Νίκος Γιαννόπουλος

Αν μιλήσουμε ειδικά για την Ελλάδα, τα επαγγέλματα του μέλλοντος συνδέονται στενά με την ψηφιακή τεχνολογία, τις πράσινες καινοτομίες, την υγειονομική περίθαλψη και τις καινούργιες μορφές εργασίας.

Παραδείγματα είναι ειδικοί σε τεχνητή νοημοσύνη, ανάλυση δεδομένων, ανάπτυξη λογισμικού, ενεργειακή απόδοση, τεχνικοί ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και επαγγελματίες τηλεϊατρικής.

Ιδού ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα από την ομάδα Employ (Σύμβολοι Εκπαίδευσης και Στασιοδρομίας) που εστιάζουν εκτός των άλλων στην ειδικότητα του γεροντολόγου.

Τι αναφέρουν χαρακτηριστικά: “Η γεροντολογία είναι ένας διεπιστημονικός κλάδος με προοπτικές  σταδιοδρομίας σε οργανισμούς, υπηρεσίες υγείας και μακροχρόνιας φροντίδας. Το στέλεχος που θα εξειδικευθεί στο πεδίο αυτό, μπορεί να ξεκινήσει ως κοινωνικός λειτουργός, ως νοσηλευτής, ως διατροφολόγος αλλά και να εξελιχθεί σε προσωπικός σύμβουλος φροντίδας της τρίτης ηλικίας και στέλεχος με εξειδίκευση στο πεδίο της ποιότητας ζωής στην τρίτη ηλικία.

Φυσικά η γηριατρική, η βιολογία, η εργοθεραπεία είναι η αφετηρία για να μεταπηδήσει κάποιος στο σημαντικό αυτό πεδίο, καθώς η αυξανόμενη ζήτηση για φροντίδα ενός γηράσκοντος πληθυσμού  συνδυαστικά με την αύξηση του προσδόκιμου ζωής, εύλογα θα αυξάνει την παρουσία ασθενών με χρόνιες παθήσεις και την ανάγκη για ειδικούς υγειονομικής περίθαλψης.

Με δεδομένη την απουσία γηριατρικής και γεροντολογικής εκπαίδευσης στην Ελλάδα, η Ελληνική Γεροντολογική και Γηριατρική Εταιρεία διοργανώνει μετεκπαιδευτικά μαθήματα πάνω στην Γηριατρική. Ο Γεροντολόγος μπορεί να απασχοληθεί στην Ελληνική Γεροντολογική και Γηριατρική Εταιρεία, σε γηροκομεία, σε νοσοκομεία, σε κλινικές, σε κέντρα υγείας ή ως ελεύθερος επαγγελματίας.

Φυσικά, προγράμματα σπουδών που συνδέονται με αυτόν τον κλάδο είναι πρώτιστα αυτά της Ιατρικής, αλλά και ένας απόφοιτος Νοσηλευτικής, Διαιτολογίας, Εργοθεραπείας κ.λπ. μπορεί να εξειδικευθεί μελλοντικά στο δυναμικό αυτό πεδίο”.

Από την πλευρά της η Adecco Ελλάδας παρουσίασε πρόσφατα τα επαγγέματα που αναμένεται να γνωρίσουν σημαντική ανάπτυξη στη χώρα μας την επόμενη δεκαετία.

Αυτά είναι:

1. Ειδικοί Τεχνητής Νοημοσύνης & Μηχανικής Μάθησης (AI Experts & Machine Learning): Η ταχύτατη ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης σε πλήθος κλάδων (οικονομικά, υγεία, βιομηχανία) δημιουργεί ισχυρή και διαρκώς αυξανόμενη ζήτηση για επαγγελματίες που γνωρίζουν πώς να σχεδιάζουν, εκπαιδεύουν και αξιοποιούν αλγορίθμους.

2. Αναλυτές & Επιστήμονες Δεδομένων (Data Analysts & Scientists): Καθώς οι επιχειρήσεις βασίζονται όλο και περισσότερο στη λήψη αποφάσεων βάσει δεδομένων, οι ειδικοί στην ανάλυση και ερμηνεία μεγάλων όγκων πληροφορίας καθίστανται κρίσιμοι συνεργάτες σε κάθε οργανισμό.

