Ποιος είναι ο Γιάννης Μπρατάκος

Να σημειωθεί πως ο Γιάννης Μπρατάκος σπούδασε Παραγωγή και Διοίκηση και έκανε μεταπτυχιακά στην Πολιτική Οικονομία στο London School of Economics. Είναι Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρίας DD SYNERGY από το 1999 ενώ δραστηριοποιείται στο χώρο της Πληροφορικής από το 1995. 

Ο κ. Μπρατάκος εκλέγεται στο Διοικητικό Συμβούλιο του ΕΒΕΑ από το 2006 και τον Δεκέμβριο του 2017 εξελέγη Αντιπρόεδρος αναλαμβάνοντας τα θέματα καινοτομίας, νέων τεχνολογιών και νεοφυών επιχειρήσεων.

Υπενθυμίζεται πως από τον Ιούλιο του 2019 είναι Γενικός Διευθυντής της Νέας Δημοκρατίας.

Ο πρόεδρος και τα μέλη των ΔΣ του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιώς και του Περιφερειακού Επιμελητηριακού Συμβουλίου Αττικής εξέφρασαν με σημερινή ανακοίνωση τη βαθύτατη λύπη τους: «για την αιφνίδια απώλεια ενός σημαντικού άνθρωπου για την επιχειρηματικότητα του τόπου, του προέδρου του ΕΒΕΑ και της ΚΕΕΕ, Κωνσταντίνου Μίχαλου. Η ανεκτίμητη προσφορά και αφοσίωση του θα μείνει ανεξίτηλη στην επιμελητηριακή κοινότητα εντός και εκτός Ελλάδος, ενώ το κενό που αφήνει πίσω του είναι μεγάλο και δυσαναπλήρωτο. Η επιμελητηριακή οικογένεια του τόπου μένει πολύ φτωχότερη και πενθεί τον εμβληματικό πρόεδρο της, που έγραψε τη δική του ιστορία στον θεσμό».

Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση, «σε έκτακτη συνεδρίαση με τηλεδιάσκεψη, η διοικητική επιτροπή του ΕΒΕΠ για τον αδόκητο θάνατο του εξέχοντος στελέχους της Επιμελητηριακής Κοινότητας και προέδρου του ΕΒΕΑ και της ΚΕΕΕ, αποφάσισε ομοφώνως την έκδοση του ακόλουθου ψηφίσματος:

Το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιώς αποτίει φόρο τιμής στον άνθρωπο, οικογενειάρχη και επιχειρηματία, Κωνσταντίνο Μίχαλο

– για την πολυετή προσφορά του στον Επιμελητηριακό θεσμό,

– την προάσπιση των συμφερόντων του ελληνικού επιχειρείν

– την πολύχρονη και πετυχημένη θητεία του στο Ε.Β.Ε.Α. και την Κ.Ε.Ε.Ε

Αποφασίζει:

-Να κηρυχθεί τριήμερο πένθος και να ανασταλεί η λειτουργία των υπηρεσιών του ΕΒΕΠ την Δευτέρα 9 Αυγούστου

-Να κυματίζει μεσίστια η σημαία του μεγάρου του ΕΒΕΠ επί τριήμερο

-Να εκπροσωπηθεί το ΔΣ του ΕΒΕΠ από τον πρόεδρο στην εξόδιο ακολουθία

-Να κατατεθεί στεφάνι στη μνήμη του εκ μέρους των μελών του ΕΒΕΠ

-Να κατατεθεί χρηματικό ποσό στη Κιβωτό του Κόσμου και το Πυροσβεστικό Σώμα

-Το ψήφισμα να δημοσιευθεί και να αναρτηθεί στην ιστοσελίδα του ΕΒΕΠ

-Να εκφράσει τα θερμά συλλυπητήρια στην οικογένεια του».

Η τηλεδιάσκεψη πραγματοποιήθηκε με πρωτοβουλία του υπουργού Οικονομικών Χρήστου Σταϊκούρα και συμμετείχαν εκπρόσωποι του τραπεζικού συστήματος, φορέων της αγοράς, καθώς και η πολιτική ηγεσία των υπουργείων Οικονομικών και Ανάπτυξης και Επενδύσεων.

Δύσκολη υπόθεση ο δανεισμός
Μεταξύ άλλων, ο κ. Μίχαλος ανέφερε: «Ο δανεισμός παραμένει δύσκολη υπόθεση για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Σύμφωνα και με πρόσφατη έρευνα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, το 22% των αιτήσεων για δάνειο που υποβάλλουν Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις στην Ελλάδα απορρίπτεται. Ενώ το αντίστοιχο ποσοστό στην ΕΕ είναι μόλις 8%.

• Ουσιαστικά, στο τραπεζικό σύστημα της χώρας έχουν σήμερα πραγματική πρόσβαση 15.000-25.000 μεγάλες επιχειρήσεις. Στο κρατικό σύστημα στήριξης, μέσω επιχορηγήσεων και δανείων, έχουν πρόσβαση περίπου 100.000 επιχειρήσεις.
• Οι αριθμοί αυτοί αντιστοιχούν συνολικά στο 10% των ενεργών ΑΦΜ. Οι υπόλοιπες επιχειρήσεις, μικρές και πολύ μικρές στη συντριπτική πλειονότητά τους, έμειναν να δίνουν τη μάχη, χωρίς χρηματοπιστωτικά εργαλεία.

Αντιλαμβανόμαστε ότι ένας βασικός λόγος, για τον οποίο οι τράπεζες διστάζουν να παρέχουν νέες χορηγήσεις είναι το υψηλό ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων.

Ένας άλλος παράγοντας, τον οποίο επικαλούνται τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, είναι ότι λόγω της διάρθρωσης της ελληνικής οικονομίας, δεν υπάρχουν αρκετές αξιόχρεες επιχειρήσεις.

