Ρούλα Σκουρογιάννη

Το 2023, η Ευρώπη θρήνησε αρκετά παιδιά εξαιτίας αυτής της επιθετικής μορφής του βακτηρίου, ενώ και στην Ελλάδα καταγράφηκαν περιπτώσεις που προκάλεσαν ανησυχία στους υγειονομικούς φορείς και κινητοποίησαν τους επιστήμονες. Οι ειδικοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου και τονίζουν τη σημασία της έγκαιρης και αξιόπιστης διάγνωσης.

Ο πυογόνος στρεπτόκοκκος της ομάδας Α (Streptococcus pyogenes) αποτελεί κοινή αιτία φαρυγγίτιδας και δερματικών λοιμώξεων, επιβαρύνοντας το 20–30% των περιπτώσεων φαρυγγίτιδας σε παιδιά και το 5–15% σε ενήλικες. Παράλληλα, περίπου 10–15% των παιδιών φέρουν τον μικροοργανισμό ασυμπτωματικά στον λαιμό τους. Σπανιότερα, όμως, το βακτήριο μπορεί να εισχωρήσει βαθιά, προκαλώντας βαριές επιπλοκές όπως διάχυτο τοξικό σοκ, σηψαιμία και νεκρωτική φασίτιδα, με υψηλά ποσοστά θνητότητας .

Τεχνικές διάγνωσης: από το γρήγορο τεστ μέχρι την αργή καλλιέργεια

Ο Πανελλήνιος Ιατρικός Σύλλογος ενημερώνει για δύο βασικές μεθόδους εργαστηριακής διάγνωσης:

1.     Rapid Strep Test

o    Ανιχνεύει αντιγόνα του στρεπτόκοκκου μέσα σε 5–10 λεπτά, με ειδικότητα 95–99% και ευαισθησία 70–94% ανάλογα με την τεχνολογία.

o    Η ταχεία αυτή μέθοδος βοηθά σε άμεση θεραπεία. Σε παιδιά, όμως, ένα αρνητικό αποτέλεσμα πρέπει να επιβεβαιώνεται με καλλιέργεια, λόγω πιθανών ψευδών αρνητικών σε έως και 35% των περιπτώσεων .

2.     Καλλιέργεια φαρυγγικού επιχρίσματος

o    Θεωρείται «gold standard» και παρέχει αποτελέσματα σε 24–48 ώρες, συνοδευόμενα από αντιβιόγραμμα .

o    Είναι απαραίτητη σε παιδιά με αρνητικό rapid test ή ύπαρξη συμπτωμάτων – πυρετός, διογκωμένοι τραχηλικοί αδένες – για την ακριβή διάγνωση και αποφυγή επιπλοκών όπως ρευματικός πυρετός ή γλομερουλονεφρίτιδα .

Ισορροπία μεταξύ ταχύτητας και αξιοπιστίας

Η χρήση του rapid test έχει μειώσει την αλόγιστη χρήση αντιβιοτικών, αλλά ενδέχεται να οδηγήσει σε υποδιάγνωση όταν βασιζόμαστε αποκλειστικά σε αυτό. Από την άλλη πλευρά, η καλλιέργεια, παρά την αξιοπιστία της, καθυστερεί αρκετά .

Οι διεθνείς οδηγίες – όπως αυτές από τον CDC και τον IDSA – προτείνουν:

·         σε ενήλικες με αρνητικό rapid test να θεωρείται ως μη στρεπτοκοκκική η φαρυγγίτιδα,

·         σε παιδιά, να ακολουθείται με καλλιέργεια για ασφάλεια στη διάγνωση .

Επιπτώσεις και επιτήρηση της επιθετικής μορφής

Στις ΗΠΑ, οι επιθετικές λοιμώξεις από στρεπτόκοκκο ομάδας Α αυξάνονται διαδοχικά από το 2014, με 20–27 χιλιάδες ετήσιες περιπτώσεις και μέχρι 2.400 θανάτους, σύμφωνα με το cdc.gov. Το 2023 σημειώθηκε κορύφωση σε επίπεδα 20ετίας , ενώ διεθνή κρούσματα που καταγράφηκαν πρόσφατα στην Ευρώπη κυρίως σε παιδιά υπογραμμίζουν την ανάγκη στενής επιτήρησης .