3. Επαγγελματίες Κυβερνοασφάλειας (Cybersecurity) : Η αύξηση των ψηφιακών επιθέσεων και η ανάγκη προστασίας προσωπικών και επιχειρησιακών δεδομένων έχουν καταστήσει την κυβερνοασφάλεια έναν από τους πιο δυναμικούς και στρατηγικούς τομείς απασχόλησης παγκοσμίως.

4. Τεχνικοί Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας: Η μετάβαση στην πράσινη ενέργεια απαιτεί εξειδικευμένους τεχνικούς και μηχανικούς σε τομείς όπως τα φωτοβολταϊκά, η αιολική ενέργεια και οι ενεργειακές κοινότητες.

5. Επαγγελματίες Ψυχικής Υγείας: Η εντεινόμενη ανάγκη για φροντίδα της ψυχικής υγείας, τόσο στον ιδιωτικό όσο και στον εργασιακό βίο, αυξάνει σημαντικά τη ζήτηση για ψυχολόγους, συμβούλους και ψυχοθεραπευτές.

6. Σύμβουλοι Βιωσιμότητας & ESG: Η συμμόρφωση με τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης (ESG) δεν αποτελεί πλέον επιλογή, αλλά απαίτηση. Οι επιχειρήσεις αναζητούν επαγγελματίες που μπορούν να σχεδιάσουν και να υλοποιήσουν υπεύθυνες στρατηγικές.

7. Τεχνικοί Ρομποτικής & Αυτοματισμών: Οι εφαρμογές ρομποτικής στην παραγωγή, την εφοδιαστική και τη γεωργία δημιουργούν νέους τεχνικούς ρόλους με υψηλή εξειδίκευση και προοπτική εξέλιξης.

8. UX/UI Designers & Ειδικοί Ψηφιακής Εμπειρίας: Η εμπειρία χρήστη (User Experience) είναι πλέον κρίσιμος παράγοντας επιτυχίας κάθε ψηφιακής εφαρμογής, και οι ειδικοί στο σχεδιασμό της βρίσκονται στην κορυφή της ζήτησης.

9. Στελέχη Ψηφιακού Μάρκετινγκ & Περιεχομένου (Digital Marketing & Content Creator): Ο ψηφιακός μετασχηματισμός της επικοινωνίας και του εμπορίου ενισχύει συνεχώς τις ανάγκες για ικανό και στρατηγικά σκεπτόμενο ανθρώπινο δυναμικό στον τομέα του digital marketing.

10. Επαγγελματίες Υγείας και Φροντίδας – Ειδικά για Ηλικιωμένους: Ο δημογραφικός μετασχηματισμός εντείνει τη ζήτηση για νοσηλευτές, εργοθεραπευτές και άλλους επαγγελματίες φροντίδας που μπορούν να υποστηρίξουν την τρίτη ηλικία με εξειδικευμένες υπηρεσίες.

11. Τεχνικοί & Μηχανικοί Logistics και Εφοδιαστικής Αλυσίδας: Η Ελλάδα ως διαμετακομιστικός κόμβος (λιμάνια, e-commerce, logistics parks) χρειάζεται ειδικούς στην αποθήκευση, μεταφορά, διανομή και βελτιστοποίηση ροών (Supply Chain Optimization).

12. Στελέχη Ναυτιλιακού Κλάδου: Η ναυτιλία, ως στρατηγικός πυλώνας της ελληνικής οικονομίας και παγκόσμιο πεδίο δράσης, θα συνεχίσει να προσφέρει ευκαιρίες σε ειδικότητες όπως Ship Operations, Chartering, Ναυτιλιακά Χρηματοοικονομικά, και Διαχείριση Θαλάσσιων Ρύπων.