Το ζήτημα αυτό το γνωρίζουμε. Και έχουμε αναδείξει επανειλημμένα την ανάγκη να αυξηθεί το μέγεθος και η παραγωγικότητα των μικρών επιχειρήσεων που διαθέτει η χώρα.

Όμως για να γίνει αυτό, απαιτούνται κεφάλαια. Πώς θα επιχειρηθεί η μεγέθυνση χωρίς πρόσβαση σε χρηματοδότηση;

• Ο φαύλος κύκλος δεν μπορεί να συνεχιστεί. Η κατάσταση πρέπει να αλλάξει, με ευθύνη τόσο των τραπεζών, όσο και της Πολιτείας.
• Απαιτείται επιτάχυνση της διαδικασίας μείωσης, με εφαρμογή νέου γύρου του προγράμματος Ηρακλής σε συνδυασμό με τη δημιουργία bad bank.

Θετικό ρόλο ελπίζουμε ότι θα έχει η εφαρμογή του νέου πλαισίου για την αφερεγγυότητα.

• Θα πρέπει, επίσης, η κυβέρνηση, ενόψει και της αξιοποίησης των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, να σχεδιάσει ολοκληρωμένες παρεμβάσεις, για την ενθάρρυνση της επιχειρηματικής μεγέθυνσης (πχ εργαλεία όπως το microfinancing).

Είναι καιρός, όμως, να συνειδητοποιήσουν και οι τράπεζες ότι η επιβίωση και η κερδοφορία τους μακροπρόθεσμα εξαρτάται από την κύρια δραστηριότητά τους, που είναι η παροχή πιστώσεων και η επένδυση κεφαλαίων στην ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας.

Αντί, λοιπόν, να επικαλούνται διαρκώς εμπόδια και προβλήματα, είναι ανάγκη να γίνουν επιτέλους, μέρος της λύσης».

Υποδεχόμενος τον κ. Ζάεφ, ο κ. Μίχαλος τόνισε, σύμφωνα με ανακοίνωση του επιμελητηρίου:

«Καλωσορίζω στο Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο της Αθήνας τον πρωθυπουργό της γείτονος και φίλης χώρας Ζόραν Ζάεφ, με διπλό στόχο να έχει ο ίδιος και η αντιπροσωπεία που τον συνοδεύει, συνομιλίες και επαφές με διακεκριμένους έλληνες επιχειρηματίες ώστε να διερευνηθούν οι προοπτικές περαιτέρω ενίσχυσης της οικονομικής και επιχειρηματικής συνεργασίας Ελλάδας και Βόρειας Μακεδονίας, καθώς και να του απονείμουμε τιμητική διάκριση για τη συμβολή του στη σύσφιγξη και ενδυνάμωση των οικονομικών σχέσεων των δύο χωρών επί τη βάσει της συμφωνίας των Πρεσπών.

• Στο σημείο αυτό, θα ήθελα να τονίσω ιδιαίτερα την παρέμβαση του κ. Ζάεφ, προκειμένου να επιλυθεί και το ζήτημα που είχε ανακύψει με την ονομασία του Επιμελητηρίου της Βόρειας, πλέον, Μακεδονίας, γεγονός που αποδεικνύει τις καλές του προθέσεις για νέες σχέσεις χωρίς εντάσεις και προβλήματα.

Βεβαίως, οι καλές σχέσεις χτίζονται σε βάθος χρόνου και ευελπιστούμε ότι και στο μέλλον η συμβολή του πρωθυπουργού της Βόρειας Μακεδονίας θα βοηθήσει σημαντικά στην εμπέδωση αυτών των αναγκαίων φιλικών, θα έλεγα, σχέσεων.

Ευελπιστούμε ότι η σημερινή συνάντησή μας θα δώσει ένα νέο έναυσμα για συνεργασίες, επ’ ωφελεία του επιχειρηματικού κόσμου και των δύο χωρών».

Πλεονεκτήματα στους επενδυτές
Από την πλευρά του, ο Ζ. Ζάεφ, αφού ευχαρίστησε συνολικά τον πρωθυπουργό και το πολιτικό προσωπικό της Ελλάδας για την υποδοχή που του επεφύλαξαν στη χώρα μας, αναφέρθηκε στη μεγάλη σημασία που έχει η επίσκεψή του στο Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών, καθώς από τους βασικούς στόχους της επίσκεψής του στην Ελλάδα είναι η περαιτέρω διεύρυνση των οικονομικών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών.

• Στην ομιλία του ενώπιον των ελλήνων επιχειρηματιών που παρίσταντο στην εκδήλωση, αναφέρθηκε διεξοδικά στα βήματα προόδου που έχει πετύχει η Βόρεια Μακεδονία το τελευταίο διάστημα, επισημαίνοντας τα πλεονεκτήματα που προσφέρει η χώρα του στους ενδιαφερόμενους επενδυτές, δίνοντας έμφαση στους χαμηλούς φορολογικούς συντελεστές της τάξης του 10%.

Ιδιαίτερη μνεία έκανε ο κ. Ζάεφ στην αλλαγή της ονομασίας του επιμελητηρίου της χώρας του από «Μακεδονίας» σε «Βόρειας Μακεδονίας», χωρίς να υπάρχει νομική υποχρέωση, όπως υποστήριξε, τονίζοντας ότι αυτό αποτελεί ένα έμπρακτο δείγμα των καλών προθέσεων των επιχειρηματιών της χώρας του, για περαιτέρω σύσφιγξη των οικονομικών και επιχειρηματικών σχέσεων Ελλάδας και Βόρειας Μακεδονίας.

