Το ερώτημα «πόσο είναι ασφαλή τα μουσεία μας», που μετά τη θεαματική κλοπή, με τον τόσο άμεσο τρόπο που θύμισε κινηματογραφικές ταινίες τύπου «Αρσέν Λουπέν» (τέσσερις άνδρες ντυμένοι εργάτες, με εργαλεία κι ένα μικρό αναβατόριο, που άρπαξαν μέσα σε 7 λεπτά την πολύτιμη λεία τους κι εξαφανίστηκαν με ένα σκούτερ!) αναπόφευκτα, πέρα από την εμβρόντητη κοινή γνώμη, απασχολεί με ιδιαίτερη ένταση και τους ειδικούς σε όλον τον κόσμο και φυσικά και στην Ελλάδα.

Αυτά ακριβώς τα ερωτήματα, για το «πόσο ασφαλή είναι τα δικά μας μουσεία;» και εάν «υπάρχουν τρόποι να θωρακιστούν καλύτερα οι μηχανισμοί προστασίας της κληρονομιάς μας;» απηύθυνε το ΑΠΕ-ΜΠΕ στους επικεφαλής τριών από τα μεγαλύτερα και σημαντικότερα μουσεία της Αθήνας. Οι διευθυντές από το Μουσείο Ακρόπολης, το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, το Βυζαντινό & Χριστιανικό Μουσείο, αλλά και ο πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων (ΣΕΑ) ανταποκρίθηκαν και κατέθεσαν την άποψή τους.

Ν. Σταμπολίδης, γενικός διευθυντής του Μουσείου Ακρόπολης: Το Λούβρο να συνειδητοποιήσει την αναγκαιότητα αποκατάστασης των Παρθενώνειων γλυπτών στο Μουσείο Ακρόπολης

«Όσο τα μουσεία δεν σέβονται τον εαυτό τους, φοβούμαι ότι τέτοιου είδους φαινόμενα θα υπάρχουν, όπως αυτά που προηγήθηκαν στο Λούβρο και στο Βρετανικό Μουσείο. Εύχομαι το Λούβρο να βρει σύντομα τα κλεμμένα σημαντικά τεκμήρια της ιστορίας της Γαλλίας, συγχρόνως όμως να συνειδητοποιήσει την αναγκαιότητα αποκατάστασης των Παρθενώνειων γλυπτών στο Μουσείο Ακρόπολης που εκλάπησαν από τον Fauvel και τα οποία αποτελούν μέλη του σώματος του Παρθενώνα και της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς», δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο γενικός διευθυντής του Μουσείου της Ακρόπολης, καθηγητής Νικόλαος Χρ. Σταμπολίδης. «Η ενδελεχής καταγραφή και τεκμηρίωση όλων των τεχνέργων που βρίσκονται στα μουσεία της χώρας μας και στο εξωτερικό, αποτελούν πέραν της εγρήγορσης του φυλακτικού προσωπικού, τα πρώτα βήματα προστασίας των πολιτιστικών μας αγαθών», συμπλήρωσε.

Κ. Νικολέντζος, αναπληρωτής γενικός διευθυντής του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου: Εντατικοποίηση, εμπλουτισμός και ολοκλήρωση του Εθνικού Αρχείου Μνημείων

«Στην Ελλάδα λειτουργούν πάνω από 210 δημόσια/κρατικά αρχαιολογικά μουσεία και δεκάδες οργανωμένοι επισκέψιμοι αρχαιολογικοί χώροι. Βάσει της Στατιστικής Αρχής, 6.651.911 ήταν οι επισκέπτες των μουσείων μας και 14.000.000 των αρχαιολογικών μας χώρων το 2024. Παρά τους μεγάλους αυτούς αριθμούς, όπως γνωρίζετε καλύτερα ημών, έχουν σημειωθεί ελάχιστα και μεμονωμένα κρούσματα κλοπών ή βανδαλισμών, η πλειονότητα των οποίων εξιχνιάστηκε ή διαλευκάνθηκε σχεδόν άμεσα. Σημειώνεται ότι με αφορμή περιστατικά βίας ή κλοπών πραγματοποιήθηκαν εκπαιδευτικά σεμινάρια στο φυλακτικό προσωπικό, εκπονήθηκαν κατευθυντήριες οδηγίες σχετικά με τα καθήκοντα και το modus operandi των φυλάκων σε αρχαιολογικούς χώρους και μουσεία, ενώ αυστηροποιήθηκαν οι κανόνες εισόδου σε αρχαιολογικές αποθήκες κλπ. Επιπλέον έχει δημιουργηθεί και διαρκώς εμπλουτίζεται το Εθνικό Αρχείο Μνημείων, καθιστώντας άσκοπη όποια προσπάθεια κλοπής/ υπεξαίρεσης αρχαιοτήτων», σημειώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Κωνσταντίνος Νικολέντζος, αναπληρωτής γενικός διευθυντής του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου.

«Τα μεμονωμένα και άκρως συγκεκριμένα περιστατικά δείχνουν ότι:

* Τα συστήματα ασφαλείας και το φυλακτικό προσωπικό των Μουσείων λειτουργούν ικανοποιητικά και σίγουρα αποτρεπτικά.

