Ο Μερτς, όπως μετέδωσε η Daily Mail, προειδοποίησε, επίσης, για την ανάγκη λήψης «επώδυνων» μέτρων λιτότητας, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι νέοι Γερμανοί θα έχουν προοπτική στο μέλλον.

Ο οικονομικός σύμβουλος Μαρσέλ Φρατσέρ, ο οποίος είναι επικεφαλής του Γερμανικού Ινστιτούτου Οικονομικών Ερευνών, δήλωσε ότι η κυβέρνηση πρέπει να αντιμετωπίσει τον ετήσιο λογαριασμό συντάξεων, ύψους 400 δισ. ευρώ, ο οποίος ήδη αναμένεται να αυξηθεί μέσα στα επόμενα 10 χρόνια.

Οι δηλώσεις του ήρθαν μετά την αναφορά του υπουργείου Οικονομίας την περασμένη εβδομάδα, σύμφωνα με την οποία το γερμανικό συνταξιοδοτικό σύστημα είναι «δυσλειτουργικό» και αποτελεί μια «σοβαρή» απειλή για την οικονομία, προβλέποντας ότι μέχρι τα μέσα της επόμενης δεκαετίας θα υπάρχει ένας συνταξιούχος για κάθε δύο άτομα σε ηλικία εργασίας.

Η υπουργός Οικονομίας, Κατερίνα Ράισε, πρόσθεσε ότι υπάρχει μια «βαθιά και επείγουσα ανάγκη για μεταρρύθμιση», ώστε η Γερμανία να μπορεί να αντέξει τις συντάξεις της.

Tην ομιλία του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς στη γερμανική βουλή  στο πλαίσιο της γενικής συζήτησης για τον προϋπολογισμό και τις υποσχέσεις του για ριζικές μεταρρυθμίσεις αλλά κι ένα νέο κοινωνικό συμβόλαιο για το γερμανικό κράτος πρόνοιας, μεταδίδει η DW,  σχολιάζει η εφημερίδα Frankfurter Allgemeine Zeitung και σημειώνει:

«Όσοι περίμεναν από τον καγκελάριο να δώσει πληροφορίες σχετικά με τη μεταρρύθμιση του κράτους πρόνοιας απογοητεύθηκαν για άλλη μια φορά. Η ομιλία Μερτς τροφοδότησε απλώς περαιτέρω τις υψηλές προσδοκίες που καλλιεργεί με δηλώσεις όπως ‘πρέπει να μεταρρυθμίσουμε το συνταξιοδοτικό σύστημα’» για να προσθέσει στη συνέχεια τα γνωστά σχέδια της CDU: φορολογική έκπτωση σε συνταξιούχους που θα συνεχίσουν να εργάζονται, πρόωρη σύνταξη αλλά και δέκα ευρώ το μήνα σε κάθε παιδί ώστε να ενθαρρύνει η κυβέρνηση παιδιά και γονείς να αποταμιεύουν.

«Όλα αυτά αποτυπώνουν μια παρανόηση για την κοινωνική οικονομία της αγοράς. Είναι μέτρα ακατάλληλα για την αντιμετώπιση του δημογραφικού, ένα βάρος που η συγκυβέρνηση επιβαρύνει περαιτέρω με πρόσθετες αυξήσεις στις συντάξεις. Το χάσμα μεταξύ λόγων και έργων του καγκελαρίου είναι απειλητικό».

Ελεγκτικό Συνέδριο: Έκθεση κόλαφος για τον προϋπολογισμό

Αποκαλυπτικό ρεπορτάζ του γερμανικού δικτύου ARD αναφέρεται στην έκθεση του Ομοσπονδιακού Ελεγκτικού Συνεδρίου, που περιήλθε στην κατοχή του, η οποία απευθύνεται στον Γερμανό Σοσιαλδημοκράτη υπ. Οικονομικών Λαρς Κλίνγκμπαϊλ. Ο Κλίνγκμπαϊλ αναμένεται να παρουσιάσει την ερχόμενη εβδομάδα στη γερμανική βουλή το προσχέδιο για τον προϋπολογισμό του 2026.

Σύμφωνα με το Ελεγκτικό Συνέδριο «βασικές κυβερνητικές λειτουργίες πλέον δεν μπορούν να χρηματοδοτούνται», ενώ όπως επισημαίνει «σε δομικό επίπεδο η ομοσπονδιακή κυβέρνηση ζει πάνω από τις δυνατότητές της. Η έκθεση για την κατάσταση των γερμανικών δημόσιων οικονομικών χτυπά καμπανάκι προς πάσα κατεύθυνση και σημειώνει: «όποιος σχεδιάζει να χρηματοδοτήσει σχεδόν ένα στα τρία ευρώ με δάνεια το 2026 απέχει πολύ από ένα υγιές χρηματοπιστωτικό σύστημα».

Τονίζει δε ότι «η ανάληψη νέου χρέους αποτελεί μόνο μια βραχυπρόθεσμη λύση και μειώνει την πίεση για μεταρρυθμίσεις». Το Ελεγκτικό Συνέδριο εκτιμά ότι «η γερμανική κυβέρνηση πρέπει να εφαρμόσει ένα πλάνο βιώσιμης εξοικονόμησης πόρων και να επικεντρωθεί στις βασικές συνταγματικές της αρμοδιότητες. Τα επιδόματα θα πρέπει να επανεξεταστούν και να δοθεί βαρύτητα σε επενδύσεις έναντι των δαπανών».

