Πλήθος κόσμου έχει προσέλθει για να δει από κοντά το σύνολο των αεροπορικών μέσων της Πολεμικής Αεροπορίας.

Η εκδήλωση ξεκίνησε λίγο μετά τις 6 το απόγευμα με εντυπωσιακούς σχηματισμούς αεροσκαφών να γεμίζουν τον Αττικό ουρανό.

Το κοινό έχει τη δυνατότητα να δει από κοντά ένα πρόγραμμα πτήσεων με σύγχρονα αλλά και ιστορικά αεροσκάφη, σε μια επίδειξη που στόχο έχει να αναδείξει συνολικά τη διαχρονική σημασία της Πολεμικής Αεροπορίας.

Η επίδειξη περιλαμβάνει πτήσεις απ όλους τους τύπους των αεροσκαφών της Πολεμικής Αεροπορίας συνδέοντας το παρελθόν – με τη συμμετοχή του ιστορικού Spitfire και των θρυλικών μαχητικών Phantom – με το παρόν και το μέλλον που που αντιπροσωπεύουν, μεταξύ άλλων, τα σύγχρονα μαχητικά αεροσκάφη F-16 και Rafale.

Επιπλέον, το «παρών» στον ουρανό της Αττικής δίνουν οι ομάδες αεροπορικών επιδείξεων «Ζευς» και «Δαίδαλος», καθώς και οι Red Arrows.

Γαλλικά μαχητικά Rafale απογειώθηκαν από βάση στη Λιθουανία στο πλαίσιο της αποστολής εναέριας αστυνόμευσης του ΝΑΤΟ, συνοδευόμενα από αεροσκάφη Σουηδίας, Φινλανδίας, Πολωνίας, Δανίας και Ρουμανίας, για την παρακολούθηση της ρωσικής πτήσης.

Η ρωσική αποστολή περιλάμβανε δύο υπερηχητικά βομβαρδιστικά Tu-22M3 και περίπου δέκα μαχητικά αεροσκάφη SU-30 και SU-35 που συνόδευαν τα στρατηγικά αεροσκάφη, σύμφωνα με τις ανακοινώσεις.

Το ρωσικό υπουργείο Άμυνας υποστήριξε ότι η πτήση ήταν προγραμματισμένη και πραγματοποιήθηκε πάνω από ουδέτερα ύδατα της Βαλτικής, με διάρκεια άνω των τεσσάρων ωρών, στο πλαίσιο τακτικών αποστολών μεγάλου βεληνεκούς.

Το ΝΑΤΟ αναφέρει ότι συχνά αναχαιτίζει ρωσικά αεροσκάφη που πλησιάζουν τον εναέριο χώρο του χωρίς ενεργούς αναμεταδότες ή σχέδια πτήσης, γεγονός που οδηγεί σε αποστολές αναγνώρισης από συμμαχικά μαχητικά.

Οι περισσότερες πτήσεις σχετίζονται με τον ρωσικό θύλακα του Καλίνινγκραντ, ενώ η αποστολή αεροπορικής αστυνόμευσης στη Βαλτική έχει ενισχυθεί από το 2004, όταν τα κράτη της Βαλτικής εντάχθηκαν στη Συμμαχία.

Ακόμη και πριν από τον πόλεμο στην Ουκρανία, το ΝΑΤΟ πραγματοποιούσε εκατοντάδες αναχαιτίσεις ετησίως πάνω από τη Βόρεια Ευρώπη, κυρίως σε περιοχές κοντά σε διεθνή ύδατα.

Στη Λιθουανική βάση Šiauliai, γαλλικά Rafale βρίσκονται σε διαρκή ετοιμότητα, με τα πληρώματα να απογειώνονται μέσα σε λίγα λεπτά όταν ενεργοποιείται συναγερμός αναχαίτισης.

Η τελευταία επιχείρηση καταγράφηκε τη Δευτέρα, όταν τα Rafale απογειώθηκαν για να επιθεωρήσουν και να παρακολουθήσουν τη ρωσική πτήση σε συνεργασία με συμμαχικά αεροσκάφη.

