Ο στρατηγός Ματζίντ Μουσαβί δήλωσε σε μια ανάρτηση στο X ότι τα δύο κοιτάσματα, «μαζί με δεκάδες άλλους νέους στόχους», βρίσκονται εντός του πεδίου εφαρμογής τους.

«Με κάθε επιπλέον λάθος του εχθρού, θα ανοίξουν κι άλλα μέτωπα εναντίον του», πρόσθεσε.

Σύμφωνα με την έκθεση «Η Κατάσταση της Αλιείας στη Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα 2025» (The State of Mediterranean and Black Sea Fisheries 2025), σχεδόν οι μισοί αλιείς μικρής κλίμακας (47%) είναι άνω των 40 ετών, ενώ μόλις το 17% είναι κάτω των 25 ετών.

Σύμφωνα με το WWF, η ανανέωση των γενεών αποτελεί μεγάλη πρόκληση, καθώς σε πολλές χώρες της περιοχής, οι νέοι δεν ασχολούνται με τον κλάδο – και όταν το κάνουν, πολλοί δυσκολεύονται να παραμείνουν. Όπως υπογραμμίζει η οργάνωση, το ζήτημα δεν αφορά την έλλειψη κινήτρων αλλά τη βιωσιμότητα, γεγονός που εγείρει σοβαρές ανησυχίες για τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα των παράκτιων κοινοτήτων.

Στο πρόσφατο Φόρουμ Αλιέων Μικρής Κλίμακας (SSF Forum) με τίτλο «Ενδυναμώνοντας την επόμενη γενιά: συμμετοχή των νέων στην αλιεία μικρής κλίμακας», που διοργανώθηκε στην Αθήνα από τη Γενική Επιτροπή Αλιείας για τη Μεσόγειο (GFCM) του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO), με την υποστήριξη του WWF Ελλάς και του Μεσογειακού γραφείου του WWF, οι συμμετέχοντες συζήτησαν τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο κλάδος. Οι νέοι εμφανίζονται ολοένα και πιο διστακτικοί να εισέλθουν στο επάγγελμα λόγω των δύσκολων συνθηκών εργασίας, της οικονομικής αβεβαιότητας, της αύξησης του κόστους, των σύνθετων κανονισμών και της περιορισμένης πρόσβασης σε χρηματοδότηση.

Σύμφωνα με το WWF, η αλιεία σήμερα δεν σημαίνει μόνο σύνδεση με τη θάλασσα. Σημαίνει διαχείριση μιας επιχείρησης υπό πίεση, με μειωμένα περιθώρια κέρδους και αυξανόμενες διοικητικές απαιτήσεις. «Δεν είμαστε μόνο αλιείς. Διαχειριζόμαστε μια επιχείρηση με επενδύσεις, κινδύνους και ευθύνες», δήλωσε ο 37χρονος Μιγκέλ Άνχελ Μερκάντ Σιρέρ από την Cala Ratjada, στις Βαλεαρίδες Νήσους της Ισπανίας. «Οι νέοι δεν θα εισέλθουν στον κλάδο αν η αλιεία δεν μπορεί να εγγυηθεί μια αξιοπρεπή ζωή». Οι χαμηλές προοπτικές εισοδήματος υπονομεύουν περαιτέρω την ελκυστικότητα της αλιείας μικρής κλίμακας για τις νεότερες γενιές.

Χωρίς στοχευμένη δράση, σημειώνει το WWF, η αλιεία κινδυνεύει να χάσει εργατικό δυναμικό, με συνεπακόλουθες επιπτώσεις σε πολιτιστική κληρονομιά, παραδοσιακή γνώση και κοινωνική συνοχή.

Σύμφωνα με το WWF, η προώθηση της συμμετοχής των νέων και η ανανέωση των γενεών αποτελεί βασικό πυλώνα της στρατηγικής του Μεσογειακού γραφείου του WWF για την αλιεία μικρής κλίμακας. Όπως επισημάνθηκε κατά τη διάρκεια του SSF Forum, η επένδυση στους νέους είναι ουσιώδης για τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας, ανθεκτικότητας και ικανότητας προσαρμογής του τομέα στις περιβαλλοντικές και οικονομικές αλλαγές.

«Το WWF προωθεί μια προσέγγιση συνδιαχείρισης που αναγνωρίζει τη ζωτική συμβολή των αλιέων, των δημόσιων αρχών και των παράκτιων φορέων, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι οι νέοι έχουν ουσιαστική φωνή στη λήψη αποφάσεων και πρόσβαση σε βιώσιμες επαγγελματικές προοπτικές», δήλωσε ο Λούκα Εουφέμια από το Μεσογειακό γραφείο του WWF.

