«Ναι, είμαι υποψήφιος», δήλωσε ο Μελανσόν στο TF1 TV.

Ο 74χρονος Μελανσόν αποτελεί ηγετική προσωπικότητα της γαλλικής αριστεράς εδώ και δεκαετίες, έχοντας αναλάβει υπουργικά πόστα σε προηγούμενες κυβερνήσεις όταν ήταν μέλος του Σοσιαλιστικού Κόμματος.

Έθεσε υποψηφιότητα για την γαλλική προεδρία στις εκλογές το 2012, το 2017 και το 2022, κερδίζοντας την τρίτη θέση την τελευταία χρονιά, πίσω από την ηγέτιδα της ακροδεξιάς Μαρίν Λε Πεν και τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν.

Σπύρος Σιδέρης

Ο Γάλλος πρόεδρος χρειάστηκε δύο μήνες για να διορίσει πρωθυπουργό τον Μισέλ Μπαρνιέ, ελέω των Ολυμπιακών Αγώνων, όμως η κυβέρνησή του θα έχει διαρκέσει ελάχιστα περισσότερο και θα γίνει η πιο εφήμερη της Πέμπτης Δημοκρατίας, επιβεβαιώνοντας το πολιτικό αδιέξοδο, καθώς δεν διαφαίνεται πλειοψηφία για να κυβερνήσει τους επόμενους μήνες.

Όπως σημειώνει ο αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο των Βερσαλλιών Saint-Quentin, Ζαν-Πιέρ Καμπί «ακόμη και το πιο στιβαρό των θεσμών μας, η διαδικασία του προϋπολογισμού, βρίσκεται σε διαδικασία ρωγμών».

• Πολλοί αναλυτές νομικοί και ιστορικοί, συνομολογούν ότι το πρόβλημα έγκειται στον «προεδρικό χαρακτήρα» των θεσμών. Όχι γιατί φταίει το κείμενο του Γαλλικού Συντάγματος αλλά όσο η πρακτική της εξουσίας του Προέδρου.

Όπως σημειώνει ο Καμπί, «η συγκέντρωση της εξουσίας στα χέρια της εκτελεστικής εξουσίας υπήρχε ήδη στο Σύνταγμα του 58, αλλά όλα όσα ακολούθησαν συνέβαλαν σε αυτήν. Η συνταγματική αναθεώρηση του 2008 απογύμνωσε ακόμη περισσότερο το Κοινοβούλιο από τις εξουσίες του. Το αποτέλεσμα τα τελευταία χρόνια ήταν ένας Πρόεδρος που φροντίζει για τα πάντα.

Η καθηγήτρια συνταγματικού δικαίου στο Πανεπιστήμιο Paris 1 Μαρί-Αν Κοεντέ, τονίζει ότι «η Πέμπτη Δημοκρατία υφίσταται μια δοκιμασία από τη φωτιά. Και, όπως συμβαίνει συχνά σε τέτοιες καταστάσεις, τα ελαττώματά της έρχονται στο προσκήνιο. Το κύριο πρόβλημά της έγκειται στην ανισορροπία μεταξύ νομιμότητας, ευθύνης και εξουσίας».

• «Στο Σύνταγμα, η ισορροπία γίνεται σεβαστή. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είναι ο κριτής και εγγυητής της εύρυθμης λειτουργίας των θεσμών μας, πράγμα φυσιολογικό, διότι είναι ανεύθυνος. Με αυτό εννοώ ότι δεν μπορεί να απομακρυνθεί από την εξουσία για πολιτικούς λόγους. Επομένως, εναπόκειται στην κυβέρνηση να ασκεί την πολιτική του έθνους, γι’ αυτό και μπορεί να ανατραπεί, διότι η δημοκρατία και η εξουσία συνδέονται. Στην πράξη όμως, όταν ένας Πρόεδρος της Δημοκρατίας έχει την πλειοψηφία, καταπατά τις εξουσίες της κυβέρνησης, παρόλο που είναι ανεύθυνος. Αυτό είναι που εξοργίζει τον κόσμο. Κάποιοι ζητούν την παραίτηση του Εμανουέλ Μακρόν, αν και νομικά το θέμα αυτό είναι εκτός συζήτησης» σημειώνει η ίδια.

Για τον Ζουλιέν Μπονέ, καθηγητή Δημοσίου Δικαίου στο Πανεπιστήμιο του Μονπελιέ «το Σύνταγμα οικοδομήθηκε ακριβώς πάνω στην ιδέα ότι η εκτελεστική εξουσία θα πρέπει να έχει τα μέσα να διαχειρίζεται τη χώρα. Αυτό είναι το μεγάλο του προσόν», υπενθυμίζοντας ότι το κοινοβουλευτικό σύστημα της Τέταρτης Δημοκρατίας κατηγορήθηκε ότι απέτυχε να διαχειριστεί την αλγερινή κρίση ενώ η Τρίτη Δημοκρατία κατηγορήθηκε για την πανωλεθρία του 1940.

• «Η δυσκολία με το σύστημά μας είναι ότι αυτή η επιταγή, η διαχείριση της χώρας, κατέληξε να δημιουργήσει μια δημοκρατική κακοδαιμονία. Οι πολίτες πιστεύουν όλο και λιγότερο στη νομιμότητα της εθνικής εκπροσώπησης. Και αν σε αυτό το θεσμικό πρόβλημα προστεθεί ένα παγκόσμιο ιδεολογικό πλαίσιο που ευνοεί τις ανελεύθερες υπερβολές, καταλήγουμε σε διπλή ποινή» σημειώνει ο Μπονέ.

Οι βουλευτές της Ανυπότακτης Γαλλίας του Ζαν Λυκ Μελανσόν ζητούν να μεταρρυθμιστούν οι θεσμοί δίνοντας περισσότερη εξουσία στο Κοινοβούλιο, μεταβαίνοντας, για παράδειγμα, σε μια Έκτη Δημοκρατία.

«Είναι πολύ γαλλικό να πιστεύουμε ότι αλλάζοντας τους θεσμούς μας, τα πράγματα θα λειτουργούσαν καλύτερα. Πρόκειται για μια οφθαλμαπάτη. Τα σχέδια για μια Έκτη Δημοκρατία που θέλουν να αποκαταστήσουν την κοινοβουλευτική διαβούλευση προτείνονται από τους βουλευτές της Ανυπότακτης Γαλλίας. Οι ίδιοι άνθρωποι που πιστεύουν ότι ο συμβιβασμός είναι συμβιβασμός. Φαίνεται επίσης να έχουμε ξεχάσει την τεράστια αντιδημοτικότητα της Τέταρτης Δημοκρατίας, που χαρακτηρίστηκε από την κοινοβουλευτική της αστάθεια. Ο στρατηγός Ντε Γκωλ έλεγε ότι το Σύνταγμα της Τέταρτης Δημοκρατίας ήταν κακό, αλλά το πολιτικό προσωπικό ήταν καλό. Το αντίθετο θα ίσχυε σήμερα», απαντά στο ερώτημα ο Νταβίντ Μπελαμί, λέκτορας σύγχρονης ιστορίας και ειδικός στην πολιτική και κοινοβουλευτική ιστορία, ο οποίος τάσσεται υπέρ της πλήρους εφαρμογής του Συντάγματος της Πέμπτης Δημοκρατίας. «Η Έκτη Δημοκρατία απαιτεί κοινοβουλευτική διαβούλευση και η σημερινή πολιτική τάξη δεν είναι ικανή για κάτι τέτοιο».