Η αποστολή εναέριας αστυνόμευσης του ΝΑΤΟ στη Βαλτική αποτελεί μόνιμο μηχανισμό επιτήρησης του εναέριου χώρου των κρατών μελών, μετά την ένταξη των χωρών της περιοχής στη Συμμαχία. Τα συμμαχικά μαχητικά βρίσκονται σε συνεχή ετοιμότητα για απογείωση, προκειμένου να αναγνωρίζουν και να συνοδεύουν αεροσκάφη που δεν συμμορφώνονται πλήρως με τους διεθνείς κανόνες πτήσης.

Σύμφωνα με το ΝΑΤΟ, οι αναχαιτίσεις αυτές δεν συνιστούν άμεση απειλή, αλλά διαδικασία ταυτοποίησης και παρακολούθησης. Η παρουσία ρωσικών στρατηγικών αεροσκαφών στην περιοχή έχει καταγραφεί επανειλημμένα, κυρίως στο πλαίσιο πτήσεων από και προς το Καλίνινγκραντ και άλλες επιχειρησιακές ζώνες της Ρωσίας.

Σύμφωνα με τον στρατό, οι επιθέσεις είχαν ως στόχο περιφερειακά αρχηγία των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC), κεντρικά αρχηγία της παραστρατιωτικής δύναμης Basij και πολλά κεντρικά γραφεία των εσωτερικών δυνάμεων ασφαλείας του Ιράν.

«Ως σύμμαχος του ΝΑΤΟ, η Σουηδία έχει την ευθύνη να συμβάλλει στην ασφάλεια του συνόλου των εδαφών της Συμμαχίας. Η περιοχή της Αρκτικής έχει αυξανόμενη βαρύτητα από στρατηγικής άποψης», δήλωσε ο σουηδός πρωθυπουργός Ουλφ Κρίστερσον.

Οι σουηδικές ένοπλες δυνάμεις ανέφεραν ότι τα μαχητικά αεροσκάφη θα σταθμεύουν στην Ισλανδία, όπου έξι βρίσκονται ήδη από τις αρχές Φεβρουαρίου στο πλαίσιο της δύναμης ταχείας αντίδρασης του ΝΑΤΟ.

Η συμμετοχή της Σουηδίας σε αυτήν τη νέα αποστολή του ΝΑΤΟ θα έχει κυρίως τη μορφή «ασκήσεων σε συνεργασία με την πολεμική αεροπορία της Δανίας».

Επίλεκτες μονάδες των σουηδικών ενόπλων δυνάμεων θα αναπτυχθούν επίσης στη Γροιλανδία για εκπαιδευτικές ασκήσεις που θα διαρκέσουν αρκετές εβδομάδες, όπως έγινε γνωστό.

Γύρω στις 11:30 το πρωί, τα αεροσκάφη εισήλθαν παρανόμως στον κυπριακό εναέριο χώρο από την περιοχή της Αμμοχώστου.

Δύο εξ αυτών προχώρησαν σε χαμηλή πτήση πάνω από τη Νεκρή Ζώνη, συγκεκριμένα στην περιοχή μεταξύ «Βορείου Πόλου» και Καϊμακλίου, προκαλώντας ιδιαίτερη ανησυχία στους κατοίκους που τα είδαν πάνω από κεφάλια τους.

Η τουρκική πρόκληση καταγράφηκε από τα συστήματα αεράμυνας της Κυπριακής Δημοκρατίας, ενώ από πλευράς του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Φρουράς έγιναν όλα τα απαραίτητα διαβήματα και ενημερώθηκαν οι αρμόδιες Αρχές.

Η νέα παραβίαση έρχεται λίγες μόλις ώρες μετά τις δηλώσεις Τούρκων αξιωματούχων στα κατεχόμενα, με τις οποίες επαναλαμβάνεται το αφήγημα περί «δύο κρατών» και «κυριαρχικής ισότητας». Η ενέργεια αυτή εκλαμβάνεται ως σαφές μήνυμα αμφισβήτησης της κυριαρχίας της Κυπριακής Δημοκρατίας και υπονόμευσης του διεθνούς δικαίου.

Η Λευκωσία, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και θα προβεί στις ενδεδειγμένες ενέργειες σε πολιτικό και διπλωματικό επίπεδο.