Σε ολόκληρη τη Μεσόγειο, το WWF μετατρέπει τον διάλογο σε δράση: εργάζεται για την άρση των διαρθρωτικών εμποδίων εισόδου, την ενίσχυση της εκπροσώπησης των νέων, τη διεύρυνση των ευκαιριών κατάρτισης και καθοδήγησης και τη στήριξη της επιχειρηματικότητας και της καινοτομίας σε όλη την αλυσίδα αξίας της αλιείας. Μέσω της βελτίωσης της διακυβέρνησης, της οικονομικής βιωσιμότητας και της προβολής του τομέα, το WWF συμβάλλει στη δημιουργία των κατάλληλων συνθηκών ώστε μια νέα γενιά αλιέων να ηγηθεί ενός πιο βιώσιμου και ανθεκτικού μέλλοντος για τη μεσογειακή αλιεία.

Όπως είπε σε συνέντευξη στην εφημερίδα «Μακεδονία της Κυριακής, η φετινή αντιπυρική περίοδος θεωρείται ήδη ιστορική καθώς σε ευρωπαϊκό επίπεδο, έχουν καεί περίπου 9 εκατ. στρέμματα μέχρι σήμερα – o υψηλότερος, όπως τόνισε, αριθμός που έχει καταγραφεί ποτέ από το 2006.

Σχετικά με την Ελλάδα ο κ. Κεφαλογιάννης επισήμανε ότι μέχρι στιγμής έχουν αντιμετωπιστεί σχεδόν 6.000 πυρκαγιές, οι περισσότερες εκ των οποίων, όπως σημειώνει, «αντιμετωπίστηκαν άμεσα» ενώ προσθέτει ότι ο τελικός απολογισμός θα γίνει στο τέλος της αντιπυρικής περιόδου.

«Βρισκόμαστε μετά τα μισά της αντιπυρικής περιόδου και ο Αύγουστος, όπως γνωρίζετε, είναι πάντα ένας μήνας με αυξημένο δείκτη επικινδυνότητας. Δεν προσφέρεται επομένως για απολογισμούς παρά μόνο για συνεχή εγρήγορση», σημείωσε.

Παράλληλα ο υπουργός υπογράμμισε ότι ο Ιούλιος του 2025 ήταν ένας από τους πιο ακραίους μήνες των τελευταίων 40 ετών με βάση τον ευρωπαϊκό δείκτη εκτίμησης επικινδυνότητας πυρκαγιών και προσέθεσε ότι στις 12 Αυγούστου ο δείκτης ξεπέρασε το ιστορικό ανώτατο όριο.

«Το Πυροσβεστικό Σώμα κλήθηκε μόνο στο τετραήμερο πριν τον Δεκαπενταύγουστο να αντιμετωπίσει 240 πυρκαγιές, έναν πρωτοφανή αριθμό. Μεγάλο μέρος αυτών των πυρκαγιών προήλθαν από εμπρησμό, όπως στην Πάτρα, τη Βόνιτσα, τη Ζάκυνθο.

Ποιος μηχανισμός διεθνώς μπορεί να εγγυηθεί πλήρη άμυνα απέναντι σε αυτό το εκρηκτικό μείγμα κλιματικής κρίσης, ανθρώπινης αμέλειας και εγκληματικής δράσης;», ανέφερε.

Επιπλέον, εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του στα στελέχη του Πυροσβεστικού Σώματος, τους εθελοντές και συνολικά τον μηχανισμό πολιτικής προστασίας, που δίνουν, όπως είπε, «καθημερινά έναν δύσκολο αγώνα κάτω από συνθήκες ακραίας πίεσης»

Όσον αφορά με το τι πρέπει να αλλάξει προκειμένου η αντιμετώπιση των πυρκαγιών να είναι καλύτερη ο κ. Κεφαλογιάννης τόνισε ότι πρέπει να εστιάσουν περισσότερο στις αιτίες των πυρκαγιών, ενώ προσέθεσε ότι «έχουν πλέον ωριμάσει οι συνθήκες για τη θεσμοθέτηση τοπικών σχεδίων πρόληψης».

«Σχέδια που θα επιτρέπουν την ακριβή χαρτογράφηση των κινδύνων, τον καθορισμό προτεραιοτήτων, τον προγραμματισμό δράσεων, την καλύτερη αξιοποίηση εθελοντών και διαθέσιμων μέσων. Με αυτόν τον τρόπο, η πρόληψη θα γίνει ακόμη πιο στοχευμένη, πιο άμεση και αποτελεσματική σε τοπικό επίπεδο», υπογράμμισε ο υπουργός.

Ερωτηθείς γιατί η Βόρεια Ελλάδα και ειδικά η Κεντρική Μακεδονία αντιμετωπίζει τα τελευταία καλοκαίρια λιγότερα προβλήματα όσον αφορά τις πυρκαγιές ο κ. Κεφαλογιάννης είπε ότι κάθε περιοχή της χώρας έχει τις δικές της ιδιαιτερότητες ως προς τη μορφολογία, τη βλάστηση, το κλίμα και τη χρήση γης.

«Μπορεί η Βόρεια Ελλάδα και η Κεντρική Μακεδονία να μην έχουν βρεθεί φέτος στο επίκεντρο μεγάλων πυρκαγιών, όπως άλλες περιοχές της χώρας, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι ο κίνδυνος είναι μικρότερος ή ότι μπορούμε να εφησυχάσουμε.