13. Επαγγελματίες Τουρισμού Νέας Γενιάς – Ο ελληνικός τουρισμός αναζητά εξειδικευμένα στελέχη με έμφαση στη βιώσιμη φιλοξενία, τη διαχείριση εμπειριών και τη θεματική τουριστική ανάπτυξη (π.χ. γαστρονομία, wellness, πολιτισμός). Ο ψηφιακός μετασχηματισμός του τουρισμού καθιστά απαραίτητες και γνώσεις σε CRM συστήματα, Data Analytics, και πράσινη πιστοποίηση καταλυμάτων.

14. Επαγγελματίες τεχνικών ειδικοτήτων: Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια διαρκώς μειούμενη ροπή των νέων προς τα τεχνικά και χειρωνακτικά επαγγέλματα, γεγονός που έχει οδηγήσει σε σταδιακή έλλειψη εξειδικευμένων τεχνιτών. Επαγγέλματα όπως υδραυλικοί, ηλεκτρολόγοι, μηχανικοί εγκαταστάσεων, τεχνίτες μηχανολογίας και ειδικοί αυτοματισμών είναι σήμερα σε αυξημένη ζήτηση, χωρίς όμως την ανάλογη προσφορά.

Από την άλλη πλευρά συγκεκριμένες προβλέψεις (European Centre for the Development of Vocational Training) που αφορούν τη χώρα μας και καταλήγουν στο 2035 δείχνουν συγκεκριμένες τάσεις. 

Η απασχόληση στις Κατασκευές προβλέπεται να αυξηθεί κατά περίπου 1,1% ετησίως και στη Μεταποίηση κατά περίπου 0,5% ετησίως, ενώ στις Υπηρεσίες Διανομής και Μεταφορών και στις Μη Εμπορεύσιμες Υπηρεσίες προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,3% ετησίως.

Οι Επιχειρηματικές και Άλλες Υπηρεσίες, οι οποίες αναμένεται να οδηγήσουν στην αύξηση της απασχόλησης σε πολλές χώρες, προβλέπεται να σημειώσουν πολύ μικρή ανάπτυξη στην Ελλάδα. Η απασχόληση στον πρωτογενή τομέα και τις επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας προβλέπεται να μειωθεί κατά 3,6-4,2% μέχρι το 2035.

Η Ευρώπη

Σε πανευρωπαϊκό επίπεδο τα πράγματα δεν είναι ριζικά διαφορετικά. Σύμφωνα με έκθεση της Cedefop και World Economic Forum, οι αναδυόμενοι τομείς για εργασία το 2025 είναι η ψηφιακή μετάβαση με ειδικούς στην ασφάλεια πληροφοριών, προγραμματιστές ΑΙ, η πράσινη οικονομία με ειδικούς στην αειφορία, την πράσινη ενέργεια και την οικολογική οικοδομή, καθώς και η υγειονομική περίθαλψη με τη ραγδαία ανάπτυξη της τηλεϊατρικής.

Μεταξύ των δημοφιλέστερων επαγγελμάτων του μέλλοντος στην Ευρώπη αλλά και παγκοσμίως συγκαταλέγονται αυτά που σχετίζονται με τον χώρο της ρομποτικής, της μηχανικής βιοϊατρικής τεχνολογίας, της ανάλυσης μεγάλων δεδομένων (big data) και ειδικούς κοινωνικής φροντίδας που υποστηρίζουν την γήρανση του πληθυσμού.

Παράλληλα, όπως αναφέρει το thinkeurope, η αγορά εργασίας της Ευρώπης θα είναι στο άμεσο μέλλον περισσότερο δυναμική και ανταγωνιστική, προσφέροντας ένα ευρύ φάσμα ευκαιριών σε βασικούς τομείς. “

Όταν αποφασίζετε πού να εργαστείτε στην Ευρώπη, λάβετε υπόψη την ανάπτυξη του κλάδου, την εργασιακή κουλτούρα και τη ζήτηση για συγκεκριμένες δεξιότητες” τονίζεται χαρακτηριστικά.