Μια άλλη μεταρρύθμιση των θεσμών όπως σημειώνουν οι ειδικοί είναι η επιστροφή στην απλή αναλογική στις βουλευτικές εκλογές όμως η πλειοψηφία θα παρέμενε άπιαστη ενώ θα διαστρέβλωνε τη σχέση μεταξύ ψηφοφόρων και εκλεγμένων αντιπροσώπων.

Από την άλλη πλευρά ένα πλειοψηφικό σύστημα θα έχει ως αποτέλεσμα τη μεγέθυνση του νικητή, γεγονός που θα μπορούσε τελικά να ωφελήσει το εθνικιστικό ακροδεξιό κόμμα της Μαρί Λεπέν.  

• Μια άλλη μεταρρύθμιση που συζητιέται θα ήταν η επιστροφή στο σύστημα εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας του 1962, διευκολύνοντας την αλλαγή της πολιτικής κουλτούρας που βασίζεται «στο μύθο του προνοητικού ανθρώπου».

Καθώς το πολιτικό σκηνικό έχει αλλάξει εξ’ ολοκλήρου από την δεκαετία του ’60 το να λείπει η πολιτική νομιμοποίηση του πολιτικού προσωπικού δημιουργεί προβλήματα. Έτσι ένας Πρόεδρος της Δημοκρατίας που δεν είναι υπόλογος τροφοδοτεί την απογοήτευση και την οργή και οδηγεί σε ψήφο κατά του συστήματος μεγεθύνοντας έτσι ακραίους πολιτικούς σχηματισμούς να ανέρχονται στην εξουσία.  

Ο Εμάνουελ Μακρόν ετοιμάζεται να αποδεχθεί την παραίτηση του Γκαμπριέλ Ατάλ και της κυβέρνησής του στις αρχές της επόμενης εβδομάδας, ανοίγοντας τον δρόμο για τον διορισμό του νέου πρωθυπουργού, δήλωσαν πρόσωπα με γνώση επί του θέματος. Αυτό, βέβαια, μπορεί να μη συμβεί και ο Ατάλ και η κυβέρνησή του να συνεχίζουν να ασκούν εξουσία μέχρι τότε.

Όποιο όνομα και αν προτείνει τελικά το Νέο Λαϊκό Μέτωπο μπορεί να είναι λιγότερο σημαντικό από το μέγεθος των εσωτερικών διαφωνιών του, ωστόσο, καθώς παρέχουν ένα άνοιγμα σε άλλους, συμπεριλαμβανομένης της ομάδας του Μακρόν, προσπαθούν να απομακρύνουν τα πιο μετριοπαθή μέλη.

«Βρισκόμαστε σε μια στιγμή, όταν τα πράγματα είναι λίγο μπλοκαρισμένα, που πρέπει να ανοιχτούμε, πρέπει να προτείνουμε διαφορετικές λύσεις» δήλωσε η επικεφαλής των Πρασίνων, Μαρίν Τοντελιέ, στο ραδιόφωνο RMC την Παρασκευή. Είπε ότι αυτό θα μπορούσε να περιλαμβάνει κάποιον εκτός της αριστερής συμμαχίας, η οποία αποτελείται κυρίως από τους Σοσιαλιστές, τους Πράσινους, το ακροαριστερό France Unbowed και τους Κομμουνιστές.

Σε κλίμα αβεβαιότητας η Γαλλία

Η Γαλλία έχει βυθιστεί σε πολιτική παράλυση από τις εκλογές της Κυριακής, με την Εθνοσυνέλευση να διχάζεται μεταξύ τριών κύριων παρατάξεων, αφού οι ψηφοφόροι απέτρεψαν την προσπάθεια της ακροδεξιάς να αναλάβει την εξουσία.

Το Νέο Λαϊκό Μέτωπο είναι το μεγαλύτερο από αυτές -μπροστά από το κεντρώο κόμμα του Μακρόν και τους συμμάχους του, και το Εθνικό Μέτωπο της Μαρίν Λεπέν-, αλλά παραμένει πολύ μακριά από την απόλυτη πλειοψηφία.

Ενώ τα κόμματα τόσο της αριστεράς όσο και της δεξιάς έχουν απορρίψει την έκκληση του Μακρόν για έναν ευρύ συνασπισμό, κάποια μορφή συμμαχίας μεταξύ διαφορετικών πολιτικών ομάδων θα ήταν απαραίτητη για να πλησιάσει την εξασφάλιση της πλειοψηφίας των εδρών για τον σχηματισμό μιας σταθερής κυβέρνησης.

Υπογραμμίζοντας τις διαφορές εντός της αριστεράς, ο Μανουέλ Μπομπάρ δήλωσε στην τηλεόραση TF1 την Παρασκευή ότι ο πρωθυπουργός θα πρέπει να προέρχεται από το κόμμα με τις περισσότερες έδρες εντός της συμμαχίας, το οποίο φαίνεται να είναι η δική του France Unbowed, αν και οι κοινοβουλευτικές ομάδες δεν θα οριστικοποιηθούν μέχρι την επόμενη εβδομάδα. Αρνήθηκε, επίσης, να θέσει χρονοδιάγραμμα για τις συζητήσεις.

Τόσο ο ίδιος όσο και ο Τοντελιέ δήλωσαν ότι συνεχίζουν να απορρίπτουν την έκκληση του Μακρόν περί συσπείρωσης των «δημοκρατικών δυνάμεων».

Σύμφωνα με το γαλλικό σύνταγμα, ο Μακρόν έχει το προνόμιο να διορίζει τον πρωθυπουργό, αλλά η δυνατότητα του κοινοβουλίου να ανατρέψει την κυβέρνηση αποτελεί μια πολύ λεπτή γραμμή. Όπως είπε την Κυριακή, θα περιμένει να δει τη νέα σύνθεση της Εθνοσυνέλευσης, προτού λάβει μια απόφαση.

Ο σημερινός πρωθυπουργός, Γκαμπριέλ Ατάλ, προσφέρθηκε να παραιτηθεί τη Δευτέρα μετά την ήττα, αλλά ο Μακρόν του ζήτησε να παραμείνει προσωρινά στη θέση του, προκειμένου να υπάρξει σταθερότητα. Το Franceinfo ανέφερε νωρίτερα ότι η παραίτηση του Ατάλ θα γίνει δεκτή μετά από συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου την Τρίτη.