* Έχει γίνει κατανοητό ότι τα εκθεσιακά αντικείμενα έχουν απολέσει το εμπορικό ενδιαφέρον, καθώς ουσιαστικά έχουν τεθεί εκτός εμπορίου και συναλλαγών.

* Το κοινό έχει ευαισθητοποιηθεί σε πράξεις βανδαλισμού/ κλοπής αρχαίων.

* Η διεθνής και ευρωπαϊκή νομοθεσία, τα μνημόνια συνεργασίας που έχουν υπογραφεί μεταξύ Ελλάδος με τις χώρες “υποδοχής” αρχαίων, η αυστηροποίηση του Κώδικα Δεοντολογίας του Διεθνούς Συμβουλίου Μουσείων έχουν περιορίσει σημαντικά και καθοριστικά τις δυνατότητες παράνομης διακίνησης αρχαίων.

Περισσότερες πληροφορίες για θέματα παράνομης διακίνησης, κλοπών βανδαλισμών, λαθρανασκαφών μπορείτε να αναζητήσετε και από τη Διεύθυνση Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών Αγαθών», συμπληρώνει ο ίδιος και καταλήγει ως προς τα επιπλέον μέτρα που θα πρότεινε για την καλύτερη θωράκιση των μηχανισμών προστασίας της κληρονομιάς μας: «Εντατικοποίηση, εμπλουτισμός και ολοκλήρωση του Εθνικού Αρχείου Μνημείων. Εισαγωγή νέας τεχνολογίας στα συστήματα ασφαλείας/ διαρκής ανανέωση και επικαιροποίησή τους. Αύξηση του αριθμού του φυλακτικού προσωπικού και μάλιστα με φύλακες υπαίθρου (για τους μη οργανωμένους αρχαιολογικούς χώρους). Εξέταση της σκοπιμότητας σύστασης για τα μεγάλα αρχαιολογικά μουσεία και μουσεία τέχνης ειδικού αστυνομικού σώματος με κατάλληλη εκπαίδευση και εξειδικευμένες γνώσεις».

Αικατερίνη Δελλαπόρτα, γενική διευθύντρια του Βυζαντινού & Νομισματικού Μουσείου: Κανένα σύστημα φύλαξης δεν είναι απόλυτα ασφαλές

Η γενική διευθύντρια του Βυζαντινού & Νομισματικού Μουσείου Αικατερίνη Δελλαπόρτα υπογράμμισε πως καίτοι τα ελληνικά μουσεία είναι κατά κανόνα ασφαλή κι ακολουθούν τα σχετικά πρωτόκολλα, πάντοτε χρειάζονται βελτιώσεις, όσον αφορά το προσωπικό για τη φύλαξη και τα προσήκοντα τεχνολογικά μέσα για την αποτελεσματική προστασία τους.

«Η ληστεία στο Λούβρο απέδειξε το “συμβαίνει και εις Παρισίους” και ότι κανένα σύστημα φύλαξης δεν είναι απόλυτα ασφαλές. Μεγάλες ληστείες όπως αυτή του Λούβρου σχεδιάζονται προσεκτικά, βρίσκονται ένα βήμα εμπρός από τα συστήματα ασφαλείας, πιθανόν γιατί έχουν συνεργούς από μέσα. Αλλά ούτε και τα κοσμηματοπωλεία είναι ασφαλέστερα όπως ισχυρίζεται η βρετανική Guardian, αν σκεφθεί κανείς τις ληστείες στο Bulgari το 2023 και στο Chopard το 2016 στην πλατεία Vendome αλλά ακόμη και σ’ αυτήν την Lloyds Bank στο Λονδίνο παλιότερα», τόνισε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κ. Δελλαπόρτα, προσθέτοντας: «Θεωρώ λοιπόν ότι αναλογικά τα ελληνικά Μουσεία είναι ασφαλή, εφαρμόζουν τα διεθνή πρωτόκολλα ασφαλείας και τις Οδηγίες του Υπουργείου Πολιτισμού, χωρίς αυτό να τα καθιστά απόρθητα».

Όσον αφορά τους χρειώδεις μηχανισμούς, η κ. Δελλαπόρτα τόνισε πως «πάντα επιδέχονται βελτιώσεις, ανάλογα και με την ιδιαιτερότητα του κάθε μουσείου, ξεκινώντας από την αύξηση του αριθμού του φυλακτικού προσωπικού και καταλήγοντας στις τεχνολογικές υποδομές ασφαλείας, τους συναγερμούς και τα συστήματα παρακολούθησης.

Η τοποθέτηση μηχανημάτων ελέγχου για τους επισκέπτες αλλά και η ειδική εκπαίδευση του φυλακτικού προσωπικού είναι πολύ σημαντική, όπως και η αυστηρή τήρηση των κανόνων φύλαξης, και γιατί όχι, η δημιουργία ενός ειδικού σώματος φυλάκων αρχαιοτήτων στους κόλπους της Ελληνικής Αστυνομίας, που να υπηρετεί στα μεγάλα Μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους», πρόσθεσε η γενική διευθύντρια του Βυζαντινού & Χριστιανικού Μουσείου. Και κατέληξε: «Από την άλλη θέλω να τονίσω ότι το φυλακτικό προσωπικό στα ελληνικά Μουσεία, παρ’ όλες τις μικρές παρεκκλίσεις και τις κριτικές που δέχεται, ασκεί τα καθήκοντά του με μεγάλη ευσυνειδησία γιατί νοιώθει το Μουσείο που δουλεύει δικό του και το προστατεύει σαν το σπίτι του».

Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων: αποτελεσματική φύλαξη δεν γίνεται με κάμερες

«Ως Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων (ΣΕΑ) έχουμε να πούμε πως η ανάγκη πρόσληψης φυλακτικού προσωπικού είναι επιτακτική και πως αποτελεσματική φύλαξη δεν γίνεται με κάμερες, αλλά με επαγγελματίες και με την παρουσία τους σε χώρους και Μουσεία», τόνισε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρόεδρος του ΣΕΑ, Κώστας Πασχαλίδης.

«Στον σύγχρονο κόσμο, τα Μουσεία επιτελούν σύνθετο και απαιτητικό κοινωνικό ρόλο. Για να ανταποκριθούν, πρέπει να εξελίσσονται μαζί με την κοινωνία, ανταποκρινόμενα στις ανάγκες της. Η επιδραστικότητά τους εξαρτάται από την ένταξή τους στην καθημερινή ζωή και το δημόσιο διάλογο: Να εκπαιδεύουν, να εμπνέουν, να μεταδίδουν γνώση, αλλά και να γεννούν συναίσθημα και ενσυναίσθηση. Παράλληλα, πρέπει να διασφαλίζουν τη λειτουργική αποτελεσματικότητα και βιωσιμότητά τους, συνδυάζοντας προσαρμοστικότητα και ανθεκτικότητα. Η οικονομική, λειτουργική και επιχειρησιακή βιωσιμότητα, αυτοτέλεια και αειφορία των Μουσείων και ο αντίκτυπός τους στην κοινωνία, βρίσκονται σε άμεση συνάρτηση με τα ισχυρά αντανακλαστικά τους: Πόσο γρήγορα και αποτελεσματικά, μπορούν να σχεδιάσουν και να εφαρμόσουν νέες στρατηγικές; Εγχείρημα που προϋποθέτει ευελιξία, ανοιχτό πνεύμα, τόλμη και αποφασιστικότητα. Προπαντός, γνώση, εμπειρία, ορθή ανάλυση και αποτίμηση του εσωτερικού και εξωτερικού περιβάλλοντος, μέσω μιας αξιόπιστης και λειτουργικής διαδικασίας καθολικής αυτοαξιολόγησης.
Το 2020, το Υπουργείο Πολιτισμού, για να ανταποκριθεί στις σύγχρονες απαιτήσεις, εισήγαγε στις διαδικασίες του, το «Ελληνικό Σύστημα Αναγνώρισης και Πιστοποίησης Μουσείων», δημιουργώντας το Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Αναγνώρισης και Πιστοποίησης των Ελληνικών Μουσείων. Αποτελεί μια σημαντική μεταρρύθμιση, προκειμένου το Υπουργείο Πολιτισμού, με παροχή τεχνογνωσίας και πόρων, να συνδράμει ενεργά, τόσο τα Δημόσια όσο και τα Ιδιωτικά Μουσεία, στον εντοπισμό και στην αντιμετώπιση αδυναμιών και προβλημάτων, στην εμπέδωση καλών πρακτικών, στον προγραμματισμό και την εφαρμογή δράσεων μεταρρύθμισης και εκσυγχρονισμού.

Καλεί τον πρωθυπουργό και την αρμόδια υπουργό «να πάρουν πίσω τα ρουσφέτια της τελευταίας στιγμής, να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων έστω και την ύστατη ώρα και να αφήσουν την επιλογή των επικεφαλής των μουσείων στην κυβέρνηση που θα εκλέξει σε λίγες εβδομάδες ο κυρίαρχος ελληνικός λαός».​

Ανακοίνωση του Γραφείου Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ

Μόλις 40 ημέρες πριν τις κάλπες η υπουργός Πολιτισμού των σκανδάλων Λίνα Μενδώνη υλοποιεί μια επιχείρηση τακτοποίησης ημετέρων στα μεγαλύτερα μουσεία της χώρας.

Πάνω στον πανικό τους μπροστά στην πολιτική αλλαγή που έρχεται, νομίζουν ότι θα δεσμεύσουν με ύπουλες μεθοδεύσεις την προοδευτική κυβέρνηση που θα αναδείξουν οι πολίτες με την ψήφο τους.

Τα νέα Διοικητικά Συμβούλια και οι Γενικοί Διευθυντές ανακοινώθηκαν νύχτα Μεγάλης Πέμπτης, σε μια προσπάθεια να μη γίνει αντιληπτή μια ακόμα απαράδεκτη ενέργεια της υπουργού Πολιτισμού.

• Καλούμε τον κ. Μητσοτάκη και την κα Μενδώνη να πάρουν πίσω τα ρουσφέτια της τελευταίας στιγμής, να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων έστω και την ύστατη ώρα και να αφήσουν την επιλογή των επικεφαλής των μουσείων στην κυβέρνηση που θα εκλέξει σε λίγες εβδομάδες ο κυρίαρχος ελληνικός λαός.​

Νωρίτερα, τo Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού ανακοίνωσε τη σύνθεση των Διοικητικών Συμβουλίων και τους Γενικούς Διευθυντές των πέντε μουσείων, τα οποία ιδρύθηκαν ως Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου, με τον νόμο 5021/2023.

