«Θυμάμαι ως έφηβος τα αγαπημένα μου τραγούδια, το Starman και το Space Oddity. Στο Space Oddity ακούγεται ένα “lift-off”. Αυτό το lift-off σήμερα έγινε πραγματικότητα για την Ελλάδα με τον 18ο μικροδορυφόρο μας», ανέφερε ο υπουργός, συμπληρώνοντας πως αυτό το ιστορικό βήμα «πραγματικά είναι μόνο η αρχή».

   Ο κ. Παπαστεργίου δεν περιορίστηκε στη σημειολογία, αλλά στάθηκε στην ουσία της «διαστημικής αντεπίθεσης» της χώρας. Υπογράμμισε την προσωπική του προσέγγιση στο έργο, δηλώνοντας: «Ως μηχανικός πάντα αυτό αγαπώ και σε αυτό προσδοκώ: το να απαντάμε σε υπαρκτά, πραγματικά προβλήματα με πραγματικές λύσεις». Από την προστασία του πολίτη απέναντι στην κλιματική κρίση μέχρι τη διαφάνεια στις αγροτικές επιδοτήσεις, το μήνυμα ήταν σαφές: Το διάστημα δεν είναι πια μια μακρινή θεωρία, αλλά ένας πυλώνας εθνικής ισχύος και καθημερινής χρηστικότητας.

   Ανατρέχοντας στο πρόσφατο παρελθόν, ο κ. Παπαστεργίου υπενθύμισε τον σκεπτικισμό που αντιμετώπισε η κυβέρνηση το 2023, όταν αποφασίστηκε η ριζική τροποποίηση του προγράμματος: «Οι άνθρωποι της ESA τότε μας θεωρούσαν τρελούς. Μας έλεγαν “παιδιά δεν θα το προλάβετε, μην ακυρώνετε το παλιό πρόγραμμα, καθίστε λιγάκι να δούμε τι θα γίνει”». Και όμως, το πρόγραμμα έτρεξε και σήμερα η χώρα έχει τη δική της δύναμη στο διάστημα.

   Πλέον, με την ολοκλήρωση της πρώτης φάσης και την έναρξη του Hellas Space 2, η Ελλάδα αποκτά αυτονομία στα δεδομένα. «Δεν δανειζόμαστε πια μόνο πληροφορίες. Έχουμε τους δικούς μας δορυφόρους για να χαρτογραφήσουμε ανά πάσα στιγμή τι συμβαίνει στο έδαφος», τόνισε. Μάλιστα, έκανε ιδιαίτερη μνεία στην καταγωγή του και τις πρόσφατες καταστροφές: «Κατάγομαι από τα Τρίκαλα, από τη Θεσσαλία, όπου ζήσαμε και Daniel και Elias και Ιανό, και ξέρουμε πόσο σημαντικό πλέον είναι να ξέρουμε ανά πάσα στιγμή τι γίνεται στο έδαφος».

   Επιπλέον, αναφέρθηκε στη συμβολή της τεχνολογίας στην εξυγίανση των κρατικών ελέγχων: «Περάσαμε μια χρονιά με πολύ ΟΠΕΚΕΠΕ… Αυτή είναι η απάντηση σε όλα αυτά τα ζητήματα και τις παθογένειες του κράτους όλα αυτά τα χρόνια». Στόχος είναι, όπως είπε, «ο πραγματικός αγρότης που ήθελε να μείνει στο χωράφι του να βλέπει τις επιδοτήσεις να τις παίρνει εκείνος και όχι κάποιος άλλος επιτήδειος».