Η εμπειρία δείχνει ότι με τις κλιματικές συνθήκες που επικρατούν σήμερα, μια περιοχή μπορεί να περάσει από την “ασφάλεια” στην ακραία απειλή μέσα σε λίγες ώρες. Γι’ αυτό και η στρατηγική μας είναι ενιαία για όλη τη χώρα: πρόληψη, ετοιμότητα και ταχεία απόκριση παντού, είτε μιλάμε για την Αττική, την Πελοπόννησο ή τη Μακεδονία», υπογράμμισε.

Παράλληλα ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας έστειλε μήνυμα προς τους πολίτες να μην εφησυχάσουν καθώς όπως είπε βρισκόμαστε ακόμη στην καρδιά της αντιπυρικής περιόδου.

«Καμία χαλάρωση, κανένας εφησυχασμός. Ο κρατικός μηχανισμός βρίσκεται σε διαρκή επιφυλακή, αλλά η αλήθεια είναι πως χωρίς την ενεργή συμμετοχή των πολιτών δεν μπορούμε να πετύχουμε όσα πρέπει. Ζητώ λοιπόν την προσοχή, υπευθυνότητα και συνεργασία όλων μας», σημείωσε.

Σχετικά με την συνεργασία με τους δήμους ο κ. Κεφαλογιάννης επισήμανε ότι η αντιμετώπιση των πυρκαγιών απαιτεί συνέργειες και συντονισμό. «Δεν συμφωνώ λοιπόν ότι η δημόσια κριτική μου στόχευε συλλήβδην στους δήμους.

Η συντριπτική πλειονότητά τους συνεργάζεται στενά και στηρίζει με συνέπεια την κοινή προσπάθεια», υπογράμμισε ενώ αναφέρθηκε στην περίπτωση του Δήμου Πατρέων εξαπολύοντας εκ νέου τα πυρά του εναντίον του δημάρχου.

Τέλος, αναφορικά με την κριτική της αντιπολίτευσης, ο υπουργός επισήμανε ότι «η αντιπολίτευση αντιμετώπισε και φέτος τις πυρκαγιές όχι ως μία εθνική πρόκληση αλλά ως μία ευκαιρία φτηνής αντιπολιτευτικής εκμετάλλευση».

«Η χώρα χρειάζεται σοβαρότητα, τεκμηριωμένες προτάσεις και αίσθηση συλλογικής ευθύνης, όχι μηδενισμό και μικροπολιτικά παιχνίδια πάνω στις στάχτες», κατέληξε ο υπουργός.

Σε συνέντευξή του στην ΕΡΤ, εξήγησε ότι οι ακραίες θερμοκρασίες δεν περιορίζονται μόνο στην Ελλάδα, αλλά επηρεάζουν ολόκληρο τον πλανήτη. «Η Μεσόγειος αποτελεί hotspot της κλιματικής κρίσης, με την Ισπανία να καταγράφει εκατοντάδες θύματα και εκατομμύρια καμένα στρέμματα μέσα σε λίγες ημέρες», σημείωσε.

Ο κ. Λέκκας πρόσθεσε ότι παρότι δεν μπορούμε να σταματήσουμε άμεσα την κρίση, υπάρχουν τρόποι να επιβραδύνουμε τις επιπτώσεις και να βελτιώσουμε τις συνθήκες όπου αυτό είναι εφικτό.

Σχολιάζοντας τις συνέπειες της ξηρασίας, της λειψυδρίας, των ακραίων καιρικών φαινομένων και των παρατεταμένων καυσώνων, επισήμανε ότι η Ευρώπη κινδυνεύει με ερημοποίηση. «Δεν πρόκειται για μετατροπή μιας περιοχής σε Σαχάρα, αλλά για συνθήκες που δυσκολεύουν την υποστήριξη ανθρώπινων δραστηριοτήτων», εξήγησε, ασκώντας παράλληλα κριτική στην περιορισμένη αντιμετώπιση των πυρκαγιών στην Ελλάδα.

Κάλεσε τους πολιτικούς να εγκαταλείψουν τις αντιπαραθέσεις και να χαράξουν μια σοβαρή στρατηγική σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, τονίζοντας παράλληλα την ανάγκη κοινών δράσεων σε όλη την Ευρώπη. Ανέφερε επίσης ότι μεγάλες δυνάμεις όπως η Κίνα, η Ινδία και οι ΗΠΑ, που συγκεντρώνουν σημαντικό μέρος του παγκόσμιου πληθυσμού, συχνά αμφισβητούν την ύπαρξη της κλιματικής κρίσης.

«Η μόνη λύση είναι η παγκόσμια συνεργασία. Μόνο αν δράσουμε συλλογικά μπορούμε να επιβραδύνουμε την κρίση», κατέληξε, υπενθυμίζοντας ότι η κλιματική κρίση δεν αποτελεί ατομικό ή εθνικό ζήτημα, αλλά παγκόσμιο.