• Στη συνέχεια ο κ. Ζάεφ, αφού χαρακτήρισε την Ελλάδα στρατηγικό εταίρο της χώρας του, τόνισε το μεγάλο ενδιαφέρον για συνεργασίες στον ενεργειακό τομέα, αναφέροντας τις συνεργασίες της Βόρειας Μακεδονίας με την Ελλάδα.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ΕΒΕΑ, στην εκδήλωση παρέστησαν μεταξύ άλλων οι: Πολυχρόνης Συγγελίδης, Χρήστος Κοπελούζος, Χρήστος Χούμπαυλης, Νίκος Κιολεΐδης, Γιάννης Ντουσάκης, Artur Davidian, Κώστας Ρούπτσος, Αλέξανδρος Χανδρής, Δημήτριος Κακογιάννης, Γιώργος Θεοδωρίδης, Παναγιώτης Θεοδωρίδης, Λάμπρος Λιάπης τα μέλη της Διοικητικής Επιτροπής του ΕΒΕΑ Σταύρος Γεωργάκης, Δημήτριος Δημητρίου, Νίκος Βασιλείου και ο δρ Χάρης Λαμπρόπουλος, πρόεδρος της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας Επενδ

Ταυτόχρονα, ο κ. Μίχαλος τονίζει την ανάγκη αναστολής, τουλάχιστον μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους των πλειστηριασμών, καθώς και την «ελληνοποίηση» των διοικητικών συμβουλίων των τραπεζών προκειμένου να επιτευχθεί μία βέλτιστη τραπεζική πρακτική προσαρμοσμένη στην ελληνική πραγματικότητα.

Στην επιστολή αναφέρονται τα εξής:

«Κατά γενική ομολογία η Ελλάδα με τα μέτρα που έλαβε κατάφερε να αντιμετωπίσει με επιτυχία την υγειονομική κρίση, περιορίζοντας κάτω από τον παγκόσμιο μέσο όρο τόσο την εξάπλωση στον πληθυσμό της του Covid -19, όσο κυρίως και τη θνησιμότητα από τον ιό.

Δυστυχώς, όμως, οι προβλέψεις για την ελληνική οικονομία την επόμενη ημέρα είναι εξαιρετικά δυσοίωνες.

Ενδεικτικά σας αναφέρω, όπως προφανώς γνωρίζετε, ότι το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο στην έκθεση World Economic Outlook προβλέπει ότι η ύφεση στην Ελλάδα για το 2020 θα φτάσει το 10% και η ανεργία θα εκτιναχθεί στο 22,3% από 17,% που ήταν το 2019. Επίσης, δυσοίωνες είναι οι εκτιμήσεις μεγάλων ξένων οίκων. Ενδεικτικά, η Morgan Stanley προβλέπει ύφεση για την ελληνική 5,2&% το τρέχον έτος. Η HSBC προβλέπει πτώση του ελληνικού ΑΕΠ 6%, ποσοστό που η Goldman Sachs ανεβάζει στο 9%. Εξαιρετικά δυσοίωνη είναι η πρόβλεψη της Unicredit η οποία εκτιμά ότι το ελληνικό ΑΕΠ θα μειωθεί κατά 18,6% το 2020.

Εάν επαληθευθούν οι δυσοίωνες αυτές προβλέψεις για την ελληνική οικονομία, οι επιχειρήσεις που θα πληγούν θα είναι εκατοντάδες χιλιάδες, όπως και οι άνεργοι που θα προκύψουν.

Τα μέτρα που ελήφθησαν κατά το προηγούμενο διάστημα και εξακολουθούν να λαμβάνονται από την πολιτεία για τη στήριξη επιχειρήσεων και πολιτών, κινούνται βέβαια προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά είναι πλέον προφανές ότι δεν επαρκούν για να αναστρέψουν το αρνητικό κλίμα στην αγορά.

Κομβικό ρόλο στην προσπάθεια ανάκαμψης της ελληνικής οικονομίας και των επιχειρήσεων την επόμενη ημέρα καλείται να διαδραματίσει το ελληνικό τραπεζικό σύστημα. Η κυβέρνηση με δεδομένη την πρόθεση της ΕΕ – για αυτή την περίοδο της κρίσης – να «παραχωρήσει» ευελιξία στις κεντρικές τράπεζες των χωρών-μελών, θα πρέπει να παρέμβει για την λήψη μέτρων που θα διασφαλίσουν την παροχή ρευστότητας από τις τράπεζες στις επιχειρήσεις προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις οικονομικές επιπτώσεις που προκλήθηκαν από την πανδημία.

Στο πλαίσιο αυτό, πρωτίστως, θα πρέπει οι ελληνικές τράπεζες:

• Να χορηγήσουν δάνεια στις επιχειρήσεις που δεν είναι «κόκκινες» σήμερα ή δεν ήταν «κόκκινες» μέχρι την έναρξη της υγειονομικής κρίσης.
• Τα δάνεια αυτά θα πρέπει να έχουν την ΑΝΕΚΚΛΗΤΗ ΕΓΓΥΗΣΗ του ελληνικού Δημοσίου, τουλάχιστον για το 80% του χορηγούμενου κεφαλαίου.

Η ανέκκλητη εγγύηση κρίνεται άκρως απαραίτητη, γιατί σε διαφορετική περίπτωση σε αυτή την εξαιρετικά δυσμενή συγκυρία οι τράπεζες δε θα προχωρήσουν στην επιχορήγηση των επιχειρήσεων, τουλάχιστον στο εύρος που απαιτείται.