«Όπως προβλέπει ο νόμος, τα μέλη των ΔΣ που ορίζονται αποτελούν προσωπικότητες με συμβολή στον επαγγελματικό ή κοινωνικό χώρο τους, πρόσωπα εγνωσμένου κύρους στον χώρο των τεχνών, των γραμμάτων και των επιστημών. Επιπλέον, ένα μέλος του ΔΣ κάθε μουσείου, επιλέγεται μεταξύ των προϊσταμένων των Διευθύνσεων του ΥΠΠΟΑ, όπως προβλέπονται από τον νόμο. Πρόκειται για το έκτο μέλος σε κάθε σύνθεση. Το έβδομο μέλος υποδεικνύεται από τη Γενική Συνέλευση της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εργαζομένων του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού (ΠΟΕ-ΥΠΠΟ), με προϋπόθεση την κατοχή, τουλάχιστον, μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών και με τουλάχιστον τετραετή υπηρεσία σε θέση ευθύνης», αναφέρει η σχετική ανακοίνωση του ΥΠΠΟΑ.

«Σε ό,τι αφορά στους Γενικούς Διευθυντές, ο νόμος προβλέπει ως προϋπόθεση, την κατοχή διδακτορικού τίτλου στην αρχαιολογία, στη μουσειολογία, στην Ιστορία της Τέχνης ή άλλη επιστήμη συναφή προς τους σκοπούς, τον χαρακτήρα και τη λειτουργία του Μουσείου, δημοσιεύσεις αναγνωρισμένων και έγκριτων επιστημονικών εργασιών στην Ελλάδα ή διεθνώς και τουλάχιστον οκταετή ευδόκιμη οργανωτική και διοικητική εμπειρία σε θέση ευθύνης.

Η θητεία των Διοικητικών Συμβουλίων είναι τριετής», προσθέτει η ίδια ανακοίνωση.

Η σύνθεση των Δ.Σ. και των Γενικών Διευθυντών των Μουσείων, όπως τα ανακοίνωσε το ΥΠΠΟΑ

Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο

1. Δημήτρης Οικονόμου, Πρόεδρος
2. Μαρία Λαγογιάννη- Γεωργαράκου, Αντιπρόεδρος
3. Γεώργιος Δεοδάτης
4. Ανδρέας Κούρκουλας
5. Κωστάντζα Σμπώκου- Κωνσταντακοπούλου
6. Ελενα Κουντούρη
7. Θεόδωρος Κωνσταντακόπουλος

Γενική Διευθύντρια διορίζεται η Άννα-Βασιλική Καραπαναγιώτου

Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο Αθηνών

1. Γιώργος Πανέτσος, Πρόεδρος
2. Ναταλία Πούλου, Αντιπρόεδρος
3. Νέλλος Κανελλόπουλος
4. Μιχάλης Μαδένης
5. π. Θωμάς Συνοδινός
6. Μαρία Μερτζάνη
7. Κρυσταλλία Μαντζανά

Γενική Διευθύντρια διορίζεται η Κατερίνα Δελλαπόρτα

Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης

1. Νίκη Μάνου-Ανδρεάδη, Πρόεδρος
2. Βασιλική Μισαηλίδου-Δεσποτίδου, Αντιπρόεδρος
3. Πασχάλης Ανδρούδης
4. Αλεξάνδρα Λιάγκα
5. Άννα Μιχαηλίδου
6. Κωνσταντίνος Φρισήρας
7. Ευάγγελος Κίτσιος

Γενική Διευθύντρια διορίζεται η Αναστασία Γκαδόλου

Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού Θεσσαλονίκης

1. Χαράλαμπος Μπακιρτζής, Πρόεδρος
2. Γιάννης Κανονίδης, Αντιπρόεδρος
3. Ευάγγελος Γεροβασιλείου
4. Σμαραγδή Δούδου
5. Αναστάσιος Τάντσης
6. Ιουλία Παπαγεωργίου
7. Ανδρομάχη Σκρέκα

Γενική Διευθύντρια διορίζεται η Αγαθονίκη Τσιλιπάκου

Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου

1. Ιωακείμ Γρυσπολάκης, Πρόεδρος
2. Κωνσταντίνος-Αλκέτας Ουγγρίνης, Αντιπρόεδρος
3. Ευτύχης Βασιλάκης
4. Πέπη Μαυρουδή- Ταβλαρίδου
5. Τόνια Τζαννετάκη
6. Βάσω Παπαγεωργίου
7. Ελένη Παπαδοπούλου

Γενική Διευθύντρια διορίζεται η Στέλλα Χρυσουλάκη

Λάβρος κατά της Λίνας Μενδώνη για τη σχεδόν εν κρυπτώ τοποθέτηση των διοικήσεων στα πέντε εμβληματικά μουσεία της χώρας, είναι και η τομεάρχης Πολιτισμού της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία, Σία Αναγνωστοπούλου.

