Οι διαδηλωτές αντιδρούν στο μπαράζ «λουκέτων» που ξεκίνησε από τις 3 Νοεμβρίου. Παράλληλα, πραγματοποιούνται αντίστοιχες κινητοποιήσεις και σε άλλες περιοχές όπως η Νίκαια, το Περιστέρι, η Νέα Φιλαδέλφεια και ο Άλιμος.

Οι συγκεντρωμένοι χαρακτηρίζουν την πρόσφατη ανακοίνωση για αναστολή κλεισίματος καταστημάτων στην περιφέρεια ως «έναν ελιγμό για να κατευνάσει τις αντιδράσεις», τονίζοντας πως στην πράξη «την ίδια ώρα επιμένει στην συρρίκνωση».

Βασικό επιχείρημα των διαδηλωτών είναι ο αντίκτυπος αυτών των αποφάσεων στο κοινωνικό σύνολο. Όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά, «η συρρίκνωση και η ιδιωτικοποίηση των ΕΛΤΑ μας αφορά όλους», καλώντας τους πολίτες να αντιδράσουν ώστε «να μην αφήσουμε να οδηγηθεί στην ιδιωτικοποίηση μια ακόμη δημόσια υπηρεσία που έχει ανάγκη η κοινωνία».

Η παραίτηση-αποπομπή του CEO Γρ. Σκλήκα δεν εκτόνωσε την βαλβίδα, καθώς πολλοί βουλευτές θεωρούν ότι η τοποθέτηση του αναπληρωτή του, Μ. Τέμπου, ως επικεφαλής του οργανισμού, ενισχύει την πεποίθηση ότι το σχέδιο εξυγίανσης με το κλείσιμο των ταχυδρομείων παραμένει στο τραπέζι. Προς τούτο, προκαλεί ανησυχία η δήλωση του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη ότι η κυβέρνηση δεν υπαναχωρεί.

Πολλοί βουλευτές θεωρούν πιά ότι η παραίτηση Σκλήκα ήταν σκόνη στα μάτια τους, καθώς ο βασικός ενορχηστρωτής του σχεδίου για τα ΕΛΤΑ είναι το Υπερταμείο. Στην τηλεδιάσκεψη, μάλιστα, με τον υπουργό Ψηφιακής Διακυβέρνησης, αρκετοί βουλευτές της Ν.Δ επιτέθηκαν στον CEO του Υπερταμείου Ιω. Παπαχρήστου, και, σύμφωνα με πληροφορίες, ζητούν τώρα και την δική του αποπομπή.

Η Σοφία Βούλτεψη, μαζί με ομάδα περίπου δέκα βουλευτών (Ανδρ. Κατσανιώτης, Δημ. Μαρκόπουλος, Χρ. Μπουκώρος, κ.ά) πρωταγωνιστούν σε αυτή την κίνηση και στέλνουν μηνύματα στο Μέγαρο Μαξίμου. Το πρόβλημα της κυβέρνησης εντοπίζεται και στο γεγονός ότι, ο μεν αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κ. Χατζηδάκης αποστασιοποίηθηκε ηχηρά από τους χειρισμούς που έγιναν, και, μάλιστα, θεωρεί ότι κάποιοι προσπάθησαν να του αποδώσουν ευθύνες που δεν είχε, ο δε υπουργός Οικονομίας Κ. Πιερρακάκης, παρότι λόγω πολιτικού προφίλ είναι υπέρ ενός σχεδίου εξυγίανσης, δεν έχει επιρροή στους βουλευτές της Ν.Δ.

Η πρώην υφυπουργός κ. Βούλτεψη, μάλιστα, φρόντισε να στείλει σχετικό μήνυμα, με άρθρο της στο liberal:

“Τα στελέχη του υπερταμείου είτε δεν έχουν καταλάβει τις συνέπειες των ενεργειών τους, είτε προσπαθούν οψίμως και προσχηματικά να διασωθούν. Αλλά η υπόθεση των ΕΛΤΑ είναι απλώς η κορυφή του παγόβουνου της αποτυχίας του υπερταμείου το οποίο μπορεί πια μια χαρά να συγκριθεί με τον πασοκικό Οργανισμό Ανασυγκρότησης Επιχειρήσεων, που ξόδεψε ένα τρις δραχμές και έκλεισε δέκα χρόνια μετά την ίδρυσή του χωρίς να ανασυγκροτήσει τίποτε.”, γράφει χαρακτηριστικά, καθιστώντας την διοίκηση του Υπερταμείου τον επόμενο αντίπαλο των βουλευτών της Ν.Δ.