Ο πολωνικός στρατός ανακοίνωσε χθες Τετάρτη ότι πολωνικά μαχητικά αναχαίτισαν ένα ρωσικό αεροσκάφος που πραγματοποιούσε αναγνωριστική πτήση στον διεθνή εναέριο χώρο πάνω από τη Βαλτική Θάλασσα.

«Σήμερα μαχητικά MiG-29 αναχαίτισαν ένα ρωσικό αναγνωριστικό αεροσκάφος πάνω από τη Βαλτική Θάλασσα» δήλωσε ο Κοσινιάκ- Καμίς, λέγοντας ότι ήταν παρόμοιο περιστατικό με το χθεσινό.

Η Επιχειρησιακή Διοίκηση του πολωνικού στρατού περιέγραψε το περιστατικό με ανάρτηση του στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης Χ.

«Στις 30 Οκτωβρίου 2025 , πριν τις 09,00, μαχητικά MiG-29 που ήταν σε υπηρεσία της Πολεμικής Αεροπορίας πραγματοποίησαν μία ακόμη αναχαίτιση αυτή την εβδομάδα ενός αναγνωριστικού αεροσκάφους της Ρωσικής Ομοσπονδίας Il-20 που πραγματοποιούσε πτήση πάνω από τη Βαλτική Θάλασσα» αναφέρει στην ανακοίνωση της.

«Το αεροσκάφος, που πετούσε στον διεθνή εναέριο χώρο χωρίς να έχει καταθέσει σχέδιο πτήσης με τον αναμεταδότη του εκτός λειτουργίας, αναχαιτίσθηκε, ταυτοποιήθηκε και συνοδεύθηκε εκτός της περιοχής ευθύνης. Δεν υπήρξε παραβίαση του εναέριου χώρου της Πολωνίας».

Οι χώρες που βρίσκονται στην ανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ είναι σε υψηλή επιφυλακή για πιθανές παραβιάσεις του εναέριου χώρου από τον Σεπτέμβριο, όταν τρία ρωσικά στρατιωτικά αεροσκάφη παραβίασαν τον εναέριο χώρο της Εσθονίας για 12 λεπτά, μέρες αφότου περισσότερα από 20 ρωσικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη είχαν εισέλθει στον πολωνικό εναέριο χώρο.

«Θα παραδώσουμε τις επόμενες ημέρες επιπρόσθετους πυραύλους Aster, νέα Mirage και νέα προγράμματα εκπαίδευσης» ανέφερε ο Μακρόν, χωρίς άλλες διευκρινίσεις.

Μέχρι στιγμής η Γαλλία έχει δώσει στην Ουκρανία τρία από τα έξι Mirage 2000 που της είχε υποσχεθεί, κυρίως για τις ανάγκες εκπαίδευσης των Ουκρανών πιλότων. Το ένα από αυτά καταρρίφθηκε τον Ιούλιο.

Οι πύραυλοι Aster 15 και 30 κατασκευάζονται σε συνεργασία με την Ιταλία και λειτουργούν με το σύστημα αντιαεροπορικής άμυνας SAMP/T MAMBA, το ιταλογαλλικό αντίστοιχο του αμερικανικού συστήματος PATRIOT. Οι δύο ευρωπαϊκές χώρες έχουν δώσει αδιευκρίνιστο αριθμό πυραύλων στους Ουκρανούς, οι οποίοι όμως ζητούν περισσότερους για την άμυνά τους.

«Είναι πολύ σημαντικό να συνεχίσουμε την προσπάθεια στήριξης της Ουκρανίας και τις πιέσεις στη Ρωσία», υπογράμμισε ο Μακρόν στους ηγέτες της Συμμαχίας των προθύμων.

Στη σύνοδο αυτή συμπροεδρεύουν ο Μακρόν και ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ.

Ρούτε: Παραμένει στο τραπέζι η αποστολή Tomahawk στην Ουκρανία

Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, δήλωσε την Παρασκευή ότι συζήτησε με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, το ζήτημα της αποστολής πυραύλων Tomahawk στην Ουκρανία, το οποίο «παραμένει υπό εξέταση».