Δήλωση της τομεάρχη Πολιτισμού της ΚΟ ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Σίας Αναγνωστοπούλου

Μόνο ντροπή προκαλεί ο διορισμός Διοικητικών Συμβουλίων στα εμβληματικά Μουσεία της χώρας, Μεγάλη Πέμπτη βράδυ, βράδυ των Παθών και 10 μέρες πριν την προκήρυξη των εκλογών. Η κυρία Μενδώνη, η Υπουργός που λεηλάτησε τον πολιτισμό, που άλλαξε τις προθεσμίες διορισμού των διοικητικών συμβουλίων που η ίδια νομοθέτησε, θα μείνει στην ιστορία ως η κατεξοχήν Υπουργός της χειρότερης πολιτιστικής διαχείρισης και της αθλιότερης νομοθέτησης που γνώρισε ο τόπος και το Υπουργείο Πολιτισμού.

Δεν πτοήθηκε η κυρία Μενδώνη από τις πάνδημες αντιρρήσεις της επιστημονικής και αρχαιολογικής κοινότητας για τη μετατροπή των Μουσείων σε ΝΠΔΔ, δεν έδωσε καμία σημασία στις τεκμηριωμένες απόψεις φορέων και συλλόγων του ΥΠΠΟΑ, αγνόησε επιδεικτικά την αντιπολίτευση.

Αντιθέτως, στην εκπνοή της θητείας της, θέλησε να ολοκληρώσει το αντιμεταρρυθμιστικό και εμμονικά νεοφιλελεύθερο σχέδιο της για την ιδιωτικοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς, βολεύοντας κυρίως όσες «προσωπικότητες» τη βόλεψαν στην καταστροφική μανία της για τον πολιτισμό.

Δεν έχει τον Θεό της, όπως δεν έχει τον θεό της όλη αυτή η κυβέρνηση των κρυφών συναντήσεων, των αντιθεσμικών και παράνομων κινήσεων, των μιαρών «Μυστικών Δείπνων»

Έχουμε δεσμευθεί ρητά ως ΣΥΡΙΖΑ – Π.Σ, για την άμεση κατάργηση μετά τις εκλογές, του συγκεκριμένου Νόμου που αποκόπτει τα μουσεία από την Αρχαιολογική Υπηρεσία.

Ο Αλ. Τσίπρας έκανε λόγο για «δύσκολη μέρα» και εξέφρασε τη «βαθύτατη οδύνη» του εκ μέρους και της ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ, σημειώνοντας ότι ο εκλιπών, αν και έφυγε πρόωρα, πρόλαβε να κάνει «σημαντικά πράγματα ως βουλευτής και ως υπουργός». Τόνισε πως πρόκειται για «μεγάλη απώλεια για τα Δωδεκάνησα, για τα νησιά και τους νησιώτες» για τους οποίους «αγωνιζόταν αλλά και για το ελληνικό κοινοβούλιο».

Την άποψη ότι ο πολιτισμός στη χώρα είναι «υπό δίωξη» εξέφρασε ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ. Ξεκινώντας την ομιλία του αναφέρθηκε στη Μελίντα Μερκούρη, επισημαίνοντας τη φράση που είχε πει ότι «χωρίς τον Πολιτισμό είμαστε ο κανείς». «Ο πολιτισμός είναι η ψυχή μας. Ο πολιτισμός είναι η Ελλάδα. Γι’ αυτό ο λαός μας, που έχει και ιστορία, και μνήμη και ταυτότητα και κουβαλάει πολιτιστικές παρακαταθήκες χιλιάδων χρόνων απαντούσε πάντα, σε συνθήκες φτώχειας, κατοχής, διώξεων, σωστά στο δίλημμα που πολλές φορές έβαζε η σκληρότητα της ζωής: Πολιτισμός ή βαρβαρότητα», είπε χαρακτηριστικά.

Σχολίασε, επίσης, ότι «ο πολιτισμός και οι άνθρωποί του υπήρξαν για δεκαετίες στο τόπο μας διωκόμενοι, με τον πιο άγριο τρόπο», τονίζοντας πως ενώ περίμενε κανείς ότι αυτές οι μαύρες σελίδες ανήκουν στο παρελθόν, βλέπουμε δυστυχώς σήμερα την ιστορία να επαναλαμβάνεται. Και δυστυχώς όχι σαν φάρσα».

«Για άλλη μια φορά είναι υπό δίωξη ο πολιτισμός και οι άνθρωποί του. Συστηματικά και σχεδιασμένα από μια κυβέρνηση που συμπεριφέρεται σαν καθεστώς και σε κάθε της βήμα προσπαθεί να επιβάλει τη βαρβαρότητα», υπογράμμισε ο Αλ. Τσίπρας και πρόσθεσε: «Στο δίλλημα λοιπόν, πολιτισμός η βαρβαρότητα, εσείς έχετε επιλέξει τη βαρβαρότητα. Και επιχειρείτε να την επιβάλετε και στον πολιτισμό. Υποτάσσοντας, απαξιώνοντας, εξουθενώνοντας τους ανθρώπους του».

