Η Ελλάδα βρίσκεται ανάμεσα στις τρεις μόνο χώρες, μεταξύ των κρατών -μελών του ΟΟΣΑ, που σημειώθηκε μείωση του κατώτατου ωρομίσθιου την τελευταία δεκαετία. Την ίδια περίοδο, η Πολωνία, η οποία φημιζόταν για τους χαμηλούς μισθούς, που ανάγκαζαν εκατομμύρια πολίτες της να μεταναστεύσουν σε Ευρώπη και ΗΠΑ, κατακτά την τέταρτη υψηλότερη θέση ως προς την αύξηση του κατώτατου μισθού.

Μετωπική στη Βουλή – Κυρώνεται η αμυντική συμφωνία με τη Γαλλία – Σφοδρή κριτική από την αντιπολίτευση

Τα στοιχεία καταγράφονται σε συγκριτική έρευνα μισθών, διαθέσιμου εισοδήματος και κόστους ζωής, που πραγματοποίησε η βρετανική εταιρεία διαχείρισης κεφαλαίων Money και δημοσιεύει η Εφημερίδα των Συντακτών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται και στον πίνακα, η μεγαλύτερη μείωση του κατώτατου ημερομίσθιου τη δεκαετία 2010-2020, σε ποσοστό 15,12%, έγινε στις ΗΠΑ. Η δεύτερη μεγαλύτερη μείωση κατά 12,2% έγινε στην Ελλάδα. Από τα 5,62 ευρώ που ήταν το (μικτό) κατώτατο ωρομίσθιο το 2010, μειώθηκε σε 4,94 ευρώ το 2020, ενώ σύμφωνα με τη βρετανική πλατφόρμα, σήμερα, η Ελλάδα έχει το όγδοο χαμηλότερο ημερομίσθιο μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ και δεν υπερβαίνει το ποσό των 4,96 ευρώ.

Η τρίτη χώρα με τη μεγαλύτερη μείωση στο κατώτατο ωρομίσθιο είναι το Βέλγιο. Ωστόσο, όπως σημειώνουν και συντάκτες της έρευνας, η πτώση της αξίας του κατώτατου μισθού του Βελγίου δεν είναι τόσο δραματική όσο στην Ελλάδα ή τις ΗΠΑ. Ο τρέχων ελάχιστος μισθός στο Βέλγιο είναι 9,54 ευρώ, δηλαδή μόλις 9 μονάδες χαμηλότερα από ό,τι ήταν μία δεκαετία νωρίτερα (9,63 ευρώ). Παρ’ όλα αυτά, ο κατώτατος μισθός στο Βέλγιο το 2020 εξακολουθεί να είναι ο έκτος υψηλότερος στον κόσμο.

Στις 10 χώρες με την υψηλότερη αύξηση στη δεκαετία, εκτός από την Πολωνία που κατατάσσεται στην τέταρτη θέση, περίοπτη είναι η θέση χωρών της Ανατολικής Ευρώπης – την οποία, σύμφωνα με τις μνημονιακές συστάσεις, έπρεπε να μιμηθεί η μισθολογική πολιτική στην Ελλάδα. Χώρες όπως η Λιθουανία, η Ουγγαρία, η Τσεχία και η Λετονία σημείωσαν σημαντικά άλματα, με τις τρεις πρώτες να έχουν και σε απόλυτα μεγέθη υψηλότερο ωρομίσθιο από τη χώρα στην οποία οι ανειδίκευτοι εργαζόμενοι έπρεπε να κατέβουν στο επίπεδο των μισθών πείνας που κυριαρχούσαν το 2010.

Νέα εγκύκλιος του υπουργείου ξεκαθαρίζει πως η μείωση έως και 50% του ωραρίου απασχόλησης μπορεί να υπολογιστεί ανά εβδομάδα, ανά μήνα, ανά 15ήμερο ή όπως αλλιώς εξυπηρετεί τις ανάγκες του εργοδότη. Η δήλωση ένταξης θα γίνεται ανά μήνα αλλά η νέα εγκύκλιος παρέχει τρεις εναλλακτικούς τρόπους υπολογισμού της κρίσιμης μεταβλητής που είναι η μείωση έως και 50% του ωραρίου απασχόλησης.

Αναλυτικά:

1. Με χρόνο αναφοράς την εβδομάδα

Με δηλώσεις ανεξάρτητες και αυτοτελείς του συνόλου των συμβατικών ωρών εργασίας, καθώς και του ωραρίου μειωμένης απασχόλησης των εργαζομένων, ανά εργαζόμενο, την εβδομάδα, (για μία ή περισσότερες εβδομάδες εντός του μήνα ένταξης).

