«Δεν έχω μάθει ακόμη αυτό το μάθημα. Ξέρω ότι υπάρχουν, αλλά δεν υπάρχουν όρια», είπε χαρακτηριστικά μιλώντας στο «The Axios Show» και στον δημοσιογράφο Μαρκ Καπούτο.

EXCLUSIVE: On the next episode of The Axios Show, President Trump tells @marcacaputo that in the aftermath of the Iran war, there are "no limits" to his power. pic.twitter.com/QrNPh3wPX1

— Axios (@axios) June 18, 2026

«Ανευ όρων παράδοση»

Στην συνέχεια, ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «νίκησαν ολοκληρωτικά στρατιωτικά» το Ιράν, ενώ ισχυρίστηκε ότι το μνημόνιο «πιθανότατα είναι άνευ όρων παράδοση».

Ο Τραμπ επέμεινε ότι ο πόλεμος ανέδειξε την επιχειρησιακή ισχύ των Ηνωμένων Πολιτειών, κάνοντας ειδική αναφορά στον ναυτικό αποκλεισμό.

«Ποιος άλλος θα μπορούσε να κάνει έναν τέτοιο αποκλεισμό; Έκανα έναν ναυτικό αποκλεισμό στον οποίο ούτε ένα πλοίο δεν κατάφερε να περάσει. Κάποια προσπάθησαν. Δεν κράτησε πολύ», δήλωσε.

Στενά του Ορμούζ και παγκόσμια ύφεση

Παρά τη σκληρή ρητορική του, ο Τραμπ αναγνώρισε ότι οι εναλλακτικές απέναντι στη συμφωνία θα μπορούσαν να έχουν ιδιαίτερα σοβαρές συνέπειες.

Απαντώντας στις επικρίσεις πιο σκληροπυρηνικών κύκλων, που φέρονται να θεωρούσαν ότι δεν ήταν αρκετά αυστηρός απέναντι στο Ιράν, είπε ότι ο μόνος τρόπος να εμφανιστεί πιο σκληρός θα ήταν να συνεχίσει τους βομβαρδισμούς για ακόμη δύο ή τρεις εβδομάδες.

«Αλλά τι θα μας έδινε αυτό; Τα Στενά του Ορμούζ δεν θα ήταν ανοιχτά», ανέφερε. «Δεν θα είχαμε πετρέλαιο για μήνες. Όσο ρίχνεις βόμβες, αυτό το πέρασμα κλείνει αυτόματα», πρόσθεσε.

Στη συνέχεια προειδοποίησε ότι μια τέτοια εξέλιξη «θα μπορούσε να προκαλέσει παγκόσμια ύφεση».

Σύμφωνα με πηγή που επικαλείται το Axios, ο Τραμπ είχε εκφράσει ανησυχίες στους συνεργάτες του ότι τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου άρχιζαν να πιέζονται και ότι ένα παρατεταμένο κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ θα μπορούσε να προκαλέσει διεθνές ενεργειακό σοκ.

Αυτό, σύμφωνα με το δημοσίευμα, εξηγεί γιατί ο Αμερικανός πρόεδρος αποδέχθηκε τελικά τη συμφωνία που μπορούσε να εξασφαλίσει, αντί να επιμείνει στη μέγιστη απαίτηση που είχε διατυπώσει πριν από τη σύγκρουση, δηλαδή την άνευ όρων παράδοση της Τεχεράνης.

Παναγιώτης Δρίβας

Το Ιράν εξασφαλίζει οικονομική ανάσα και πολιτικό χρόνο χωρίς να εγκαταλείπει πλήρως τις πυρηνικές του δυνατότητες. Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιτυγχάνουν τον τερματισμό του πολέμου και τη σταθεροποίηση των ενεργειακών αγορών, αλλά χάνουν μέρος των μοχλών πίεσης που διέθεταν.

Ουσιαστικά η συμφωνία δεν λύνει το ιρανικό ζήτημα. Παγώνει τη σύγκρουση, αποκαθιστά προσωρινά τη σταθερότητα στον Περσικό Κόλπο και δημιουργεί συνθήκες για μια νέα διαπραγμάτευση. Ωστόσο αφήνει αναπάντητα κρίσιμα ερωτήματα γύρω από το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.

Η ΣΤΙΓΜΗ ΤΗΣ ΥΠΟΓΡΑΦΗΣ ΤΟΥ ΜΝΗΜΟΝΙΟΥ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΡΟΕΔΡΟ ΤΡΑΜΠ:

President Donald J. Trump has SIGNED the Iran Memorandum of Understanding at Versailles in France. 🇺🇸 pic.twitter.com/JQ6qlbvFAF

— The White House (@WhiteHouse) June 17, 2026

Τα βασικά σημεία της συμφωνίας

Η συμφωνία προβλέπει άμεση παύση των στρατιωτικών επιχειρήσεων, επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, έναρξη διαπραγματεύσεων για συνολική διευθέτηση εντός 60 ημερών και σταδιακή αποκλιμάκωση της στρατιωτικής παρουσίας των ΗΠΑ κοντά στο Ιράν.

Παράλληλα, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να προχωρήσουν σε χαλάρωση των κυρώσεων, να επιτρέψουν εκ νέου τις εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου και να αποδεσμεύσουν παγωμένα ιρανικά κεφάλαια.

Σε αντάλλαγμα, η Τεχεράνη επαναλαμβάνει τη δέσμευσή της ότι δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα και αποδέχεται διαδικασίες επιτήρησης από τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η πρόβλεψη για τον Λίβανο, καθώς το κείμενο συνδέει για πρώτη φορά την περιφερειακή σταθερότητα και τις δραστηριότητες της Χεζμπολάχ με ένα ευρύτερο αμερικανοϊρανικό πλαίσιο συνεννόησης, προκαλώντας έντονες ανησυχίες στο Ισραήλ.

Τι κερδίζει η Τεχεράνη

Το μεγαλύτερο όφελος για το Ιράν είναι η οικονομική ανάσα που εξασφαλίζει πριν ακόμη ολοκληρωθεί η τελική διαπραγμάτευση.

Η επανέναρξη των εξαγωγών πετρελαίου, η πρόσβαση σε δεσμευμένα κεφάλαια και η προοπτική συμμετοχής σε ένα σχέδιο οικονομικής ανάπτυξης εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων δημιουργούν συνθήκες σταθεροποίησης για το ιρανικό καθεστώς.

Επιπλέον, η συμφωνία δεν προβλέπει την πλήρη διάλυση του πυρηνικού προγράμματος ούτε την απομάκρυνση του εμπλουτισμένου ουρανίου από τη χώρα. Ουσιαστικά, το πρόγραμμα παγώνει, χωρίς να εξαλείφεται οριστικά η τεχνολογική και επιστημονική βάση του.

Η Τεχεράνη κερδίζει επίσης χρόνο. Οι άμεσες παραχωρήσεις της Ουάσιγκτον προηγούνται της τελικής συμφωνίας, δίνοντας στο Ιράν σημαντικά οφέλη ενώ οι δύσκολες αποφάσεις μεταφέρονται στη δεύτερη φάση των διαπραγματεύσεων.