Υπέρ μιας κυβέρνησης συνασπισμού τάσσονται οι Γάλλοι

Σύμφωνα με τους γαλλικούς συνταγματικούς κανόνες, τα μέλη της απερχόμενης κυβέρνησης που κέρδισαν έδρες στις εκλογές πρέπει να παραιτηθούν πριν από την πρώτη συνεδρίαση της νέας Εθνοσυνέλευσης την ερχόμενη Πέμπτη, προκειμένου να προταθούν για καίριους ρόλους στο κοινοβούλιο ή να συμμετάσχουν σε ψηφοφορίες.

Ο Ατάλ αναμένεται να γίνει επικεφαλής της πολιτικής του ομάδας στην Κάτω Βουλή.

Δημοσκόπηση της Odoxa και της Backbone Consulting για την εφημερίδα Le Figaro έδειξε ότι το 43% των ερωτηθέντων τάσσεται υπέρ μιας κυβέρνησης συνασπισμού. Το 29% θα προτιμούσε μια τεχνοκρατική διοίκηση και περίπου το 43% υποστήριξε την ιδέα η ομάδα του Μακρόν να συμμαχήσει με την Αριστερά, αλλά χωρίς τη France Unbowed.

Συν τοις άλλοις ως την ερχόμενη Πέμπτη, τα δεκαεπτά μέλη του σημερινού κυβερνητικού σχηματισμού, που εξελέγησαν βουλευτές, θα πρέπει να έχουν αποφασίσει, αν – στην περίπτωση που δεν έχει παραιτηθεί η κυβέρνηση Ατάλ – προτιμούν να είναι προσωρινοί υπουργοί, ή αντιθέτως βουλευτές, αφού ανάμεσα στα δυο αξιώματα, υπάρχει ασυμβίβαστο.

Το μείζον πρόβλημα στην παρούσα φάση είναι ότι για να υπάρξει μία κυβέρνηση που θα έχει αυτοδυναμία, δηλαδή θα στηρίζεται από τουλάχιστον 289 βουλευτές, θα πρέπει να επιτευχθεί κάποιας μορφής πολιτική συμφωνία ανάμεσα στις δύο πρώτες σε έδρες παρατάξεις, ήτοι της αριστεράς και του προέδρου Μακρόν, που αθροιστικά ελέγχουν πάνω από 340 εκ των 577 εδρών της Εθνοσυνέλευσης. Ωστόσο οι δύο αυτές παρατάξεις εμφανίζουν σημάδια εσωτερικού διχασμού.

Ως προς τον χώρο της αριστεράς τέσσερις ημέρες μετά τις εκλογές είναι εμφανής η δυστοκία σε σχέση με τον προσδιορισμό του πολιτικού προσώπου που υπό κανονικές συνθήκες οφείλει να προτείνει για πρωθυπουργό στον πρόεδρο Μακρόν, αφού είναι η μεγαλύτερη σε έδρες πολιτική παράταξη. Δυστοκία η οποία οφείλεται στο γεγονός ότι εντός της αριστερής παράταξης δεν έχει συμφωνηθεί αν αυτό το πολιτικό πρόσωπο θα πρέπει να προέλθει από την πρώτη σε έδρες συνιστώσα του Νέου Λαϊκού Μετώπου. Που και αυτό ακόμα δεν είναι σαφές, λόγω πιθανολογούμενων μεταγραφών και μετακινήσεων από συνιστώσα σε συνιστώσα.

Το ζήτημα θα πρέπει να ξεκαθαριστεί το αργότερο ως την ερχόμενη Πέμπτη, όποτε η Εθνοσυνέλευση θα συγκροτηθεί σε Σώμα, θα εκλέξει τον πρόεδρο της και θα γίνει γνωστό πόσες και ποιες είναι οι αναγνωρισμένες, εκ του κανονισμού της Εθνοσυνέλευσης, κοινοβουλευτικές ομάδες. Ωστόσο ιθύνοντες της αριστεράς βεβαιώνουν ότι η πρόταση για τον νέο πρωθυπουργό θα υποβληθεί εντός της εβδομάδας, ενδεχομένως και σήμερα Πέμπτη. Στην προηγούμενη Εθνοσυνέλευση πάντως η αριστερά ήταν χωρισμένη σε τέσσερις κοινοβουλευτικές ομάδες και η παράταξή Μακρόν σε τρεις.

Περί Μακρόν και Μελανσόν

Ένα άλλο ζήτημα που φαίνεται να ταλανίζει την αριστερή παράταξη είναι το αν θα επιδιώξει, έχοντας την πρωθυπουργία, να έχει και κοινοβουλευτική πλειοψηφία, ή αν θα προτιμήσει να έχει κυβέρνηση μειοψηφίας, όπως άλλωστε είχε από το 2022 και μετά ο πρόεδρος Μακρόν. Στην περίπτωση αυτή βεβαίως τα νομοσχέδια που δεν συγκεντρώνουν την πλειοψηφία των βουλευτών θα πρέπει να εγκρίνονται με προεδρικά διατάγματα, να φέρουν δηλαδή την υπογραφή του προέδρου Μακρόν. Με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Υπέρ της διακυβέρνησης της Γαλλίας με προεδρικά διατάγματα και με αποκλειστικά αριστερή κυβέρνηση έχει ταχθεί ο επικεφαλής της Ανυπότακτης Γαλλίας Ζαν Λυκ Μελανσόν, ενώ σε άλλο μήκος κύματος δείχνουν λίγο πολύ να κινούνται οι υπόλοιπες συνιστώσες της αριστερής συμπαράταξης. Στην περίπτωση βεβαίως που καταστεί σαφές ότι κυβέρνηση με αυτοδυναμία δεν μπορεί να υπάρξει στην Γαλλία, τότε ουδείς μπορεί να αποκλείσει το ενδεχόμενο συνεργασίας της παράταξης Μακρόν με το Ρεπουμπλικανικό κόμμα (το οποίο χθες αποφάσισε την μετονομασία του σε Ρεπουμπλικανική Δεξιά) που από κοινού ναι μεν δεν έχουν την απόλυτη πλειοψηφία των εδρών, πλην όμως έχουν περισσότερες έδρες από το Νέο Λαϊκό Μέτωπο της αριστεράς και συνεπώς δικαιούνται να διεκδικήσουν τον σχηματισμό κυβέρνησης.

Επί του ζητήματος αυτού η παράταξη Μακρόν εμφανίζεται διχασμένη με την δεξιόστροφη συνιστώσα της να τάσσεται υπέρ της συνεργασίας με τους Ρεπουμπλικάνους και την αριστερόστροφη συνιστώσα της να τάσσεται υπέρ μίας ευρύτερης συνεργασίας, η οποία θα εκτείνεται από τους Ρεπουμπλικάνους ως και το Κομμουνιστικό κόμμα και που δεν θα κινδυνεύει να πέσει μετά από πρόταση μομφής. Μία πρόταση μομφής που, ας σημειωθεί, ότι για να εγκριθεί προαπαιτούμενη θα είναι η συνεργασία των βουλευτών του ακροδεξιού Εθνικού Συναγερμού της Μαρίν Λεπέν με μη ακροδεξιούς βουλευτές που εξελέγησαν επειδή άλλοι μη ακροδεξιοί βουλευτές αποσύρθηκαν για να τους διευκολύνουν απέναντι στην Ακροδεξιά.