   Κλείνοντας, ο κ. Παπαστεργίου εστίασε στην ανθρώπινη διάσταση της τεχνολογίας, εκφράζοντας την ικανοποίησή του για τη νέα γενιά επιστημόνων που στελεχώνει τον κλάδο. «Χαίρομαι γιατί βλέπω νέα παιδιά να μένουν στην Ελλάδα και να ασχολούνται με τους ελληνικούς μικροδορυφόρους». Με μια δόση νοσταλγίας και ενθουσιασμού, προσέθεσε: «Αν ήμουν σήμερα 18 και έπρεπε σε μερικές μέρες να κάνω το μηχανογραφικό μου -και δηλώνω πάλι τη σχολή μου, τους ηλεκτρολόγους του Πολυτεχνείου- θα ήθελα πάρα πολύ να ασχοληθώ με το Διάστημα».

   Η σημασία της διοργάνωσης υπογραμμίζεται από το γεγονός ότι το Greek Space Tech Forum 2026 πραγματοποιείται κατά τη διάρκεια μίας χρονιάς-ορόσημο καθώς η χώρα μας γιορτάζει τα 20 χρόνια συμμετοχής της στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA) και ολοκληρώνει το Εθνικό Πρόγραμμα Μικροδορυφόρων με χρηματοδότηση από τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF). Επιπλέον, διοργανώνεται λίγο μετά από τον διπλασιασμό της εθνικής συμμετοχής στα προγράμματα της ESA που ανοίγει το δρόμο για περισσότερα και μεγαλύτερα ευρωπαϊκά διαστημικά έργα στη χώρα μας. Όπως κατέληξε ο υπουργός, «η Ελλάδα σήμερα δεν παρακολουθεί απλά τις εξελίξεις, αλλά συμμετέχει σε αυτές».

Η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε στον απόηχο της επιτυχούς εκτόξευσης των πρώτων ελληνικών θερμικών δορυφόρων, μια εξέλιξη που, όπως επισημαίνεται, δίνει για πρώτη φορά στη χώρα τη δυνατότητα εντοπισμού και παρακολούθησης πυρκαγιών σε σχεδόν πραγματικό χρόνο, ενισχύοντας ουσιαστικά την Πολιτική Προστασία και την ασφάλεια των πολιτών. Στο ίδιο πλαίσιο, το Εθνικό Πρόγραμμα Μικροδορυφόρων αποτυπώνει μια συστηματική επένδυση στη γνώση, την καινοτομία και τις εθνικές δυνατότητες, με στόχο τη διαμόρφωση ενός σύγχρονου διαστημικού οικοσυστήματος.

Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης παρουσιάστηκε το επιχειρησιακό σύστημα δορυφορικής ανίχνευσης και παρακολούθησης δασικών πυρκαγιών που αναπτύσσεται στην Ελλάδα, αξιοποιώντας δεδομένα από θερμικούς δορυφόρους και επιτρέποντας συνεχή επιτήρηση και έγκαιρο εντοπισμό εστιών.

Η ανάπτυξη του συστήματος αυτού αποτυπώνει μια ευρύτερη μετατόπιση στον τρόπο διαχείρισης των φυσικών καταστροφών, καθώς για πρώτη φορά μια χώρα αποκτά πρόσβαση σε έναν εξειδικευμένο δορυφορικό στόλο σχεδιασμένο για συνεχή παρακολούθηση πυρκαγιών, δημιουργώντας ένα νέο πρότυπο αξιοποίησης διαστημικών τεχνολογιών για την προστασία πολιτών, οικοσυστημάτων και οικονομίας.

Οι νέοι δορυφόροι παρέχουν επίσης υψηλής ακρίβειας πληροφορίες για τη θερμοκρασία των θαλάσσιων υδάτων, των παράκτιων περιοχών και των εσωτερικών υδάτινων σωμάτων (λίμνες και ταμιευτήρες) της χώρας, καθώς και για ποικίλες κατηγορίες χρήσεων γης — από αγροτικές και δασικές εκτάσεις έως αστικό ιστό και υγροτόπους. Με τον τρόπο αυτό συμβάλλουν καθοριστικά στη συστηματική παρακολούθηση κρίσιμων περιβαλλοντικών και κλιματικών παραμέτρων, ενισχύοντας την ικανότητα της χώρας για τεκμηριωμένη λήψη αποφάσεων σε τομείς όπως η προστασία του θαλάσσιου και παράκτιου περιβάλλοντος, η διαχείριση υδάτινων πόρων, η αγροτική παραγωγή και η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή.