• Βεβαίως, γνωρίζοντας και την κατάσταση των ελληνικών τραπεζών, τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα θα πρέπει να υποχρεωθούν να δώσουν τα συγκεκριμένα κεφάλαια ανάλογα με το ύψος των δανειακών χαρτοφυλακίων τους.
• Θα πρέπει βεβαίως, για τη διασφάλιση και των τραπεζών, να υπάρξουν συγκεκριμένα κριτήρια που θα αποκλείουν τη δημιουργία πρόσθετων προβλημάτων στα χαρτοφυλάκιά τους. Τα κριτήρια αυτά θα πρέπει να είναι «ελαστικά» για τις επιχειρήσεις, καθώς ούτως ή άλλως, τα χορηγούμενα δάνεια θα είναι υπό την ανέκκλητη εγγύηση του ελληνικού Δημοσίου σε ποσοστό 80%.
• Προς εξυπηρέτηση των δανειοδοτούμενων επιχειρήσεων, τα συγκεκριμένα εγγυημένα δάνεια τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα δεν θα πρέπει να τα αθροίσουν στο πλαφόν χορηγήσεων προς κάθε επιχείρηση προκειμένου να καταστεί δυνατή σε όσο μεγαλύτερο αριθμό επιχειρήσεων μπορεί, η χορήγησή τους.
• Η διάρκεια αυτών των δανείων θα πρέπει να είναι τουλάχιστον δεκαετής (120 μήνες).
• Το επιτόκιο θα πρέπει να είναι καθαρά και μόνο το Euribor.
• Τα κριτήρια για την παροχή αυτών των εγγυημένων από το ελληνικό Δημόσιο χορηγήσεων, σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να είναι αποτέλεσμα διαβούλευσης κράτους, τραπεζών και θεσμικών φορέων των επιχειρήσεων.

Με τη θέσπιση μιας τέτοιας δράσης από μέρους των τραπεζών, σημαντικά μεγάλος αριθμός επιχειρήσεων θα μπορέσουν να αντιμετωπίσουν με επιτυχία τα μεγάλα προβλήματα ρευστότητας που τους δημιουργήθηκαν από τις επιπτώσεις της υγειονομικής κρίσης στην οικονομία και την αγορά.

Προστασία από πλειστηριασμούς

Ένα άλλο μεγάλο ζήτημα που απασχολεί τις επιχειρήσεις σήμερα εν μέσω της νέας κρίσης είναι η άρση της προστασίας από τους πλειστηριασμούς.

Η πρότασή μας είναι να υπάρξει αναστολή τουλάχιστον μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους, ενώ παράλληλα, αυτή την περίοδο να σταματήσει η πώληση δανείων σε funds από τις ελληνικές τράπεζες.

Λόγω του εκτάκτου αυτού παγκοσμίου γεγονότος, μια τέτοια ρύθμιση θα πρέπει να γίνει αποδεκτή και από τους θεσμούς με την ελληνική κυβέρνηση να ασκεί όσο μεγαλύτερη πίεση μπορεί προς αυτή την κατεύθυνση.

Ταυτόχρονα, βέβαια, θα πρέπει να ψηφιστεί άμεσα ο νέος πτωχευτικός κώδικας, ο οποίος συνδυαστικά με τα προαναφερόμενα μέτρα μπορεί να επιφέρει θετικά αποτελέσματα.

Να επισημάνω ότι ιδιαίτερα το ζήτημα του «παγώματος» των πλειστηριασμών είναι άκρως αναγκαίο, με δεδομένο ότι αυτή την περίοδο θα μπορούσε να θεωρηθεί και καταχρηστικός από μέρους των τραπεζών ο πλειστηριασμός ακινήτων σε εξαιρετικά χαμηλές τιμές.

Παράλληλα, οι τράπεζες θα πρέπει να αντιμετωπίσουν με ακόμη μεγαλύτερη ευελιξία τα «κόκκινα» δάνεια και να προχωρήσουν σε ρυθμίσεις με τους δανειολήπτες τους, χωρίς τη μεσολάβηση των funds.

Διοικήσεις Τραπεζών

Τέλος, θα πρέπει να εξετασθεί με πολύ μεγάλη προσοχή η σημερινή λειτουργία των διοικητικών συμβουλίων των τραπεζών που στην πλειοψηφία τους σήμερα, επί της ουσίας ελέγχονται από αλλοδαπά τραπεζικά στελέχη.

Σε αυτήν την εξαιρετικά δυσμενή συγκυρία, θα πρέπει να τα διοικητικά συμβούλια των τραπεζών να ανασυγκροτηθούν προκειμένου να αναλάβουν τα ηνία της διοίκησης ικανά και έμπειρα στελέχη από την ελληνική αγορά που γνωρίζουν την εγχώρια κατάσταση και μπορούν να προωθήσουν βέλτιστες λύσεις για την ενίσχυση των ελληνικών επιχειρήσεων προασπίζοντας ταυτόχρονα και τα συμφέροντα των τραπεζικών ιδρυμάτων.

Είναι άκρως αναγκαίο οι ελληνικές τράπεζες να διοικούνται από Έλληνες που γνωρίζουν, όπως προανέφερα, τις ιδιαιτερότητες της οικονομίας μας και μπορούν να κάμψουν τις όποιες αντιρρήσεις και αντιστάσεις θα υπάρξουν από την πλευρά των ευρωπαϊκών θεσμών, της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και του SSM για τη διαμόρφωση μιας νέας πολιτικής ενίσχυσης από το τραπεζικό σύστημα των ελληνικών επιχειρήσεων».

Ο πρόεδρος του ΣΕΤΕ, Γιάννης Ρέτσος, εξηγεί ότι στο επόμενο στάδιο, όχι πολύ μακρινό, θα κληθούμε να αντιμετωπίσουμε το θέμα της ρευστότητας που θα χρειαστεί για την επανεκκίνηση της οικονομίας, όπως επίσης και τη χρήση δραστικών μέσων προσέλκυσης πελατείας.