Με μία ολομέτωπη επίθεση στο Υπερταμείο, η κ. Βούλτεψη τονίζει ακόμα: “Και σα να μην έφθαναν όλα αυτά, τώρα κλαίνε με κροκοδείλια δάκρυα – κυρίως επειδή οι βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας τους πήραν την μπουκιά από το στόμα και τους αφαίρεσαν το δικαίωμα να… καταγγείλουν τον εαυτό τους!”.

Το βέβαιο, λοιπόν, είναι πώς η Κ.Ο της Ν.Δ (περίπου τα 2/3), τάσσεται κατά της επιστροφής του σχεδίου Σκλήκη “από το παράθυρο”, και καθιστά σαφές στο Μαξίμου ότι πρέπει να ακυρώσει πλήρως το σχέδιο του Υπερταμείου. “Το θέμα μας δεν ήταν ο Σκλήκας, αλλά το σχέδιό του για τα λουκέτα. Εφόσον, λοιπόν, ξαναφέρουν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο το ίδιο σχέδιο, η αντίδρασή μας είναι δεδομένη”, έλεγε στο libre ένας εκ των αντιδρώντων βουλευτών.

Νίκος Γιαννόπουλος

Ο Γιώργος Παύλου, αντιπρόεδρος του Βιοτεχνικού Επιμελητηρίου Αθήνας και ιδιοκτήτης συνεργείου, εξηγεί στο Libre τι είναι αυτό που κάνει εξαιρετικά επιφυλακτικούς τους επαγγελματίες του χώρου στην προοπτική της εφαρμογής του μέτρου.

“Θα ήθελα να ξεκαθαρίσω” τονίζει ο κ. Παύλου “ότι είμαστε υπέρ της ψηφιακής μετάβασης. Θέλουμε όμως παράλληλα να προστατεύεται και η καθημερινότητά μας στους χώρους της εργασίας μας. Είμαστε υπέρ της εφαρμογής του ψηφιακού πελατολογείου αλλά την ίδια ώρα το κράτος πρέπει να καταλάβει ότι γι’ αυτό χρειαζόμαστε χέρια”.

Εδώ μάλλον αρχίζουν τα προβλήματα. “Αυτός ο κόσμος δεν υπάρχει. Δεν μπορούμε να τον προσλάβουμε έτσι και αλλιώς. Αλλά πέρα αυτό, πρέπει να σας πω το εξής σημαντικό. Το 30% των πελατών μας έρχονται στα μαγάζια απλά για να ρωτήσουν κάτι, να μάθουν το κόστος κτλ. 

Πρόκειται για τη διαδικασία της διάγνωσης την οποία εμείς δεν χρεώνουμε σε αντίθεση με τα μεγάλα συνεργεία. Αν μπούμε στη διαδικασία να καταγράφουμε τα πάντα, θα χάνονται πολύτιμες εργατοώρες, εξαιρετικά σημαντικές για τις επιχειρήσεις μας. Πρακτικά αυτό δεν μπορεί να γίνει”.

Ο κ. Παύλου προχωρά σε συγκεκριμένο παράδειγμα, τη λογική του οποίου μπορούμε, όσοι έχουμε αυτοκίνητο, να την αντιληφθούμε.

“Εχω πελάτες που έρχονται να κάνουν έλεγχο στα λάδια. Είναι υπηρεσία που την προσφέρω δωρεάν. Μπορεί μαζί να του αλλάξω και μία λάμπα, επίσης δωρεάν. Μ’ αυτόν τον τρόπο κρατάμε το πελατολόγιό μας, δημιουργούμε σχέσεις εμπιστοσύνης με τους πελάτες μας. Αν το σύστημα “διαβάσει” ότι στις 3 ή 4 περιπτώσεις που “μπαίνουν” στο συνεργείο, εγώ δεν παίρνω λεφτά, εμφανίζω μηδέν έσοδα δηλαδή, οι χειριστές του θα αρχίσουν να πιστεύουν ότι κάτι δεν πηγαίνει καλά”.