Η Ελλάδα κινητοποιείται: γνώση, πρακτική και υπευθυνότητα

Στην Ελλάδα, ο ιατρικός κόσμος ενθαρρύνει:

·         στη χρήση του rapid test αποκλειστικά όταν υπάρχουν συμπτώματα,

·         στην επιβεβαίωση της διάγνωσης σε παιδιά με καλλιέργεια,

·         στην προσεκτική χρήση αντιβιοτικών για την αποφυγή της μικροβιακής αντοχής – δεδομένου ότι η πενικιλίνη παραμένει αποτελεσματική, αλλά υπάρχει αυξανόμενη αντοχή σε μακρολίδες και κλίνδαμυκίνη.

Ισορροπία ανάμεσα σε ταχύτητα και εγκυρότητα

Η διάγνωση των στρεπτοκοκκικών λοιμώξεων απαιτεί ευαίσθητη ισορροπία:

·         γρήγορη ανταπόκριση με rapid test για άμεση αντιμετώπιση,

·         εργαστηριακή υποστήριξη με καλλιέργεια για παιδιατρικές περιπτώσεις,

·         επιτήρηση των σοβαρών λοιμώξεων, ιδίως σε περιοχές και εκστρατείες με αυξημένο κίνδυνο.

Έτσι διασφαλίζεται η προστασία της δημόσιας υγείας, ορθολογική χρήση αντιβιοτικών και αποτελεσματική πρόληψη.

Οπως επισημαίνει, μιλώντας στο Πρακτορείο FM (ΑΠΕ-ΜΠΕ), φέτος βλέπουμε να αποκαθίσταται η επιδημιολογία που είχαμε και προ covid εποχής, να επανέρχεται η κανονικότητα. Εξηγεί ότι τα πρώτα χρόνια μετά την οξεία φάση της πανδημίας, το 2022 και το 2023, οι αναπνευστικές λοιμώξεις ξεκινούσαν πολύ νωρίς, ήδη από τον Σεπτέμβριο. Φέτος ξεκίνησαν όταν κρύωσε ο καιρός, μετά τα μέσα Νοεμβρίου, όπως άλλωστε είναι η συνήθης επιδημιολογία.

Επίσης, επισημαίνει, και φέτος η γρίπη και ο κορωνοϊός είναι ανταγωνιστικοί. «Οταν αυξάνεται η γρίπη μειώνεται ο covid και αντιστρόφως. Βέβαια τώρα πια δεν βλέπουμε πολλές νοσηλείες από covid στα παιδιά στο νοσοκομείο, όμως μπαίνουν αρκετά παιδιά με γρίπη».

Πότε πάει το παιδί νοσοκομείο

Στο ερώτημα αν υπάρχουν κρεβάτια στο Παίδων, και ποιος είναι ο μέσος όρος αναμονής στα εξωτερικά ιατρεία, ο καθηγητής Παιδιατρικής επισημαίνει ότι «είναι μεγάλη η ροή των περιστατικών. Και είναι γεγονός ότι αυξάνουν οι αναμονές στα εξωτερικά ιατρεία σε όλα τα παιδιατρικά νοσοκομεία, τόσο στα δημόσια, όσο και στα ιδιωτικά, κάτι που αναμένουμε να συνεχιστεί και τους επόμενους δύο μήνες».

«Οσον αφορά την αναμονή εξαρτάται από τη εφημερία, την ημέρα και το νοσοκομείο. Ξέρουμε ότι αυτό το διάστημα θα έχουμε επιβάρυνση, γι’ αυτό και οι γονείς δεν θα πρέπει με τον πρώτο πυρετό να πηγαίνουν στο νοσοκομείο».