Μία κάποια προσομοίωση του τι μέλλει γενέσθαι στο επίπεδο της διακυβέρνησης ενδέχεται πάντως να υπάρξει στο κοινοβουλευτικό επίπεδο την ερχόμενη Πέμπτη, με την ευκαιρία της εκλογής του νέου προέδρου της Εθνοσυνέλευσης, ο οποίος αν δεν έχει την έγκριση της απόλυτης πλειοψηφίας των βουλευτών, εκλέγεται έχοντας την έγκριση της σχετικής πλειοψηφίας, δηλαδή της πρώτης σε αριθμό εδρών παράταξης. Αν η κάθε παράταξη κατεβάσει δικό της υποψήφιο τότε πρόεδρος θα εκλεγεί βουλευτής προερχόμενος από τον χώρο της αριστεράς. Αν ωστόσο η παράταξη Μακρόν συνεργαστεί με τους Ρεπουμπλικάνους θα έχουν τη δυνατότητα να εκλέξουν πρόεδρο της επιλογής τους.

Στο μεταξύ ο υπουργός Οικονομίας της Γαλλίας Μπρούνο Λεμέρ δήλωσε σήμερα ότι στο πλαίσιο του καταρτισμού του κρατικού προϋπολογισμού προβλέπεται η εξοικονόμηση 25 δισεκατομμυρίων ευρώ και ότι στην αντίθετη περίπτωση η γαλλική οικονομία απειλείται με ναυάγιο, ενώ ο διοικητής της Τράπεζας της Γαλλίας Φρανσουά Βιλρουά ντε Γκαλό εμφανίστηκε μάλλον απαισιόδοξος τόσο σε σχέση με τις αναπτυξιακές προοπτικές της χώρας όσο και σε σχέση με την μείωση του γαλλικού δημόσιου χρέους. Τέλος το μεγαλύτερο συνδικάτο της χώρας, η CGT, ανακοίνωσε την πραγματοποίηση διαδήλωσης στις 18 Ιουλίου στην Γαλλία, όπου σιγά-σιγά αρχίζουν να καταφθάνουν οι αθλητές και θεατές τον Ολυμπιακών Αγώνων του Παρισιού.

Τα Γαλλικά ΜΜΕ μιλούν για δεινή ήττα του Προέδρου Εμανουέλ Μακρόν και του κόμματός του, για τον οποίο υποστηρίζουν πως έβαλε ένα υψηλού ρίσκου πολιτικό στοίχημα και το έχασε προκαλώντας τεράστιο σοκ. Επισημαίνουν την προοπτική δημιουργίας ενός δημοκρατικού μπλοκ ως τη μοναδική διέξοδο ανακοπής της «εφόδου» του διδύμου Λεπέν – Μπαρντελά προς την εξουσία. Και τα διεθνή ΜΜΕ, χαρακτήρισαν καταστροφικό το αποτέλεσμα για τον Μακρόν, καθώς και ότι ο ελιγμός του με την προκήρυξη πρόωρων εκλογών μετά τη συντριβή του κόμματός του στις Ευρωεκλογές εξελίχθηκε τελικά σε ένα οδυνηρό μπούμερανγκ για τον ίδιο.

Μετά την καταμέτρηση των ψήφων του πρώτου γύρου, 76 βουλευτές από το σύνολο των 577 μονοεδρικών εκλογικών περιφερειών εξασφάλισαν την εκλογή τους. 39 εξ αυτών ανήκουν στο RN των Λεπέν – Μπαρντελά και των συμμάχων τους, και 32 στη συμμαχία της αριστεράς. Το κόμμα του Μακρόν «Mαζί» (Ensemble – EN) εξέλεξε από τον πρώτο γύρο μόλις δυο και οι Ρεπουμπλικάνοι (Les Républicains – LR) έναν, ενώ έχουν εκλεγεί και δυο ανεξάρτητοι υποψήφιοι της δεξιάς.
Συνεπώς, την ερχόμενη Κυριακή θα στηθούν επαναληπτικές κάλπες σε 501 εκλογικές περιφέρειες. Στον πρώτο γύρο, το RN ήρθε πρώτο σε 296 εκλογικές περιφέρειες από τις 577, πάνω από τις μισές δηλαδή, ενώ το NFP προηγήθηκε σε 150 και το Ensemble σε 60.

Ο Πρόεδρος Μακρόν συγκάλεσε χθες το μεσημέρι σύσκεψη των στενών συνεργατών του στο Μέγαρο των Ηλυσίων, καθώς στις τάξεις του Ensemble επικρατεί απογοήτευση από το αποτέλεσμα της Κυριακής, αλλά και διχασμός ενόψει της στάσης που πρέπει να τηρηθεί στον δεύτερο γύρο. Πολλά στελέχη, ακόμη και κορυφαίοι υπουργοί της κυβέρνησης όπως ο υπουργός Οικονομικών Μπρούνο Λεμέρ διαφωνούν με την πλήρη απόσυρση των υποψήφιων του EN, εφόσον είναι στον δεύτερο γύρο αλλά στην 3η θέση, ώστε να πριμοδοτηθεί ο υποψήφιος του μετώπου της αριστεράς.

• Τόσο ο απερχόμενος πρωθυπουργός Γκαμπριέλ Ατάλ όσο και ο ίδιος ο Μακρόν είχε μιλήσει για ψήφο των Γάλλων που δίνει την ελπίδα συνεργασιών στον β’ γύρο. Στέλνοντας μάλιστα και μήνυμα ότι προσπαθεί να αμβλύνει τις διαφωνίες, ανακοίνωσε ότι θα αναστείλει τη μεταρρύθμιση για το επίδομα ανεργίας που επρόκειτο να τεθεί σε ισχύ χθες έχοντας προκαλέσει την σφοδρή αντίδραση της αριστεράς.

Πιο συγκεκριμένα οι διαφωνούντες δεν πρόκειται να υποστηρίξουν δια της απόσυρσής τους ή αλλιώς, υποψήφιους του NFP που είναι όμως στελέχη του κόμματος του Μελανσόν, που εκπροσωπεί την άκρα αριστερά, καθώς μεταξύ των δυο πλευρών έχει προϋπάρξει πολύχρονη και πολύ σφοδρή πολιτική σύγκρουση, ίσως ακόμα πιο σκληρή απ’ ό,τι της κυβέρνησης Μακρόν με την ακροδεξιά.

• Στον αντίποδα, όλοι οι ηγέτες των κομμάτων του συνασπισμού του NFP εκδήλωσαν ήδη την πρόθεσή τους για τις συμμαχίες του δεύτερου γύρου προχωρώντας σε μαζικές αποσύρσεις υποψηφίων τους που κατέκτησαν την 3η θέση, υπέρ των κεντρώων υποψηφίων του EN, αυξάνοντας τις πιθανότητες ήττας των λεπενικών.

