Ο ταμίας του Κυνηγετικού Συλλόγου Λαμίας, Λάμπρος Καλύβας, τόνισε ότι οι επιθέσεις δεν περιορίζονται πλέον τα Σαββατοκύριακα, αλλά καταγράφονται καθημερινά. Από την περιοχή του Γαρδικίου έως την Παλαιοβράχα, μέσα σε τέσσερις μέρες καταγράφηκαν δέκα νεκρά κυνηγόσκυλα – αριθμός που προκαλεί έντονη ανησυχία.

«Ο λύκος κυνηγά πλέον σκυλιά», δήλωσε ο κ. Καλύβας, σημειώνοντας ότι αυτή η συμπεριφορά είναι εντελώς διαφορετική από το παρελθόν, όταν οι λύκοι περιορίζονταν σε επιθέσεις σε κοπάδια. Σήμερα φαίνεται ότι αντιλαμβάνονται τους ήχους από τα κουδούνια και τα μπίπερ των σκύλων και τους επιτίθενται άμεσα.

Ανησυχίες για υβρίδια

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η πιθανότητα παρουσίας υβριδίων λύκων, καθώς καταγράφηκαν ζώα με ασυνήθιστες χρωματικές παραλλαγές που δεν αντιστοιχούν στον γνήσιο ελληνικό λύκο. Όπως εξήγησε ο κ. Καλύβας, σε ευρωπαϊκό επίπεδο υπάρχει πρωτόκολλο διαχείρισης με αναλύσεις DNA και, αν χρειαστεί, απομάκρυνση υβριδίων για την προστασία του είδους.

«Αν επιβεβαιωθεί ο υβριδισμός, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος όχι μόνο για τον λύκο αλλά και για τον άνθρωπο», υπογράμμισε.

Ο κ.Καλύβας αναφέρθηκε σε εμφάνιση λύκων μέσα ή πολύ κοντά σε οικισμούς, ακόμη και σε περιόδους με κανονικές καιρικές συνθήκες, γεγονός που ενισχύει τους φόβους για αλλαγή συμπεριφοράς.

Σε απόγνωση οι κυνηγοί

Μετά τα αλλεπάλληλα περιστατικά, πολλές κυνηγετικές ομάδες αναγκάζονται να αλλάζουν περιοχές και τρόπους κυνηγιού για την προστασία των σκύλων τους. «Για εμάς το σκυλί δεν είναι εργαλείο, είναι σύντροφος», σημείωσε ο κ. Καλύβας.

Ο Κυνηγετικός Σύλλογος καλεί τις αρμόδιες αρχές να δράσουν άμεσα με επιστημονική τεκμηρίωση και κεντρικές αποφάσεις πριν το πρόβλημα πάρει μη αναστρέψιμες διαστάσεις.

Το γεγονός αυτό συνδέεται με επανειλημμένα αιτήματα αγροτών και κυνηγετικών συλλόγων κυρίως της Γερμανίας, οι οποίοι τονίζουν ότι οι αγέλες λύκων στις περιοχές τους έχουν αυξηθεί σε ικανοποιητικά επίπεδα και δεν συντρέχει λόγος να είναι υπό καθεστώς απόλυτης προστασίας.

Πρόκειται για τον γνωστό μας λύκο, το είδος Canis lupus, καθώς εκτιμάται ότι έχει σημειωθεί αύξηση των λύκων της τάξης του 35% σε σύγκριση με το 2016. Με τα μέχρι σήμερα δεδομένα υπάρχουν περίπου 20.000 λύκοι στις χώρες της Ε.Ε. ενώ και στην Ελλάδα  κτηνοτρόφοι διαμαρτύρονται από καιρό σε καιρό, για το θέμα των αποζημιώσεων.

Το Κοινοβούλιο ψήφισε δι’ ανατάσεως της χειρός στις αρχές του περασμένου Μάη υπέρ της επιτάχυνσης των εργασιών του σχετικά με τη νομοθετική πρόταση που προβλέπει μια στοχευμένη αλλαγή της οδηγίας για τους οικοτόπους αλλά πληροφορίες λένε πως οι Γερμανοί ζητούν αλλαγές στο καθεστώς εποπτείας, τουλάχιστον σε περιφερειακό επίπεδο. Η αλλαγή θα ευθυγραμμίσει το καθεστώς προστασίας των λύκων της ΕΕ με τη Σύμβαση της Βέρνης, ελαττώνοντάς το από «αυστηρά προστατευόμενο» είδος σε «προστατευόμενο».