Τι κερδίζει η Ουάσιγκτον

Για τον Ντόναλντ Τραμπ, το βασικό κέρδος είναι ότι τερματίζεται ένας πόλεμος που απειλούσε να εξελιχθεί σε ευρύτερη περιφερειακή σύγκρουση με σοβαρές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία και στις αγορές ενέργειας.

Η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ μειώνει τον κίνδυνο νέας ενεργειακής κρίσης, ενώ η επιστροφή του Ιράν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων επιτρέπει στην αμερικανική πλευρά να διεκδικήσει μια μακροπρόθεσμη συμφωνία για τον περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος.

Παράλληλα, η Ουάσιγκτον μπορεί να υποστηρίξει ότι πέτυχε σημαντικά στρατιωτικά αποτελέσματα κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης, πλήττοντας κρίσιμες στρατιωτικές και πυραυλικές υποδομές του Ιράν.

Τα αδύναμα σημεία της συμφωνίας

Το πιο αμφιλεγόμενο στοιχείο είναι ότι οι ΗΠΑ προσφέρουν σημαντικές οικονομικές παραχωρήσεις χωρίς να έχουν εξασφαλίσει ακόμη μια οριστική λύση για το πυρηνικό πρόγραμμα.

Το Ιράν αναλαμβάνει πολιτικές δεσμεύσεις, αλλά οι κρίσιμες λεπτομέρειες παραμένουν ανοιχτές: τι θα συμβεί με τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου, ποιος θα πιστοποιεί τη συμμόρφωση και ποια θα είναι η διάρκεια των περιορισμών.

Επιπλέον, η αναφορά στα Στενά του Ορμούζ δημιουργεί ανησυχίες ότι η Τεχεράνη ενδέχεται στο μέλλον να αποκτήσει αυξημένο ρόλο στον έλεγχο ενός από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους του πλανήτη.

Η κριτική των New York Times

Όπως επισημαίνουν οι New York Times, η συμφωνία απέχει πολύ από την «άνευ όρων παράδοση» που είχε προαναγγείλει ο Τραμπ στην αρχή της σύγκρουσης. Αντίθετα, το Ιράν εξέρχεται από τον πόλεμο με σημαντικά οικονομικά και πολιτικά οφέλη, ενώ διατηρεί κρίσιμα στοιχεία της πυρηνικής του υποδομής.

Η αμερικανική εφημερίδα σημειώνει ότι η συμφωνία μοιάζει περισσότερο με μια προσωρινή ανακωχή παρά με οριστική διευθέτηση. Υπενθυμίζει επίσης ότι η ιρανική διπλωματία έχει μακρά εμπειρία σε χρονοβόρες διαπραγματεύσεις και ότι η πραγματική δοκιμασία θα ξεκινήσει στη δεύτερη φάση, όταν οι δύο πλευρές θα κληθούν να συμφωνήσουν στους όρους μιας μόνιμης πυρηνικής συμφωνίας.

Τα 14 σημεία του μνημονίου

Το επίσημο κείμενο, με τίτλο «Μνημόνιο Κατανόησης του Ισλαμαμπάντ μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής και της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν», περιλαμβάνει 14 βασικά σημεία:

• Οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ιράν και οι σύμμαχοί τους δεσμεύονται στον άμεσο και μόνιμο τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, και στην αποφυγή οποιασδήποτε μελλοντικής στρατιωτικής ενέργειας ή απειλής χρήσης βίας.
• Οι δύο χώρες δεσμεύονται να σέβονται αμοιβαία την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της άλλης πλευράς και να μην παρεμβαίνουν στις εσωτερικές της υποθέσεις.
• Η τελική συμφωνία θα πρέπει να ολοκληρωθεί μέσα σε διάστημα έως 60 ημερών, με δυνατότητα παράτασης εφόσον συμφωνήσουν και οι δύο πλευρές.
• Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα ξεκινήσουν άμεσα τη σταδιακή άρση του ναυτικού αποκλεισμού κατά του Ιράν, με πλήρη ολοκλήρωση της διαδικασίας εντός 30 ημερών. Παράλληλα, δεσμεύονται να απομακρύνουν τις δυνάμεις τους από την περιοχή μετά την επίτευξη της τελικής συμφωνίας.
• Το Ιράν θα διασφαλίσει για 60 ημέρες την ασφαλή και χωρίς χρέωση διέλευση εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ και θα συνεργαστεί με το Ομάν και τα παράκτια κράτη για το μελλοντικό καθεστώς διαχείρισης της θαλάσσιας οδού.
• Οι ΗΠΑ και οι περιφερειακοί εταίροι τους θα εκπονήσουν σχέδιο οικονομικής ανασυγκρότησης και ανάπτυξης του Ιράν ύψους τουλάχιστον 300 δισ. δολαρίων.
• Η Ουάσιγκτον αναλαμβάνει να προχωρήσει στη σταδιακή άρση όλων των κυρώσεων κατά του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των κυρώσεων του ΟΗΕ, των αποφάσεων του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας και των αμερικανικών πρωτογενών και δευτερογενών κυρώσεων.
• Το Ιράν επαναβεβαιώνει ότι δεν θα αποκτήσει ούτε θα αναπτύξει πυρηνικά όπλα. Οι δύο χώρες θα συμφωνήσουν σε μηχανισμό διαχείρισης και εξουδετέρωσης των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου υπό την εποπτεία του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας.
• Μέχρι την οριστική συμφωνία, το Ιράν θα διατηρήσει αμετάβλητο το πυρηνικό του πρόγραμμα, ενώ οι ΗΠΑ δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις ούτε θα ενισχύσουν τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή.
• Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών θα εκδώσει άμεσα τις απαραίτητες άδειες ώστε να επιτραπεί η εξαγωγή ιρανικού πετρελαίου, πετρελαϊκών προϊόντων και παραγώγων τους, καθώς και οι σχετικές τραπεζικές και ασφαλιστικές συναλλαγές.
• Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να αποδεσμεύσουν τα παγωμένα ή περιορισμένα κεφάλαια και περιουσιακά στοιχεία του Ιράν, σύμφωνα με διαδικασίες που θα συμφωνηθούν στις επόμενες διαπραγματεύσεις.
• Οι δύο χώρες θα δημιουργήσουν κοινό μηχανισμό παρακολούθησης για την εφαρμογή του μνημονίου και τη συμμόρφωση με την τελική συμφωνία.
• Μετά την υπογραφή του μνημονίου και την έναρξη εφαρμογής των βασικών δεσμεύσεων που αφορούν την κατάπαυση των εχθροπραξιών, τα Στενά του Ορμούζ, τις πετρελαϊκές εξαγωγές και την αποδέσμευση κεφαλαίων, θα ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις για τα υπόλοιπα ζητήματα της τελικής συμφωνίας.
• Η τελική συμφωνία θα επικυρωθεί μέσω δεσμευτικού ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.

Παρά τη συμφωνία επί του μνημονίου, Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι αναγνωρίζουν ότι τα πιο σύνθετα ζητήματα, κυρίως όσα αφορούν το πυρηνικό πρόγραμμα της Ισλαμικής Δημοκρατίας, παραπέμπονται στις τελικές τεχνικές διαπραγματεύσεις που θα ακολουθήσουν.