«Σχετικά με τους Tomahawk, φυσικά, το συζητήσαμε με τον πρόεδρο. Το θέμα εξακολουθεί να βρίσκεται υπό επανεξέταση από τον πρόεδρο, και, όπως είχα ξαναπεί, εναπόκειται στις ΗΠΑ να αποφασίσουν», ανέφερε ο Ρούτε.

Πρόσθεσε ότι είναι ευθύνη κάθε συμμάχου να αποφασίσει ποια όπλα θα παραδώσει στην Ουκρανία, τονίζοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες «παρέχουν και θα συνεχίσουν να παρέχουν ένα ευρύ φάσμα οπλικών συστημάτων».

Ο Ρούτε μετέβη στο Λονδίνο για να συναντηθεί με τους ηγέτες της «Συμμαχίας των Προθύμων», μιας ομάδας χωρών που στηρίζουν στρατιωτικά την Ουκρανία.

Τα δύο αεροσκάφη, ένα μαχητικό Su-30 και ένα αεροσκάφος ανεφοδιασμού Il-78, πιθανότατα εκτελούσαν άσκηση ανεφοδιασμού με καύσιμα όταν παραβίασαν τον εναέριο χώρο, περίπου στις 18.00 (ώρα Ελλάδας), μπαίνοντας από τον ρωσικό θύλακα του Καλίνινγκραντ.

Ισπανικά Eurofighter Typhoon που μετέχουν στην αποστολή του ΝΑΤΟ για την αστυνόμευση του εναέριου χώρου της Βαλτικής απογειώθηκαν προκειμένου να τα αναχαιτίσουν και περιπολούν στην περιοχή.

Ο Κρίστερσον δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου ότι οι δύο χώρες υπέγραψαν μακροπρόθεσμη συμφωνία συνεργασίας στον τομέα της αεροπορικής άμυνας. Η συνεργασία περιλαμβάνει τη δυνατότητα εξαγωγής 100-150 νέων μαχητικών αεροσκαφών Gripen E, σε μια παραγγελία που θα είναι εύκολα η μεγαλύτερη παραγγελία εξαγωγής αεροσκαφών που έχει κάνει ποτέ η Σουηδία.

«Αντιλαμβανόμαστε πλήρως ότι έχουμε μπροστά μας έναν μακρύ δρόμο», δήλωσε ο Κρίστερσον. «Από σήμερα, όμως, δεσμευόμαστε να διερευνήσουμε όλες τις δυνατότητες για την προμήθεια μεγάλου αριθμού μαχητικών Gripen στην Ουκρανία στο μέλλον».

Προτεραιότητα τα GRIPEN για τον Ζελένσκι

Η δυνατότητα προμήθειας αεροσκαφών Gripen στην Ουκρανία εξετάζεται τα τελευταία δύο χρόνια, αλλά τέθηκε σε αναμονή για να μπορέσει το Κίεβο να επικεντρωθεί στην εισαγωγή μαχητικών αεροσκαφών F-16 αμερικανικής κατασκευής, τα οποία άρχισε να χρησιμοποιεί τον περασμένο Αύγουστο.

«Έχουμε ξεκινήσει τις διαδικασίες για την προμήθεια αεροσκαφών Gripen στην Ουκρανία και αναμένουμε ότι η μελλοντική σύμβαση θα μας επιτρέψει να αποκτήσουμε τουλάχιστον 100 τέτοια αεροσκάφη», δήλωσε ο Ζελένσκι, μιλώντας μέσω μεταφραστή.

Ουκρανοί πιλότοι βρέθηκαν στη Σουηδία για να δοκιμάσουν το Gripen και να βοηθήσουν στην ομαλή εξαγωγή των αεροσκαφών, μια ανθεκτική και σχετικά χαμηλού κόστους επιλογή σε σύγκριση με αεροσκάφη όπως το αμερικανικό F-35.

Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η Ουκρανία σκοπεύει να παραλάβει και να αρχίσει να χρησιμοποιεί τα σουηδικά αεροσκάφη Gripen το επόμενο έτος. «Για τον στρατό μας, τα Gripen είναι προτεραιότητα. Είναι θέμα χρημάτων, θέμα ελιγμών», δήλωσε στην συνέντευξη τύπου.