Στο νοσοκομείο, σύμφωνα με τον Αθανάσιο Μίχο, θα πρέπει να πηγαίνουμε μόνο αν ο πυρετός παραταθεί πέραν των τριών ημερών, ή οι γονείς βλέπουν το παιδί τους επηρεασμένο: να μην τρώει, να θέλει συνέχεια να κοιμάται, να κάνει πυρετό με εξάνθημα, που πάντα ανησυχεί τους ειδικούς, γιατί δεν ξέρουν το αίτιό του.

Γιατί πρέπει το παιδί να εξετάζεται από παιδίατρο

Κάτι που χρήζει ιδιαίτερης προσοχής, σύμφωνα με τον καθηγητή Παιδιατρικής είναι τα self test. «Επειδή πλέον τα self test για γρίπη, covid, rsv, γίνονται πολύ εύκολα, οι γονείς βγάζουν ενίοτε λάθος συμπεράσματα. Παραδείγματος χάρη όταν έχει βγει το τεστ θετικό, οι γονείς εκτιμούν ότι είναι μία απλή γρίπη και δεν θα συμβεί κάτι περαιτέρω, και τελικά κάποιες φορές μπορεί να εξελιχθεί σε πνευμονία», επισημαίνει.

Σύμφωνα με τον καθηγητή Παιδιατρικής, υπάρχουν πολλοί ιοί και βακτήρια που «πάνε πακέτο».

«Για παράδειγμα βλέπουμε ότι ο rsv και η γρίπη “πάνε πακέτο” με τον πνευμονιόκοκκο και τον στρεπτόκοκκο. Γι’ αυτό, αν ένα παιδί διαγνωστεί με γρίπη ή rsv, μπορεί πάνω σε αυτή την ίωση να πέσει πνευμονιόκοκκος ή στρεπτόκοκκος, το παιδί να κάνει μία πολύ σοβαρή πνευμονία και να μπει στο νοσοκομείο με πολύ σοβαρά συμπτώματα. Αρα, δεν πρέπει να εφησυχάζουν οι γονείς αν διαγνώσουν έναν ιό. Στο ρινοφάρυγγά μας υπάρχουν πολλά βακτήρια και ιοί που συμβιώνουν και συχνά κάνουν συνέργεια με πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα».

Μικρό το ποσοστό των εμβολιασμένων για γρίπη

Ο Αθανάσιος Μίχος επισημαίνει ότι είναι απαραίτητη η επικοινωνία με τον παιδίατρο σε κάθε περίπτωση. «Θα πρέπει το παιδί να εξεταστεί από τον παιδίατρο και αν η οικογένεια δεν έχει παιδίατρο να αποταθεί σε κάποιο Κέντρο Υγείας».

Και σημειώνει ότι «βλέπουμε πολλούς ιούς που αυτήν τη στιγμή πρωταγωνιστούν, όπως rsv, γρίπη κ.λπ. Δυστυχώς, δεν έχουμε μεγάλο ποσοστό εμβολιασμού στον γενικό πληθυσμό για γρίπη και έτσι έχουμε πολλά περιστατικά και σε παιδιά και σε ενήλικες».

Η γρίπη Α δεν προφυλάσσει από τη γρίπη Β

Στην ερώτηση, πού οφείλονται οι περισσότερες νοσηλείες στα παιδιά, ο καθηγητής εξηγεί πως, όταν έχουμε ιογενείς λοιμώξεις «δεν ταυτοποιούμε πάντα το αίτιο. Αλλά υπάρχει μεγάλη ποικιλία ιών όπως ρινοϊοί, αδενοϊοί, εντεροϊοί κ.λπ. Φέτος, κυριαρχεί η γρίπη Α. Συνήθως η γρίπη Β έρχεται μετά τον Φεβρουάριο. Είναι στην ουρά θα λέγαμε τον αναπνευστικών λοιμώξεων. Δεν σημαίνει ότι αν κάποιος περάσει γρίπη Α δεν μπορεί να περάσει και γρίπη Β. Το ένα δεν προφυλάσσει από το άλλο. Οσοι έκαναν εμβόλιο (το οποίο καλύπτει και τις δύο) προστατεύονται μερικά. Κι αυτό γιατί δυστυχώς, φέτος, η αποτελεσματικότητα του εμβολίου δεν είναι πάρα πολύ μεγάλη. Είναι γύρω στο 40-50%. Η αλήθεια όμως, είναι ότι κανένα εμβολιασμένο παιδί δεν μπαίνει στο νοσοκομείο με γρίπη κι αυτό είναι κάτι πολύ σημαντικό».