Το μνημόνιο ενεργοποιεί μια περίοδο 60 ημερών κατά την οποία οι δύο πλευρές θα επιχειρήσουν να καταλήξουν σε μια συνολική και δεσμευτική συμφωνία, η οποία θα καθορίσει το μέλλον των διμερών σχέσεων και της ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, υπέγραψε αντίγραφο της συμφωνίας κατά τη διάρκεια δείπνου στο Παλάτι των Βερσαλλιών. H ιρανική διπλωματία επιβεβαίωσε ότι η συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή έχει υπογραφεί, επιβεβαιώνοντας τις σχετικές δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου.

O Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε επίσημα αντίγραφο της συμφωνίας ΗΠΑ – Ιράν κατά τη διάρκεια του δείπνου που παρέθεσε ο Γάλλος πρόεδρος μετά το τέλος της συνόδου κορυφής της G7.

President Donald J. Trump has SIGNED the Iran Memorandum of Understanding at Versailles in France. 🇺🇸 pic.twitter.com/JQ6qlbvFAF

— The White House (@WhiteHouse) June 17, 2026

Aξιωματούχους ανέφερε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες απέστειλαν στη συνέχεια στους Ιρανούς φωτογραφία του υπογεγραμμένου εγγράφου.

Αποχωρώντας από το Παλάτι των Βερσαλλιών, ο Τραμπ επιβεβαίωσε προσωπικά την υπογραφή στους δημοσιογράφους.

«Υπογράφηκε», δήλωσε. «Το υπέγραψα στις Βερσαλλίες, μόλις το υπέγραψα».

Διαφωνία για την τελετή υπογραφής

Παρά την επιβεβαίωση της υπογραφής, εξακολουθεί να υπάρχει ασάφεια για το εάν θα πραγματοποιηθεί η τελετή που είχε προγραμματιστεί στην Ελβετία.

Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε ότι μια επίσημη τελετή με τη συμμετοχή του Τζέι Ντι Βανς εξακολουθεί να αναμένεται να πραγματοποιηθεί την Παρασκευή.

Αντίθετα, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκάι, δήλωσε στο κρατικό δίκτυο IRIB ότι το μνημόνιο έχει ήδη υπογραφεί ψηφιακά και ότι δεν πρόκειται να πραγματοποιηθεί τελετή υπογραφής στην Ελβετία.

Επιβεβαιώνει το Ιράν

Η ιρανική διπλωματία επιβεβαίωσε επισήμως ότι υπογράφτηκε η συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Το μνημόνιο κατανόησης περιλαμβάνει 14 σημεία και προβλέπει, μεταξύ άλλων, ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο.

Παράλληλα, προβλέπεται η δημιουργία ταμείου ύψους 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την «ανασυγκρότηση και οικονομική ανάπτυξη» του Ιράν, χωρίς ωστόσο να υπάρχει υποχρέωση άμεσης χρηματοδότησής του από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η συμφωνία έρχεται τέσσερις μήνες μετά την έναρξη της σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ, Ιράν και Ισραήλ και, σύμφωνα με την αμερικανική κυβέρνηση, βασίζεται στην αρχή της «συμμόρφωσης έναντι ανταμοιβής».

Όπως τονίζουν αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ, η Τεχεράνη θα απολαμβάνει τα οικονομικά και πολιτικά οφέλη της συμφωνίας μόνο εφόσον τηρεί τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει.

Τα 14 σημεία του μνημονίου

Το επίσημο κείμενο, με τίτλο «Μνημόνιο Κατανόησης του Ισλαμαμπάντ μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής και της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν», περιλαμβάνει 14 βασικά σημεία:

• Οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ιράν και οι σύμμαχοί τους δεσμεύονται στον άμεσο και μόνιμο τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, και στην αποφυγή οποιασδήποτε μελλοντικής στρατιωτικής ενέργειας ή απειλής χρήσης βίας.
• Οι δύο χώρες δεσμεύονται να σέβονται αμοιβαία την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της άλλης πλευράς και να μην παρεμβαίνουν στις εσωτερικές της υποθέσεις.
• Η τελική συμφωνία θα πρέπει να ολοκληρωθεί μέσα σε διάστημα έως 60 ημερών, με δυνατότητα παράτασης εφόσον συμφωνήσουν και οι δύο πλευρές.
• Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα ξεκινήσουν άμεσα τη σταδιακή άρση του ναυτικού αποκλεισμού κατά του Ιράν, με πλήρη ολοκλήρωση της διαδικασίας εντός 30 ημερών. Παράλληλα, δεσμεύονται να απομακρύνουν τις δυνάμεις τους από την περιοχή μετά την επίτευξη της τελικής συμφωνίας.
• Το Ιράν θα διασφαλίσει για 60 ημέρες την ασφαλή και χωρίς χρέωση διέλευση εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ και θα συνεργαστεί με το Ομάν και τα παράκτια κράτη για το μελλοντικό καθεστώς διαχείρισης της θαλάσσιας οδού.
• Οι ΗΠΑ και οι περιφερειακοί εταίροι τους θα εκπονήσουν σχέδιο οικονομικής ανασυγκρότησης και ανάπτυξης του Ιράν ύψους τουλάχιστον 300 δισ. δολαρίων.
• Η Ουάσιγκτον αναλαμβάνει να προχωρήσει στη σταδιακή άρση όλων των κυρώσεων κατά του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των κυρώσεων του ΟΗΕ, των αποφάσεων του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας και των αμερικανικών πρωτογενών και δευτερογενών κυρώσεων.
• Το Ιράν επαναβεβαιώνει ότι δεν θα αποκτήσει ούτε θα αναπτύξει πυρηνικά όπλα. Οι δύο χώρες θα συμφωνήσουν σε μηχανισμό διαχείρισης και εξουδετέρωσης των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου υπό την εποπτεία του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας.
• Μέχρι την οριστική συμφωνία, το Ιράν θα διατηρήσει αμετάβλητο το πυρηνικό του πρόγραμμα, ενώ οι ΗΠΑ δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις ούτε θα ενισχύσουν τη στρατιωτική τους παρουσία στην περιοχή.
• Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών θα εκδώσει άμεσα τις απαραίτητες άδειες ώστε να επιτραπεί η εξαγωγή ιρανικού πετρελαίου, πετρελαϊκών προϊόντων και παραγώγων τους, καθώς και οι σχετικές τραπεζικές και ασφαλιστικές συναλλαγές.
• Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να αποδεσμεύσουν τα παγωμένα ή περιορισμένα κεφάλαια και περιουσιακά στοιχεία του Ιράν, σύμφωνα με διαδικασίες που θα συμφωνηθούν στις επόμενες διαπραγματεύσεις.
• Οι δύο χώρες θα δημιουργήσουν κοινό μηχανισμό παρακολούθησης για την εφαρμογή του μνημονίου και τη συμμόρφωση με την τελική συμφωνία.
• Μετά την υπογραφή του μνημονίου και την έναρξη εφαρμογής των βασικών δεσμεύσεων που αφορούν την κατάπαυση των εχθροπραξιών, τα Στενά του Ορμούζ, τις πετρελαϊκές εξαγωγές και την αποδέσμευση κεφαλαίων, θα ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις για τα υπόλοιπα ζητήματα της τελικής συμφωνίας.
• Η τελική συμφωνία θα επικυρωθεί μέσω δεσμευτικού ψηφίσματος του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.

