη μήτρα τους ακριβώς για να απευθυνθούν σε όλους και παντού. Όμως όπως τους πρέπει: με τη δύναμη της ενότητάς τους και όχι με τη μερικότητα του κατακερματισμού τους. Η σημερινή εξέλιξη τιμά νομίζω και τη μνήμη του κορυφαίου αρχαιολόγου, του Γιώργου Δεσπίνη, ο οποίος πρώτος ανέδειξε την προέλευση των συγκεκριμένων θραυσμάτων.

Ενώ, ταυτόχρονα, είναι ένα πρώτο αλλά πολύ σημαντικό βήμα στην προσπάθεια να συγκεντρωθούν εδώ, στο Μουσείο της Ακρόπολης, όλα τα μικρότερα και μεγαλύτερα μέρη του διακόσμου του Παρθενώνα που βρίσκονται σήμερα διάσπαρτα σε διάφορα μουσεία ανά τον κόσμο. Αποστολή των μουσείων άλλωστε είναι να αναδεικνύουν με τον ιδανικότερο τρόπο την ιστορία της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς.

Συνεπώς, οφείλουν να συνεργάζονται και όχι να ανταγωνίζονται για ένα παγκόσμιο αγαθό το οποίο, τελικά, δεν τους ανήκει. Και από αυτήν την άποψη το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο δείχνει ένα δρόμο ευθύνης και επιστημονικής συνέπειας. Αυτό το δρόμο ακολουθεί και συνολικά η ελληνική πολιτεία, αναβαθμίζοντας σε ανώτατο κυβερνητικό επίπεδο την επιστροφή των γλυπτών του Παρθενώνα από το Βρετανικό Μουσείο.

Ένα αίτημα της UNESCO, ένα αίτημα πια της πλειοψηφίας της κοινής γνώμης και στο Ηνωμένο Βασίλειο. Αλλά και ένα θέμα το οποίο πιστεύω ότι αντιλαμβάνεται και προσωπικά ο πρωθυπουργός Μπόρις Τζόνσον, όπως διαπίστωσα στην πρόσφατη συνάντησή μας.

Με κλασικές σπουδές ο ίδιος, λάτρης της αρχαίας Ελλάδος, είμαι σίγουρος ότι δεν θα εμποδίσει οποιαδήποτε δυνητική μελλοντική συμφωνία, αίροντας κάθε πιθανό πολιτικό πρόσκομμα. Εν ανάγκη, μάλιστα, τροποποιώντας και τον βρετανικό νόμο περί μουσείων ώστε να διευκολυνθεί η επανένωση των γλυπτών του Παρθενώνα.

Πρόκειται για μια υπόθεση πολιτική, ηθική με διαστάσεις παγκόσμιες, πολιτιστικές, πάντως όχι τεχνικές ή αυστηρά νομικές. Γιατί ως μοναδική περίπτωση η αποκατάσταση μιας πληγής που άνοιξε βίαια και παράνομα ο λόρδος Έλγιν δεν πιστεύω ότι θα προκαλέσει καμία ουσιαστική αναστάτωση στις σχέσεις μεταξύ των μουσείων.

Από την άλλη πλευρά, όπως έχω δηλώσει, η δικαιωμένη Ελλάδα θα είναι πρόθυμη να εκθέσει με μεγαλύτερη άνεση, με μεγαλύτερη ευκολία, σπάνιους θησαυρούς της παντού στον κόσμο, ξεκινώντας από το Βρετανικό Μουσείο.

Δεν υπάρχουν, λοιπόν, πια, ουσιαστικά επιχειρήματα τα οποία να καθυστερούν αυτό το σημαντικό ζητούμενο των καιρών και των ελληνοβρετανικών σχέσεων. Αυτή την ανάγκη, άλλωστε, θα τη θυμίζει καθημερινά στον φίλο μου Μπόρις η ίδια του η κόρη στην οποία έδωσε και το όνομα της Ίριδας.

Κυρίες και κύριοι, σήμερα γίνεται ένα σημαντικό πρώτο βήμα, γίνεται μία αρχή και σε λίγο θα έχουμε την ευκαιρία να δούμε την τοποθέτηση δύο θραυσμάτων σε αυτό το μοναδικό έργο για το οποίο τόσο όμορφα μίλησε ο καθηγητής, ο κ. Παντερμαλής, τη ζωφόρο του Παρθενώνα, ένα έργο το οποίο ουσιαστικά αναπαριστά την ιστορία της πρώτης δημοκρατικής κοινωνίας στην ακμή της.

Μία κοινωνία η οποία μπορεί και γιορτάζει ειρηνικά με κοινωνική αλληλεγγύη τη συνύπαρξή της μέσα από ένα μοναδικό έργο πολιτιστικής απεικόνισης, έτσι όπως το βλέπουμε σήμερα στη ζωφόρο του Παρθενώνα.

Αυτή η καταπληκτική ζωφόρος, λοιπόν, ειδικά αυτές τις μέρες όπου η σημασία της δημοκρατίας επανέρχεται στο προσκήνιο, δεν μπορεί να παραμένει διαμελισμένη. Και γι’ αυτό και το αίτημα της επιστροφής, της επανένωσης των γλυπτών του Παρθενώνα, ειδικά σε αυτή την ξεχωριστή συγκυρία για τη δημοκρατία στον κόσμο, αποκτά τη δική του ξεχωριστή αξία.

Κλείνω, λοιπόν, με την ευχή να έχουμε σύντομα και άλλα τέτοια γεγονότα, γιατί κάθε τμήμα του Παρθενώνα το οποίο επιστρέφει εδώ στο μόνο του φυσικό χώρο, που είναι το Μουσείο της Ακρόπολης, δεν μεγεθύνει απλά το μεγαλείο του μνημείου, αλλά και την αρετή του σύγχρονου πολιτισμού, όταν αυτός τιμά πια τις αφετηρίες του, κάτι που θα αποδειχθεί και οριστικά όταν και το σύνολο των Γλυπτών επιστρέψουν, επιτέλους, στην πατρίδα τους, στο σπίτι τους, που δεν είναι άλλο από το Μουσείο της Ακρόπολης. Σας ευχαριστώ πολύ και εύχομαι καλή χρονιά.