“Υπάρχει μία στρεβλή εντύπωση” λέει στο Libre o συνομιλητής μας. “Ολοι πιστεύουν ότι τα συνεργεία κλέβουν. Αυτοί που κλέβουν είναι για μένα κακοί ανταγωνιστές, μου δημιουργούν πρόβλημα, πρώτος θέλω να πιαστούν στη φάκα. Να έρθει λοιπόν η ψηφιακή μετάβαση, αλλά όχι έτσι και όχι στο ασφυκτικό χρονικό περιθώριο που δίνουν. Δεν μπορούν να αλλάξουν τα πράγματα από τη στιγμή στην άλλη.

Για να εφαρμοστεί το σχέδιο άμεσα, πρέπει να προχωρήσουμε σε σειρά προσλήψεων. Με τι έσοδα; Τα μεγάλα συνεργεία διαθέτουν ήδη λογιστικά τμήματα που έχουν το know how, εμείς θα πρέπει να αρχίσουμε από την αρχή. Και επαναλαμβάνω: Περιθώρια για προσλήψεις οι επιχειρήσεις μας δεν έχουν”.

Ο κ. Παύλου κάνει και μία σύντομη καταγραφή των πολλών δυσκολιών που αντιμετώπισαν τα τελευταία χρόνια τα μικρά συνεργεία: “Βάλαμε πλάτη σε όλες τις κρίσεις. Κρατήσαμε τα μαγαζιά μας ανοιχτά στην πανδημία με μηδενικούς τζίρους. Στη συνέχεια ήρθε το τεκμαρτό που μας αφαίρεσε το δικαίωμα στη ζημιά. 

Εν τω μεταξύ, αυξήθηκαν πάρα πολύ τα ενεργειακά μας κόστη ενώ τα ενοίκια έφτασαν στο θεό. Ξέρετε, λόγω της φύσης της δουλειάς, δεν νοικιάζουμε καταστήματα των 40 τετραγωνικών. Αυτοκίνητα φιλοξενούμε και χρειαζόμαστε χώρο. Τώρα έρχεται η απαίτηση για τον άμεσο ψηφιακό μετασχηματισμό. Τι θα πούμε στα μικρά ηλεκτρολογεία που δεν έχουν καν υπολογιστές και οι ιδιοκτήτες τους είναι πάνω από 60 ετών;”

Η αλήθεια είναι ότι τα επιχειρήματα αυτά δεν ακούγονται παράλογα. “Δεν ζητάμε κάτι το οποίο μπορεί να χαρακτηριστεί ανέφικτο. Και έχουμε να προτείνουμε τρόπους με τους οποίους η μετάβαση μπορεί να γίνει σταδιακά χωρίς να αιφνιδιαστεί κανείς. Διαβούλευση όμως δεν έγινε. Φώναξαν, όσους φώναξαν, και τους ανακοίνωσαν ότι αυτό είναι. Μα τα επιμελητήρια και οι άλλοι φορείς υπάρχουν ακριβώς για να διαβουλεύονται με την πολιτική εξουσία και άλλους φορείς έτσι ώστε να βρίσκεται κοινός τόπος κάθε φορά” υπογραμμίζει ο αντιπρόεδρος του ΒΕΑ.

Για την προσεχή Παρασκευή έχει προγραμματιστεί διαμαρτυρία. “Κοινό συμφέρον είναι ο πολίτης να μπορεί να πληρώνει το συνεργείο του γιατί σε διαφορετική περίπτωση, ο στόλος, που έτσι και αλλιώς είναι παλιος, θα γίνει κακοδιατηρημένος με ότι αυτό συνεπάγεται σε βλάβες, ατυχήματα κτλ. Η διαμαρτυρία επιβάλλεται”.

“Και αν δεν εισακουστείτε;” ρωτάμε.