Ταξιδεύουν περισσότερο αυτόνομα, με σύντροφο, φίλο ή μέλη της οικογένειας, δεν ακολουθούν τις δημοφιλείς τάσεις της εποχής, σχεδιάζουν μέσω booking το ταξίδι και θέλουν να δοκιμάζουν καινούρια πράγματα. Τα παραπάνω στοιχεία συνθέτουν το προφίλ των τουριστών της Θεσσαλονίκης, όπως αυτό αποτυπώθηκε μέσα από έρευνα που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της συνεργασίας του Οργανισμού Τουρισμού Θεσσαλονίκης με το Διεθνές Πανεπιστήμιο Ελλάδος (ΔΙΠΑΕ), με στόχευση το 2030.

Παρουσιάζοντας τα αποτελέσματα της έρευνας σε εκδήλωση που έγινε στην Διεθνή Έκθεση Τουρισμού Philoxenia, ο κοσμήτορας της Σχολής Οικονομίας και Διοίκησης του ΔΙΠΑΕ, Ευάγγελος Χρήστου, ανακοίνωσε ότι σε αυτήν συμμετείχαν πάνω από 25 φορείς που εμπλέκονται στον τουρισμό αλλά και χίλιοι περιηγητές της πόλης ενώ εντοπίστηκαν 21 βασικές τουριστικές τάσεις.

Αυτές κατηγοριοποιούνται στα νέα – διαφοροποιημένα τμήματα της τουριστικής αγοράς, όπως οι μοναχικοί ταξιδιώτες, οι νέοι και οι millennials, ο ασημένιος τουρισμός (οι άνω των 65 ετών τουρίστες) και οι οικογένειες αλλά και διαηλικιακές ομάδες που ταξιδεύουν όχι μόνο με παιδιά αλλά και με μεγαλύτερους. Επιπλέον διαπιστώθηκε ότι οι ταξιδιώτες ενδιαφέρονται για δραστηριότητες κατά τη διάρκεια του ταξιδιού τους και επιθυμούν να βιώσουν μια περιπέτεια με έντονο διαδραστικό στοιχείο, ώστε να έχουν μια αυθεντική εμπειρία. Ιδιαίτερο είναι το ενδιαφέρον για τη γαστρονομία, τα τοπικά τρόφιμα, τον πολιτισμό και τις σύντομες αποδράσεις.

Οι τομείς αιχμής για τον τουρισμό

Σε ό,τι αφορά τους τομείς αιχμής για τον τουρισμό, ο αν. καθηγητής του ΔΙΠΑΕ Σπύρος Αβδημιώτης σημείωσε ότι στο πλαίσιο της έρευνας προτείνονται ο εκθεσιακός και συνεδριακός τουρισμός, ο τουρισμός του Σαββατοκύριακου και οι δημιουργικές βιομηχανίες που σχετίζονται με τις οπτικοακουστικές παραγωγές. Παράλληλα προτείνονται δράσεις για το περιβάλλον, τον τουρισμό, τη γαστρονομία και τις νέες τεχνολογίες.

Όλο αυτό το σχήμα, όπως διευκρίνισε, θα πρέπει να ακολουθηθεί με συγκεκριμένες πολιτικές, στις οποίες περιλαμβάνονται η αύξηση της ανταγωνιστικότητας του τουριστικού προϊόντος, η προώθηση των σχέσεων με τους tour operators και τις low cost εταιρείες, ο χωροταξικός σχεδιασμός, η προώθηση περιφερειακών προορισμών, η δημιουργία ασφαλούς και έξυπνης πόλης. Στο πλαίσιο αυτό ανακοίνωσε ότι το ΔΙΠΑΕ, σε συνεργασία με το ΕΚΕΤΑ και με μια εταιρεία πληροφορικής, προχώρησε στη δημιουργία μιας έξυπνης τουριστικής κάρτας, προσαρμοσμένης στις επιθυμίες του περιηγητή.

Οι στρατηγικές μάρκετινγκ

Παρουσιάζοντας τις στρατηγικές μάρκετινγκ που θα πρέπει να εφαρμοστούν ο κ. Χρήστου αναφέρθηκε στην προσπάθεια για αύξηση των κατά κεφαλήν εξόδων κατά την παραμονή των επισκεπτών στην πόλη, την διασπορά των επισκεπτών στην περιφέρεια της Μητροπολιτικής Ενότητας Θεσσαλονίκης, την επέκταση της τουριστικής περιόδου σε όλη τη διάρκεια του χρόνου και την προσαρμογή μιας τακτικής στις ανάγκες ενός στοχευμένου κοινού, όπως για παράδειγμα οι millennials από γειτονικές βαλκανικές χώρες που ενδιαφέρονται περισσότερο για διασκέδαση, πολιτιστικές δραστηριότητες και γαστρονομία.

Β. Πατουλίδου: Η Θεσσαλονίκη έδειξε τα πολλαπλά πρόσωπά της στην παγκόσμια αγορά

Την ισχυρή πεποίθηση ότι η Θεσσαλονίκη κατάφερε να πετάξει από πάνω της όλα τα τουριστικά στερεότυπα του παρελθόντος και έδειξε επιτέλους τα πολλαπλά πρόσωπά της στην παγκόσμια αγορά εξέφρασε η πρόεδρος του Οργανισμού Τουρισμού Θεσσαλονίκης, αντιπεριφερειάρχης Θεσσαλονίκης, Βούλα Πατουλίδου. Η ίδια έκανε λόγο για άλματα ενώ χαρακτήρισε την έρευνα του ΔΙΠΑΕ ως «ένα χρήσιμο εργαλείο που μας δείχνει πως θα χρησιμοποιήσουμε, θα αναπτύξουμε και θα ενισχύσουμε τα ισχυρά ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα της Θεσσαλονίκης».