Το 22% της αύξησης των λύκων αφορά στην ιταλική χερσόνησο αλλά και στην Ουκρανία και τη Λετονία. Οι λύκοι είναι σαρκοφάγα ζώα αλλά μία από τις αγαπημένες τους τροφές είναι και τα σταφύλια.

Η Ελλάδα ήδη εδώ και χρόνια έχει ανακτήσει κοπάδια λύκων, που δεν υπήρχαν πριν κι έχει ανιχνευθεί η παρουσία τους ως και την Πάρνηθα και την Πελοπόννησο. Για όσους δεν το γνωρίζουν οι λύκοι δεν είναι μόνο σαρκοφάγα ζώα, που προτιμούν το κρέας. Τρέφονται όπως και οι αλεπούδες και με σταφύλια, δημιουργώντας ενίοτε προβλήματα και στους αμπελώνες αλλά είναι βασικοί παράγοντες για τη διατήρηση του ελληνικού δάσους και της βιοποικιλότητας ζώων, πουλιών και φυτών.

Και οι Έλληνες κτηνοτρόφοι διαμαρτύρονται κατά καιρούς για τις εισβολές λύκων στην Ήπειρο, στη Στερεά Ελλάδα, στη Θεσσαλία, στη Δυτική Ελλάδα και πλέον και στην Πελοπόννησο και το θέμα έχει φτάσει από βουλευτές διαφορετικών κομμάτων της ελληνικής επαρχίας στη Βουλή.

Προϋπόθεση για να καλυφθούν οι ζημιές των κτηνοτρόφων από τον ΕΛΓΑ είναι να βρεθούν τα κεφάλια των σφαγμένων ζώων– πράγμα πολλές φορές ανέφικτο αν πρόκειται για ζώα τα οποία είναι ημισταβλισμένα ή αστάβλιστα.

Τον περασμένο Φεβρουάριο ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Κωνσταντίνος Τσιάρας σημείωσε στη Βουλή πως έχουν διαμορφωθεί συγκεκριμένες προτάσεις για την αποφυγή της σύγκρουσης μεταξύ μεγάλων θηλαστικών και της αγροτικής δραστηριότητας.

Στις προτάσεις αυτές περιλαμβάνεται και η χορήγηση απωθητικών κολάρων λύκου, πιλοτικά σ΄ ένα μόνο εθνικό πάρκο της χώρας, στο σύνολο των παραγωγών και σ’ όλα τα ζώα και η ανανέωση των κολάρων σε 6μηνιαία βάση, όπως απαιτείται.

Πάντως, αν υπήρχε όραμα και από την Ε.Ε. για την ηλεκτρονική σήμανση των λύκων, που ταξιδεύουν σε αγέλες, σύμφωνα με σχετική παλαιότερη μελέτη μεταπτυχιακών φοιτητών του Τμήματος Ψηφιακών Συστημάτων του Πανεπιστημίου Πειραιά, οι λύκοι θα μπορούσαν να είναι ελεύθεροι στα βουνά, χωρίς να είναι ο φόβος κι ο τρόμος των ντόπιων και δίχως να κινδυνεύουν ξανά με εξαφάνιση εξαιτίας της κατασπάραξης αιγοπροβάτων ή βοοειδών.

Σύμφωνα με ρεπορτάζ της «Καθημερινής» η διαταγή του εισαγγελέα να συλλάβουν όλους τους λύκους έγινε εν αγνοία των αρμόδιων αρχών καθώς όπως δήλωσε ο γενικός γραμματέας Δασών Στάθης Σταθόπουλος. «Όλοι μας αιφνιδιαστήκαμε, καθώς δεν υπήρχε προηγούμενη ενημέρωση για την ύπαρξη προβλήματος». 

Η παραγγελία του εισαγγελέα να συλλάβουν όλους τους λύκους από την Πάρνηθα πρέπει να γίνει άμεσα εκτελεστή  και πλέον ο Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος (ΟΦΥΠΕΚΑ) θα πρέπει να αναθέσει δύο κατεπείγουσες μελέτες για να υπολογιστεί ο πληθυσμός των λύκων στον Εθνικό Δρυμό της Πάρνηθας και να εξεταστεί σε ποιες περιοχές θα μπορούσαν να μεταφερθούν.