Στο Μαρόκο, την περασμένη Πέμπτη, 21 άνθρωποι πέθαναν μέσα σε ένα 24ωρο στην πόλη Μπένι Μελλάλ, στο κέντρο της χώρας, όπου η θερμοκρασία έφτασε τους 48 βαθμούς Κελσίου.

Σε μια ανάλυση ειδικοί από το World Weather Attribution διαβεβαιώνουν ότι αυτός ο «κύμα καύσωνα της Μεσογείου θα ήταν αδύνατο χωρίς την αύξηση της θερμοκρασίας λόγω των ορυκτών καυσίμων».

Η υπερβολική ζέστη που πλήττει μεγάλο μέρος της Ευρώπης και της βόρειας Αφρικής δεν θα ήταν δυνατή χωρίς την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή, σύμφωνα με διεθνή ανάλυση που δόθηκε στη δημοσιότητα σήμερα

Η ανάλυση διεξήχθη από πέντε ερευνητές από το World Weather Attribution, μια διεθνή ομάδα εμπειρογνωμόνων που αναλύει την επίδραση της υπερθέρμανσης του πλανήτη που προκαλείται από τον άνθρωπο σε ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως καταιγίδες, ακραίες βροχοπτώσεις, ζέστη κυμάτων και ξηρασίες.

Για να ποσοτικοποιηθεί αυτή η επίδραση για τον μήνα Ιούλιο, οι επιστήμονες όπως επισημαίνουν «ανέλυσαν δεδομένα για το κλίμα προκειμένου να συγκρίνουν την εξέλιξη αυτού του τύπου γεγονότων μεταξύ του τρέχοντος κλίματος, που χαρακτηρίζεται από υπερθέρμανση του πλανήτη περίπου 1,3 °C, και του ψυχρότερου, προβιομηχανικού κλίματος».

Παρατήρησαν λοιπόν ότι οι θερμοκρασίες ήταν έως και 3,3°C υψηλότερες. Και αυτά τα κάποτε σχεδόν αδύνατα κύματα καύσωνα «αναμένεται τώρα να συμβαίνουν κατά μέσο όρο κάθε δέκα χρόνια στο σημερινό κλίμα». «Αν ο πλανήτης δεν σταματήσει γρήγορα να καίει άνθρακα, πετρέλαιο και φυσικό αέριο, αυτά τα φαινόμενα θα γίνουν θερμότερα, πιο συχνά και θα διαρκέσουν περισσότερο» , καταλήγουν οι ερευνητές.

• «Η Ευρώπη θερμαίνεται δύο φορές πιο γρήγορα από άλλες ηπείρους και ακόμη πιο γρήγορα από ό,τι προβλέπουν τα κλιματικά μοντέλα» , σχολιάζει η Mariam Zachariah, ερευνήτρια στο Imperial College του Λονδίνου, σε δελτίο τύπου.

«Τα κύματα καύσωνα είναι τα πιο θανατηφόρα ακραία καιρικά φαινόμενα», θυμάται ο Roop Singh, μέλος του κινήματος του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού, ο οποίος συμμετείχε επίσης στη μελέτη. Σύμφωνα με τον ίδιο , οι άνθρωποι που περνούν χρόνο σε εξωτερικούς χώρους διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο επικίνδυνης ζέστης, συμπεριλαμβανομένων των αθλητών και των θεατών στους Ολυμπιακούς Αγώνες αυτή την εβδομάδα.

Η θνησιμότητα που σχετίζεται με τη ζέστη έχει αυξηθεί κατά περίπου 30% τα τελευταία 20 χρόνια . Σύμφωνα με προηγούμενη μελέτη , περισσότεροι από 60.000 άνθρωποι πέθαναν λόγω υπερβολικής ζέστης το καλοκαίρι του 2022 στην Ευρώπη.

Τι συνέβη στην Ελλάδα

Η χώρα μας τον Ιούλιο του 2023 αλλά και του 2024 επηρεάστηκε από δύο μεγάλους σε διάρκεια καύσωνες. Ο καύσωνας του Ιουλίου του 2023 είχε διάρκεια 15 ημερών και ήταν ο μεγαλύτερος σε διάρκεια καύσωνας που είχε επηρεάσει ποτέ τη χώρα μας έως τότε.

Ο καύσωνας του 2024 ξεπέρασε αυτόν του 2023, με συνολική διάρκεια 16 ημερών (παρατίθεται επίσης πίνακας του meteo.gr  / Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών με του μεγαλύτερους σε διάρκεια καύσωνες από το 1980 και μετά).

Στη συνέχεια, θα εξετάσουμε τα κοινά σημεία και τις διαφορές των δύο καυσώνων μέσω των διαγραμμάτων που ακολουθούν.