Η Γερμανία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ολλανδία και η Ελβετία πρωτοστατούν, ιδίως στους κλάδους της πληροφορικής, της υγειονομικής περίθαλψης, της μηχανικής και των χρηματοοικονομικών. Αυτές οι χώρες αναδεικνύονται γρήγορα ως οι κορυφαίοι προορισμοί για εργαζόμενους επαγγελματίες που αναζητούν επικερδή επαγγέλματα στην Ευρώπη.

Αναλύοντας περισσότερο την κατάσταση θα μπορούσαν να ειπωθούν τα εξής: Η Ελβετία είναι γνωστή για τις υψηλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας στον τραπεζικό τομέα, τη φαρμακευτική βιομηχανία και την τεχνολογία πληροφοριών, προσελκύοντας τους καλύτερους χάρη στο υψηλό βιοτικό επίπεδο που διαθέτει.

Η Ολλανδία γίνεται κόμβος για προγραμματιστές λογισμικού, ειδικούς σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και επαγγελματίες υγείας, με το Άμστερνταμ να βρίσκεται στην κορυφή της λίστας για την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής και την επαγγελματική εξέλιξη.

Η Γαλλία και η Ισπανία τέλος κερδίζουν επίσης έδαφος, ιδίως στους τομείς της πληροφορικής, της εκπαίδευσης και της ιατρικής, καθιστώντας τες ιδανικές για όσους επιθυμούν να εργαστούν στη νότια Ευρώπη.

Οι αρένες, λοιπόν, είναι μια μοναδική κατηγορία βιομηχανιών που ορίζονται από δύο χαρακτηριστικά: υψηλή ανάπτυξη και δυναμισμό. Καταλαμβάνουν ένα τεράστιο μερίδιο της ανάπτυξης της οικονομίας και τα μερίδια αγοράς των “παικτών” μέσα τους αλλάζουν σε μεγάλο βαθμό.

Η έρευνα εντόπισε 18 πιθανούς χώρους του μέλλοντος που θα μπορούσαν να αναδιαμορφώσουν την παγκόσμια οικονομία, δημιουργώντας έσοδα 29 τρισεκατομμυρίων έως 48 τρισεκατομμυρίων δολαρίων έως το 2040. Αυτοί οι χώροι κυμαίνονται από λογισμικό και υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης έως την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο, από τη μελλοντική αεροπορική κινητικότητα έως τα φάρμακα για την παχυσαρκία και συναφείς παθήσεις. Και από τη ρομποτική στη μη ιατρική βιοτεχνολογία. Αυτές οι μελλοντικές αρένες θα μπορούσαν να αποφέρουν κέρδη από 2 τρισεκατομμύρια έως 6 τρισεκατομμύρια δολάρια έως το 2040. Το συλλογικό τους μερίδιο στο παγκόσμιο ΑΕΠ θα μπορούσε να αυξηθεί από 4% σήμερα σε 10 έως 16% έως το 2040.

Δώδεκα αρένες σήμερα παρουσίασαν τεράστια ανάπτυξη και δυναμισμό από το 2005 έως το 2020. Αυτές οι βιομηχανίες περιλαμβάνουν το ηλεκτρονικό εμπόριο, τα βιοφαρμακευτικά, τα ηλεκτρικά οχήματα, το διαδίκτυο για καταναλωτές και τις υπηρεσίες cloud.

Οι αρένες κερδίζουν πολύ μεγαλύτερα κέρδη από άλλες βιομηχανίες, γεννούν έναν δυσανάλογο αριθμό παγκόσμιων κολοσσών και προσφέρουν ασυνήθιστα ισχυρές ευκαιρίες στους νεοεισερχόμενους να γίνουν δυναμικοί.