«Το μεγάλο ζητούμενο είναι, πέραν των γενικών αυτών μέτρων, η Πολιτεία να προχωρήσει άμεσα και στις αναγκαίες εξειδικεύσεις που αφορούν κλάδους ζωτικής σημασίας για την ελληνική οικονομία, όπως για παράδειγμα, ο τουριστικός κλάδος, ο οποίος συνεισφέρει σχεδόν 30% στη δημιουργία του ΑΕΠ και πάνω από 15% στην απασχόληση, αποτελώντας βασικό μοχλό στην καταπολέμηση της ανεργίας», επισημαίνει από την πλευρά του, ο πρόεδρος του ΕΒΕΑ, Κωνσταντίνος Μίχαλος.

Ο πρόεδρος της ΓΣΕΒΕΕ, Γιώργος Καββαθάς, τονίζει ότι «εάν οι περιορισμοί κριθεί απαραίτητο να συνεχιστούν και για τους επόμενους 2-3 μήνες τότε ο τουρισμός που τροφοδοτεί μια σειρά κλάδων θα παρουσιάσει μια πολύ μεγάλη κάμψη. Αυτό σημαίνει ότι για 300 χιλιάδες περίπου θέσεις εργασίας που δημιουργούνται κατά την διάρκεια της αιχμής κάθε τουριστικής περιόδου τίθεται σοβαρός κίνδυνος μη δημιουργίας τους με προφανείς τις συνέπειες για την συνολική απασχόληση».

*Ακολουθούν η δήλωση του προέδρου του ΣΕΤΕ, Γ. Ρέτσου και οι συνεντεύξεις των Κ. Μίχαλου και Γ. Καββαθά.

–Γιάννης Ρέτσος:  «Θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε για την ανάκαμψη της οικονομίας, την ανασυγκρότηση της κοινωνίας. Να είναι ο τουρισμός πάλι πρωταγωνιστής»

“Με τα τελευταία μέτρα που ανακοινώθηκαν από την κυβέρνηση, ολοκληρώθηκε ο πρώτος, επαρκής για τα δεδομένα, κύκλος προστασίας επιχειρήσεων και εργαζομένων.

Τώρα προέχει η αντιμετώπιση του υγειονομικού κινδύνου της πανδημίας.

Σε επόμενο στάδιο, όχι πολύ μακρινό, θα κληθούμε να αντιμετωπίσουμε το θέμα της ρευστότητας που θα χρειαστεί για την επανεκκίνηση της οικονομίας, όπως επίσης και τη χρήση δραστικών μέσων προσέλκυσης πελατείας (ανταγωνιστικοί συντελεστές ΦΠΑ, στοχευμένη προβολή, κα.). Στον ΣΕΤΕ, θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε για την ανάκαμψη της οικονομίας, την ανασυγκρότηση της κοινωνίας. Να είναι ο τουρισμός πάλι πρωταγωνιστής”.

–Κωνσταντίνος Μίχαλος: Οι εκτιμήσεις για τον τουρισμό είναι εφιαλτικές

–Πώς αξιολογείτε τα έως τώρα μέτρα της κυβέρνησης για την ενίσχυσης της ελληνικής οικονομίας και των επιχειρήσεων από τις επιπτώσεις του κορονοϊού στη χώρα μας;

Η δέσμη  μέτρων  που έχουν εξαγγελθεί μέχρι σήμερα κινείται προς την σωστή κατεύθυνση. Και βέβαια, κάθε επέκταση των μέτρων σε μεγαλύτερο αριθμό επιχειρήσεων και εργαζομένων, χωρίς καμία αμφιβολία, αποτελεί μια θετική ενέργεια. Τα τελευταία μάλιστα μέτρα που εξαγγέλθηκαν επεκτείνονται και σε πολύ περισσότερες επιχειρήσεις και σε πολύ περισσότερους μισθωτούς.

Το μεγάλο ζητούμενο είναι, πέραν των γενικών αυτών μέτρων, η Πολιτεία να προχωρήσει άμεσα και στις αναγκαίες εξειδικεύσεις που αφορούν κλάδους ζωτικής σημασίας για την ελληνική οικονομία, όπως για παράδειγμα, ο τουριστικός κλάδος, ο οποίος συνεισφέρει σχεδόν 30% στη δημιουργία του ΑΕΠ και πάνω από 15% στην απασχόληση, αποτελώντας βασικό μοχλό στην καταπολέμηση της ανεργίας.

Ένα ακόμη μεγάλο ζητούμενο για την υλοποίηση των θετικών μέτρων που ήδη έχουν ανακοινωθεί από την κυβέρνηση είναι η συμμετοχή των τραπεζικών ιδρυμάτων. Οι τράπεζες θα πρέπει να υλοποιήσουν πλήρως τις κυβερνητικές αποφάσεις και να ελεγχθούν από τους αρμόδιους φορείς κατά πόσον πραγματικά διευκολύνουν την πληρωμή δόσεων των ενήμερων δανείων σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Άλλωστε, οι τράπεζες επί της ουσίας δεν επηρεάζονται από τη σημερινή κρίση, ενώ κατά τη διάρκεια των περασμένων ετών ανακεφαλαιοποιήθηκαν πλήρως.

Στα εξαγγελθέντα μέτρα θα πρέπει να τονίσουμε και την εξαγγελία του υπουργού Οικονομικών κ. Χρήστου Σταϊκούρα για τη δημιουργία χρηματοδοτικού σχήματος «επιστρεπτέας προκαταβολής» για την περαιτέρω στήριξη μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, που προβλέπει τη διάθεση ενός δισ. ευρώ στις επιχειρήσεις από το κράτος. Η υλοποίηση όχι μόνο θα πρέπει να είναι άμεση αλλά και να γίνει με τέτοιο τρόπο, ώστε τα ποσά που προβλέπονται να κατευθυνθούν στο σύνολό τους προς την αγορά και βέβαια στις επιχειρήσεις που τα έχουν ανάγκη.