“Τότε από 1η Ιουλίου θα κλείσουμε τα μαγαζιά μας μέχρι νεωτέρας” είναι η απάντηση.

Νίκος Γιαννόπουλος

Η απάντηση κρύβεται στο είδος των επιχειρήσεων που κλείνουν. Οι μικρομεσαίες, λοιπόν, βάζουν λουκέτο, οι μεγάλες και οι πολύ μεγάλες συνεχίζουν κανονικά τη δραστηριότητά τους και αυξάνουν το μερίδιό τους στην αγορά ανά κλάδο, γεγονός που φυσικά προκαλεί μείωση των επιλογών για τον Ελληνα καταναλωτή.

“Οι μικρές επιχειρήσεις δεν έχουν χρήματα, βλέπουν τα λειτουργικά τους κόστη να έχουν εκτοξευτεί τα τελευταία χρόνια ενώ παραμένουν σταθερά εκτός τραπεζικού δανεισμού” λέει στο Libre έμπειρος παράγοντας της αγοράς που καταγράφει μήνα προς μήνα τις δυσάρεστες και ανησυχητικές εξελίξεις.

Είναι γεγονός ότι χωρίς ρευστότητα οι πιθανότητες ανάπτυξης μίας επιχείρησης μειώνονται σημαντικά. Πως, ας πούμε, θα αγοράσει κανείς νέο εξοπλισμό αν δεν βρει κάποιου τύπου δανειοδότηση;. Δεν είναι όμως μόνο αυτός ο λόγος της καθίζησης και της δυσπραγίας των μικρών επιχειρήσεων.

Η φορολόγηση παίζει το δικό της σημαντικό ρόλο. Οσο πιο μικρή είναι η επιχείρηση, τόσο το χειρότερο. “Το τεκμαρτό έχει πολύ δυσάρεστες συνέπειες. Διαλύει κόσμο και φαίνεται ότι ως μοντέλο δεν μπορεί να είναι βιώσιμο στις μικρές επιχειρήσεις” αναφέρει η ίδια πηγή. Οπως φαίνεται, η προσπάθεια να περιοριστεί η φοροδιαφυγή γίνεται μάλλον άγαρμπα και αφήνει πίσω της συντρίμμια.

Υπάρχει και το θέμα της ψηφιακής κάρτας εργασίας το οποίο “αποκαλύπτει” και τα αδιέξοδα του οικονομικού μοντέλου της χώρας τα προηγούμενα χρόνια. Το μέτρο αυτό του Υπουργείου Εργασίας, όπως λέει η αγορά, πηγαίνει πολύ καλά. Αλλά ταυτόχρονα επιφέρει σοβαρά πλήγματα στις μικρές επιχειρήσεις (κυρίως στην εστίαση και σε συναφείς χώρους).

Γιατί; “Διότι αυτού του είδους οι επιχειρήσεις είχαν μάθει να δουλεύουν είτε με ακραία ευέλικτες μορφές εργασίας είτε με μαύρη εργασία. Πλέον είναι πολύ πιο δύσκολο να “κλέψουν” ενώ και τα πρόστιμα για τους παραβάτες είναι τσουχτερά” υπογραμμίζει χαρακτηριστικά ο συνομιλητής μας για να συνεχίσει.

“Στην εστίαση ειδικά, σε ειδικότητες προσωπικού που δεν “φαίνονταν” στη “βιτρίνα” του καταστήματος, η μαύρη εργασία βασίλευε και ακόμα βασιλεύει. Ομως, το ρίσκο για έναν εργοδότη είναι πιο μεγάλο και γι’ αυτό δεν είναι λίγοι αυτοί που σταμάτησαν να παρανομούν ως προς τις υποχρεώσεις τους προς τους εργαζόμενους. Αυτό όμως έχει κόστος οικονομικό. Περισσότερες εισφορές και αμοιβές. Και όταν η ρευστότητα απουσιάζει και ο κύκλος εργασιών παραμένει ο ίδιος (στην καλύτερη των περιπτώσεων), τότε καταλαβαίνει κανείς ότι το λουκέτο δεν απέχει πολύ από το να μπει”.