Τα τρία συστατικά

Τρία συνδυασμένα συστατικά σε ένα «φίλτρο δημιουργίας αρένας» τείνουν να δημιουργούν τον κλιμακωτό τρόπο ανταγωνισμού που τις χαρακτηρίζει. Τα ενδεικτικά στοιχεία μιας διαμορφούμενης αρένας είναι οι αλλαγές επιχειρηματικού μοντέλου ή τεχνολογικών βημάτων, κλιμακωτές επενδύσεις και μια μεγάλη ή/και αναπτυσσόμενη αγορά με δυνατότητα διεύθυνσης. Η παρουσία αυτών των στοιχείων μπορεί να οδηγήσει σε κλιμακωτό ανταγωνισμό μεταξύ των παικτών, οι οποίοι πραγματοποιούν μεγάλες επενδύσεις για να κερδίσουν όχι μόνο μερίδιο αγοράς αλλά και πλεονέκτημα ποιότητας προϊόντος, ενισχύοντας τα οφέλη και διαφοροποιώντας τους περαιτέρω από άλλες εταιρείες σε έναν αγώνα δρόμου προς την κορυφή.

Ορισμένοι κλάδοι δημιουργούν μεγαλύτερη αξία και έχουν μεγαλύτερο αντίκτυπο από άλλους. Καθορίζονται από δύο χαρακτηριστικά: υψηλή ανάπτυξη και υψηλό δυναμισμό. Λόγω της ανάπτυξής τους, καταλαμβάνουν ένα τεράστιο μερίδιο της συνολικής επέκτασης της οικονομίας. Όσον αφορά τον δυναμισμό, το μερίδιο αγοράς εντός τους αλλάζει χέρια σε μεγάλο βαθμό.

Αυτή η έκθεση από το Παγκόσμιο Ινστιτούτο McKinsey προσδιορίζει 18 μελλοντικούς χώρους που θα μπορούσαν να αναδιαμορφώσουν την παγκόσμια οικονομία από τώρα έως το 2040. Για να γίνει αυτό, αναλύονται δεδομένα των 3.000 μεγαλύτερων εταιρειών του κόσμου από το 2005 έως το 2020 και εντοπίζονται 12 αρένες του σήμερα, συμπεριλαμβανομένων βιοφαρμακευτικών προϊόντων, υπηρεσιών cloud, ηλεκτρονικού εμπορίου και ηλεκτρικών οχημάτων. Οι αρένες του σήμερα αναφέρονται στις αρένες που σχηματίστηκαν τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Χρησιμοποιήθηκαν το 2005 έως το 2020 για να οριοθετηθεί ένα καθαρό όριο δεκαετίας και να διασφαλιστούν συνεπή και καλά εδραιωμένα δεδομένα.

Βρέθηκαν εντυπωσιακές διαφορές ανάμεσα σε αρένες και “μη αρένες”. Για παράδειγμα, οι σημερινές αρένες παρήγαγαν το 9% του συνολικού οικονομικού κέρδους του δείγματος το 2005. Μέχρι το 2019, αντιπροσώπευαν το 49% του οικονομικού κέρδους. Αυτές οι αρένες είναι όπου συμβαίνουν σημαντικές αλλαγές στις επενδύσεις, την Ε&Α, τη δημιουργία αξίας και την άνοδο των παγκόσμιων εταιρειών.

Οι μελλοντικές αρένες

Τα διακριτικά στοιχεία μιας διαμορφούμενης αρένας είναι ένα επιχειρηματικό μοντέλο ή αλλαγή τεχνολογικού βήματος, κίνητρα για κλιμακωτές επενδύσεις -αυτές που βελτιώνουν την ποιότητα και συχνά έχουν αυξανόμενες αποδόσεις σε κλίμακα- και μια μεγάλη ή αναπτυσσόμενη αγορά με δυνατότητα διεύθυνσης.

Όπως αναφέρουν οι ερευνητές για την οικονομία του μέλλοντος “χρησιμοποιούμε την κατανόησή μας για τις αρένες του σήμερα ως φακό για να εξερευνήσουμε 18 πιθανές αρένες του αύριο. Περιγράφουμε σημάδια ότι τα τρία στοιχεία της δημιουργίας αρένας μπορεί να αναδύονται, σηματοδοτώντας την ανάπτυξη αυτών των πιθανών μελλοντικών αρένων. Μαζί, αυτές οι πιθανές μελλοντικές αρένες θα μπορούσαν να δημιουργήσουν έσοδα 29 τρισεκατομμυρίων έως 48 τρισεκατομμυρίων δολαρίων έως το 2040. Αν υποθέσουμε ότι έχουν περιθώρια κέρδους μετά από φόρους που είναι τυπικά για παρόμοιες βιομηχανίες σήμερα, θα μπορούσαν να δημιουργήσουν κέρδη από 2 τρισεκατομμύρια έως 6 τρισεκατομμύρια δολάρια έως το 2040. Το συλλογικό τους παγκόσμιο ΑΕΠ θα μπορούσε να αυξηθεί από 4% σήμερα σε 10 με 16% έως το 2040″.