Δυο μήνες διαπραγματεύσεων

Το κείμενο της συμφωνίας, που ανέγνωσε χθες αμερικανός αξιωματούχος σε δημοσιογράφους, προβλέπει πως η Ουάσιγκτον θα αναστείλει, από τη στιγμή της υπογραφής, τις κυρώσεις της που εμπόδιζαν τις πωλήσεις του ιρανικού πετρελαίου. Δέχτηκε επίσης να προχωρήσει στην άρση του συνόλου των κυρώσεων σε βάρος της Τεχεράνης σε περίπτωση σύναψης οριστικής συμφωνίας έπειτα από διαπραγματεύσεις διάρκειας εξήντα ημερών.

Κατά τη διάρκειά τους, οι κυβερνήσεις των δυο χωρών θα συζητήσουν για τη δημιουργία «μηχανισμού που θα επιτρέψει την επεξεργασία» των ιρανικών αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου, με την καταφυγή σε μέθοδο αραίωσής του «υπό την επίβλεψη του ΔΟΑΕ», του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, σημείωσε ο αμερικανός αξιωματούχος που είδε «μεγάλη νίκη» για την Ουάσιγκτον στο συγκεκριμένο ζήτημα.

Σύμφωνα με την ίδια πηγή, το Ιράν θα επιτρέψει εντός τριάντα ημερών την πλήρη αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στο στρατηγικής σημασίας στενό του Ορμούζ, το de facto κλείσιμο του οποίου αφότου ξέσπασε ο πόλεμος κλόνισε την παγκόσμια οικονομία.

Οι ΗΠΑ δεσμεύτηκαν, εφόσον συναφθεί οριστική συμφωνία, να διευκολύνουν, σε συντονισμό με «περιφερειακούς εταίρους» τους, ιδίως μοναρχίες του Κόλπου, την αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την ανοικοδόμηση και την οικονομική ανάπτυξη του Ιράν, χωρίς πάντως αυτό να συνεπάγεται οποιαδήποτε αμερικανική χρηματοδοτική συμμετοχή.

Το Ιράν δημοσιοποίησε χθες το κείμενο της συμφωνίας μέσω του επίσημου πρακτορείου ειδήσεων IRNA.

Οι αρχηγοί των κρατών της G7, η σύνοδος της οποίας μόλις διεξήχθη στη Γαλλία, εξήραν σε κοινή τους ανακοίνωση την «ιστορική ευκαιρία να εμποδιστεί το Ιράν να αποκτήσει οποιοδήποτε πυρηνικό όπλο και να αντιμετωπιστούν οι απειλές που συνδέονται με τις περιφερειακές δραστηριότητές του» και το πρόγραμμά του για την κατασκευή βαλλιστικών πυραύλων.

Η Κίνα από την πλευρά της εκτίμησε πως είναι «απόλυτα απαραίτητο» να εφαρμόσουν πλήρως «όλα τα μέρη» τη συμφωνία και να αποφευχθούν εξωτερικές «επεμβάσεις», κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής συνδιάλεξης του υπουργού Εξωτερικών Ουάνγκ Γι με τον ιρανό ομόλογό του Αμπάς Αραγτσί, έκανε γνωστό το Πεκίνο.

Ο επικεφαλής της κινεζικής διπλωματίας, η χώρα του οποίου εξαρτάται σε υψηλό βαθμό από τις εισαγωγές πετρελαίου από τον Κόλπο, τόνισε την ανάγκη να γίνει «σωστή διαχείριση» της ναυσιπλοΐας στο στενό του Ορμούζ και να καταπραϋνθούν «οι έντονες ανησυχίες της διεθνούς κοινότητας».

Οι τιμές του πετρελαίου έκλεισαν με μικρή άνοδο χθες, με τις αγορές να μοιάζουν επιφυλακτικές πριν από την υπογραφή της συμφωνίας· το Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας, ποικιλία αναφοράς, σημείωσε άνοδο 0,75% στα 79,55 δολάρια το βαρέλι.

Τα Διοικητικά Συμβούλια του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ΕΜΣ – ESM) και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΕΤΧΣ – EFSF) συμφώνησαν σήμερα να παραιτηθούν από την υποχρέωση υποχρεωτικής αποπληρωμής δανείων του ESM/EFSF για την Ελλάδα, σε σχέση με την πρόωρη αποπληρωμή της προς τους δανειστές της Ελληνικής Δανειακής Διευκόλυνσης (GLF).

Το Διοικητικό Συμβούλιο του ESM ενέκρινε επίσης τη χρήση πόρων από έναν ειδικό λογαριασμό ταμειακού αποθέματος (cash buffer), ο οποίος δημιουργήθηκε στο τέλος του προγράμματος προσαρμογής, για μερική χρηματοδότηση αυτής της προπληρωμής.

Βάσει των δανειακών συμβάσεων του ESM και του EFSF με την Ελλάδα, η πρόωρη αποπληρωμή σε ορισμένους πιστωτές, συμπεριλαμβανομένων των δανειστών του GLF, ενεργοποιεί μια αναλογική υποχρέωση πρόωρης αποπληρωμής προς τον ESM και τον EFSF.

Χάρη στις παραιτήσεις (waivers) που χορηγήθηκαν σήμερα από τον ESM και τον EFSF, η Ελλάδα δεν θα είναι πλέον υποχρεωμένη να προχωρήσει σε ανάλογη πρόωρη αποπληρωμή.

«Η Ελλάδα συνεχίζει να σημειώνει σταθερή πρόοδο στην ενίσχυση της οικονομίας της. Αυτή η πρόσθετη πρόωρη αποπληρωμή προς τους δανειστές του GLF – η δεύτερη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα – στέλνει ένα επιπλέον θετικό μήνυμα στις χρηματοπιστωτικές αγορές, μειώνει τον κίνδυνο επιτοκίου για την Ελλάδα και βελτιώνει τη διάρθρωση του χρέους της. Ο ESM και το EFSF παραμένουν προσηλωμένοι στη στήριξη των ελληνικών αρχών στις προσπάθειές τους για την προώθηση της μακροπρόθεσμης ανάπτυξης και της βιωσιμότητας του χρέους», δήλωσε ο Pierre Gramegna, Διευθύνων Σύμβουλος του ESM και CEO του EFSF.

Οι παραιτήσεις και η χρήση του ταμειακού αποθέματος χορηγήθηκαν κατόπιν επίσημου αιτήματος της ελληνικής κυβέρνησης, η οποία πρότεινε την πρόωρη αποπληρωμή δανείων στο πλαίσιο του GLF, αρχικής λήξης το 2029 και το 2033-2035, συνολικού ύψους 6,94 δισεκατομμυρίων ευρώ. Μετά από αυτή τη συναλλαγή, τα κεφάλαια που διατηρούνται στον λογαριασμό του ταμειακού αποθέματος θα εξαντληθούν.

Η Ελληνική Δανειακή Διευκόλυνση (GLF) αποτελούσε μέρος του πρώτου προγράμματος χρηματοδοτικής στήριξης για την Ελλάδα, το οποίο συμφωνήθηκε τον Μάιο του 2010. Αποτελούνταν από διμερή δάνεια από 14 χώρες της ευρωζώνης, ύψους 52,9 δισεκατομμυρίων ευρώ, εκ των οποίων τα 26,3 δισεκατομμύρια ευρώ παραμένουν ανεξόφλητα.