Καθώς οι θερμοκρασίες πέφτουν, το κύμα ιογενών ιώσεων που πλήττει το αναπνευστικό σύστημα δοκιμάζει τις αντοχές του Εθνικού Συστήματος Υγείας και την υπομονή των πολιτών, κυρίως αυτών που ανήκουν στις ευάλωτες ομάδες πληθυσμού, προσθέτει.

«Για παράδειγμα παθογόνα όπως η εποχική γρίπη, ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός (RSV), ο πνευμονιόκοκκος, χωρίς να λησμονούνται και οι νέες παραλλαγές του κορονοϊού έχουν τη δυνατότητα να εξαπλώνονται ευκολότερα λόγω των κλειστών χώρων, της διασποράς των σταγονιδίων και της αυξημένης υγρασίας. Η αυξητική τάση των κρουσμάτων των εν λόγω ιώσεων αποτυπώνεται αριθμητικά κατά το τελευταίο διάστημα σε αυξημένες εισαγωγές στα νοσηλευτικά θεραπευτήρια ανά την επικράτεια».

• Τις επόμενες ημέρες αναμένεται περαιτέρω αύξηση των κρουσμάτων, χωρίς να μπορεί να υπολογιστεί με ακρίβεια ο πραγματικός αριθμός των μολύνσεων και διασποράς στην κοινότητα, αναφέρει η κ. Τσικρικά.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η κλιματική αλλαγή επηρεάζει σημαντικά την επιθετικότητα και την νοσηρότητα των ιογενών λοιμώξεων και μικροβιακών παθογόνων, γεγονός που προβληματίζει και θέτει σε επαγρύπνηση την επιστημονική κοινότητα.

Ισχυρή σύσταση οι ασθενείς με χρόνια προβλήματα υγείας και μειωμένο αμυντικό σύστημα, να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί και να λαμβάνουν όλα τα απαραίτητα μέτρα προστασίας όσον αφορά τις λοιμώξεις ανώτερου και κατώτερου αναπνευστικού οι οποίες αναμένονται να κορυφωθούν τις επόμενες εβδομάδες με την περαιτέρω πτώση της θερμοκρασίας.

Σύμφωνα με την κ. Τσικρικά, οι συγκεκριμένοι αναπνευστικοί ιοί και παθογόνα μεταδίδονται με πολύ συναφή τρόπο και παρουσιάζουν παρόμοια συμπτωματολογία, όπως για παράδειγμα υψηλό πυρετό, ξηρό ή παραγωγικό βήχα, δυσκολία στην αναπνοή, βράγχος φωνής, κεφαλαλγία, μυαλγίες, αρθραλγίες, έκδηλη αδυναμία και καταβολή, ενώ έχουν διαγνωσθεί και περιστατικά συνλοίμωξης με βαριά κλινική συμπτωματολογία.

«Αδήριτη ανάγκη, ο άμεσος σχεδιασμός και οργάνωση ενός νέου χάρτη υγείας ανά την επικράτεια, η στοχευμένη ενίσχυση και ανασυγκρότηση των φορέων παροχής υπηρεσιών υγείας, η στελέχωση όλων των βαθμίδων υγείας και κυρίως της πρωτοβάθμιας, καθώς και η ορθή διαχείριση των ανθρώπινων και των υλικοτεχνικών πόρων που θα αποσυμπιέσουν το ήδη υποστελεχωμένο και γηρασμένο ΕΣΥ και θα βελτιώσουν σημαντικά το επίπεδο παροχής υπηρεσιών υγείας των πολιτών», τονίζει η Δρ Τσικρικά Σταματούλα.