Γιατί έρχονται αυξήσεις τιμών

Μία σειρά από επιχειρήσεις λοιπόν δεν έχει άλλο τρόπο να διατηρήσει τα έσοδά της στα ίδια επίπεδα από το να αυξήσει τις τιμές της. Αφού απορροφήθηκαν αυξήσεις πολύ μεγάλες στα κόστη (κυρίως στην ενέργεια) και αφού οι πρώτες ανατιμήσεις δεν κατάφεραν να φέρουν τα καράβια των μικρομεσαίων επιχειρήσεων σε απάνεμα λιμάνια, αυτό που απομένει είναι η επιλογή των νέων ανατιμήσεων.

Πρόκειται, όπως πολύ εύκολα να καταλάβει κανείς, για φαύλο κύκλο. Πιθανές ανατιμήσεις θα απομακρύνουν ακόμη περισσότερο την πελατεία και η έλλειψη πελατών θα μειώσει το κύκλο εργασιών ενώ τα κόστη θα παραμένουν σε υψηλά επίπεδα. Κάπως έτσι επέρχεται η οικονομική ασφυξία και τελικά το κλείσιμο.

Την ίδια ώρα οι μεγάλοι παίκτες στην αγορά κυριαρχούν και μαζεύουν όλο το χαρτί.

“Ας πάρουμε για παράδειγμα” λέει ο συνομιλητής μας, “τα συνεργεία αυτοκινήτων και γενικά το κλάδο των επισκευών σε οχήματα. Τα πάσης φύσεως εξουσιοδοτημένα συνεργεία και αυτά που ανήκουν στους εισαγωγείς αυτοκινήτων αυξάνουν συνεχώς το μερίδιό τους στην αγορά. Από την 1η Ιουλίου αυτού του τύπου οι επιχειρήσεις θα έχουν την υποχρέωση να παρουσιάζουν ψηφιακό πελατολόγιο, μέτρο το οποίο πάρθηκε για να μειωθεί η φοροδιαφυγή”.

Είναι σαφές ότι οι μεγάλες επιχειρήσεις και σ’ αυτό το κομμάτι έχουν σημαντικό προβάδισμα. Διαθέτουν το know how, το προσωπικό και φυσικά τους… πελάτες. Πως θα ανταγωνιστεί τα μεγάλα συνεργεία , σ’ αυτό το επίπεδο, το μικρό συνεργείο της γειτονιάς;

“Η ανισότητα μεταξύ των επιχειρήσεων στην Ελλάδα” καταλήγει ο συνομιλητής μας “είναι πλέον δεδομένο ότι θα “ανοίξει” και άλλο τα επόμενα χρόνια αν το τοπίο παραμείνει αμετάβλητο και αρρύθμιστο. Είναι φανερό, τα νούμερα το δείχνουν, ο κόσμος έχει αρχίσει να το αντιλαμβάνεται. Δεν υπάρχει ανησυχία μόνο για την αύξηση των πτωχεύσεων. Πολλές μικρομεσαίες επιχειρήσεις παραμένουν εδώ και καιρό στο στάτους των “αδρανών”. Υπάρχουν για να υπάρχουν, βρίσκονται, δηλαδή, ένα βήμα πριν από το λουκέτο”.

Ισως, μετά από όλα καταγράψαμε, να εξηγείται πιο πειστικά και το φαινόμενο της συνεχούς εκροής εργαζόμενων στο εξωτερικό (φαινόμενο το οποίο έθιξε το Libre σε προηγούμενο ρεπορτάζ). Οταν οι επιχειρήσεις κλείνουν και οι επιλογές μειώνονται, μοιραία και οι μισθοί παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα. Στην εστίαση και στον τουρισμό όμως φαίνεται ότι σε κοντινές χώρες προκύπτουν ευκαιρίες που οι εργαζόμενοι δεν αφήνουν να περνούν ανεκμετάλλευτες έστω και αν αυτή η επιλογή στερεί εργατικό δυναμικό από τις εγχώριες επιχειρήσεις.

Οπως οι εργοδότες κοιτούν το συμφέρον τους, κοιτούν και αυτοί το δικό τους…Και το κλίμα οικονομικής αβεβαιότητας στη χώρα μεγεθύνεται.