Η Ελλάδα ολοκλήρωσε την αποπληρωμή των δανείων της προς το ΔΝΤ δύο χρόνια νωρίτερα από το χρονοδιάγραμμα, το 2022. Η πιο πρόσφατη πρόωρη αποπληρωμή των δανείων του GLF πραγματοποιήθηκε το 2025.

Παράλληλα, η διαχείριση και η δρομολόγηση των πλοίων θα πραγματοποιείται από το Ιράν σε συνεργασία με το Ομάν.

Σε αντάλλαγμα, η Τεχεράνη δεσμεύεται να αποκαταστήσει την ελευθερία της ναυσιπλοΐας για τα εμπορικά πλοία που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ, με στόχο την πλήρη επαναφορά της κίνησης στα προπολεμικά επίπεδα μέσα σε έναν μήνα.

Στο υπό συζήτηση σχέδιο δεν περιλαμβάνονται τα στρατιωτικά πλοία, ενώ επισημαίνεται ότι, εφόσον υπάρξει τελική συμφωνία εντός 60 ημερών, το προσχέδιο θα μπορούσε να μετατραπεί σε δεσμευτικό ψήφισμα του Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Το Ιράν υπογράμμισε, πάντως, ότι το πλαίσιο παραμένει υπό διαπραγμάτευση και πως δεν πρόκειται να ληφθούν αποφάσεις χωρίς «απτή επαλήθευση».

Τόσο ο Τραμπ όσο και οι διαμεσολαβητές έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι η συμφωνία θα μπορούσε να ανακοινωθεί σήμερα, αν και δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί και εξακολουθεί να υπάρχει πιθανότητα κατάρρευσής της.

Ο Αμερικανός αξιωματούχος παρείχε λεπτομερή περιγραφή του σχεδίου συμφωνίας όπως διαμορφώνεται αυτή τη στιγμή, μεγάλο μέρος της οποίας επιβεβαιώθηκε από άλλες πηγές που βρίσκονται κοντά στις συνομιλίες.

Οι λεπτομέρειες αυτές δεν έχουν επιβεβαιωθεί από την ιρανική πλευρά, αν και και η Τεχεράνη έχει επίσης αφήσει να εννοηθεί ότι μια συμφωνία βρίσκεται κοντά.

Τι περιλαμβάνει η συμφωνία

Και οι δύο πλευρές θα υπογράψουν μνημόνιο κατανόησης (MOU) διάρκειας 60 ημερών, το οποίο θα μπορεί να παραταθεί με αμοιβαία συναίνεση.

Κατά τη διάρκεια της περιόδου των 60 ημερών, τα Στενά του Ορμούζ θα παραμείνουν ανοιχτά χωρίς διόδια και το Ιράν θα συμφωνήσει να απομακρύνει τις νάρκες που έχει τοποθετήσει στα Στενά, ώστε τα πλοία να διέρχονται ελεύθερα.

Σε αντάλλαγμα, οι ΗΠΑ θα άρουν τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών και θα εκδώσουν ορισμένες εξαιρέσεις από τις κυρώσεις, επιτρέποντας στο Ιράν να πωλεί ελεύθερα πετρέλαιο.

Ο Αμερικανός αξιωματούχος αναγνώρισε ότι αυτό θα αποτελούσε σημαντική ώθηση για την ιρανική οικονομία, αλλά δήλωσε ότι θα παρείχε επίσης ουσιαστική ανακούφιση στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου. Ο ίδιος ανέφερε ότι όσο ταχύτερα οι Ιρανοί απομακρύνουν τις νάρκες και επιτρέψουν την επανέναρξη της ναυσιπλοΐας, τόσο ταχύτερα θα αρθεί και ο αποκλεισμός.

Ο αξιωματούχος δήλωσε ότι η βασική αρχή του Τραμπ στη συμφωνία είναι «ανακούφιση έναντι απόδοσης» (relief for performance). 

Το Ιράν επιθυμούσε την άμεση αποδέσμευση κεφαλαίων και μόνιμη άρση κυρώσεων, αλλά η αμερικανική πλευρά υποστήριξε ότι αυτό θα συμβεί μόνο αφού υπάρξουν απτές παραχωρήσεις, σύμφωνα με τον αξιωματούχο.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα του Axios, στη διάρκεια της περιόδου των 60 ημερών, το Στενό του Ορμούζ θα είναι ανοικτό χωρίς τέλη διέλευσης και το Ιράν θα συμφωνήσει να απομακρύνει τις νάρκες που πόντισε στην περιοχή για να επιτρέψει στα πλοία να πλέουν ελεύθερα.

Συζητήσεις για το πυρηνικό οπλοστάσιο

Το σχέδιο του μνημονίου κατανόησης περιλαμβάνει δεσμεύσεις από το Ιράν ότι δεν θα επιδιώξει ποτέ την απόκτηση πυρηνικών όπλων και ότι θα διαπραγματευθεί σχετικά με την αναστολή του προγράμματος εμπλουτισμού ουρανίου και την απομάκρυνση του αποθέματος ουρανίου υψηλού βαθμού εμπλουτισμού, δήλωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος.

Σύμφωνα με δύο πηγές που γνωρίζουν το θέμα, το Ιράν έδωσε στις ΗΠΑ, μέσω των διαμεσολαβητών, προφορικές δεσμεύσεις σχετικά με την έκταση των παραχωρήσεων που είναι διατεθειμένο να κάνει όσον αφορά την αναστολή του εμπλουτισμού και την εγκατάλειψη του πυρηνικού υλικού.

Οι ΗΠΑ θα συμφωνήσουν να διαπραγματευθούν την άρση κυρώσεων και την αποδέσμευση ιρανικών κεφαλαίων κατά τη διάρκεια της 60ήμερης περιόδου — αν και αυτά τα μέτρα θα εφαρμοστούν μόνο στο πλαίσιο τελικής συμφωνίας που θα έχει επαληθεύσιμα τεθεί σε εφαρμογή.

Οι αμερικανικές δυνάμεις που κινητοποιήθηκαν τους τελευταίους μήνες θα παραμείνουν στην περιοχή κατά τη διάρκεια της 60ήμερης περιόδου και θα αποσυρθούν μόνο εάν επιτευχθεί τελική συμφωνία.

Το παρασκήνιο

Το σχέδιο του μνημονίου κατανόησης καθιστά επίσης σαφές ότι θα τερματιστεί ο πόλεμος μεταξύ του Ισραήλ και της Χεζμπολάχ στον Λίβανο.

Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου εξέφρασε ανησυχία για αυτόν τον όρο κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας με τον Τραμπ το Σάββατο, δήλωσε Ισραηλινός αξιωματούχος. Εξέφρασε επίσης ανησυχίες για άλλες πτυχές της συμφωνίας, αλλά παρουσίασε τις θέσεις του με σεβασμό και διακριτικότητα, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο.

Ο Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι δεν θα πρόκειται για «μονομερή εκεχειρία» και ότι εάν η Χεζμπολάχ επιχειρήσει να επανεξοπλιστεί ή να προκαλέσει επιθέσεις, το Ισραήλ θα έχει τη δυνατότητα να αναλάβει δράση για να το αποτρέψει. «Αν η Χεζμπολάχ συμπεριφερθεί σωστά, το Ισραήλ θα συμπεριφερθεί σωστά.»