Ρούλα Σκουρογιάννη

Οι ειδικοί συμβουλεύουν τους πολίτες για τον τρόπο που θα περάσουν με ασφάλεια τις γιορτές, καθώς το τελευταίο που θα ήθελε κάποιος στις γιορτές είναι αρρωστήσει ή να συμβεί κάποιο ατύχημα στον ίδιο ή σε δικό του άτομο.

Πρόληψη των αναπνευστικών λοιμώξεων

Ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών εφιστά την προσοχή στη σχολαστική τήρηση των μέτρων πρόληψης και αποφυγής της μετάδοσης των ιώσεων, ειδικά σε χώρους με συγχρωτισμό.

Επίσης καλεί τους πολίτες και ειδικά τις ευπαθείς ομάδες να εμβολιαστούν για κορονοϊό, γρίπη και πνευμονιόκοκκο, εάν δεν το έχουν ήδη κάνει.

• «Μπορούμε να χαρούμε τις γιορτές χωρίς ωστόσο να βάλουμε σε κίνδυνο την υγεία μας. Είναι σημαντικό να τηρούμε τα μέτρα προφύλαξης και να διασφαλίσουμε ότι έχουμε κάνει τα απαραίτητα εμβόλια που θα μας προστατέψουν αυτήν την περίοδο που αναμένεται αύξηση της μετάδοσης των ιών του αναπνευστικού. Θα πρέπει να ακολουθούμε τους κανόνες πρόληψης για να προστατέψουμε τον εαυτό μας και τους ανθρώπους μας ειδικά εάν ανήκουν στις ευπαθείς ομάδες», επισημαίνει ο Πρόεδρος του ΙΣΑ Γ. Πατούλης.

Πρακτικοί τρόποι προφύλαξης από τις ιογενείς λοιμώξεις:

Όσα μάθαμε κατά την πανδημία είναι πάντα επίκαιρα για να τα εφαρμόζουμε στην προσπάθειά μας να προστατευτούμε από ιογενείς λοιμώξεις, αλλά και να προστατεύσουμε άτομα που ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες:

·         Αποφεύγουμε την επαφή με άτομο που νοσεί.

·         Καλύπτουμε πάντα τη μύτη και το στόμα με χαρτομάντιλο, σε βήχα ή φτάρνισμα.

·         Πλένουμε συχνά και προσεκτικά τα χέρια μας για τουλάχιστον 15 δευτερόλεπτα.

·         Πλένουμε συχνά με αντισηπτικό τις επιφάνειες που αγγίζουμε συχνά, όπως διακόπτες βρύσες, πάγκους μαγειρέματος, καθώς και τα παιχνίδια.

Ιδιαίτερη προσοχή στα παιδιά

Το θέμα της πρόληψης αφορά και τα παιδιά, που όλοι θέλουμε να περάσουν όμορφα στις γιορτές αλλά και να μην μεταδώσουν σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας κάποια λοίμωξη.

Ας δούμε τους κανόνες, για να περάσουμε με ασφάλεια τις ημέρες των εορτών, σύμφωνα με τον Αναστάσιο Χατζή Παιδίατρο – Εντατικολόγο, τ. Συντονιστή – Διευθυντή ΜΕΘ Νοσοκομείου Παίδων Η ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ.

«Το τελευταίο χρονικό διάστημα καταγράφονται αυξημένα κρούσματα ιώσεων του αναπνευστικού ενώ έχουν εντοπιστεί περιστατικά της νέας υποπαραλλαγής της Όμικρον, JN 1, με υψηλό καθημερινό αριθμό διασωληνωμένων και θανάτων. Αν και ο τρόπος μετάδοσης παραμένει ο ίδιος (με τα σταγονίδια από την ομιλία, το φτάρνισμα και το βήχα), παρατηρείται πολύ συχνά συγχρωτισμός χωρίς μάσκα. Παράλληλα, επισημαίνουμε την καλή υγιεινή των χεριών. Επίσης φαίνεται ότι η μέχρι τώρα ανταπόκριση των πολιτών στον επανεμβολιασμό έναντι του SARS-CoV2, παραμένει πολύ χαμηλή».