• Και οι δύο καύσωνες χαρακτηρίστηκαν από μεγάλο αριθμό σταθμών του δικτύου meteo.gr / Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, στους οποίους καθημερινά η θερμοκρασία ξεπέρασε τα όρια των 37 °C και 40 °C. Αυτό υποδηλώνει την μεγάλη γεωγραφική έκταση των περιοχών που επηρεάστηκαν από τις υψηλές θερμοκρασίες.
• Στον καύσωνα του 2024 ο αριθμός σταθμών με μέγιστη θερμοκρασία από 37 °C και πάνω δεν έπεσε ποτέ κάτω των 100 για 16 συνεχόμενες ημέρες. Σε αντίθεση με τον καύσωνα του 2023 όπου ο αριθμός των σταθμών με μέγιστη θερμοκρασία από 37 °C και πάνω, έπεσε κάτω από τους 100 για 3 φορές μέσα στο διάστημα των 15 ημερών.
• Στον καύσωνα του 2023 ήταν διακριτές τρεις φάσεις, με αρκετές διαφορές ως προς την ένταση και την έκταση των υψηλών θερμοκρασιών. Στον καύσωνα του 2024 η κατανομή ήταν πιο ομοιόμορφη μέσα στο διάστημα 16 ημερών που διήρκησε ο καύσωνας.
• Ο καύσωνας του 2024 δεν παρουσίασε τις ακραίες τιμές όπως κατά τη διάρκεια του καύσωνα το 2023. Υπενθυμίζουμε ότι το 2023 η θερμοκρασία έφτασε και ξεπέρασε τους 45 °C σε αρκετές περιοχές  (π.χ. Γύθειο, Κρανίδι, Άμφισσα, Αυλίδα, Παλαιόχωρα Χανίων) ενώ τον Ιούλιο του 2024 η υψηλότερη θερμοκρασία ήταν οι 43.1 °C στη Σκάλα Μεσσηνίας.
• Παρόλο που τον φετινό Ιούλιο δεν παρουσιάστηκαν πάρα πολύ υψηλές τιμές θερμοκρασίας όπως το 2023, σε πολλές περιοχές της χώρας μας όπως στη Μακεδονία, στη Θράκη καθώς και σε κάποιες περιοχές της Πελοποννήσου και της Δυτικής Ελλάδας οι θερμοκρασίες που σημειώθηκαν μέσα στον καύσωνα του 2024 ήταν οι υψηλότερες που έχουν σημειωθεί για το μήνα Ιούλιο τουλάχιστον από το 2010 και μετά, οπότε και λειτουργεί μεγάλος αριθμός μετεωρολογικών σταθμών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών. Μερικοί σταθμοί του δικτύου meteo.gr / Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών που σημείωσαν ρεκόρ θερμοκρασίας για το μήνα Ιούλιο είναι οι παρακάτω:
• • Αλεξανδρούπολη
  • Διδυμότειχο
  • Θάσος
  • Δράμα
  • Νέα Πέραμος – Καβάλα
  • Σέρρες
  • Ξάνθη
  • Θεσσαλονίκη
  • Νάουσα
  • Δίον Πιερίας
  • Κέρκυρα
  • Αμφιλοχία
  • Πειραιάς
  • Πάτρα
  • Ζαχάρω Ηλείας

Σημειώνεται επίσης ότι σε περιοχές όπως η Γαβαλού Αιτωλοακαρνανίας και η Σκάλα Μεσσηνίας, η μέγιστη θερμοκρασία στον καύσωνα του 2024 ήταν υψηλότερη από τους 40 °C για 14 και 13 συνεχόμενες ημέρες αντίστοιχα.

Εν κατακλείδι, είναι όντως εντυπωσιακό ότι οι μεγαλύτεροι σε διάρκεια καύσωνες της σύγχρονης μετεωρολογικής ιστορίας στη χώρα μας, σημειώθηκαν σε δύο διαδοχικές χρονιές πέρυσι και φέτος.

«Δεν είναι μόνο οι καύσωνες που θα επιδεινωθούν από την κλιματική αλλαγή. Οι βροχοπτώσεις γύρω από τη Μεσόγειο θα είναι διαφορετικές. Θα έχουμε μεγάλες περιόδους χωρίς βροχή, ιδίως κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, και όταν οι καιρικές συνθήκες το ευνοούν, θα εκδηλώνονται πολύ έντονες νεροποντές, επειδή η θερμότερη ατμόσφαιρα μπορεί να συγκρατήσει περισσότερο νερό. Αυτή η καταρρακτώδης βροχή θα πέφτει σε ξηρό έδαφος και δεν θα διηθείται. Η απορροή θα προκαλέσει αναπόφευκτα πλημμύρες», αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κ. Βιμέ μετά τη διάλεξή της στο Γαλλικό Ινστιτούτο στο πλαίσιο της 1ης γιορτής για την Επιστήμη με θέμα το νερό στη δίνη της κλιματικής κρίσης.