«Ο Μπίμπι έχει τις δικές του εσωτερικές πολιτικές σκοπιμότητες, αλλά ο Τραμπ πρέπει να λάβει υπόψη τα συμφέροντα των ΗΠΑ και της παγκόσμιας οικονομίας», δήλωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος, αναφερόμενος στον Νετανιάχου με το προσωνύμιό του.

Ο πρόεδρος Τραμπ συζήτησε τη συμφωνία με αρκετούς Άραβες και μουσουλμάνους ηγέτες σε τηλεδιάσκεψη το Σάββατο και όλοι δήλωσαν ότι τη στηρίζουν, σύμφωνα με τρεις πηγές που γνωρίζουν την επικοινωνία.

Μεταξύ αυτών ήταν και ο σκληροπυρηνικός πρόεδρος των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ, σύμφωνα με τον Αμερικανό αξιωματούχο. Στην κλήση συμμετείχαν επίσης οι ηγέτες της Σαουδικής Αραβίας, του Κατάρ, της Αιγύπτου, της Τουρκίας και του Πακιστάν, χώρες που έχουν όλες εμπλακεί στις διαμεσολαβητικές προσπάθειες.

Οι Πακιστανοί υπήρξαν οι βασικοί διαμεσολαβητές, υπό την ηγεσία του στρατάρχη Ασίμ Μουνίρ, ο οποίος βρισκόταν στην Τεχεράνη την Παρασκευή και το Σάββατο σε μια προσπάθεια να ολοκληρωθεί η συμφωνία.

Ο Τραμπ εμφανιζόταν τις τελευταίες ημέρες αμφιταλαντευόμενος μεταξύ της προώθησης της συμφωνίας και της εξαπόλυσης μαζικού κύματος επιθέσεων κατά του Ιράν. Ωστόσο, έως το βράδυ του Σαββάτου έδειχνε να κλίνει προς μια διπλωματική λύση.

Πότε ολοκληρώνεται η συμφωνία

Ο Λευκός Οίκος ελπίζει ότι οι τελευταίες διαφορές θα επιλυθούν εντός των επόμενων ωρών και ότι η συμφωνία θα ανακοινωθεί την Κυριακή, δήλωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος.

Ο αξιωματούχος δήλωσε ότι είναι πιθανό η συμφωνία να μην διαρκέσει καν ολόκληρες τις 60 ημέρες εάν οι ΗΠΑ θεωρήσουν ότι το Ιράν δεν είναι σοβαρό στις πυρηνικές διαπραγματεύσεις. Από την άλλη πλευρά, οι ΗΠΑ εκτιμούν ότι η οικονομική πίεση που αντιμετωπίζει το Ιράν δημιουργεί κίνητρο για την επίτευξη πλήρους συμφωνίας που θα οδηγήσει σε άρση κυρώσεων και αποδέσμευση κεφαλαίων.

«Θα έχει ενδιαφέρον να δούμε μέχρι ποιο σημείο το Ιράν θα είναι πραγματικά διατεθειμένο να προχωρήσει, αλλά αν είναι ικανό και επιθυμεί να αλλάξει πορεία, αυτή η επόμενη φάση θα το υποχρεώσει να λάβει ορισμένες κρίσιμες αποφάσεις για το τι θέλει να είναι ως χώρα», δήλωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος.

Εάν ικανοποιηθούν οι απαιτήσεις του Τραμπ σχετικά με το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, ο πρόεδρος είναι έτοιμος να προχωρήσει πολύ μακριά προκειμένου να επανακαθορίσει τις σχέσεις με το Ιράν και να του δώσει την ευκαιρία να αξιοποιήσει πλήρως το οικονομικό του δυναμικό, το οποίο ο Τραμπ θεωρεί «τεράστιο», σύμφωνα με τους συμβούλους του. 

Σε αντάλλαγμα, στο πλαίσιο της προτεινόμενης συμφωνίας, οι ΗΠΑ θα άρουν τον αποκλεισμό τους σε ιρανικά λιμάνια και θα εκδώσουν κάποιες εξαιρέσεις σε κυρώσεις προκειμένου να επιτρέψουν στο Ιράν να πουλά ελεύθερα πετρέλαιο, σύμφωνα με το δημοσίευμα.

Δεν έχει ακόμη συμφωνηθεί τίποτα, ωστόσο οι πηγές ανέφεραν ότι αυτή είναι η πλησιέστερη προσέγγιση σε συμφωνία από την έναρξη του πολέμου. Οι ΗΠΑ αναμένουν απαντήσεις από το Ιράν σε αρκετά βασικά σημεία εντός των επόμενων 48 ωρών.

Μεταξύ άλλων διατάξεων, η συμφωνία θα περιλάμβανε τη δέσμευση του Ιράν για μορατόριουμ στον εμπλουτισμό ουρανίου, τη συμφωνία των ΗΠΑ για άρση των κυρώσεων και αποδέσμευση δισεκατομμυρίων σε παγωμένα ιρανικά κεφάλαια, καθώς και την άρση των περιορισμών και από τις δύο πλευρές στη διέλευση μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Πολλοί από τους όρους που περιγράφονται στο μνημόνιο θα τελούν υπό την αίρεση επίτευξης μιας τελικής συμφωνίας, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο αναζωπύρωσης του πολέμου ή μιας παρατεταμένης κατάστασης αβεβαιότητας, στην οποία οι εχθροπραξίες έχουν σταματήσει αλλά τίποτα δεν έχει επιλυθεί ουσιαστικά.

Ο Λευκός Οίκος εκτιμά ότι η ιρανική ηγεσία είναι διχασμένη και ότι ενδέχεται να είναι δύσκολη η επίτευξη συναίνεσης μεταξύ των διαφορετικών παρατάξεων. Ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι παραμένουν σκεπτικοί ακόμη και ως προς το ενδεχόμενο επίτευξης μιας αρχικής συμφωνίας.

Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν εκφράσει αισιοδοξία για συμφωνία σε αρκετές φάσεις προηγούμενων γύρων διαπραγματεύσεων και κατά τη διάρκεια του τρέχοντος πολέμου, χωρίς ωστόσο να έχει επιτευχθεί μέχρι στιγμής.

• Ωστόσο, οι δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι η απόφαση του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να υποχωρήσει από τη νεοανακοινωθείσα επιχείρηση στα Στενά του Ορμούζ και να αποφύγει την κατάρρευση της εύθραυστης εκεχειρίας βασίστηκε στην πρόοδο των συνομιλιών.

Το μονοσέλιδο, 14 σημείων μνημόνιο κατανόησης (MOU) διαπραγματεύεται μεταξύ των απεσταλμένων του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, και αρκετών Ιρανών αξιωματούχων, τόσο απευθείας όσο και μέσω διαμεσολαβητών.

Στην παρούσα μορφή του, το MOU θα προβλέπει τον τερματισμό του πολέμου στην περιοχή και την έναρξη μιας περιόδου 30 ημερών διαπραγματεύσεων για μια λεπτομερή συμφωνία που θα ανοίγει τα Στενά, θα περιορίζει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και θα αίρει τις αμερικανικές κυρώσεις.