Μάλιστα, ο μετριοπαθής σοσιαλιστής και πρώτος ευρωβουλευτής στις πρόσφατες Ευρωεκλογές Ραφαέλ Γκλουκσμάν, που από πολλούς θεωρείται η ελπίδα για το μέλλον των πάλαι ποτέ κραταιού κόμματος, ανταποκρίθηκε στην έκκληση του κ. Ατάλ: «Πιάνω το χέρι όλων εκείνων που είναι έτοιμοι να αποτρέψουν την απόλυτη πλειοψηφία του RN».

Ο ηγέτης των Σοσιαλιστών Ολιβιέ Φορ, που επανεξελέγη από τον πρώτο γύρο βουλευτής ανέφερε πως προτιμά να μιλήσει για τις 400.000 ψήφους που χωρίζουν το NFP από το RN, πιστεύοντας ότι η τάση του πρώτου γύρου μπορεί να αντιστραφεί: «Έχουμε λίγες μέρες για να εξηγήσουμε τι είναι πραγματικά η ακροδεξιά και τι όχι. Έχουμε λίγες μέρες για να πείσουμε» δήλωσε εμφατικά. Στις τάξεις των Σοσιαλιστών πάντως επικρατεί και προβληματισμός για το ότι το NFP δίνει την εικόνα ασύντακτης ομάδας, ευκαιριακής συμμαχίας, καθώς δεν προτείνει καν υποψήφιο πρωθυπουργό απέναντι στους Μπαρντελά και Ατάλ, κάτι που υπονομεύει την εκλογική δυναμική του.

H κάτοχος του Νόμπελ Λογοτεχνίας του 2022, Ανί Ερνό, η οποία υποστήριξε εκείνη τη χρονιά τον Μελανσόν στις προεδρικές εκλογές δήλωσε πως «η ιστορία θα κρίνει πολύ σκληρά τον Μακρόν, αλλά θα μας κρίνει επίσης και εμάς αν αφήσουμε τη Γαλλία σε ένα ρατσιστικό κόμμα».

Από την πλευρά του, ο αρχηγός των Γάλλων καλαθοσφαιριστών, Νικολά Μπατούμ κάλεσε χθες όλους να ψηφίσουν ενάντια στο μίσος:«Καλώ όλους να πάνε να ψηφίσουν και να κάνουν ό,τι πρέπει στον δεύτερο γύρο των βουλευτικών εκλογών» είπε κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στη Ρουέν, όπου η γαλλική εθνική ομάδα προετοιμάζεται ενόψει των Ολυμπιακών Αγώνων του Παρισιού. «Δεν πιστεύαμε ότι θα φτάναμε σε αυτό πριν από μερικά χρόνια. Πως έγινε; Να διασφαλίσουμε τώρα ότι η χώρα μας μεγαλώνει μαζί, και όχι με μίσος, αυτό είναι το κύριο πράγμα».

• Ο αδιαφιλονίκητος νικητής της πρώτης Κυριακής πάντως, Ζορντάν Μπαρντελά άνοιξε ήδη από χθες τα χαρτιά του ενόψει δεύτερου γύρου. Για τον 28χρονο επίδοξο πρωθυπουργό, η Γαλλία «είναι στην ώρα των μεγάλων επιλογών». Σε ανοιχτή επιστολή του προς τους πολίτες, ο πρόεδρος του RN κρίνει ότι »δύο σαφείς επιλογές είναι διαθέσιμες» στους Γάλλους. Από τη μία, «οι πράκτορες του χάους», οι «εμπρηστές» πίσω από τον Ζαν-Λικ Μελανσόν, από την άλλη οι υποψήφιοι του RN.

Ο Μπαρντελά ανέφερε ότι η ψήφος υπέρ της αριστερής συμμαχίας συνιστά «υπαρξιακή απειλή» για τη χώρα και κάλεσε τους ψηφοφόρους να υποστηρίξουν το κόμμα του στον δεύτερο γύρο για να αποκαταστήσει την «τάξη» στη Γαλλία δίνοντάς του μια «πλειοψηφία έτοιμη να δράσει». (Προ)κάλεσε τον Μελανσόν σε debate, με τον τελευταίο, λίγα λεπτά αργότερα, να αρνείται. Απαξίωσε δε να αναφερθεί καν στον Μακρόν και το κόμμα του, αποκαλύπτοντας την πρόθεσή του να μεταφέρει το επίκεντρο της σύγκρουσης ενόψει β’ γύρου αποκλειστικά μεταξύ RN και NFP, αγνοώντας το κέντρο.

Πάντως, ο Μπαρντελά που από σήμερα ξεκινάει και πάλι περιοδείες σε όλη τη χώρα, φέρεται θορυβημένος από ένα απρόσμενο μήνυμα της κάλπης του πρώτου γύρου που προέκυψε αργά χθες το βράδυ μετά την ανάλυση των στοιχείων exit polls. Και που έδειξαν, ότι αντίθετα με τις προβλέψεις των δημοσκοπήσεων, η αριστερά θριάμβευσε εκλογικά στις νέες ηλικίες (18-34 ετών), αποσπώντας το 41% έναντι μόλις 24% του RN και 13% του κόμματος του Μακρόν.

Τα exit poll δίνουν:

• Εθνική Συσπείρωση (Λεπέν): 34% και 260-310 έδρες
• Νέο Λαϊκό Μέτωπο (Μελανσόν): 28,1% και 115-165 έδρες
• Αναγέννηση (Μακρόν): 20,3% και 90-120 έδρες
• Ρεπουμπλικανοί: 10,2% και 30-50 έδρες

Το κόμμα που θα λάβει την απόλυτη πλειοψηφία των 289 εδρών θα έχει το δικαίωμα να διορίσει πρωθυπουργό και κυβέρνηση – αν και ο ίδιος ο Μακρόν έχει δηλώσει ότι δεν θα παραιτηθεί από πρόεδρος. Η Λεπέν, ως απόλυτη νικήτρια, ελπίζει ότι θα κερδίσει τον «μαγικό» αριθμό εδρών που θα της επιτρέψουν να δημιουργήσει την πρώτη ακροδεξιά κυβέρνηση στη Γαλλία μετά τη ναζιστική κατοχή.

Εάν αυτό συμβεί, θα μπορούσε να υπάρξει μια περίοδος συγκατοίκησης μεταξύ ηγετών διαφορετικών κομμάτων – κάτι που συνέβη για τελευταία φορά από το 1997 έως το 2002, όταν ο συντηρητικός πρόεδρος Ζακ Σιράκ συμπορευόταν με τον σοσιαλιστή πρωθυπουργό Λιονέλ Ζοσπέν.

Τη δυναμική, να ανακόψει την ξέφρενη πορεία της Λεπέν προς τα Ηλύσια Πεδία είναι ο συνασπισμός των αριστερών κομμάτων, το Nouveau Front Populaire, το οποίο έχει κατακτήσει το 28,1% σύμφωνα με τις αρχικές εκτιμήσεις των αποτελεσμάτων της from Ipsos Talan για τους France Télévisions, Radio France, France24/RFI και LCP Assemblée Nationale. Ο πρόεδρος Μακρόν, ο οποίος αιφνιδίασε το γαλλικό έθνος (και όχι μόνο) καλώντας σε εκλογές, στις 9 Ιουνίου μετά την ήττα του στις ευρωεκλογές, βλέπει τον δικό του συνασπισμό στην τρίτη θέση, με ποσοστό 20,7%.