Η ανάπτυξη των σχετικών υποδομών και η συνεργασία με καινοτόμες εταιρείες του ιδιωτικού τομέα αποτελούν βασικούς άξονες της εθνικής διαστημικής στρατηγικής, με έμφαση σε εφαρμογές άμεσου δημόσιου οφέλους, όπως η πολιτική προστασία.Η ανάπτυξη των σχετικών υποδομών και η συνεργασία με καινοτόμες εταιρείες του ιδιωτικού τομέα αποτελούν βασικούς άξονες της εθνικής διαστημικής στρατηγικής, με έμφαση σε εφαρμογές άμεσου δημόσιου οφέλους, όπως η πολιτική προστασία.

Ένα από τα ξεχωριστά πρότζεκτ αυτής της δραστηριότητας είναι το πρόγραμμα ΕΡΜΗΣ – [ERMIS Hellenic Cubesat Demonstration Mission] έχει σαν στόχο να πιστοποιήσει νέες, καινοτόμες διαστημικές τεχνολογίες και εφαρμογές, όπως οι επικοινωνίες 5G για το διαδίκτυο των πραγμάτων (IoT), δορυφορικές τηλεπικοινωνίες και η παρατήρηση της γης με υπερφασματική κάμερα.

Στο πλαίσιο του προγράμματος ΕΡΜΗΣ θα κατασκευαστεί στην Ελλάδα ένα σμήνος από τρεις τεχνολογικά προηγμένους νανοδορυφόρους (CubeSats), με έμφαση στις τηλεπικοινωνίες 5G/IoT, στην δια-δορυφορική σύνδεση (inter-satellite link) και στην υπερφασματική τηλεπισκόπηση (hyperspectral remote sensing) και θα πιστοποιηθούν για πρώτη φορά νέες τεχνολογίες που έχουν αναπτυχθεί στην Ελλάδα, όπως: επικοινωνίες IoT/5G, δια-δορυφορικές συνδέσεις, επεξεργασία δεδομένων εικόνας σε τροχιά με χρήση επιταχυντών υλικού για αλγόριθμους συμπίεσης υπερφασματικών εικόνων και κωδικοποίηση οπτικού καναλιού σύμφωνα με τα διαστημικά πρότυπα CCSDS, αλγόριθμοι αυτομάτου ελέγχου για την παρατήρηση και τον έλεγχο της ακριβούς θέσης του δορυφόρου, οπτικές επικοινωνίες με laser και σύνδεση του δορυφόρου με τον οπτικό διαστημικό σταθμό εδάφους στον Χελμό, καθώς και υπερφασματική τηλεπισκόπηση με ακρίβεια 5m για διαστημικές εφαρμογές εθνικού ενδιαφέροντος, όπως για παράδειγμα έξυπνη γεωργία.

To πρόγραμμα ΕΡΜΗΣ αποτελεί το πρώτο μέρος του Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων με προϋπολογισμό 200 εκατ. Ευρώ και χρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό ταμείο ανάκαμψης (RRF – EU Next Generation EU).

To έργο με προϋπολογισμό περίπου 4.9 εκατ. Ευρώ συντονίζει το νεοσύστατο Τμήμα Αεροδιαστημικής Επιστήμης & Τεχνολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (www.aerospace.uoa.gr) και συμμετέχουν στο έργο η OQ Hellas, το Πανεπιστήμιο Πατρών, το Πανεπιστήμιο Αιγαίου και το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών. Την διαστημική αποστολή ERMIS επιβλέπει ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ΕΟΔ)/European Space Agency με την υποστήριξη του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης.

πηγή: naftemporiki.gr