Σε κάθε περίπτωση, έχουν ληφθεί έως αυτή τη στιγμή μέτρα για την ενίσχυση των εργαζομένων, που είτε έχουν απολυθεί είτε έχουν ανασταλεί οι συμβάσεις εργασίας τους, μιας και πρώτιστο καθήκον είναι να διατηρηθεί η κοινωνική συνοχή.

Όσον αφορά στις επιχειρήσεις, τα μέχρι τώρα μέτρα κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση αλλά απαιτείται ένας εμπεριστατωμένος και εξειδικευμένος σχεδιασμός για την μετά την κρίση περίοδο, ιδιαίτερα στην περίπτωση που αυτή διαρκέσει επί μακρόν.

–Πόσο βαθιά θα είναι η ύφεση;

Δυστυχώς οι προβλέψεις είναι δυσοίωνες τόσο εάν ασπαστούμε τις απόψεις των παγκόσμιων οργανισμών όπως ο  ΟΟΣΑ και το ΔΝΤ όσο και αν δούμε στη δική μας χώρα τις επιπτώσεις που ήδη έχουν αρχίσει να γίνονται αισθητές.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΟΟΣΑ για κάθε μήνα περιορισμού της κυκλοφορίας και της επιχειρηματικής δραστηριότητας θα υπάρχει μείωση δύο ποσοστιαίων μονάδων της ετήσιας ανάπτυξης.

Ειδικά ο τουριστικός τομέας αντιμετωπίζει παντού μια μείωση της παραγωγής μεταξύ 50% – 70% αυτή την περίοδο. Όσον αφορά τις εκτιμήσεις του ΔΝΤ είναι ακόμη χειρότερες και ήδη έχει προειδοποιήσει υπουργούς Οικονομικών και κεντρικούς τραπεζίτες ότι οι προοπτικές παγκόσμιας ανάπτυξης είναι αρνητικές για το 2020 και ότι  θα πρέπει να αναμένεται μια ύφεση τουλάχιστον εξίσου σοβαρή αν όχι και χειρότερη με εκείνη της χρηματοπιστωτικής κρίσης.

Στα καθ’ ημάς, όπως σας προανέφερα, οι εκτιμήσεις για τον τουρισμό είναι εφιαλτικές, ενώ με εξαίρεση ελάχιστους κλάδους της οικονομίας όλοι οι άλλοι έχουν πληγεί και αν συνεχιστεί η ίδια κατάσταση θα πληγούν ακόμα περισσότερο τους επόμενους μήνες.

–Η επόμενη μέρα μετά τον κορονοϊό στην ελληνική οικονομία;

Η αντιμετώπιση των οικονομικών συνεπειών της επιδημίας του κορονοϊού είναι μια ζωτικής σημασίας πρόκληση για την Ελλάδα.  Η επόμενη ημέρα για την οικονομία, όποτε και αν αυτή έρθει, εξαρτάται από την πορεία της νόσου και θα πρόκειται σίγουρα για μια εξαιρετικά δύσκολη υπόθεση. Και θα χρειάζεται ιδιαίτερους και πολύ προσεκτικούς χειρισμούς.  Θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη μέριμνα στη διασφάλιση της κοινωνικής συνοχής, πράγμα που σημαίνει ότι όπου απαιτηθεί θα πρέπει να διατεθούν πρόσθετα κονδύλια στις χειμαζόμενες επιχειρήσεις με στόχο τόσο να μείνουν όρθιες όσο και να διατηρήσουν τις θέσεις εργασίας.

Σχεδόν όλοι οι τομείς της ελληνικής οικονομίας θα επηρεαστούν και μάλιστα σημαντικά από τις συνέπειες της πανδημίας. Χρειάζεται ένας πολύ προσεκτικός σχεδιασμός για την επόμενη ημέρα που θα δίνει ιδιαίτερη βάση στην επαρκή χρηματοδότηση των επιχειρήσεων αλλά και στη δυναμική ενίσχυση του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων. Δε θα είναι διόλου εύκολο να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα που έχουν ήδη δημιουργηθεί και ενδεχομένως θα οξυνθούν τους επόμενους μήνες και χρειάζεται όλοι μαζί, Πολιτεία, επιχειρήσεις και εργαζόμενοι να δώσουν μια ακόμη μάχη, την οποία και είμαστε υποχρεωμένοι να κερδίσουμε.

Σε κάθε περίπτωση, το 2020 ξεκίνησε ως η χρονιά που θα έπρεπε να προχωρήσουμε ταχύτατα στην ολοκλήρωση των μεταρρυθμίσεων που έχουν ξεκινήσει και να διαμορφώσουμε τις προϋποθέσεις για τη ριζική αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου της χώρας. Ο στόχος αυτός παραμένει, όσο και η επίτευξη του μεγάλου στόχου που είναι η οριστική επιστροφή στην ανάπτυξη και η αποκατάσταση του βιοτικού επιπέδου των πολιτών. Και βεβαίως, αυτό που χρειάζεται  είναι σύνεση, συναίνεση, συνεργασία και ομοψυχία.

–Πρόσφατα δηλώσατε ότι τα επιμελητήρια ήδη έχουν αρχίσει να επεξεργάζονται προτάσεις για τη στήριξη επιχειρήσεων και εργαζομένων σε άλλους κλάδους που η συμβολή τους στο ΑΕΠ είναι καθοριστική για τη μετέπειτα πορεία της χώρας. Θα μας δώσετε μια εικόνα;

Είναι πρόωρο ακόμη, η επεξεργασία των προτάσεών μας δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Ωστόσο, βλέποντας την κατάσταση, ιδιαίτερα στον τομέα του τουρισμού όπου όλες ανεξαιρέτως οι κρατήσεις αυτής της περιόδου έχουν ακυρωθεί, ενώ υπάρχει και απαγόρευση εισόδου της χώρας ξένων πολιτών και απαγόρευση κυκλοφορίας εντός της χώρας των Ελλήνων πολιτών, καταλαβαίνετε ότι σε μεγάλες επιχειρήσεις, όπως είναι τα ξενοδοχεία, τα κόστη είναι δυσθεώρητα. Αυτό βέβαια δε σημαίνει ότι και στις μικρότερες τουριστικές μονάδες και σε όλα τα επαγγέλματα που κινούνται γύρω από τον τουρισμό η κατάσταση δεν είναι αποκαρδιωτική. Χρειάζονται πολύ γενναία μέτρα από την πλευρά της πολιτείας και όχι απλά μεταθέσεις ασφαλιστικών και φορολογικών υποχρεώσεων για να διασώσουμε τον τουρισμό που αποτελεί τη βαριά βιομηχανία της χώρας  μας.