Η ταχύτητα με την οποία θερμαίνεται η περιοχή της Μεσογείου –περίπου 2 φορές ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο– πολλαπλασιάζει τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής. Σύμφωνα με την κ. Βιμέ, αποτέλεσμα αυτού του γεγονότος είναι η περιοχή να επηρεάζεται από μία σειρά κλιματικών κινδύνων που θα ενταθούν τα επόμενα χρόνια, όπως οι μεσογειακοί κυκλώνες (medicanes)και φαινόμενα, όπως η κακοκαιρία «Daniel».

«Η περιοχή της Μεσογείου θα επηρεαστεί επίσης από την εντεινόμενη ξηρασία και τις καταρρακτώδεις βροχές. Τέλος, η αύξηση της θερμοκρασίας της θάλασσας της Μεσογείου και οι θαλάσσιοι καύσωνες είναι ιδιαίτερα επιβλαβείς για τα θαλάσσια οικοσυστήματα και ευνοούν την εμφάνιση και τη μετανάστευση χωροκατακτητικών θαλάσσιων ειδών» προσθέτει.

Αναφορικά με την αύξηση της θερμοκρασίας σε όλον τον πλανήτη η κ. Βιμέ επισημαίνει ότι η περίοδος από τον Ιανουάριο έως τον Οκτώβριο του 2023 είναι ήδη η θερμότερη που έχει καταγραφεί ποτέ, με την αύξηση της θερμοκρασίας να είναι στο +1,43°C σε σύγκριση με την προβιομηχανική εποχή, ενώ υπογραμμίζει ότι το 2023 αναμένεται να είναι το θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί από την αρχή του 20ου αιώνα, και προσθέτει ότι «θα πρέπει να περιμένουμε μέχρι το τέλος του έτους για να είμαστε σίγουροι».

«Γνωρίζουμε ότι, ως αποτέλεσμα της κλιματικής αλλαγής, η ένταση, η διάρκεια και η συχνότητα των κυμάτων καύσωνα θα αυξηθούν σε όλον τον κόσμο. Γνωρίζουμε επίσης ότι η ένταση των καυσώνων αυξάνεται ταχύτερα από την ίδια την υπερθέρμανση του πλανήτη. Για παράδειγμα, ένας καύσωνας που εμφανιζόταν μία φορά κάθε 50 χρόνια στα τέλη του 19ου αιώνα θα εμφανίζεται περίπου μία φορά κάθε 3 χρόνια σε έναν κόσμο με θερμοκρασία +2°C σε σύγκριση με την προβιομηχανική εποχή, και κατά μέσο όρο, η έντασή του θα είναι κατά 2,5°C έως 3°C υψηλότερη. Σήμερα, μπορούμε να διαπιστώσουμε ότι οι περισσότεροι καύσωνες που εμφανίζονται στην Ευρώπη οφείλονται στην κλιματική αλλαγή. Αυτό σημαίνει ότι δεν θα είχαν εμφανιστεί σε ένα κλίμα που δεν είχε μεταβληθεί από τον άνθρωπο», τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κ. Βιμέ.

Σύμφωνα με την κ. Βιμέ είναι αναγκαίο να προσαρμοστούν όλοι στις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, συμβάλλοντας ταυτόχρονα στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. «Γνωρίζουμε ότι πέρα από μια αύξηση της θερμοκρασίας κατά +2°C, η προσαρμογή γίνεται πολύπλοκη, αν όχι αδύνατη, για ορισμένες περιοχές. Για παράδειγμα, πρέπει να προσαρμόσουμε τις πόλεις μας στα κύματα καύσωνα φυτεύοντας βλάστηση και βελτιώνοντας τη θερμομόνωση των κτιρίων. Τα γεωργικά μας συστήματα πρέπει επίσης να επανεξεταστούν για να προσαρμοστούν στις λιγότερες βροχοπτώσεις το καλοκαίρι», εξηγεί και προσθέτει ότι η Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή των Ηνωμένων Εθνών έχει συνοψίσει και αξιολογήσει μια σειρά λύσεων για όλους τους τομείς και όλες τις περιοχές.

«Είναι επίσης απαραίτητο να μειώσουμε την εξάρτησή μας από τα ορυκτά καύσιμα για να συμβάλουμε στον μετριασμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Στην πραγματικότητα, η Ευρώπη έχει ψηφίσει νόμο που απαιτεί να μειώσει τις εκπομπές της κατά 55% έως το 2030, σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990. Κινούμαστε προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά έχουμε μείνει πολύ πίσω, τόσο όσον αφορά την προσαρμογή, όσο και τον μετριασμό», καταλήγει η κ. Βιμέ.

Η δεύτερη ομάδα κρούσης, την οποία έστειλε η Ουάσινγκτον στην περιοχή, περιλαμβάνει το αεροπλανοφόρο και δύο άλλες πυραυλακάτους, το Gravely και το Mason, ενώ απέπλευσε από τις ΗΠΑ πριν από μία και πλέον εβδομάδα.