Χαιρετίζοντας την εκδήλωση, η υφυπουργός Τουρισμού Σοφία Ζαχαράκη υπογράμμισε ότι όλες οι πολιτικές και οι αποφάσεις για τον τουρισμό πρέπει να παράγονται από τις έρευνες και τα δεδομένα που συλλέγονται τα τελευταία χρόνια, ιδίως μετά την πανδημία. Ο υφυπουργός Εσωτερικών (Μακεδονίας – Θράκης), Σταύρος Καλαφάτης επισήμανε ότι η Θεσσαλονίκη, η Μακεδονία και η Θράκη τα τελευταία χρόνια ζουν το δικό τους ρυθμό στην τουριστική ανάπτυξη και πρόσθεσε πως αυτό είναι μια συνειδητή επιλογή της κυβέρνησης και του πρωθυπουργού ενώ γίνεται μέσα από ένα πλάνο συνεργειών.

Η πρόεδρος του ΕΟΤ ‘Αντζελα Γκερέκου τόνισε ότι η Θεσσαλονίκη μπορεί να είναι η πόλη του «ευ ζην» και αναφέρθηκε στο δίκτυο συνεργασιών που ξεκινά ο ΕΟΤ με πανεπιστήμια που ασχολούνται με τον τουρισμό. Ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Κωνσταντίνος Ζέρβας δήλωσε πολύ χαρούμενος που το Ταμείο Ανάκαμψης έδωσε το πράσινο φως στο δήμο ώστε με έναν κουμπαρά 30 εκ ευρώ να προχωρήσει σε αναπλάσεις κεντρικών δρόμων. Χαιρετισμούς απηύθυναν επίσης ο Δημήτρης Φραγκάκης ΓΓ ΕΟΤ, η Μαρία Γάτσου γενική Διευθύντρια ΣΕΤΕ και ο Σταμάτης Αγγελόπουλος Αντιπρόεδρος Έρευνας και δια βίου εκπαίδευσης ΔΙΠΑΕ.

Αυτό που άλλαξε με την πανδημία είναι η ψυχολογία του κοινού, το οποίο έχει τη δυνατότητα να επισκέπτεται τα μουσεία αλλά δεν έχει τη διάθεση να κλείνεται σε χώρους. Είναι φανερό ότι θα πάρει χρόνο για να επιστρέψουν στους παλιούς τους ρυθμούς, όποτε κι αν επιστρέψουν.

Τα μουσεία έχουν να αντιμετωπίσουν τώρα έναν ακόμη εχθρό: την ενεργειακή σπατάλη. Σε κάποια δημόσια και ιδιωτικά μουσεία έχουν ξεκινήσει βιοκλιματικές παρεμβάσεις για την εξοικονόμηση ενέργειας, αλλού είναι στον σχεδιασμό ακόμη. Η οικονομία είναι ένας ακόμη πονοκέφαλος. Πώς θα εξοικονομήσουν ενέργεια; Μειώνοντας τον εξωτερικό φωτισμό ή τον εσωτερικό των κτιρίων; Τίθενται και ζητήματα ασφάλειας. Επίσης, μπορεί να δημιουργηθεί πρόβλημα και με τις συνθήκες έκθεσης των έργων και τις ίδιες τις αίθουσες, οι οποίες απαιτούν συγκεκριμένη υγρασία και θερμοκρασία. Και είμαστε ακόμη στην αρχή…

Μια νέα πρωτόγνωρη κατάσταση –μετά την οικονομική και υγειονομική κρίση που προηγήθηκαν–, αποτέλεσμα της γεωπολιτικής σύγκρουσης. Τα μουσεία είναι κι αυτά σε πολύ δύσκολη θέση και για την προσαρμογή τους σε ό,τι ζούμε χρειάζονται κίνητρα, αξιοποίηση προγραμμάτων ΕΣΠΑ ώστε να επιτύχουν τον στόχο μείωσης της ενεργειακής κατανάλωσης. Για τα δημόσια μουσεία στο ΥΠΠΟΑ υπάρχει επιτροπή που εξετάζει το θέμα.

Στο μεταξύ, η Βουλή διατηρεί μόνο τον περιμετρικό φωτισμό τις βραδινές ώρες, διακόπτοντας προσωρινά τον φωτισμό στην πρόσοψη και στις λοιπές πλευρές του κτιρίου. Στη γέφυρα Ρίου – Αντιρρίου αναστέλλεται ο τακτικός διακοσμητικός φωτισμός της, ενώ ξεκίνησε ο χρονοπρογραμματισμός με μειωμένη ώρα λειτουργίας στον φωτισμό των βράχων των Μετεώρων. Τα μουσεία πρέπει να γίνουν ευέλικτα και προνοητικά στις εξωγενείς κρίσεις, σε έναν κόσμο που μεταβάλλεται συνεχώς.

Ειδικότερα, σε ό,τι αφορά τα μουσεία θα πρέπει να τηρούνται οι αποστάσεις δύο μέτρων και θα επιτρέπονται μόνο κλιματιστικά ανοιχτού κυκλώματος.