Εμείς στο αμέσως προσεχές διάστημα ως επιμελητήρια θα συμβάλουμε με την κατάθεση συγκεκριμένων προτάσεων.

Γιώργος Καββαθάς: Ήδη ο κόσμος της παραγωγής και της εργασίας είναι αντιμέτωπος με την ανασφάλεια των απολύσεων και των αναγκαστικών λουκέτων

–Πώς αξιολογείτε τα έως τώρα μέτρα της κυβέρνησης για την ενίσχυσης της ελληνικής οικονομίας, επιχειρήσεων κι εργαζομένων από τις επιπτώσεις του κορονοϊού στη χώρα μας;

Όπως κάθε κρίση, έτσι και αυτή, που είναι μια υγειονομική κρίση, χτυπά με μεγαλύτερη ένταση τους πιο αδύνατους βιολογικά (ηλικιωμένους, χρόνιους ασθενείς), αλλά και οικονομικά (μισθωτούς, αυτοαπασχολούμενους, πολύ μικρές επιχειρήσεις). Ήδη ο κόσμος της παραγωγής και της εργασίας βρίσκεται αντιμέτωπος με την ανασφάλεια των απολύσεων και των αναγκαστικών λουκέτων.

Οι παρεμβάσεις της κυβέρνησης είναι καλοδεχούμενες, ωστόσο νομίζω ότι η μπάλα είναι ακόμη χαμηλά και για την ώρα δεν έχει ανοίξει η συζήτηση για την επόμενη μέρα της πανδημίας, που θα είναι μία δύσκολη μέρα. Αυτή η συζήτηση πρέπει να ξεκινήσει σήμερα, παρακολουθώντας τις επιπτώσεις στην πραγματική οικονομία, καθώς είναι πολύ πιθανό οι συνέπειες σε οικονομία και εργασία να απαιτήσουν παρεμβάσεις ανασυγκρότησης που η χώρα μας έχει να βιώσει από την μεταπολεμική δεκαετία του 40 και το περίφημο σχέδιο Μάρσαλ. Και σε μια τέτοια συζήτηση οφείλουμε να είμαστε συνειδητοποιημένοι και τολμηροί.

Η μόνη δυνατότητα να απορροφηθούν οι κραδασμοί στην οικονομία μετά την κρίση, είναι να τονωθεί άμεσα η ρευστότητα σε επιχειρήσεις και εργαζόμενους, να υλοποιηθούν οριζόντια μέτρα έμπρακτης ενίσχυσης σήμερα για να δοθεί και η μάχη του αύριο.

Η ανάληψη από το κράτος του μεγαλύτερου μέρους των επιπτώσεων της πανδημίας είναι αναγκαία συνθήκη για την βιωσιμότητα επιχειρήσεων και θέσεων εργασίας. Και ειδικά αυτήν την περίοδο είναι και η μόνη ρεαλιστική προσέγγιση, που απολαμβάνει την ανοχή των ευρωπαϊκών θεσμών, την ευρεία συμφωνία του πολιτικού συστήματος, αλλά και την αναγκαία κοινωνική συναίνεση.

Οι δημόσιες δαπάνες θα αποτελέσουν την ατμομηχανή που θα σύρει την αμαξοστοιχία της ελληνικής οικονομίας έξω από το υφεσιακό τούνελ της πανδημίας και αυτή είναι μία διαπίστωση καθολικής αποδοχής ακόμη και από τους πιο φανατικούς υποστηρικτές του μικρότερου και λιγότερου κράτους. Οτιδήποτε άλλο κινδυνεύει να χαρακτηριστεί ακραία και αχρείαστη ιδεοληψία.

–Ποιες οι οικονομικές επιπτώσεις στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις;  

Η ραγδαία εξάπλωση της πανδημίας και τα μέτρα αντιμετώπισης της επηρεάζουν οικονομικά, με άμεσο και αιφνίδιο τρόπο, όλες τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις που αναστέλλουν τη λειτουργία τους λόγω αναγκαστικής εντολής ή πλήττονται λόγω της πολυεπίπεδης κρίσης. Το πρόβλημα προφανώς γίνεται ακόμα πιο έντονο για τις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις που ήδη έχουν υποστεί μια δραματική δεκαετία οικονομικής ύφεσης και συρρίκνωσης οικονομικής δραστηριότητας.

Το καίριο ζήτημα βέβαια είναι ότι η επερχόμενη αυτή οικονομική κρίση, ίσως ειναι πραγματικά διαφορετική. Ο άμεσος και καθολικός περιορισμός της οικονομικής δραστηριότητας και οι συνεπακόλουθες δυσμενείς οικονομικές επιπτώσεις επηρεάζουν οριζόντια το σύνολο της οικονομίας και τις συνιστώσες της αναπτυξιακής δυναμικής (π.χ. καταλωτική ζήτηση, παραγωγική διαδικασία) και επιδρούν ταυτόχρονα σε όλο το εύρος των κλάδων της οικονομίας, κατά μήκος των επιμέρους εγχώριων αλυσίδων παραγωγής και διάθεσης προιόντων αλλά και παροχής υπηρεσιών (π.χ. επιπτώσεις στην αγροτική παραγωγή και αγροδιατροφή, πλήρης αναστολή λειτουργίας του τομέα των υπηρεσιών, πλήγμα στο λιανεμπόριο και τον τουρισμό).