Για τον Μακρόν, πάντως, η ήττα δεν είναι μόνο ήττα. Γιατί το 20,7% αποτελεί τεράστια βελτίωση από το 14,6% των ευρωεκλογών που τον σόκαρε και τον ώθησε στην απόφαση για πρόωρες εκλογές και σχεδόν «ισοφάριση» των αποτελεσμάτων που έλαβε στο αντίστοιχο σκέλος των εθνικών εκλογών του 2022. Γεγονός που του αφήνει ελπίδες για ανατροπή και παραμονή του στην εξουσία.

Με την «παράδοση» που ήθελε τις πολιτικές δυνάμεις της Γαλλίας να συνασπίζονται απέναντι στην ακροδεξία να έχει –τουλάχιστον ως τώρα- σπάσει, ο Εμμάνουελ Μακρόν, σε δήλωσή του στο γαλλικό πρακτορείο ειδήσεων Agence France-Presse αμέσως μετά τα πρώτα exit polls, κάλεσε τους ψηφοφόρους να σταματήσουν την Aκροδεξιά στον δεύτερο γύρο. «Απέναντι στο Rassemblement National, είναι ώρα για μια μεγάλη, ξεκάθαρα δημοκρατική και ρεπουμπλικανική πορεία για τον δεύτερο γύρο», είπε.

Χαιρέτισε την αυξημένη συμμετοχή στη διαδικασία, χαρακτηρίζοντάς την απόδειξη «της βούλησης των Γάλλων ψηφοφόρων να ξεκαθαρίσουν την πολιτική κατάσταση».

Ρυθμιστής σε αυτή την πορεία προς το δεύτερο γύρο, είναι, όπως αποδεικνύεται τοις πράγμασι, ένα πρόσωπο από… τα παλιά, το οποίο «απάντησε» στην έκπληξη που επιφύλασσε ο Μακρόν με τις αιφνιδιαστικές εκλογές, με τη δική του έκπληξη. Ο λόγος για τον πρώην πρόεδρο της Γαλλίας, Φρανσουά Ολάντ, ο οποίος εξέπληξε ακόμα και το ίδιο του το κόμμα, όταν αποφάσισε να θέσει υποψηφιότητα για την επιστροφή του στο γαλλικό Κοινοβούλιο. Ο σοσιαλιστής πρώην πρόεδρος της χώρας, κατήλθε στις εκλογές –φυσικά- με την αριστερή συμμαχία Nouveau Front Populaire στην 1η εκλογική περιφέρεια της κεντρικής Κορέζ και θριάμβευσε, λαμβάνοντας το 37,63%. Κέρδισε τον υποψήφιο της ακροδεξιάς Rassemblement National (RN), Μετέ Πουζέ (30,89%), και τον υποψήφιο του δεξιού Les Républicains, Φράνσι Ντυμπουά (28,64%), ο οποίος είχε υποστηριχθεί από το στρατόπεδο του προέδρου Εμμάνουελ Μακρόν.

«Μια επείγουσα κατάσταση απαιτεί και μια επείγουσα απόφαση», δήλωσε ο Ολάντ για να δικαιολογήσει την απόφασή του να επιστρέψει στην εκλογική μάχη, υποστηρίζοντας το Nouveau Front Populaire. Είχε υπάρξει ένας από τους μεγαλύτερους επικριτές της προηγούμενης συμμαχίας μεταξύ των περισσότερων αριστερών κομμάτων της Γαλλίας, του NUPES το 2022. Αλλά αυτή τη φορά, είπε, ο κοινός στόχος ήταν να κρατηθεί η Ακροδεξιά μακριά από την εξουσία.

Στις ευρωεκλογές, το RN είχε επικρατήσει στην εκλογική του περιφέρεια, με σχεδόν 32% των ψήφων. Θα μπορέσει τώρα ο Ολάντ να αποτελέσει τον συσπειρωτή και το πρόσωπο που θα φέρει στον δεύτερο γύρο τη μαζική υποστήριξη στον αριστερό συνασπισμό κομμάτων, ο οποίος αποτελείται από το Σοσιαλιστικό Κόμμα, τους Πράσινους και το κόμμα του Ζαν- Λυκ Μελανσόν;

Με βάση τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα, η νίκη της Λεπέν είναι ξεκάθαρη, ενδεχομένως όμως όχι αρκετή για να «κλειδώσει» την πλειοψηφία στο γαλλικό Κοινοβούλιο.

Η Ipsos υπολογίζει ότι με το σημερινό ποσοστό, η Λεπέν και οι σύμμαχοί της μπορούν να καταλάβουν 230 με 280 έδρες στη Βουλή, με την απόλυτη πλειοψηφία να απαιτεί 289.

Τα αριστερά κόμματα, στα οποία το «απόλυτο κουμάντο» φαίνεται να έχει ο σχηματισμός του Μελανσόν, με βάση τα ποσοστά του πρώτου γύρου, κατακτά περίπου 125 ως 165 έδρες, ενώ ο Μακρόν μπορεί να καταλήξει με 70 ως 100 έδρες.

Στους μεγάλους χαμένους της αποψινής βραδιάς ο δεξιός Ερίκ Ζεμούρ, το κόμμα του βυθίστηκε κάτω του 1%, δείχνοντας τεράστιες διαρροές προς την αντίπαλό του, Μαρίν Λεπέν.

Γενική πανεθνική απεργία ξεκίνησαν τα γαλλικά συνδικάτα, κλιμακώνοντας την αντιπαράθεση τους με την κυβέρνηση Μακρόν, από την οποία απαιτούν αυξήσεις στους μισθούς, ως ελάχιστο αντιστάθμισμα στη ραγδαία άνοδο του πληθωρισμού.

Επιπλέον, τα συνδικάτα απαντούν με αυτόν τον τρόπο και στην ανακοίνωση επίταξης των εργαζομένων που απεργούν εδώ και εβδομάδες στις μεγάλες εταιρείες ενέργειας TotalEnergies και ExxonMobile.

France, Paris. Police beat peaceful protesters very brutally #France #protests #Paris pic.twitter.com/gIlrQBGw2X

— ThePatriot (@___thepatriot) October 18, 2022

Η κυβέρνηση Μακρόν φαίνεται να προσφεύγει πλέον και στην ωμή βία, προκειμένου να καταπνίξει τις κινητοποιήσεις.

Οι γαλλικές δυνάμεις καταστολής των διαδηλώσεων (CRS), επιτέθηκαν και χθες, όπως και τις προηγούμενες ημέρες στους διαδηλωτές.

Η CGT έχει μπει σε τροχιά αντιπαράθεσης με τον Μακρόν, την οποία στηρίζει πολιτικά και η αντιπολίτευση του Ζαν-Λυκ Μελανσόν.