Στην περίπτωση αυτή, οι επιχειρήσεις-εργοδότες έχουν ως χρόνο αναφοράς την εβδομάδα και δύνανται να μειώνουν το χρόνο εργασίας των εργαζομένων που εντάσσονται στο μηχανισμό, έτσι ώστε η μείωση του χρόνου εργασίας την εβδομάδα να μην υπερβαίνει το 50% των συμβατικών ωρών εργασίας.

Η έναρξη της ημέρας υπολογισμού του εβδομαδιαίου χρόνου εργασίας, καθώς και η οργάνωση αυτού, καθορίζονται από την επιχείρηση και, σε κάθε περίπτωση, λαμβάνονται υπόψη οι κείμενες διατάξεις περί χρονικών ορίων εργασίας των εργαζομένων.

Επιπλέον, διευκρινίζεται ότι είναι δυνατόν οι εργαζόμενοι να μην εργάζονται όλες τις ημέρες εντός της εβδομάδας.

Η κατανομή των μειωμένων ωρών εντός της εβδομάδας θα εμφανίζεται στο έντυπο Ε4: πίνακας προσωπικού-συμπληρωματικός ωραρίου στο Π.Σ. «ΕΡΓΑΝΗ» με προαναγγελία.

Ενδεικτικό παράδειγμα:

Αυτοτελής και ανεξάρτητη δήλωση του συνόλου των συμβατικών ωρών εργασίας, καθώς και του ωραρίου μειωμένης απασχόλησης, ανά εργαζόμενο, με περίοδο ένταξης στο μηχανισμό την εβδομάδα:

– Δηλώνεται το συμβατικό εβδομαδιαίο ωράριο π.χ. 40 ώρες για εργασία πέντε ημερών.

– Δηλώνεται το ωράριο μειωμένης απασχόλησης, που θα γίνεται με υπολογισμό στην περίοδο ένταξης, που είναι, εν προκειμένω, η εβδομάδα. Η μειωμένη απασχόληση μπορεί να είναι κατ’ ελάχιστον 50% του συνολικού συμβατικού χρόνου, ήτοι 20 ώρες.

2. Με χρόνο αναφοράς ολόκληρο το μήνα

Με μία δήλωση άπαξ στην αρχή του μήνα για όλη τη χρονική περίοδο ένταξης (μήνας) ή με περισσότερες τμηματικές-αθροιζόμενες δηλώσεις του συνόλου των συμβατικών ωρών εργασίας, καθώς και του ωραρίου μειωμένης απασχόλησης των εργαζομένων, ανά εργαζόμενο, το μήνα.

Στην περίπτωση αυτή, οι επιχειρήσεις-εργοδότες έχουν ως χρόνο αναφοράς το μήνα και δύνανται να μειώνουν το χρόνο εργασίας των εργαζομένων που εντάσσονται στο μηχανισμό, έτσι ώστε η μείωση του χρόνου εργασίας το μήνα να μην υπερβαίνει το 50%των συμβατικών ωρών εργασίας.

Στη δήλωση πρέπει να αποτυπώνεται το σύνολο (άθροισμα) των συμβατικών ωρών εργασίας ανά εργαζόμενο ανά μήνα, καθώς και το σύνολο μειωμένων ωρών εργασίας ανά μήνα.

Η οργάνωση του χρόνου εργασίας στην περίοδο αναφοράς καθορίζεται από τον εργοδότη.

Η δήλωση μπορεί να γίνει με δύο τρόπους:

Α. Μία φορά, με μία δήλωση στην αρχή του μήνα, με περίοδο ένταξης όλο το μήνα ή

Β. Με τέσσερις ή περισσότερες δηλώσεις (ανάλογα σε πόσες εβδομάδες επιμερίζεται ο μήνας), οι οποίες λειτουργούν τμηματικά και αθροίζονται στο τέλος του μήνα, προκειμένου να υπολογιστεί η μηνιαία πλέον μείωση του συνόλου των μηνιαίων δηλωθέντων συμβατικών ωρών.

Και στις δύο περιπτώσεις η μείωση του χρόνου εργασίας το μήνα δεν πρέπει να υπερβαίνει το 50% των μηνιαίων δηλωθέντων συμβατικών ωρών.

Η κατανομή των μειωμένων ωρών εντός μήνα θα εμφανίζεται στο Ε4: πίνακας προσωπικού -συμπληρωματικός ωραρίου με προαναγγελία είτε άπαξ για το σύνολο του μήνα είτε τμηματική δήλωση για την κάθε εβδομάδα.