📸عبور حاملة الطائرات الامريكية التي تعمل بالطاقة النووية CVN 69 Dwight D. Eisenhower مع المدمرتين DDG 87 Mason (أعلاه) وDDG 107 Gravely في البحر الأبيض المتوسط عبر مضيق جبل طارق بن زياد.#أمريكا pic.twitter.com/1YxSvswhXL

— Bazar Video (@sofianeounadi) October 28, 2023

Πριν από δύο εβδομάδες, η πρώτη ομάδα κρούσης με επικεφαλής το αεροπλανοφόρο Gerald Ford έφτασε στην ανατολική Μεσόγειο και επιχειρεί δυτικά της Κύπρου. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Τζο Μπάιντεν αποφάσισε να στείλει τεράστια ναυτική δύναμη στην περιοχή για να βοηθήσει το Ισραήλ, μεταξύ άλλων, με το σύστημα αεράμυνας και να προσπαθήσει να αποτρέψει το Ιράν και τη Χεζμπολάχ από το να ανοίξουν ένα δεύτερο μέτωπο από τον βορρά.

Δεν είναι σαφές αν η ομάδα κρούσης του Eisenhower θα παραμείνει στη Μεσόγειο και σύμφωνα με εκτιμήσεις, είναι πιθανό να συνεχίσει νότια προς την Αραβική Θάλασσα και κοντά στον Περσικό Κόλπο.

Η ακτοφυλακή διέσωσε 11 άτομα που επέβαιναν στο σκάφος, το οποίο ξεκίνησε από τις ακτές του Ζαρζίς, δήλωσε στο πρακτορείο Reuters ο Φαουζί Μασμούντι, δικαστής στην πόλη Σφαξ.

Τους τελευταίους μήνες, δεκάδες άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους σε ναυάγια στα ανοιχτά της Τυνησίας σε μια προσπάθεια να φθάσουν στην Ιταλία.

Οργανώσεις όπως η Sea Watch International και η Alarm Phone είχαν ενημερώσει ήδη από το Σαββατοκύριακο Ιταλία και Μάλτα για τον άμεσο κίνδυνο για τις περίπου 400 ανθρώπινες ζωές, ωστόσο οι υπηρεσίες έρευνας και διάσωσης εμφανίζονται να καθυστερούν επιδεικτικά.

Κατά τη διάρκεια της Κυριακής έγινε σαφές ότι από τη Μάλτα (που μοιράζεται με την Ιταλία την ευθύνη έρευνας και διάσωσης) δόθηκε εντολή σε παραπλέοντα σκάφη να παράσχουν καύσιμα και νερό, αλλά όχι να επιβιβάσουν ανθρώπους.

Σήμερα το πρωί έγινε γνωστό ότι ο εφοδιασμός ολοκληρώθηκε από την Ιταλία, αλλά οι άνθρωποι έχουν εγκαταληφθεί στην τύχη τους και είναι προς τα που κατευθύνονται

«Το μεγάλο κύμα θαλάσσιας ζέστης ξεκίνησε στο τέλος του Μαΐου στην Θάλασσα της Λιγουρίας», που βρίσκεται ανάμεσα στην Ιταλία και την βόρεια Κορσική, και επεκτάθηκε τον Ιούνιο στον Κόλπο του Τάραντα, στην νοτιοανατολική Ιταλία, δήλωσε η Καρίνα φον Σούκμαν, γερμανίδα ωκεανολόγος στην Mercator Océan International.

Η μη κερδοσκοπική οργάνωση με έδρα την Τουλούζη περιλαμβάνει τα κυριότερα ωκεανογραφικά ινστιτούτα της Γαλλίας, της Ιταλίας, της Ισπανίας, της Βρετανίας και της Νορβηγίας και καθοδηγεί την ευρωπαϊκή υπηρεσία παρακολούθησης των ωκεανών, Copernicus Marine Service (CMEMS).

Τον Ιούλιο, «από την Θάλασσα των Βαλεαρίδων (Ισπανία) μέχρι την Σαρδηνία (Ιταλία), καθώς και ανατολικά της Κορσικής και στο σύνολο της Τυρρηνικής Θάλασσας, παρατηρούνται στην επιφάνεια εξαιρετικά υψηλές τιμές θερμοκρασίας ανάμεσα στους 28°C και 30°C, υψηλότερες των κανονικών, της τάξεως των +4°C έως +5°C», σύμφωνα με την Mercator Océan International.

H τσούχτρα Rhopilema nomadica πέρασε στη Μεσόγειο από τη Διώρυγα του Σουέζ. Βρίσκεται ήδη στο Αιγαίο και επεκτείνεται προς τα δυτικά (Bella Galil)

Αν για τους λουόμενους σε αυτές θάλασσες, έναν από τους βασικούς τουριστικούς προορισμούς στον κόσμο, οι θερμοκρασίες είναι ευχάριστες, για τους επιστήμονες και οικολόγους αποτελούν πηγή ανησυχίας.