Οι διαπραγματεύσεις αυτές θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν στο Ισλαμαμπάντ ή στη Γενεύη, σύμφωνα με δύο πηγές.

Οι περιορισμοί του Ιράν στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών και ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός θα αρθούν σταδιακά κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου των 30 ημερών, σύμφωνα με έναν Αμερικανό αξιωματούχο.

Εάν οι διαπραγματεύσεις καταρρεύσουν, οι αμερικανικές δυνάμεις θα είναι σε θέση να επαναφέρουν τον αποκλεισμό ή να επαναλάβουν στρατιωτικές επιχειρήσεις, ανέφερε ο ίδιος αξιωματούχος.

Η διάρκεια του μορατόριουμ στον εμπλουτισμό ουρανίου αποτελεί αντικείμενο εντατικών διαπραγματεύσεων, με τρεις πηγές να αναφέρουν ότι θα είναι τουλάχιστον 12 έτη και μία να τοποθετεί το πιθανό σημείο συμφωνίας στα 15 έτη. Το Ιράν πρότεινε μορατόριουμ πενταετούς διάρκειας, ενώ οι ΗΠΑ απαίτησαν 20 έτη.

Οι ΗΠΑ επιδιώκουν την ενσωμάτωση διάταξης σύμφωνα με την οποία οποιαδήποτε παραβίαση από το Ιράν θα παρατείνει το μορατόριουμ, σύμφωνα με πηγή. Το Ιράν θα μπορεί να εμπλουτίζει ουράνιο σε χαμηλό επίπεδο 3,67% μετά τη λήξη του.

Το Ιράν θα δεσμευθεί στο MOU να μην επιδιώξει ποτέ την απόκτηση πυρηνικού όπλου ούτε να προχωρήσει σε δραστηριότητες σχετιζόμενες με την οπλοποίηση. Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, τα μέρη συζητούν ρήτρα σύμφωνα με την οποία το Ιράν θα δεσμεύεται να μην λειτουργεί υπόγειες πυρηνικές εγκαταστάσεις.

• Το Ιράν θα δεσμευθεί επίσης σε ενισχυμένο καθεστώς επιθεωρήσεων, συμπεριλαμβανομένων αιφνιδιαστικών ελέγχων από επιθεωρητές του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο.
• Οι ΗΠΑ θα δεσμευθούν, στο πλαίσιο του MOU, σε σταδιακή άρση των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί στο Ιράν και στη σταδιακή αποδέσμευση δισεκατομμυρίων δολαρίων ιρανικών κεφαλαίων που παραμένουν δεσμευμένα παγκοσμίως.

Δύο πηγές με γνώση του θέματος ανέφεραν επίσης ότι το Ιράν θα συμφωνούσε να απομακρύνει το υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο από τη χώρα, μια βασική προτεραιότητα των ΗΠΑ την οποία η Τεχεράνη έχει μέχρι στιγμής απορρίψει.

Μία πηγή ανέφερε ότι μια επιλογή που εξετάζεται είναι η μεταφορά του υλικού στις ΗΠΑ.

Η νέα αυτή κίνηση εντάσσεται στη στρατηγική της κυβέρνησης για επιθετική μείωση του δημοσίου χρέους, αξιοποιώντας την καλή πορεία των εσόδων και τα υψηλά ταμειακά διαθέσιμα.

Στόχος είναι έως το 2031 να έχει εξοφληθεί πλήρως το σύνολο των ακριβών διμερών δανείων του πρώτου μνημονίου, δέκα χρόνια πριν από την κανονική τους λήξη.

Η αποπληρωμή αφορά τα δάνεια του μηχανισμού GLF (Greek Loan Facility), που είχε συνάψει το Ελληνικό Δημόσιο με τις χώρες της Ευρωζώνης το 2010, συνολικού ύψους 52,9 δισ. ευρώ. Από αυτά, η χώρα έχει ήδη πληρώσει 21,3 δισ. ευρώ, ενώ το υπόλοιπο ποσό των 31,6 δισ. ευρώ θα αποπληρωθεί σταδιακά έως το 2031. Ουσιαστικά, λοιπόν, η Ελλάδα κλείνει τον κύκλο του πρώτου μνημονίου δέκα χρόνια νωρίτερα, με το κόστος των συγκεκριμένων δανείων να ξεπερνά πλέον το 3%, έναντι μέσου κόστους 1,73% για το σύνολο του χρέους. Η αποπληρωμή τους μειώνει το ρίσκο επιτοκίου, εξοικονομεί τόκους και βελτιώνει το προφίλ του ελληνικού χρέους.

Σύμφωνα με το προσχέδιο του Προϋπολογισμού του 2026, το χρέος της γενικής κυβέρνησης θα υποχωρήσει κάτω από το 140% του ΑΕΠ, για πρώτη φορά μετά το 2010, και συγκεκριμένα στο 137,6% του ΑΕΠ το 2026, έναντι 145,4% φέτος. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση που έχει σημειωθεί ποτέ μέσα σε μία πενταετία. Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί και το τέλος μιας εποχής, καθώς για πρώτη φορά έπειτα από 15 χρόνια η Ελλάδα παύει να είναι η πιο χρεωμένη χώρα της Ευρωζώνης.

Ο Μπαϊρού ανέφερε την επιθυμία του να τροποποιήσει τους κανόνες που διέπουν τη φορολογική ελάφρυνση για τους συνταξιούχους. Αυτό το φορολογικό κενό επιτρέπει επί του παρόντος την αφαίρεση του 10% των συντάξεων από το ποσό που οφείλει ο φορολογούμενος σε φόρο εισοδήματος, μέχρι το ανώτατο όριο των 4.123 ευρώ.

Ο Γάλλος πρωθυπουργός ανακοίνωσε ότι σκοπεύει να αντικαταστήσει αυτή τη φορολογική ελάφρυνση με ένα «ετήσιο εφάπαξ ποσό» που θα ωφελήσει τις μικρές συντάξεις, θα διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των μέσων συντάξεων, αλλά θα επηρεάσει ορατά τις μεγαλύτερες συντάξεις. Ο Πρωθυπουργός, ωστόσο, φρόντισε να μην δώσει τα ποσά των συντάξεων που, σύμφωνα με τον ίδιο, διαχωρίζουν αυτές τις τρεις ομάδες.

Στο ίδιο θέμα, η κυβέρνηση θέλει επίσης να εξαλείψει άλλα φορολογικά και ασφαλιστικά κενά τα οποία, σύμφωνα με τα λόγια του Πρωθυπουργού, «ωφελούν πρωτίστως τα πλουσιότερα νοικοκυριά και τις μεγάλες εταιρείες». Το κυνήγι «φορολογικών δαπανών», συμπεριλαμβανομένου του μέτρου μείωσης των φόρων, θα πρέπει να αποφέρει σχεδόν 3,4 δισεκατομμύρια ευρώ σε πρόσθετα έσοδα, σύμφωνα με έγγραφο που παρουσιάστηκε κατά τη διάρκεια των δηλώσεων του Μπαϊρού.