Αντιμετώπιση των λοιμώξεων

«Δυστυχώς αρκετός κόσμος εξακολουθεί να ακολουθεί λάθος αντιμετώπιση της λοίμωξης, είτε αποφεύγοντας τα αντιϊκά φάρμακα, είτε λαμβάνοντας αντιβιοτικά, που δεν έχουν καμιά δράση πάνω στους ιούς.
Ο καθιερωμένος πλέον ετήσιος αντιγριπικός εμβολιασμός φαίνεται ότι έχει γίνει συνείδηση για τον κόσμο, κάτι που όμως θα πρέπει να γίνει και για τον κορωνοϊό. Το ίδιο ισχύει και για τα άλλα εμβόλια (έναντι του πνευμονιοκόκκου, του έρπητα ζωστήρα κλπ), τα οποία θα πρέπει να κάνουμε.

Στρεπτόκοκκος Α

Ιδιαίτερη ανησυχία έχει προκαλέσει ο πρόσφατος θάνατος παιδιού, με διεισδυτική λοίμωξη από στρεπτόκοκκο Α. Οι οδηγίες είναι σαφείς: “Αν ένα παιδί εμφανίσει υψηλό πυρετό με όποια συνοδά συμπτώματα, θα πρέπει οι γονείς του να επικοινωνήσουν με τον παιδίατρο τους. Εκείνος θα εξετάσει το παιδί, θα κάνει κατά την κρίση του το strept-test και θα καθορίσει τη φαρμακευτική αγωγή. Συνιστάται επί πλέον συχνή ενημέρωση, για την κατάσταση του παιδιού και επανεξέτασή του”.

Υγιεινή του χώρου

Θα πρέπει συνολικά να φροντίσουμε για την υγιεινή του χώρου και του περιβάλλοντος στο οποίο ζούμε. Το κάπνισμα, για παράδειγμα που ούτως ή άλλως είναι βλαπτικό σε κλειστό χώρο, αυξάνει και την πιθανότητα μετάδοσης του κορωνοϊού.

Διατροφή

Μη ξεχνάμε τις διατροφικές συνήθειες, που αυτές τις μέρες αποτελούν μέρος της γιορτής και της διασκέδασης. Η πολυφαγία, η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ και το κάπνισμα επιβαρύνουν τον ανθρώπινο οργανισμό, ιδιαίτερα αυτών που έχουν ήδη κάποια υποκείμενα προβλήματα υγείας, όπως παχυσαρκία, χρόνια πνευμονοπάθεια ή καρδιοπάθεια κλπ.

Ψυχική υγεία

Συναισθηματικές διαταραχές που προκαλεί η μοναξιά, η φτώχεια, το πένθος κλπ, επιτείνονται αυτές τις γιορτινές μέρες και οδηγούν στην πολυφαγία, στην υπερβολική χρήση αλκοόλ, στα ηρεμιστικά, ακόμη και στις απόπειρες αυτοκτονίας.
Η οργανωμένη πολιτεία, η τοπική κοινωνία, οι Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας, οι εθελοντικές οργανώσεις, ακόμη και οι ίδιοι οι πολίτες θα πρέπει να είναι ευαισθητοποιημένοι και να βοηθούν τους συνανθρώπους τους.

Ατυχήματα

Η υπερβολική ταχύτητα, είτε μέσα στις πόλεις, είτε σε μικρούς – επαρχιακούς δρόμους, η παραβίαση των κανόνων οδικής κυκλοφορίας, μαζί με την κατανάλωση αλκοόλ, συμβάλλουν στην αύξηση τόσο της συχνότητας όσο και της σοβαρότητας των ατυχημάτων. Επί πλέον η αύξηση της κυκλοφορίας ηλεκτρικών πατινιών, τα οποία αναπτύσσουν μεγάλη ταχύτητα, ευθύνεται για κάποια θανατηφόρα ατυχήματα», τονίζει καταλήγοντας ο Παιδίατρος Α. Χατζής.