Η κατανόηση των πιθανών γηπέδων -συνεχίσει η έρευνα- είναι σημαντική για επιχειρηματίες και κατεστημένες εταιρείες που θέλουν να ανταγωνιστούν άμεσα σε αρένες, άλλες εταιρείες που θα επηρεαστούν από την εμφάνιση αρένα, καθώς και επενδυτές που θέλουν να διαθέσουν κεφάλαια σε αυτούς τους κλάδους, μαζί με άτομα που αναζητούν θέσεις εργασίας στη νίκη βιομηχανίες των επόμενων δεκαετιών και οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής που ενδιαφέρονται για το πώς και πού αυτές οι βιομηχανίες επηρεάζουν τα έθνη τους. Φυσικά, δεν μπορούμε να γνωρίζουμε το μέλλον, επομένως η ανάλυση περιλαμβάνει μια συζήτηση για άλλους κλάδους που θεωρήθηκε ότι έχουν ορισμένα χαρακτηριστικά στοιχεία αρένα αλλά τελικά δεν επιλέχθηκαν επειδή υπάρχει λιγότερη βεβαιότητα για υψηλή ανάπτυξη και δυναμισμό.

Πηγή: mckinsey.com

Θα έκανες τους απογόνους μας να μοιάζουν με cyborgs, με υψηλής τεχνολογίας εμφυτεύματα, αναγεννώμενα άκρα και κάμερες για μάτια;

Θα ήταν άραγε οι μελλοντικοί κάτοικοι του πλανήτη ένα υβρίδιο ανθρώπου και τεχνολογίας; Και πέρα από αυτό, πώς θα έμοιαζαν εξωτερικά; Πολλοί, κουβαλώντας τις προσωπικές τους ανασφάλειες, θα επιθυμούσαν να είναι ψηλότεροι, πιο λεπτοί, ίσως με μικρότερη μύτη ή λιγότερο πεταχτά αυτιά… Ενώ, η κορυφαία ιδιότητα, θα ήταν ενδεχομένως να τρώνε ό,τι θέλουν αλλά να μην παχαίνουν. Ή να χρειάζονται πολύ λιγότερες ώρες ύπνο – ή ακόμη και καθόλου – ώστε να εκμεταλλεύονται στο έπακρο την ημέρα.

Παρόλο που όλα αυτά τα ερωτήματα είναι δύσκολο να απαντηθούν, οι επιστήμονες έχουν επιχειρήσει να δώσουν ορισμένες απαντήσεις – παραδόξως – όχι κοιτώντας στο μέλλον, αλλά επιστρέφοντας στο παρελθόν.

Οι απαραίτητες προσαρμογές

Πριν από ένα εκατομμύριο χρόνια, – πολύ πριν τον Homo sapiens – υπήρχαν πιθανώς μερικά διαφορετικά είδη ανθρώπων, όπως ο Homo heidelbergensis, ο οποίος είχε ομοιότητες τόσο με τον Homo erectus όσο και με τον σύγχρονο άνθρωπο, αλλά πολύ πιο πρωτόγονη ανατομία από τον μετέπειτα Νεάντερταλ.

Κατά τη διάρκεια της πιο πρόσφατης ιστορίας – δηλαδή τα τελευταία 10.000 χρόνια – υπήρξαν σημαντικές αλλαγές στις οποίες οι άνθρωποι έπρεπε να προσαρμοστούν.