Να σημειωθεί ότι πριν από λίγες ημέρες το Ευρωκοινοβούλιο έδωσε το πράσινο φως για να αρχίσουν τα κράτη – μέλη της ΕΕ οργανωμένο κυνήγι για τη θανάτωση των λύκων με πρόσχημα τον υπερπληθυσμό τους. Το πράσινο φως δόθηκε μέσω της υποβάθμισης της προστασίας των λύκων από  το καθεστώς «αυστηρά προστατευόμενο είδος» σε «προστατευόμενο» είδος.

Η απόφαση για αλλαγή της νομοθεσίας για τους οικοτόπους που έγινε μετά από ισχυρές πιέσεις της Κομισιόν δεν είναι πάντως δεσμευτική για τα κράτη – μέλη που εάν το επιθυμούν μπορούν να θεσμοθετήσουν πολύ αυστηρότερο καθεστώς προστασίας για τους λύκους από αυτό που προβλέπεται μετά την τροποποίηση της σχετικής οδηγίας.

Οι αλλαγές αυτές αναμένεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στη διαχείριση των πληθυσμών λύκων στην Ευρώπη, με τους επικριτές να ανησυχούν για τις συνέπειες που θα μπορούσε να έχει αυτή η απόφαση στην προστασία της βιοποικιλότητας και των οικοσυστημάτων.

«Η προσαρμογή του καθεστώτος προστασίας θα είναι ένα σημαντικό βήμα για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που θέτει ο αυξανόμενος πληθυσμός των λύκων, διατηρώντας παράλληλα τον γενικό στόχο της επίτευξης και διατήρησης ευνοϊκού καθεστώτος διατήρησης για το είδος», δήλωσε στους δημοσιογράφους ο εκπρόσωπος της Επιτροπής Άνταλμπερντ Γιάντζ.

Οι γκρίζοι λύκοι είχαν σχεδόν εξαλειφθεί στην Ευρώπη πριν από έναν αιώνα, αλλά ο αριθμός τους έχει ανακάμψει χάρη στις προσπάθειες διατήρησης του είδους, προκαλώντας κραυγές διαμαρτυρίας από τους αγρότες που είναι εξοργισμένοι με τις απώλειες ζωικού κεφαλαίου, με τις περιβαλλοντικές οργανώσεις στον αντίποδα να υποστηρίζουν την απόλυτη προστασία τους.

Ευκολότερη τώρα η θήρευση και θανάτωση των λύκων

Η αλλαγή αυτή ανοίγει την πόρτα στη θανάτωση των λύκων ως δήθεν λύση για την αρπαγή των εκτρεφόμενων ζώων, η οποία έρχεται σε αντίθεση με τη δέσμευση της Ευρώπης να διαφυλάξει και να αποκαταστήσει τη βιοποικιλότητα. Η απόφαση πέρασε αφού η Γερμανία άλλαξε απροσδόκητα τη θέση της από «αποχή» σε «υποστήριξη» την τελευταία στιγμή.

Με την απόφαση αυτή, τα κράτη μέλη επέλεξαν να αγνοήσουν την έκκληση περισσότερων από 300 οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων, που τα προέτρεπαν να ακολουθήσουν τις επιστημονικές συστάσεις και να εντείνουν τις προσπάθειες για την προώθηση της συνύπαρξης με τα μεγάλα σαρκοφάγα μέσω προληπτικών μέτρων.

Με την υιοθέτηση της πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τα κράτη μέλη επικυρώνουν επίσης προσωπικά υποκινούμενες αποφάσεις που παρακάμπτουν τα επιστημονικά στοιχεία, επιτρέποντας στην Πρόεδρο της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, να χρησιμοποιήσει την πολιτική της δύναμη για προσωπική εκδίκηση κατά των λύκων, και για να ικανοποιήσει την εκλογική της πελατεία  – αυτή των αγροτών, όπως ισχυρίζονται οι περιβαλλοντικές οργανώσεις.

Στα τέλη του 2022, η ίδια η φον ντερ Λάιεν έχασε το αγαπημένο της πόνι, την Ντόλι, από έναν λύκο που τρύπωσε στον περίβολό του στο αγροτικό κτήμα της οικογένειάς της στη βόρεια Γερμανία – με αποτέλεσμα κάποιοι να υποθέσουν ότι το θέμα είχε γίνει προσωπικό.

Ανακοινώνοντας πέρυσι τα σχέδια αναθεώρησης του καθεστώτος προστασίας του είδους, η φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι η «η αυξημένη συγκέντρωση αγελών λύκων σε ορισμένες ευρωπαϊκές περιοχές έχει καταστεί πραγματικός κίνδυνος, ιδίως για τα ζώα».