Ενδεικτικό παράδειγμα:

Δήλωση του συνόλου των συμβατικών ωρών εργασίας, καθώς και του ωραρίου μειωμένης απασχόλησης, ανά εργαζόμενο, με περίοδο ένταξης στο μηχανισμό το μήνα:

– Εργαζόμενος με συμβατικό εβδομαδιαίο ωράριο 40 ωρών και εργασία πέντε ημερών, εντάσσεται στο μηχανισμό για όλο τον Ιούλιο, ήτοι από 1/7/2020 έως 31/7/2020.

Η επιχείρηση-εργοδότης μπορεί να επιλέξει:

– να δηλώσει άπαξ την 1η/7/2020 αφενός μεν το άθροισμα των συμβατικών ωρών εργασίας του εργαζομένου το μήνα π.χ. 184 ώρες (για 23 εργάσιμες επί 8 ώρες ημερησίως) αφετέρου δε το χρόνο συνολικής μείωσης του χρόνου εργασίας, που θα είναι κατ’ ελάχιστον 92 ώρες (50%) μέσα στο μήνα ή

– να υποβάλει πέντε τμηματικές δηλώσεις ανά εβδομάδα, που αθροιζόμενες θα φέρουν ως αποτέλεσμα κατ’ ελάχιστον τις 92 ώρες του παραδείγματος (σε κάθε περίπτωση οι επιχειρήσεις-εργοδότες δηλώνουν ως χρονικό διάστημα χρήσης του «ΣΥΝ-ΕΡΓΑΣΙΑ» την περίοδο από 1/7/2020 έως 31/7/2020, καθώς και το άθροισμα των συμβατικών ωρών εργασίας του εργαζομένου το μήνα, δηλαδή τις 184 ώρες, με βάση το παράδειγμα).

3. Με χρόνο ένταξης οποιοδήποτε χρονικό διάστημα εντός του μήνα αναφοράς

Με μία δήλωση άπαξ στην αρχή οποιουδήποτε ορισμένου χρονικού διαστήματος (εντός του μήνα αναφοράς) και για όλη τη χρονική περίοδο ένταξης ή με περισσότερες τμηματικές-αθροιζόμενες δηλώσεις του συνόλου των συμβατικών ωρών εργασίας, καθώς και του ωραρίου μειωμένης απασχόλησης των εργαζομένων, ανά εργαζόμενο, κατά το αντίστοιχο επιλεγέν χρονικό διάστημα.

Ως προς τη διαδικασία, ισχύουν τα ανωτέρω που περιγράφονται στην περίπτωση 2 (με χρόνο αναφοράς ολόκληρο το μήνα).

Ενδεικτικό παράδειγμα:

Εργαζόμενος με συμβατικό εβδομαδιαίο ωράριο 40 ωρών και εργασία πέντε ημερών εντάσσεται στο μηχανισμό μόνο για το διάστημα από 13/7/2020 έως και 31/7/2020 (15 εργάσιμες ημέρες), δηλώνεται το σύνολο των συμβατικών ωρών εργασίας γι’ αυτό το διάστημα π.χ. 120 ώρες και το σύνολο της αντίστοιχης μείωσης ωρών εργασίας για το διάστημα αυτό, που δεν μπορεί να είναι περισσότερο από 60 ώρες.

Η επιχείρηση-εργοδότης μπορεί να επιλέξει:

– Να δηλώσει άπαξ την 13η/7/2020 το σύνολο των συμβατικών ωρών εργασίας και το σύνολο της αντίστοιχης μείωσης ωρών εργασίας για το διάστημα από 13/7/2020 έως και 31/7/2020.

– Να δηλώσει τμηματικά και αθροιστικά τη μείωση των ωρών εργασίας με τρεις δηλώσεις, μία ανά εβδομάδα, όπου την 1η εβδομάδα μπορεί να δηλωθούν π.χ. 30 ώρες, τη 2η εβδομάδα 20 ώρες και την 3η εβδομάδα 10 ώρες, αρκεί το άθροισμα να μας δίνει το σύνολο των 60 ωρών.

Η κατανομή των μειωμένων ωρών γίνεται με προαναγγελία στο Ε4: πίνακας προσωπικού-συμπληρωματικός ωραρίου.