Για παράδειγμα, οι γεωργικές πρακτικές, η πρόσβαση σε άφθονη τροφή και η καθιστική ζωή οδήγησαν σε διάφορα προβλήματα υγείας που εδώ και χρόνια οι επιστήμονες προσπαθούν να λύσουν, όπως η αντιμετώπιση του διαβήτη με ινσουλίνη.

Όσον αφορά στην εμφάνιση, οι άνθρωποι απέκτησαν μεγαλύτερο βάρος και, σε ορισμένες περιοχές, έγιναν αρκετά ψηλότεροι.

Ένα εμφύτευμα για καλύτερη μνήμη

Με αυτή τη λογική, ίσως στο μέλλον θα πρέπει τα σώματά μας να γίνουν πιο compact – δηλαδή να μικρύνουμε – «ώστε το σώμα μας να χρειάζεται λιγότερη ενέργεια», λέει ο Thomas Mailund, Λέκτορας Βιοπληροφορικής και Δεδομένων στο Anglia Ruskin University του Λονδίνου, κάτι που θα ήταν ιδιαιτέρως βολικό σε έναν πυκνοκατοικημένο πλανήτη.

Με τη Γη να φιλοξενεί πλέον πάνω από 8,2 δισεκατομμύρια ανθρώπους, η ζωή δίπλα σε [πάρα] πολλούς άλλους κατοίκους του πλανήτη θα είναι μία αναπόφευκτη νέα συνθήκη στην οποία θα πρέπει αναγκαστικά να προσαρμοστούμε.

Δεδομένου ότι η διάδραση με άλλους ανθρώπους και τα καθημερινά ερεθίσματα που δέχεται ένας σύγχρονος άνθρωπος θα αυξηθούν, το να θυμάτει όλα τα ονόματα των γνωστών, φίλων και συγγενών του αλλά και να συγκρατεί διάφορες πληροφορίες, θα μπορούσε να γίνει μια πολύ πιο σημαντική δεξιότητα.

Και εδώ είναι που έρχεται η τεχνολογία να βοηθήσει: «Ένα εμφύτευμα στον εγκέφαλο θα μας επέτρεπε να θυμόμαστε τα ονόματα των ανθρώπων», λέει ο Mailund. Καθώς οι επιστήμονες γνωρίζουν ήδη ποια γονίδια συμβάλλουν στην καλή μνήμη, θα μπορούσαν να τα «εμφυτεύσουν». «Πλησιάζουμε προς τα εκεί, αλλά είναι ακόμα σε πολύ πειραματικό στάδιο».

Άνθρωποι κατά παραγγελία

Επί του παρόντος, οι άνθρωποι έχουν εμφυτεύματα για να «διορθώσουν» ένα σημείο του σώματος που έχει υποστεί ζημία, όπως ένας βηματοδότης ή ένα εμφύτευμα ισχίου. Ίσως στο μέλλον, τα εμφυτεύματα να χρησιμοποιούνται απλώς για να βελτιώσουν τον άνθρωπο.

Εκτός από τα εμφυτεύματα εγκεφάλου, η τεχνολογία ενδεχομένως να βοηθήσει στη δημιουργία, για παράδειγμα, ενός τεχνητού ματιού που θα έχει ενσωματωμένη κάμερα και θα μπορεί να καταγράφει και να «διαβάζει» διαφορετικές συχνότητες χρωμάτων και οπτικών μέσων.

Επιπλέον, επιστήμη για να αλλάξουν τα γονίδια ενός εμβρύου ήδη υπάρχει – ωστόσο, θεωρείται ακόμα «ανήθικη». Αλλά στο μέλλον, ο Mailund λέει ότι μπορεί να είναι ανήθικο να μην προχωρούν οι επιστήμονες σε αυτές τις αλλαγές. Και ίσως, μαζί με αυτό, να έρθει και η επιλογή των χαρακτηριστικών ενός μωρού, οπότε σε αυτή την περίπτωση, ένας άνθρωπος θα μπορεί να μοιάζει ακριβώς όπως οι γονείς του «τον παρήγγειλαν» να μοιάζει – ακόμη και αν αυτό σημαίνει κάτι που σήμερα θεωρείται ακραίο, όπως να έχει τρία μάτια ή αυτιά που μοιάζουν με εκείνα των ξωτικών. «Ό,τι κάνουμε με τις ράτσες των σκύλων, θα [μπορούμε] να το κάνουμε και με τους ανθρώπους», λέει ο Mailun.