Ο θαλάσσιος καύσωνας μπορεί να φέρει δραματικές αλλαγές στην πανίδα και την χλωρίδα, προκαλώντας μετανάστευση ειδών προς λιγότερα θερμά ύδατα, μαζικούς θανάτους ειδών ή μείωση ορισμένων και εμφάνιση νέων ειδών, προειδοποιεί η Καρίνα φον Σούκμαν, μέλος της μεγάλης ομάδας που συντάσσει τις εκθέσεις της Διακυβερνητικής Επιτροπής του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC).

Και οι μεταβολές αυτές μπορεί να έχουν κοινωνικο-οικονομικές συνέπειες, κυρίως στον τομέα της αλιείας, προειδοποιεί.

Λαγοκέφαλοι και γιγάντιες μέδουσες

«Στην Μεσόγειο, έπειτα από επεισόδια θαλάσσιων καυσώνων το 1999, το 2003 και το 2006, παρατηρήθηκαν πλήθος περιπτώσεων μαζικού θανάτου ειδών όπως η ποσειδωνία», σύμφωνα με έκθεση του Centre national de la recherche scientifique (CNRS) που δημοσιεύθηκε το 2020.

Για τον Σαρλ-Φρανσουά Μπουντουρέσκ, καθηγητή Θαλάσσιας Οικολογίας του Πανεπιστημίου Αιξ-Μασσαλίας, το φαινόμενο μπορεί να οδηγήσει σε «απόλυτο ή μερικό» θάνατο της του κόκκινου κοραλιού και της ποσειδωνίας –ενός θαλάσσιου φυτού που σχηματίζει μεγάλα λιβάδια στα ρηχά νερά.

O λαγοκέφαλος (Lagocephalus sceleratus) τρώει τα φύκη από τα οποία εξαρτώνται ντόπια είδη (Rickard Zerpe)

Ψάρια όπως το πολύχρωμο μπαρακούντα, που έχουν αρχίσει να ανεβαίνουν από τον νότο προς τον βορρά της Μεσογείου, μπορεί να αυξηθούν στην δυτική Μεσόγειο.

«Είδη που προέρχονται από την Ερυθρά Θάλασσα, τα οποία εισήλθαν στην ανατολική Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ» πλησιάζουν επίσης της γαλλικές ακτές και δύο από τα είδη αυτά είναι πιθανό να αποτελέσουν πρόβλημα σε πέντε ή δέκα χρόνια: ο λαγοκέφαλος και την τροπική γιγάντια μέδουσα Rhopilema nomadica, η οποία ήδη απαντά στο Αιγαίο.

Ο λαγοκέφαλος, είδος που πλέον απαντά συχνά και στα ελληνικά νερά είναι ένα «εξαιρετικά αδηφάγο φυτοφάγο» ψάρι που «απειλεί να διαταράξει τις συνήθεις τροφικές αλυσίδες» καθώς καταναλώνει τα φύκη που χρειάζονται τα μικρά άλλων ψαριών.

Η δε γιγάντια μέδουσα προκαλεί σοβαρά τσιμπήματα που χρήζουν νοσηλείας και ευθύνεται για το κλείσιμο παραλιών όταν διαπιστωθεί η παρουσία της, προειδοποιεί ο Σαρλ-Φρανσουά Μπουντουρέσκ.

Για την αντιμετώπιση των θαλάσσιων καυσώνων, θα πρέπει να μειωθούν οι εκπομπές αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου. «Ακόμα όμως και αν σταματούσαμε σήμερα τις εκπομπές, οι ωκεανοί που αποθηκεύουν το 90% της θερμότητας του συστήματος Γη θα συνέχιζαν να θερμαίνονται», εξηγεί η Καρίνα φον Σούκμαν.

Τα κύματα θαλάσσιας ζέστης έχουν ήδη «διπλασιασθεί σε συχνότητα από την δεκαετία του 1980», σύμφωνα με την έκθεση της IPCC τον Αύγουστο 2021.

Από το 2015 έως το 2019, «η Μεσόγειος έχει ζήσει πέντε συνεχή χρόνια μαζικού θανάτου ειδών» εξαιτίας των θαλάσσιων καυσώνων, διαπίστωνε μελέτη που δημοσιεύτηκε τον Ιούλιο στο Global Change Biology.

«Τουλάχιστον από το 2003, τα κύματα αυτά έχουν γίνει συστηματικά και στο μέλλον θα έχουν μεγαλύτερη χρονική διάρκεια, θα καταλαμβάνουν μεγαλύτερη επιφάνεια στην θάλασσα και θα είναι περισσότερο έντονα και σοβαρά», προειδοποιεί η Καρίνα φον Σούκμαν.

Αν και η Μεσόγειος Θάλασσα καλύπτει λιγότερο από το 1% της υδάτινης επιφάνειας του πλανήτη, φιλοξενεί το 18% όλων των γνωστών θαλάσσιων ειδών και το μεγαλύτερο ποσοστό θαλάσσιων οικοσυστημάτων στην Ευρώπη, τονίζεται στην έκθεση του δικτύου των ειδικών για την κλιματική αλλαγή στην Μεσόγειο (Medecc).

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ / AFP