Νίκος Γιαννόπουλος

Μετά την κρίση όμως το μοντέλο της συγκατοίκησης “επιβάλλεται”, αναγκαστικά όπως μπορείτε να καταλάβετε, και σε μεγαλύτερες ηλικίες. Άνθρωποι 35 και 40 ετών (!) αναζητούν συγκάτοικο για να μοιραστούν το έξοδο του ενοικίου. Θα πει κανείς “οκ γιατί είναι απαραιτήτως κακό;”

Κακό εξ ορισμού δεν είναι. Αν γίνεται από επιλογή. Τα ερευνητικά δεδομένα όμως δείχνουν ότι δεν πρόκειται για επιλογή αλλά για ανάγκη και μάλιστα πολύ πιεστικού χαρακτήρα.

Δεν εξηγείται διαφορετικά το εύρημα της Eurostat ότι το 30 με 35% των νέων μέχρι 34 ετών ζουν ακόμη με τους γονείς τους. Δείχνει, αντίθετα, ότι η αυτονόμηση στην κατοικία καθυστερεί και περνά από διάφορα στάδια.

Και πάμε στα ευρήματα της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής που είναι άκρως ενδιαφέροντα. Σύμφωνα με αυτά, τα τελευταία χρόνια αυξάνονται τόσο τα μονοπρόσωπα νοικοκυριά όσο και τα νοικοκυριά χωρίς οικογενειακή σχέση. Εδώ έχουμε να κάνουμε με συγκατοίκηση.

Τα δεδομένα που έχουν στη διάθεσή τους οι άνθρωποι που δραστηριοποιούνται στο real estate δείχνουν παρόμοιες τάσεις. Πολλοί αφού δεν μπορούν να αγοράσουν σπίτι και αφού είναι μόνοι τους στη ζωή (αυξάνονται οι single πάνω των 35 ειρήσθω εν παρόδω) “μεταβαίνουν” στο μοντέλο της συγκατοίκησης. 

Και δεν έχει να κάνει μόνο με τη στέγη αλλά και με τη γενικότερο μοντέλο ζωής. Αλλά αυτού του είδους τα status είναι κανονικοποιημένα ήδη σε μεγάλες πόλεις της Ευρώπης όπως το Λονδίνο και το Βερολίνο.

Αν αναζητάτε τις αιτίες του φαινομένου, δεν χρειάζεται να ψάξετε πολύ. Οικονομικές είναι οι κυριότερες.

Ας θυμίσουμε μερικά βασικά δεδομένα:

Ο κατώτατος μισθός στην Ελλάδα κυμαίνεται περίπου στα 830€ καθαρά. Το μέσο ενοίκιο για ένα νορμάλ διαμέρισμα κυμαίνεται από 500 έως 700 ευρώ ανάλογα την περιοχή και του μεγέθους του οικήματος.

Είναι δηλαδή ολοφάνερο ότι τα έξοδα για τη στέγη “απορροφούν” το 60 με 80% του μηνιαίου εισοδήματος. Προφανώς πρόκειται για μη βιώσιμη κατάσταση.

Επίσης, στην Αθήνα τα ενοίκια έχουν αυξηθεί από 30 έως 50% από το 2018 ενώ οι αντίστοιχες αυξήσεις στην Θεσσαλονίκη κυμαίνονται από 20 μέχρι 40%. Την ίδια ώρα οι μισθοί δεν έχουν ανέβει τόσο (περιττή, μάλλον, η υπενθύμιση).

Αρα, ποια είναι η επόμενη σκέψη; Η η παραμονή στο πατρικό και στο παιδικό δωμάτιο, ή, σε περίπτωση θέλησης αυτονόμησης, η συγκατοίκηση. Δεν υπάρχει άλλη επιλογή για πολλούς από τους συμπολίτες μας.

Η συγκατοίκηση μετά τα 35 δεν αποτελεί πλέον εξαίρεση αλλά ένδειξη μιας βαθύτερης μεταβολής στην αγορά κατοικίας και στις κοινωνικές συνθήκες.

Η πίεση από τα αυξημένα ενοίκια, σε συνδυασμό με τα περιορισμένα εισοδήματα, διαμορφώνει ένα νέο μοντέλο διαβίωσης που μεταθέτει την έννοια της «αυτονομίας» σε διαφορετική βάση.

Για πολλούς, η επιλογή συγκατοίκησης δεν σχετίζεται με τον τρόπο ζωής ή με κάποια πολιτισμική επιλογή αλλά με ανάγκη προσαρμογής ενώ την ίδια ώρα το φαινόμενο αναδεικνύει τις δυσκολίες πρόσβασης στη στέγη και θέτει εκ νέου το ζήτημα της ισορροπίας μεταξύ εισοδήματος και κόστους διαβίωσης στις σύγχρονες πόλεις.

Μένει να δούμε αν πρόκειται για τάση που θα μείνει ή θα διαφοροποιηθεί τα αμέσως επόμενα χρόνια.

Ωστόσο παρά τις θεωρητικές ημερομηνίες (13 Ιουλίου με 31 Αυγούστου), οι έμποροι ζητούν μετάθεση της εκπτωτικής περιόδου κατά δύο εβδομάδες.

Με επιστολή του προς τον πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη, ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών, Σταύρος Καφούνης, είχε ζητήσει να μετατοπιστεί για φέτος η έναρξη των τακτικών θερινών εκπτώσεων κατά 15 μέρες. Ο Εμπορικός Σύλλογος ζητά να δοθεί περισσότερος χρόνος στις επιχειρήσεις ώστε να διατεθούν τα προϊόντα που παρέμειναν στα ράφια κατά την περίοδο του lockdown λόγω κοροναϊού.