Η απόφαση της Τετάρτης όχι μόνο υπονομεύει τις προσπάθειες δεκαετιών για τη διατήρηση της άγριας ζωής, αλλά αποτελεί επίσης σημαντική οπισθοδρόμηση για αυτό που έχει χαιρετιστεί ως μία από τις πιο αξιοσημείωτες επιτυχίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη διατήρηση της άγριας ζωής: την επιστροφή του λύκου από τη σχεδόν σίγουρη εξαφάνισή του.

Οι λύκοι προστατεύονται αυστηρά τόσο από τη Σύμβαση της Βέρνης όσο και από την οδηγία της ΕΕ για τους οικοτόπους, αποτελώντας βασικό είδος ζωτικής σημασίας για την υγεία των οικοσυστημάτων και τη βιοποικιλότητα σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η αποδυνάμωση της προστασίας τους θα εμποδίσει τη συνεχιζόμενη ανάκαμψη των πληθυσμών των λύκων και θα θέσει σε κίνδυνο τις προσπάθειες για την προώθηση της συνύπαρξης μεταξύ ανθρώπων και μεγάλων σαρκοφάγων, επιλέγοντας αντ’ αυτού τη βραχυπρόθεσμη προσέγγιση του ελέγχου δια της θανάτωσης.

Η επιστήμη δείχνει ότι η ανάκαμψη των λύκων βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη και οι βασικοί στόχοι τόσο της Σύμβασης της Βέρνης όσο και της οδηγίας για τους οικοτόπους – η αποκατάσταση των απειλούμενων ειδών – παραμένουν ανεκπλήρωτοι. Επιπλέον, η εμπεριστατωμένη ανάλυση της ίδιας της Επιτροπής δεν επιβεβαιώνει καμία απόδειξη ότι η θανάτωση μειώνει τη λεηλασία των ζώων κτηνοτροφίας από τους λύκους.

Η πρόταση θα εγκριθεί πλέον επίσημα κατά την επόμενη σύνοδο του Συμβουλίου της ΕΕ στις 26 Σεπτεμβρίου, ώστε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να την υποβάλει στη Μόνιμη Επιτροπή της Σύμβασης της Βέρνης. Η ΕΕ θα υποστηρίξει την πρόταση ως ενιαίο μπλοκ για την τελευταία ψηφοφορία που έχει προγραμματιστεί να διεξαχθεί τον Δεκέμβριο.

Καταγγελίες για πολιτικά κίνητρα

Το 2023, υπήρχαν αναπαραγωγικές αγέλες γκρίζων λύκων σε 23 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με συνολικό πληθυσμό που εκτιμάται σε περίπου 20.300 ζώα, φέρνοντας τα ελεύθερα πλάσματα σε συχνότερη επαφή με τον άνθρωπο.

Ο λύκος έγινε «αυστηρά προστατευόμενο» είδος βάσει της Σύμβασης της Βέρνης του 1979, στην οποία η ΕΕ είναι συμβαλλόμενο μέρος.

Το κείμενο επιτρέπει τη θανάτωση ή τη σύλληψη του ζώου μόνο όταν αποτελεί απειλή για το ζωικό κεφάλαιο, την υγεία ή την ασφάλεια.

Η πρόταση της Επιτροπής θα χαλάρωνε τους κανόνες αυτούς υποβιβάζοντας τους λύκους σε «προστατευόμενα» είδη, γεγονός που θα επέτρεπε την επανάληψη του κυνηγιού υπό αυστηρή ρύθμιση.

Όμως οι ακτιβιστές για τα δικαιώματα των ζώων φοβούνται ότι στέλνοντας το λάθος μήνυμα η αλλαγή αυτή θα μπορούσε να οδηγήσει σε μεγάλο αριθμό θανάτων λύκων.

Ήδη το 2022, αρκετές αυστριακές περιφέρειες επέτρεψαν τη θανάτωση λύκων, κάτι που οι περιβαλλοντικές οργανώσεις υποστήριξαν ότι αποτελεί παραβίαση της ισχύουσας ευρωπαϊκής νομοθεσίας.

Περισσότερες από 300 περιβαλλοντικές και φιλοζωικές οργανώσεις αντιτάχθηκαν στην υποβάθμιση του καθεστώτος, υποστηρίζοντας ότι ήταν πρόωρη, καθώς ενώ ο αριθμός των πληθυσμών έχει αυξηθεί, η ανάκαμψη τους βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.