Πρόληψη των παιδικών ατυχημάτων

Είναι σημαντικό να γνωρίζουν οι γονείς κάποια βασικά πράγματα για την πρόληψη και την άμεση και σωστή αντιμετώπιση των παιδικών ατυχημάτων.

Ποια είναι τα ποιο συχνά ατυχήματα και πως θα τα αποφύγουμε

• Τα κεριά και το τζάκι: Και από τα δύο μπορεί να προκληθούν εγκαύματα. Τοποθετείστε τα κεριά σε μέρος που δεν φτάνουν τα παιδιά και καλύψτε τα τζάκια με τα ειδικά προστατευτικά. Ωστόσο, και πάλι θα πρέπει να προσέχουμε τα παιδιά.
• Τα γυάλινα στολίδια στο δέντρο: Εντυπωσιάζουν τα παιδιά που θέλουν να παίξουν με τα φανταχτερά στολίδια. Είναι, όμως, εύθραυστα και είτε θα πρέπει να τα τοποθετούμε ψηλά στο δέντρο είτε να χρησιμοποιούμε μόνο άθραυστα στολίδια, όταν έχουμε μικρά παιδιά.
• Τα φωτάκια του δέντρου: Τα παιδιά κινδυνεύουν μόνο εάν τα τραβήξουν από την πρίζα, πράγμα καθόλου δύσκολο για μικρότερης ηλικίας παιδάκια. Διασφαλίστε ότι οι πρίζες δεν είναι προσβάσιμες στα παιδιά και όταν αυτό δεν γίνεται φροντίστε να είναι καλυμμένες με τα ειδικά προστατευτικά. Επίσης, δεν αφήνουμε τα φώτα του δέντρου αναμμένα όταν κοιμόμαστε ή όταν λείπουμε από το σπίτι.
• Τα παιχνίδια του Άγιου Βασίλη: Είναι απαραίτητο να είναι κατάλληλα για την ηλικία των παιδιών. Και θα τα χαρούν περισσότερο και τηρούν και τα πρωτόκολλα ασφαλείας της ηλικίας τους.
• Πλαστικές σακούλες: Όσο χαρούμενες και αν είναι μην αφήνουμε τα παιδιά μας να παίζουν με αυτές. Αν βάλουν μέσα το κεφάλι τους, υπάρχει φόβος ασφυξίας.
• Καραμέλες: Οι λιχουδιές είναι καθημερινότητα, αλλά ειδικά οι καραμέλες στα μικρά παιδιά είναι πολύ επικίνδυνες, καθώς μπορούν εύκολα να πνιγούν.
• Οινοπνευματώδη και προϊόντα καπνού: Βρίσκονται πάντα σε σημεία που τα φτάνουν τα παιδιά, βλέπουν τους μεγάλους και θέλουν να δοκιμάσουν. Ο πιο βασικός κίνδυνος; Η δηλητηρίαση που απαιτεί πλύση στομάχου.
• Τα παιδιά στην κουζίνα: Είναι υπέροχο να φτιάχνουμε όλοι μαζί κάτι στην κουζίνα. Ποτέ όμως τα παιδιά δεν πρέπει να μένουν εκεί χωρίς επίβλεψη. Προσοχή στις καυτές επιφάνειες και μην ξεχνάμε, το χερούλι της κατσαρόλας να μην εξέχει.
• Γυάλινες επιφάνειες: Προσοχή στις μπαλκονόπορτες και στα γυάλινα τραπέζια όταν πολλά παιδιά παίζουν, τρέχουν, κρύβονται μέσα στο σπίτι, ώστε να μην συμβούν σοβαροί τραυματισμοί.
• Βόλτα σε εξωτερικούς χώρους: Στις γιορτές έχουμε αγορές και πολυκοσμία. Όταν βγαίνουμε με τα παιδιά τα κρατάμε πάντα από το χέρι, από την μέσα πλευρά του πεζοδρομίου.

Η προσοχή και η πρόληψη πάντα είναι καλύτερες από τη θεραπεία! Καλές Γιορτές!