Τα θερινά σινεμά θα λειτουργήσουν με όριο πληρότητας στο 40% για να τηρούνται οι αποστάσεις.

Οι αρχαιολογικοί χώροι ανοίγουν στις 18 Μαΐου με την τήρηση βέβαια αυστηρών μέτρων, ενώ μέχρι τότε θα έχουν εκδοθεί, όπως είπε η κ. Μενδώνη, όλες οι σχετικές εγκύκλιοι.

Τα κινηματογραφικά γυρίσματα θα αρχίσουν επίσης στις 18 Μαΐου.

Σε ό,τι αφορά τα νέα μέτρα στήριξης σε ανθρώπους του Πολιτισμού, μεταξύ άλλων:

-Εντάσσονται και καλύπτονται αναδρομικά και οι εργαζόμενοι του χώρου του Πολιτισμού των οποίων η σύμβαση ορισμένου χρόνου έληξε πρόωρα κατά το διάστημα 15/02/20 έως και 29/02/20. Και αυτοί καθίστανται δικαιούχοι των 800 ευρώ μετά τη δήλωσή τους στο ΕΡΓΑΝΗ.

-Εντάσσονται και καλύπτονται αναδρομικά όσοι απασχολήθηκαν  σε περισσότερους από έναν εργοδότη το διάστημα 15/03/20-20/04/20 και είχαν κατά μέσο όρο εβδομαδιαίως μέχρι και 30% συνολικά ώρες εργασίας. Θα λάβουν τα 800 ευρώ μεταξύ 14ης και 15ης Μαΐου μετά από δήλωσή τους στο ΕΡΓΑΝΗ.  

-Οσοι από 1η Ιουνίου του 2019 έως και 1η Μαρτίου του 2020 έχουν εκτελέσει περιστασιακή εργασία με έξι μεροκάματα τον μήνα ή 50 μεροκάματα συνολικά το διάστημα αυτό,  θα λάβουν επίσης τα 800 ευρώ.

-Με ειδική ρύθμιση εντάσσονται και καλύπτονται αναδρομικά οι ταξιθέτες και ταξιθέτριες του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών.

Για όλες τις παραπάνω κατηγορίες συνεχίζεται η στήριξη και τον Μάιο, ένα σύνολο 24 εκατ. για τους μισθωτούς και τους απασχολούμενους του Πολιτισμού μαζί με όλες τις άλλες κατηγορίες εργαζομένων στον κλάδο. 

«Οι εργαζόμενοι του Πολιτισμού περιλαμβάνονται στο ευρύτερο πλαίσιο στήριξης όλων των κλάδων. Δεν υπήρξε εξαίρεση για το παρελθόν ούτε για το παρόν», διευκρίνισε η υπουργός.

Η εκστρατεία -υπό το hashtag #MuseumsThankHeroes- οργανώθηκε από τις Mara Kurlandsky και Adrienne Poon του National Museum of Women in the Arts της Ουάσινγκτον. Την 1η Απριλίου, το μουσείο ανέβασε στο Twitter τη φωτογραφία «Nurses Working, Novartis – China» την οποία τράβηξε το 2012 η Mary Ellen Mark. Τη συνόδευσε με τη λεζάντα «”Ευχαριστώ” σε όλους τους επαγγελματίες ιατρο-νοσηλευτές και το προσωπικό της πρώτης γραμμής που δουλεύουν 24 ώρες επτά μέρες την εβδομάδα για να μας έχουν υγιείς και ασφαλείς σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς».

Ακολούθησε το Whitney Museum με το έργο του 1900 του Edward Hopper «Study of a Nurse and Child Walking in the Park», προσθέτοντας: «Σήμερα, συμπαρατασσόμαστε με την κοινότητα των μουσείων για να ευχαριστήσουμε τους επαγγελματίες ιατρο-νοσηλευτές, τους φροντιστές, τους εργαζόμενους στη συντήρηση των νοσοκομείων και όλους που είναι στην πρώτη γραμμή της κρίσης του COVID-19».

«Με δεδομένο ότι στους αρχαιολογικούς χώρους και στα μουσεία, λόγω των ειδικών συνθηκών, παρουσιάζονται ελλείψεις στο φυλακτικό προσωπικό σύμφωνα με τα στοιχεία που εστάλησαν σήμερα το πρωί στο ΥΠΠΟΑ, η υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού κ. Λίνα Μενδώνη, σε συνεννόηση και με την Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαζομένων Υπουργείου Πολιτισμού αποφάσισε για την ασφάλεια των εργαζομένων αλλά και των μουσείων και των μνημείων να ανασταλεί η λειτουργία τους ως και την 30ή Μαρτίου. Εννοείται ότι στα Μουσεία και στους αρχαιολογικούς χώρους θα υπάρχει το αναγκαίο προσωπικό φύλαξης.

Παράλληλα έχουν δοθεί οι σχετικές οδηγίες για τη σχολαστική καθαριότητα των χώρων υγιεινής που χρησιμοποιεί το προσωπικό στο σύνολο των υπηρεσιών του ΥΠΠΟΑ, μουσείων και αρχαιολογικών χώρων».