Σε επιστολή τους, ανέφεραν ότι δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η θανάτωση μείωσε τη λεηλασία των εκτρεφόμενων ζώων. Το κυνήγι δεν αντικαθιστά άλλα μέτρα πρόληψης, όπως η περίφραξη, υποστήριξαν.

«Βλέπουμε ότι πρόκειται για μια πρόταση που έχει πολιτικά κίνητρα και δεν βασίζεται καθόλου στην επιστήμη», δήλωσε στο AFP ο Sabien Leemans, ανώτερος υπεύθυνος πολιτικής της περιβαλλοντικής ομάδας WWF.

Μικρός αντίκτυπος

Φέτος υπήρξαν κυλιόμενες διαμαρτυρίες αγροτών στις Βρυξέλλες και σε όλη την Ευρώπη κατά των περιβαλλοντικών κανόνων του μπλοκ.

Μια έκθεση της ΕΕ του 2023 διαπίστωσε ότι ο συνολικός αντίκτυπος των λύκων στην κτηνοτροφία ήταν «πολύ μικρός». Μόνο το 0,065% των 60 εκατομμυρίων προβάτων του μπλοκ κατακρεουργούνταν μέχρι θανάτου κάθε χρόνο και μόλις πάνω από 18 εκατομμύρια ευρώ καταβάλλονταν ετησίως για την αποζημίωση των ζημιών από τους λύκους.

Σύμφωνα με την ΕΡΤ, όλα δείχνουν ότι τα σκυλιά δέχθηκαν επίθεση από λύκους, αφού στην περιοχή πριν από λίγες μέρες είχε σημειωθεί ανάλογο περιστατικό με επίθεση σε πόνυ.

Ακόμη, σε βίντεο αγρότη της περιοχής καταγράφηκαν εικόνες με αγέλη λύκων σε χωράφι. Οι κάτοικοι στην περιοχή είναι σε απόγνωση, έχουν απευθυνθεί στις αρμόδιες αρχές και εφιστούν την προσοχή σε όσους κινούνται στο Μετόχι, στην κοιλάδα της Αγίας Βαρβάρας, στα Άνω Καμενίκια και στα Μελενικιώτικα.

Οι κτηνοτρόφοι του νομού, τόσο των Αγράφων όσο και του Καρπενησίου, έρχονται καθημερινά αντιμέτωποι με τις επιδρομές λύκων, οι οποίοι τώρα πια κινούνται σε ζευγάρια ή αγέλες, γεγονός που καθιστά όχι απλά δύσκολη τη βόσκηση αλλά και εξαιρετικά επικίνδυνη, τόσο για τα κοπάδια, όσο και για τους ίδιους τους κτηνοτρόφους.

Τι λένε οι επιστήμονες

Oι επιστήμονες του Αρκτούρου που παρακολουθούν την εξέλιξή του φαινομένου λένε: «Το ότι ορισμένοι κάτοικοι σε ορεινά χωριά βλέπουν πιο συχνά λύκο κοντά στα χωριά τους, δεν σημαίνει ότι έχουμε υπερπληθυσμό. Άλλωστε σε επίπεδο χώρας είναι από 700 έως 1.000 άτομα λύκου» υπογραμμίζει μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο υπεύθυνος επικοινωνίας του Αρκτούρου Παναγιώτης Στεφάνου.

Παράλληλα, σημειώνει πως «δεν υπάρχουν ειδικά στοιχεία πληθυσμού για την περιοχή της Φθιώτιδας και της Ευρυτανίας καθώς υπάρχει μετακίνηση πληθυσμού από περιοχή σε περιοχή».

Σέρρες: Λύκος έκανε βόλτα δίπλα σε νηπιαγωγείο – Επιτέθηκε σε σκύλο και τον σκότωσε

Υπενθυμίζεται ότι τον Απρίλιο είχε εμφανιστεί λύκους στις Σέρρες να κόβει βόλτες δίπλα σε νηπιαγωγείο.

Σύμφωνα με καταγγελία ενός άνδρα που μένει στην περιοχή όπου εθεάθη ο λύκος, οι αρμόδιες υπηρεσίες πρέπει να παρέμβουν καθώς είναι επικίνδυνος και για τους πολίτες.

Ο ίδιος σε ανάρτησή του δημοσίευσε βίντεο με τον λύκο να τριγυρίζει στην περιοχή.