Αύξηση της γενετικής ποικιλομορφίας

Το πώς ακριβώς θα μοιάζει ο άνθρωπος σε ένα εκατομμύριο χρόνια από τώρα είναι – προς το παρόν – καθαρή εικασία «αλλά η πρόβλεψη για το άμεσο μέλλον είναι σίγουρα δυνατή με τη χρήση της Βιοπληροφορικής», λέει ο Dr. Jason A. Hodgson, ο οποίος μελετά τις προκλήσεις στα οικοσυστήματα και το περιβάλλον.

Παρόλο που οι επιστήμονες δεν μπορούν να προβλέψουν ακριβώς πώς θα αλλάξει η γενετική ποικιλομορφία, οι ειδικοί στον τομέα της Βιοπληροφορικής εξετάζουν τις δημογραφικές τάσεις για να μας δώσουν μια ιδέα: Ο Hodgson, για παράδειγμα, ισχυρίζεται πως, δεδομένου ότι οι περισσότεροι άνθρωποι φεύγουν από τις αγροτικές περιοχές και κατευθύνονται προς τις πόλεις, θα υπάρξει αύξηση της γενετικής ποικιλομορφίας στις πόλεις και μείωση στις αγροτικές περιοχές.

Επιπλέον, ορισμένες ομάδες αναπαράγονται με υψηλότερους ή χαμηλότερους ρυθμούς. Οι πληθυσμοί στην Αφρική, για παράδειγμα, επεκτείνονται με ταχείς ρυθμούς, οπότε αυτά τα γονίδια αυξάνονται σε υψηλότερη συχνότητα σε παγκόσμιο επίπεδο πληθυσμού.

Στις περιοχές όπου οι άνθρωποι έχουν ανοιχτόχρωμο δέρμα, αναπαράγονται σε χαμηλότερα ποσοστά. Ως εκ τούτου, λέει ο Hodgson, το χρώμα του δέρματος θα γίνει αρκετά πιο σκούρο. «Θεωρώ ότι ο μέσος άνθρωπος σε αρκετές γενιές από τώρα θα έχει πιο σκούρο χρώμα δέρματος από ό,τι τώρα».

Κι αν μετακομίσουμε στον Άρη;

Και τι γίνεται με το διάστημα; Αν οι άνθρωποι καταλήξουν να αποικίσουν στον Άρη, θα αρχίσει το ανθρώπινο είδος να μοιάζει με τους εξωγήινους που βλέπουμε στις ταινίες; Θα πρέπει να έχουμε χαμηλότερο βάρος και πιθανόν οι μύες του σώματός μας να αλλάξουν δομή. Ίσως να έχουμε μακρύτερα χέρια και πόδια.

Ή πάλι σε ένα ψυχρότερο κλίμα τύπου «Εποχής των Παγετώνων», θα πρέπει να αποθηκεύσουμε περισσότερο λίπος και σίγουρα να βγάλουμε «μονωτικές» τρίχες στο σώμα, όπως οι συγγενείς μας Νεάντερταλ.

Όλα αυτά, ωστόσο, είναι εικασίες – το μόνο σίγουρο είναι πως η ανθρώπινη γενετική ποικιλομορφία αυξάνεται: Παγκοσμίως υπάρχουν περίπου δύο νέες μεταλλάξεις για κάθε ένα από τα 3,5 δισεκατομμύρια ζεύγη βάσεων του ανθρώπινου γονιδιώματος κάθε χρόνο, λέει ο Hodgson – το οποίο είναι αρκετά εκπληκτικό – και καθιστά απίθανο να μοιάζουμε ίδιοι σε ένα εκατομμύριο χρόνια.

Πηγή: pride.gr