Protest actions initiated by the unions in France continued today. Police brutally attacked demonstrators in Paris.#Greve18Octobre #Paris #france #Antireport pic.twitter.com/IyFWNlZSsI

— Partizan Yunanistan (@partizanGreece1) October 18, 2022

Ο 32χρονος Αντριάν Κατνάν, βασικό στέλεχος της Ανυπότακτης Γαλλίας του Μελανσόν και μεταξύ των πιθανών διαδόχων του στο τιμόνι του κόμματος, παραιτήθηκε από τα κομματικά αξιώματα και παραμένει απλώς βουλευτής, ενώ η πολιτική του σταδιοδρομία κρέμεται τώρα από μια κλωστή.

Την περασμένη εβδομάδα η σατιρική εφημερίδα «Canard Enchaine» αποκάλυψε ότι η σύζυγος του Κατνάν, Σελίν, τον κατήγγειλε στην αστυνομία, χωρίς να καταθέσει μήνυση εις βάρος του.

Σε μακροσκελή ανακοίνωσή του την Κυριακή στο Twitter, ο νεαρός συνεργάτης του Μελανσόν ομολόγησε ότι στη διάρκεια ενός καβγά πριν από έναν χρόνο, «σε μια φάση ακραίας έντασης και αμοιβαίας επιθετικότητας, τη χαστούκισα. Λυπούμαι βαθύτατα γι’ αυτή την ενέργεια κι έχω ζητήσει συγγνώμη πολλές φορές», έγραψε.

Το δικαστήριο στη Λιλ της Γαλλίας, όπου εξελέγη βουλευτής ο Κατνάν, ανακοίνωσε χθες ότι ξεκίνησε έρευνα για το περιστατικό.

Ο Μελανσόν επαίνεσε τον συνεργάτη του για το «θάρρος και την αξιοπρέπειά του» επειδή μίλησε δημόσια

Από την πλευρά του, ο Μελανσόν, που είχε κατεβεί υποψήφιος στις προεδρικές εκλογές της περασμένης άνοιξης, επαίνεσε τον Κατνάν για «την αξιοπρέπεια και το θάρρος του» – προφανώς επειδή μίλησε δημοσίως για το συμβάν και ανέλαβε τις συνέπειες με την παραίτησή του – και κατηγόρησε την αστυνομία και τα ΜΜΕ για εκστρατεία εναντίον του.

Μια άλλη βουλευτής της Ανυπότακτης Γαλλίας, η Σοφία Σικιρού, εγκωμίασε την «ειλικρίνεια και την αυτοθυσία» του Κατνάν και ζήτησε να αφήσει ο κόσμος το ζευγάρι στην ησυχία του.

Αλλά τα σχόλια του Μελανσόν πυροδότησαν οργισμένες αντιδράσεις.

«Το tweet αυτό ήρθε από έναν άλλο κόσμο», δήλωσε η γερουσιαστής των Πρασίνων, Μελανί Βογκέλ. «Είναι μια λίαν σοκαριστική αντίδραση. Ο Μελανσόν δεν είπε τίποτε για το θύμα. Χρησιμοποιεί μια macho ρητορική για να εκφράσει την αλληλεγγύη του. Δείχνει ότι η απέχθεια και το μίσος κατά των γυναικών έχει μεγαλύτερη σημασία απ’ αυτά που λένε τα θύματα», δήλωσε η δημοτική σύμβουλος του Παρισιού, Ραφαέλ Ρεμί Λελέ.

Εκκλήσεις για παραίτηση του συνεργάτη του Μελανσόν

Ο Μελανσόν πρόσθεσε αργότερα ότι «ένα χαστούκι είναι πάντα απαράδεκτο», αλλά η ζημιά είχε ήδη γίνει.

«Περιμένω από τον Κατνάν να παραιτηθεί από τη θέση του βουλευτή. Αν τα γνωρίζαμε αυτά στις εκλογές, θέλω να ελπίζω ότι δεν θα ήταν υποψήφιος και δεν θα τον ψήφιζε ο κόσμος. Δεν μπορείς να εκπροσωπείς μια χώρα όταν έχεις ομολογήσει ότι άσκησες ενδοοικογενειακή βία. Δεν μπορείς να μετέχεις στον αγώνα της Αριστεράς και των Πρασίνων για τα δικαιώματα των γυναικών αν είσαι ο ίδιος βίαιος» δήλωσε η Λελέ, ενώ την παραίτηση του Κατνάν ζήτησε και η βουλευτής των Πρασίνων Σαντρίν Ρουσό.

Το σκάνδαλο Κατνάν είναι το τρίτο φέτος που πλήττει την Ανυπότακτη Γαλλία του Μελανσόν, ένα κόμμα που υπερηφανεύεται ότι ηγείται της μάχης ενάντια στη βία κατά των γυναικών.

Τον περασμένο Μάιο ο Taha Bouhafs, υποψήφιος βουλευτής, παραιτήθηκε μετά τις εις βάρος του κατηγορίες αρκετών γυναικών για σεξουαλικές επιθέσεις, ενώ τον Ιούλιο ξεκίνησε έρευνα εις βάρος του βουλευτή του κόμματος, Ερίκ Κοκερέλ, και προέδρου της επιτροπής Οικονομικών της Γαλλικής Εθνοσυνέλευσης, για καταγγελλόμενη παρενόχληση και σεξουαλική επίθεση.

Υπέρ της πρότασης ψήφισαν 146 βουλευτές από τους 151 που διαθέτει η αριστερή αντιπολίτευση, ενώ για την έγκριση της έπρεπε να συγκεντρωθούν 289 ψήφοι. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Ολιβιέ Βεράν εξέφρασε την ικανοποίηση του για το αποτέλεσμα και κατηγόρησε την αριστερά για «χαμένο κοινοβουλευτικό χρόνο».

του ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΚΟΤΡΩΤΣΟΥ

Μία ανάλογη προβολή επιχειρείται ξανά. “Τα αποτελέσματα των γαλλικών εκλογών μπορούν να διαβαστούν και ως προειδοποιητικό σήμα για τα ελληνικά πράγματα”, γράφει στο κεντρικό της άρθρο η έγκριτη “Καθημερινή”. “Το μέγεθος της αποχής δείχνει ότι η πόλωση δεν συσπειρώνει τους πολίτες. Τους απωθεί. Και ο κοινοβουλευτικός κατακερματισμός δεν βοηθάει την αντιπροσωπευτική δημοκρατία να λειτουργήσει. Χρειάζονται καθαρές και σταθερές κυβερνητικές λύσεις”.