Συγκαλυμμένη αύξηση του φόρου εισοδήματος

Παρά τις υποσχέσεις του, ο Πρωθυπουργός ανακοίνωσε μια συγκαλυμμένη αύξηση του φόρου εισοδήματος (ΦΕ), τον οποίο καταβάλλει περίπου το 45% των γαλλικών νοικοκυριών. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την αρχή της «λευκής χρονιάς», η οποία συνεισφέρει 7,1 δισεκατομμύρια ευρώ στο σχέδιο, ο Πρωθυπουργός θέλει να παγώσει την κλίμακα αυτού του φόρου. Κανονικά, η κυβέρνηση περιλαμβάνει στον προϋπολογισμό αύξηση της κλίμακας του ΦΕ σύμφωνα με τον πληθωρισμό.

Αυτή η διάταξη επιτρέπει τη διατήρηση των φορολογικών επιπέδων των φορολογουμένων στο ίδιο επίπεδο. Έτσι, ένας εργαζόμενος του οποίου ο μισθός αυξάνεται κατά το ίδιο ποσό με τις τιμές δεν θα πλήρωνε περισσότερο φόρο. Ομοίως, ένας συνταξιούχος του οποίου το εισόδημα αυξάνεται (μέσω ενοικίων που εισπράττονται σύμφωνα με τον πληθωρισμό, για παράδειγμα) θα πλήρωνε το ίδιο ποσό σε ΦΕ.

Η Κοινωνική Εισφορά

Προκειμένου να δημιουργηθούν περισσότερα έσοδα τον επόμενο χρόνο, αυτή η αναπροσαρμογή της κλίμακας του ΦΕ δεν θα πραγματοποιηθεί. Με βάση την ίδια αρχή, η κλίμακα της γενικευμένης κοινωνικής εισφοράς (ΓΚΕ) θα παγώσει επίσης. Με την πρόβλεψη πληθωρισμού γύρω στο 1%, αυτό το μέτρο θα μπορούσε να δημιουργήσει επιπλέον 1 έως 2 δισεκατομμύρια ευρώ για τα κρατικά ταμεία, σύμφωνα με διάφορες εκτιμήσεις.

Ως αποτέλεσμα, όλοι οι φορολογούμενοι των οποίων το εισόδημα αυξάνεται, ακόμη και κατά το ποσό του πληθωρισμού, θα βιώσουν αύξηση του φόρου εισοδήματος και της ΓΚΕ. Ορισμένοι, των οποίων το εισόδημα βρίσκεται επί του παρόντος κοντά στο κατώτατο όριο του πρώτου κλιμακίου  (11.498 ευρώ ετησίως για άγαμο άτομο χωρίς παιδιά), θα μπορούσαν να φορολογηθούν και να υπόκεινται σε φόρο.

Λόγω του εύρους της βάσης της, αρκετά μέλη της «κοινής βάσης» είχαν ταχθεί κατά του παγώματος της ζυγαριάς. Μετά τις ανακοινώσεις, το κέντρο εξακολουθεί να φαίνεται απρόθυμο: «Θα πρέπει να ανταλλάξουμε αυξήσεις φόρων στις μεσαίες τάξεις με πρόσθετες περικοπές δαπανών », αντιδρά ο Mathieu Lefèvre, αντιπρόεδρος της ομάδας Ensemble pour la République, ο οποίος ωστόσο πιστεύει ότι το συνολικό σχέδιο του πρωθυπουργού είναι «θαρραλέο».

«Εισφορά Αλληλεγγύης», ΕΝΦΙΑ και φόρος στα Delivery

Τέλος, ο Πρωθυπουργός δήλωσε την πρόθεσή του να «φορολογήσει» και τους «πιο εύπορους» . Αυτή η κατηγορία θα πρέπει να καταβάλει πρόσθετη προσπάθεια ύψους 4,2 δισεκατομμυρίων ευρώ για την αποκατάσταση των δημόσιων λογαριασμών μέσω μιας «εισφοράς αλληλεγγύης », οι όροι της οποίας θα πρέπει να καθοριστούν τις επόμενες εβδομάδες σε συνεννόηση με τους βουλευτές.

Σύμφωνα με τον Φρανσουά Μπαϊρού, το νέο σύστημα θα πρέπει να αφορά «περίπου» την ίδια κατηγορία φορολογουμένων με τη διαφορική εισφορά για υψηλά εισοδήματα (CDHR), δηλαδή τα νοικοκυριά που δηλώνουν ετήσιο εισόδημα άνω των 250.000 ευρώ (για ένα άγαμο άτομο χωρίς παιδιά).

Επιπλέον, ο Πρωθυπουργός επιβεβαίωσε με μισή καρδιά τη συνέχιση του ήδη σχεδιασμένου μέτρου που αποσκοπεί στη δημιουργία ενός ελάχιστου φόρου περιουσίας, προκειμένου να αποφευχθεί η «καταχρηστική βελτιστοποίηση» από ορισμένους πλούσιους φορολογούμενους.

Άλλα μέτρα θα δημιουργήσουν νέα έσοδα για το κράτος, συμπεριλαμβανομένου του πιο αμφιλεγόμενου του σχεδίου: η κατάργηση δύο αργιών. Αυτό θα έφερνε στα δημόσια ταμεία το ποσό των εισφορών για τις νέες ώρες εργασίας.

Ο πρωθυπουργός ανέφερε επίσης έναν φόρο στα μικρά δέματα, ο οποίος, σύμφωνα με ορισμένες πηγές, θα μπορούσε να δημιουργήσει περισσότερα από 1 δισεκατομμύριο σε πρόσθετα έσοδα το επόμενο έτος.

Ο Μπαϊρού απέφυγε να σχολιάσει την αύξηση των αμυντικών δαπανών.

Συγκεκριμένα χαρακτήρισε τη σύσκεψη «παρακρατική», υποστηρίζοντας ότι όσοι συμμετείχαν θα έπρεπε να παραπεμφθούν σε ειδικό δικαστήριο, αντί – όπως είπε – να τον καταγγέλλουν για δήθεν εισβολή στο Νομισματοκοπείο.

Παράλληλα, αποκάλυψε πως, σύμφωνα με τον ίδιο, ο Αλέξης Τσίπρας είχε συμφωνήσει σε τηλεφωνικό ραντεβού με τον Ρώσο πρόεδρο Πούτιν πριν οργανωθεί η σύσκεψη των αρχηγών.

«Ενημερώθηκα από τον κ. Τσίπρα και μου ζήτησε να πάω στο προεδρικό μέγαρο μήπως χρειαστώ, καθώς ήταν ενδεχόμενο σε αυτή τη συνομιλία να τεθούν θέματα που σχετίζονταν με τη συμφωνία που είχα υπογράψει στην Αγία Πετρούπολη για να περάσει από την Ελλάδα ο μεγαλύτερος Ευρωπαϊκός Αγωγός με ρωσικό φυσικό αέριο με κατεύθυνση τα Βαλκάνια για την Ευρώπη».

Για αυτό βρέθηκε στο Προεδρικό Μέγαρο, υποστηρίζει ο κ. Λαφαζάνης. «Αστεία πράγματα ό,τι εισέβαλα» σχολίασε.

«Ο Π. Παυλόπουλος ήταν αυτός που μεθόδευσε το πραξικόπημα που έγινε στις 6 Ιουλίου με την ανατροπή της λαϊκής ψήφου του δημοψηφίσματος».