Ο Κρίστερσον δήλωσε ότι δεν έχει αποφασιστεί ακόμη τίποτα, αλλά εκτιμά ότι η παραγωγή και η παράδοση του πρώτου νέου αεροσκάφους θα μπορούσε να διαρκέσει τρία χρόνια.

Τι είναι το GRIPEN

Το Gripen είναι ένα ελαφρύ μονοκινητήριο υπερηχητικό μαχητικό αεροσκάφος τέταρτης γενιάς. Πρόκειται για ένα λεγόμενο μαχητικό αεροσκάφος πολλαπλών ρόλων, σχεδιασμένο για αποστολές όπως αερομαχίες, αεροπορικούς βομβαρδισμούς και αναγνώριση. Θεωρείται μια αξιόπιστη και οικονομική εναλλακτική λύση σε σχέση με τα πιο ακριβά αεροσκάφη πέμπτης γενιάς, όπως το F-35.

Το Gripen, που στα σουηδικά σημαίνει το μυθικό πλάσμα Γρύπας, βρίσκεται σε λειτουργία από το 1996, αλλά έχει αναβαθμιστεί αρκετές φορές. Το πρώτο αεροσκάφος της τελευταίας έκδοσης, το Gripen E, παραδόθηκε στη Σουηδική Πολεμική Αεροπορία τον Οκτώβριο. Συνολικά έχουν κατασκευαστεί περισσότερα από 280 Gripen.

Πού έχει χρησιμοποιηθεί το GRIPEN

Σύμφωνα με τα σουηδικά Μέσα Ενημέρωσης, τα Gripen χρησιμοποιήθηκαν για πρώτη φορά φέτος σε άμεση μάχη, όταν η Ταϊλάνδη ανέπτυξε μαχητικά αεροσκάφη σε συγκρούσεις με την Καμπότζη. Πριν από αυτό, το Gripen είχε χρησιμοποιηθεί κυρίως για την αστυνόμευση του εναέριου χώρου και αναπτύχθηκε στην Πολωνία το 2025 στο πλαίσιο αποστολής του ΝΑΤΟ για την περιπολία του εναέριου χώρου των συμμάχων. Χρησιμοποιήθηκε επίσης για την επιβολή της ζώνης απαγόρευσης πτήσεων του ΝΑΤΟ στη Λιβύη το 2014.

Ποιες άλλες χώρες έχουν αγοράσει το Gripen

Η Σουηδία, ουδέτερη μέχρι την ένταξή της στην ΕΕ το 1995 και στρατιωτικά μη ευθυγραμμισμένη μέχρι την ένταξή της στο ΝΑΤΟ το 2024, βασίζεται στη Saab για τον εφοδιασμό της πολεμικής της αεροπορίας από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Η απόφαση για την ανάπτυξη του Gripen ελήφθη τη δεκαετία του 1980.

Το Gripen, το οποίο ανταγωνίζεται τα F-35 και F-16 της Lockheed Martin, το AM.PA Rafale της Dassault Aviation και το Eurofighter, έχει εξαχθεί στη Νότια Αφρική, την Ταϊλάνδη, τη Βραζιλία, την Τσεχική Δημοκρατία και την Ουγγαρία, ενώ η Κολομβία έχει επίσης αποφασίσει να το αγοράσει.

Ποιες είναι οι προδιαγραφές των αεροσκαφών

Το Gripen E έχει μήκος λίγο πάνω από 15 μέτρα, ζυγίζει 16,5 τόνους και μπορεί να ανεφοδιαστεί με καύσιμα, να επανεξοπλιστεί και να επιστρέψει στον αέρα σε 10-20 λεπτά μετά την προσγείωση, ενώ είναι ικανό να λειτουργεί από σχετικά δύσκολους διαδρόμους προσγείωσης.

Ένας εξ αυτών διευκρίνισε ότι μεταξύ των αμερικανικών αεροσκαφών που αναπτύσσονται στην περιοχή της Μέσης Ανατολής είναι μαχητικά F-16, F-22 και F-35.

Οι άλλοι δύο αξιωματούχοι έσπευσαν να υπογραμμίσουν τον αμυντικό χαρακτήρα της ανάπτυξης μαχητικών αεροσκαφών, τα οποία έχουν χρησιμοποιηθεί άλλωστε για την κατάρριψη πυραύλων και drones.