Η προβολή καταλήγει δαιδαλωδώς στο υποδόριο δίλημμα περί αυτοδυναμίας. Κατά το άρθρο, μόνο οι σταθερές (αυτοδύναμες) κυβερνήσεις μπορούν να επιτρέψουν στην αντιπροωπευτική δημοκρατία να λειτουργήσει. Κάπως έτσι καταλήγει η περιγραφή για “βουτιά στο άγνωστο”, και σε άλλα μέσα ενημέρωσης. Αυτό είναι, πράγματι, το συμπέρασμα που μπορεί να εξάγει ένας “ουδέτερος” παρατηρητής του γαλλικού πολιτικού αρμαγεδδώνα από την ασφάλεια των Αθηνών;

Αναμφίβολα, το γαλλικό πολιτικό πρελούδιο θα μπορούσε (με μεγάλο βαθμό επισφάλειας που αφορά στις ελληνικές ιδιαιτερότητες) να αποτελέσει προειδοποιητικό σήμα για τα καθ΄ημάς. Η Γαλλία έχει μία πολιτική εγγύτητα με την Ελλάδα, ενδεδυμένη και από την παραδοσιακή συμπάθεια των Ελλήνων για τους Γάλλους. Όμως, φοβάμαι πως ακολουθούν διαστρεβλώσεις και άγχος προσαρμογής βολικών συμπερασμάτων στην εγχώρια πολιτική διαμάχη που ελάχιστα πλέον απέχει από την εκλογική σύγκρουση.

Η πρώτη διαστρέβλωση συμπυκνώνεται στην άποψη πως είναι η πόλωση που οδηγεί στην αποχή των πολιτών. Πέραν του γεγονότος ότι η αποχή στις γαλλικές, σε μικρότερο βαθμό και στις ελληνικές, εκλογές, είναι μία σχεδόν μόνιμη κατάσταση τα τελευταία περίπου 10 χρόνια (με ανοδική τάση), τίθεται το ερώτημα: η πόλωση κρατά μακριά σχεδόν έναν στους δύο πολίτες από τις κάλπες, ή, μήπως, είναι οι ασκούμενες πολιτικές των κυβερνήσεων, σε συνδυασμό με την εμφύτευση στο συλλογικό υποσυνείδητο πως δεν υπάρχουν ορατές εναλλακτικές;

Ο Μακρόν ηττήθηκε, δηλαδή, με εκκωφαντικό τρόπο επειδή υπήρξε πόλωση με τον Μελανσόν, ή με την Λε Πέν, ή επειδή η αποχή σημαίνει καταγγελία του εγωκεντρικού και καθεστωτικού μακρονισμού (όπως έγραφε η Libe και παραδόξως (;) συμφωνούσε εν μέρει και ο Le Monde); Μαζί, ίσως, με την αίσθηση εκείνων που απείχαν πως το αντίπαλο δέος του Μελανσόν δεν είναι ικανό να προσφέρει πλήρη και ασφαλή εναλλακτική λύση.

Την δε εκτόξευση του μακιγιαρισμένου ακροδεξιού μορφώματος της Λε Πέν θα την παραμελήσουμε και δεν θα δούμε αυτό που βλέπουν πολλές γαλλικές αναλύσεις: ό,τι, δηλαδή, είναι η ουσία του μακρονισμού που ωθεί μεγάλο αριθμό Γάλλων να αποενοχοποιήσουν διά της ψήφου τους αυτό που πραγματικά είναι η Λε Πέν. Και πως εξηγείται, διά του συνθήματος “φταίει η πόλωση”, το γεγονός πως στις εκλογικές περιφέρειες που συγκρούστηκαν υποψήφιοι του Nupes και του RN οι ψηφοφόροι του Ensemble απείχαν επιδεικτικά και ενίσχυσαν εμμέσως το κόμμα της Λε Πέν;

Η δεύτερη διαστρέβλωση αφορά την άποψη πως ο κοινοβουλευτικός κατακερματισμός δεν βοηθάει την αντιπροσωπευτική δημοκρατία να λειτουργήσει. Μα, η αποχή σημαίνει, σε μεγάλο βαθμό, πως ένας μεγάλος αριθμός ψηφοφόρων δεν φθάνουν στην κάλπη επειδή θεωρούν πως δεν λειτουργεί (γι αυτούς) η αντιπροσωπευτική δημοκρατία, κι επειδή, επιπλέον, θεωρούν ή φοβούνται πως οι προβαλλόμενες εναλλακτικές δεν θα συνεισφέρουν πολλά περισσότερα σε αυτή την δομική αδυναμία των ευρωπαϊκών συστημάτων διακυβέρνησης και των κοινωνιών.

Κι εδώ -με το βλέμμα στα καθ΄ημάς- κρύβεται ένας άλλος ελέφαντας στο δωμάτιο. Το ζητούμενο της αυτοδυναμίας για τον Μακρόν, ή οιονδήποτε άλλο, δεν είναι και ζητούμενο για μεγάλη μερίδα των ψηφοφόρων επειδή πιστεύουν πως η αυτοδυναμία καταλήγει σε αντίληψη καθεστωτισμού (macronisme, ονομάζουν το φαινόμενοι οι Γάλλοι εννοώντας την υπερσυγκέντρωση εξουσιών και το μοντέλο άσκησης πολιτικής) και εν τέλει αποκλεισμού τους από τις αποφάσεις. Η αυτοδυναμία από μόνη της δεν είναι κακό πράγμα, η διαχείρισή της, όμως, με εγωκεντρισμό και διλήμματα για σταθερότητα, η οποία ευνοεί λίγους και όχι όλους, είναι ακριβώς αυτό που αποστρέφονται οι πολίτες –εν προκειμένω οι Γάλλοι, αλλά οι προβολές μπορεί να γίνουν ελεύθερα.

Την αποχή, λοιπόν, δεν την γεννά η πόλωση αλλά η αίσθηση του πολίτη-ψηφοφόρου πώς δεν έχει πραγματικό λόγο να συμμετάσχει και αισθάνεται ανήμπορος μπροστά στο εγωκεντρικό τέρας που δεν μοιράζεται επαρκώς την εξουσία που του απονεμήθηκε από το εκλογικό σώμα.

Εν κατακλείδι, ο Μακρόν ουδέποτε θριάμβευσε στις προεδρικές εκλογές. Και μόνο μέσα σε δύο μήνες βρίσκεται αντιμέτωπος με τον λογαριασμό της πρώτης πενταετίας του. Δυστυχώς, είναι αυτός ο μακρονισμός που νίκησε μεν την ακροδεξιά στις προεδρικές εκλογές, αξιοποιώντας το δημοκρατικό μέτωπο, δεν έδειξε, όμως, πως έλαβε το μήνυμα και της επέτρεψε να επιστρέψει, να εκτοξεύσει την κοινοβουλευτική της εκπροσώπηση και την Λε Πεν να ονειρεύεται πιά να μπει ως πρόεδρος στα Ηλύσια Πεδία το 2027.

Προτίμησε, και δυστυχώς επιμένει, να κάνει το ίδιο λάθος που κάνουν και αρκετοί στην εγχώρια σκηνή. Να ταυτίζουν τα “άκρα”, θεωρώντας εξίσου επικίνδυνο το Nupes των αριστερών, σοσιαλιστών, κομμουνιστών και οικολόγων υπό τον (όντως αμφιλεγόμενο) Μελανσόν με το RN της Λε Πέν. Όσο το λεγόμενο κέντρο μετατοπίζεται στην επιθετική απολυτότητα απέναντι στην αριστερά, τόσο η ακροδεξιά θα νομιμοποιείται ως εναλλακτική λύση. Και τόσο περισσότερο θα αιτιολογείται σε πολλούς πως η αποχή είναι η μοναδική διαφυγή.