Συνεπώς, ένα άμεσο και κρίσιμο ζήτημα για τις επιχειρήσεις αφορά στη διάσταση της άμεσης ρευστότητας που συνδέεται στενά πλέον με προβλήματα διευθέτησης των οικονομικών υποχρεώσεων των μικρών επιχειρήσεων.

Ταυτόχρονα, πρέπει να θεωρείται δεδομένο ότι τα προβλήματα ρευστότητας βρίσκονται σε ευθεία αναλογία με το ζήτημα της βιωσιμότητας των μικρών επιχειρήσεων. Επιπροσθέτως, η παρούσα κατάσταση συνδέεται με μια επικείμενη επιπλέον αναδιάρθρωση και περαιτέρω συρρίκνωση σε επίπεδο οικονομικής δυναμικής και μεριδίων αγοράς καθώς και μια συνολική “βίαιη απομόχλευση” της οικονομίας.

Ως εκ τούτου, οι οικονομικές επιπτώσεις από την επέλαση της πανδημίας αναμένονται ιδιαίτερα σοβαρές για τις μικρές επιχειρήσεις και προς αυτή την κατεύθυνση απαιτούνται άμεσα, κατάλληλα μέτρα πολιτικής τόσο για το μετριασμό των οικονομικών επιπτώσεων όσο και τη μετέπειτα μετάβαση και ανασυγκρότηση.

–Πόσο βαθιά θα είναι η ύφεση;

Το βάθος της ύφεσης θα εξαρτηθεί από την διάρκεια και την ένταση των μέτρων αντιμετώπισης της πανδημίας. Όσο περισσότερο θα διαρκέσει η καραντίνα τόσο βαθύτερη θα είναι η ύφεση.

Προσωπικά εκτιμώ ως συντηρητικά ή καθησυχαστικά τα σενάρια που προβλέπουν ύφεση της τάξης του 3% ή 4%. Μακάρι να διαψευστώ.

Η ιδιαιτερότητα της σημερινής οικονομικής συγκυρίας έγκειται στο γεγονός ότι έχουμε μια καθίζηση και της προσφοράς και της ζήτησης. Ο συνδυασμός τους στη συνέχεια δημιουργεί ένα φαύλο κύκλο. Τούτου δοθέντος η προηγούμενη εμπειρία μας δεν βοηθάει να προβλέψουμε με ασφάλεια το βάθος της τρέχουσας ύφεσης. Στην Ελλάδα και τις χώρες του ευρωπαϊκού νότου οι επιπτώσεις θα είναι σοβαρότερες επειδή η «κοινωνική κατανάλωση», αυτή που υλοποιείται εκ του σύνεγγυς και στο πλαίσιο ανθρώπινων επαφών (εστιατόρια, καφέ, μπαρ, κομμωτήρια, τουρισμός, γυμναστήρια, κ.α.), αντιπροσωπεύει μεγαλύτερο μέρος της συνολικής κατανάλωσης σε σχέση με τις βόρειες χώρες.

Σε άλλες χώρες της Ευρώπης που έχουν πληγεί βαθύτερα, όπως η Ισπανία,  πολιτικοί και οικονομικοί παράγοντες εκτιμούν πώς η ύφεση θα ξεπεράσει το 15%.

Εύκολα επίσης μπορούμε να προβλέψουμε ότι κάθε εβδομάδα ή κάθε μήνας διακοπής της οικονομικής δραστηριότητας ή καραντίνας δεν θα έχει το ίδιο αρνητικό αποτύπωμα στο ΑΕΠ, την απασχόληση, ακόμη και τα δημόσια έσοδα. Θα είχε ενδιαφέρον  αν η Τράπεζα της Ελλάδας μπορούσε να μας ενημερώσει για το υπόδειγμα των επιπτώσεων.

–Η επόμενη μέρα μετά τον κορονοϊό στο πεδίο της απασχόλησης;

Όπως ήδη προανέφερα το βάθος της ύφεσης άρα και το ποσοστό απασχόλησης θα εξαρτηθεί από την διάρκεια της πανδημίας και την έκταση των μέτρων που θα ληφθούν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών συνεπειών της.

Για παράδειγμα εάν οι περιορισμοί κριθεί απαραίτητο να συνεχιστούν και για τους επόμενους 2-3 μήνες τότε ο τουρισμός που τροφοδοτεί μια σειρά κλάδων θα παρουσιάσει μια πολύ μεγάλη κάμψη. Αυτό σημαίνει ότι για 300 χιλιάδες περίπου θέσεις εργασίας που δημιουργούνται κατά την διάρκεια της αιχμής κάθε τουριστικής περιόδου τίθεται σοβαρός κίνδυνος μη δημιουργίας τους με προφανείς τις συνέπειες για την συνολική απασχόληση.

Ακολούθως, ο κ Τσίπρας θα πραγματοποιήσει τηλε-ραντεβου με τον Πρόεδρο της ΓΣΕΒΕΕ, Γ. Καββαθά (13.00) για τα μέτρα ενίσχυσης της ελληνικής οικονομίας, επιχειρήσεων και εργαζομένων από τις επιπτώσεις του κορονοϊού.

Υπενθυμίζεται ότι μέσω του εκπροσώπου του Αλέξη Χαρίτση, το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης χαρακτήρισε τα μέτρα που ανακοίνωσε η κυβέρνηση για τη στήριξη επιχειρήσεων και εργαζομένων, ανεπαρκή και αμφίβολης αποτελεσματικότητας.