Στο πλαίσιο αυτό, δίνεται η δυνατότητα να οργανώνεται ο χρόνος εργασίας ανά εργαζόμενο, σύμφωνα με τις λειτουργικές ανάγκες τις επιχείρησης και, σε κάθε περίπτωση, λαμβάνονται υπόψη οι κείμενες προστατευτικές διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας περί των χρονικών ορίων απασχόλησης των εργαζομένων.

Για τη δεκαπενθήμερη εργασία και τη μείωση του μισθού των εργαζομένων: «Τα μέτρα όλα είναι έκτακτα αναγκαία και προσωρινού χαρακτήρα και γίνονται για να κρατήσουμε τις θέσεις εργασίας. Το συγκεκριμένο μέτρο δεν είναι καινούργιο (εκ περιτροπής απασχόληση). Ψευδές τα περί 50% μείωσης του μισθού. Στην πράξη το μέτρο έρχεται στις επιχειρήσεις που καταρρέουν, που ο τζίρος φθάνει στο μηδέν. Αφορά τις επιχειρήσεις που έχουν μπει στους ΚΑΔ. Με προϋπόθεση η ρήτρα να κρατηθούν οι θέσεις εργασίας. Το μέτρο αυτό αναστέλλει ένα άλλο μέτρο, να βάλει σε διαθεσιμότητα το προσωπικό ή να κάνει ομαδικές απολύσεις. Είναι για έναν ή δύο μήνες. Όταν τελειώσει η κρίση, θα καταργηθούν, θα επιστρέψουμε στην κανονικότητα. Καμία επιχείρηση δεν κάνει συμβόλαιο δια βίου συμβίωσης. Πάντα αλλάζουν οι εργαζόμενοι. Άρα το εκ περιτροπής είναι έκτακτο, προϋπάρχει στο εργατικό δίκαιο, κι έρχεται ως μέτρο σωτηρίας των θέσεων εργασίας. Με νομοθεσία ΣΥΡΙΖΑ μπορεί ο εργοδότης να κάνει ομαδικές απολύσεις. Τον προφυλάσσουμε τώρα τον εργαζόμενο».

Ο εργοδότης θα δηλώνει στο τέλος του μήνα τις ώρες των εργαζομένων. Πώς διασφαλίζεται ότι δεν θα δουλεύει οκτάωρο; «Δεν θα αλλάξει αυτό. Αναγνωρίζω ότι υπάρχουν κενά. Δεν νομοθετώ σε κανονικές συνθήκες, αλλά τη στιγμή που η επιχείρηση είναι έτοιμη να βάλει λουκέτο».

Για εκ περιτροπής απασχόλησης και διάρκεια: «Κανείς δεν έχει δει την ερμηνευτική του νόμου, που βγαίνει σήμερα. Το μέτρο δεν θα ξεπεράσει τους έξι μήνες. Αν η κρίση τελειώσει στον έναν μήνα, το μέτρο καταργείται αμέσως».

Ο εργαζόμενος που θα δει μειωμένο τον μισθό του, πώς θα ζήσει;: «Έχουμε πάρει σειρά μέτρων που είναι υπέρ των εργαζομένων ταυτόχρονα με αυτά στήριξης επιχειρήσεων. Για παράδειγμα, για εργαζόμενους, απαγορεύονται οι απολύσεις. Δεν μπορούμε να διασφαλίσουμε τα πράγματα όπως πριν την κρίση».

Αν κάποιος εργαζόμενος φύγει, η επιχείρηση έχει πρόβλημα να μπει στα μέτρα; «Υπάρχει ρήτρα διατήρησης θέσεων εργασίας. Για να πάρουν τα ευνοϊκά μέτρα οι επιχειρήσεις πρέπει να κρατήσουν ίδιες θέσεις εργασίας. Αν παραιτηθεί κάποιος, είναι δική του απόφαση. Η επιχείρηση πρέπει να κρατήσει την ίδια θέση εργασίας».

Εργαζόμενοι που δεν εντάσσονται στα μέτρα: «Αρχές Απριλίου δημιουργείται νέα περίμετρος επιχειρήσεων που θα έχουν πληγεί. Είναι θέμα ημερών».

Για ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους: «Δικαίωμα για μείωση 25% στις εισφορές, αν το θέλουν. Αν όχι, έχουν δικαίωμα αναστολή υποβολής ασφαλιστικών εισφορών. Επίσης, τρίμηνη αναστολή υποβολής εισφορών».

Απολύσεις μέσω… SMS: «Είμαι ενήμερος, θα το δούμε. Αν δεν εντάσσονται στους ΚΑΔ, η εταιρεία μπορεί να απολύσει».