Η έκθεση καταλήγει: «Η κυβέρνηση πρέπει να αντιμετωπίσει τώρα το πρόβλημα των δαπανών της και μάλιστα με διαρθρωτικό τρόπο».

«Για την Ελλάδα απαιτείται πολύ πιο σφικτή δημοσιονομική πολιτική»

Ο οίκος αναλύσεων προειδοποιεί ότι ο κόσμος θα αρχίσει να βιώνει τις καθυστερημένες επιπτώσεις της σύσφιξης της νομισματικής πολιτικής, ενώ, όσον αφορά στο 2024, προβλέπει πτώση της ανάπτυξης, ειδικά εάν επαληθευτεί η τεράστια λιτότητα που εκτιμάται. Από την εν λόγω εκτίμηση της Capital Economics, συμπεραίνεται ότι επέρχονται περαιτέρω πλήγματα και για τα πιο ευάλωτα κοινωνικά στρώματα.

Ιταλικό δράμα

Οι μελέτες της ανεξάρτητης επιχείρησης οικονομικής έρευνας, η οποία εδρεύει στο Λονδίνο, καταδεικνύουν ότι στη χειρότερη κατάσταση -εν συγκρίσει με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές οικονομίες- είναι η Ιταλία, ενώ ακολουθούν η Γαλλία και το Βέλγιο που επίσης βρίσκονται σε δύσκολη δημοσιονομική κατάσταση.

Η εν λόγω ασφυκτική κατάσταση επιδρά αρνητικά στις προοπτικές ανάπτυξης της Ευρωζώνης, επισημαίνει η Capital Economics, συμπληρώνοντας ότι και στην περίπτωση της Ελλάδας, ο οίκος αναλύσεων υπολογίζει ότι απαιτείται πολύ πιο σφικτή δημοσιονομική πολιτική, προκειμένου να μειωθεί το χρέος στον στόχο του 60% του ΑΕΠ.

Καμπανάκι κινδύνου

Παράλληλα, ο οίκος αναλύσεων προειδοποιεί ότι το κενό ανάμεσα στα επιτόκια και την ανάπτυξη του ΑΕΠ -που αποτελεί βασική παράμετρο για τη δυναμική του χρέους- θα αυξηθεί περισσότερο στις χώρες της Ευρωζώνης από ό,τι σε άλλες ανεπτυγμένες οικονομίες, λόγω των φτωχών προοπτικών ανάπτυξης.

Η μεθοδολογία που χρησιμοποιεί η Capital Economics για να εκτιμήσει τη βιωσιμότητα των χρεών και την υγεία των δημόσιων οικονομικών των ευρωπαϊκών χωρών, είναι η εξέταση των δεικτών του μεγέθους του πρωτογενούς πλεονάσματος που απαιτείται για να διατηρηθεί ο δείκτης χρέους/ΑΕΠ σταθερός, της έκταση της δημοσιονομικής σύσφιγξης που απαιτείται για να διατηρηθεί το χρέος σταθερό και του μεγέθους των πρωτογενών πλεονασμάτων που απαιτούνται για να μειωθεί ο δείκτης του χρέους στον στόχο του Μάαστριχτ για 60% έως το 2050.

Οι πίνακες των μετρήσεων με την αντίστοιχη σειρά: 

Εάν η Ευρωζώνη ακολουθήσει μια τέτοια πολιτική λιτότητας, το αποτέλεσμα θα είναι η αδύναμη ζήτηση και η χαμηλή ανάπτυξη, συμπεραίνει ο οίκος, επισημαίνοντας ότι οι συνέπειες θα επιδεινωθούν επειδή οι χώρες που έχουν τα περιθώρια να ακολουθήσουν πιο χαλαρή δημοσιονομική πολιτική (όπως η Γερμανία και η Ολλανδία) δεν αναμένεται να το πράξουν.

Κρίση εμπιστοσύνης

Μια άλλη εκτίμησή της Capital Economics είναι ότι, με τα χρέη να αυξάνονται, ενδέχεται οι επενδυτές να χάσουν την εμπιστοσύνη τους σε μία ή περισσότερες χώρες. Και σε αυτήν την περίπτωση, δεν είναι σαφές πώς θα αντιδρούσαν οι policymakers, με δεδομένο ότι το βασικό εργαλείο που έχει η ΕΚΤ στη διάθεσή της δεν προορίζεται για την αντιμετώπιση μιας κανονικής κρίσης φερεγγυότητας, αλλά μόνο μιας βραχυπρόθεσμης κρίσης εμπιστοσύνης.

Η πιο ριζοσπαστική λύση θα ήταν η ΕΕ να αναλάβει ένα μεγάλο μέρος των εθνικών χρεών, κάτι που ωστόσο θα απαιτούσε τεράστιες πολιτικές αλλαγές, υπογραμμίζει ο οίκος, που καταλήγει λέγοντας: «Και παρότι η Ευρώπη δείχνει να κάνει βήματα προς τα μπροστά κάθε φορά που πιέζεται από μια κρίση, η πρόσφατη άνοδος των λαϊκιστικών κομμάτων σε χώρες όπως η Γερμανία και η Ολλανδία δείχνει ότι το βήμα προς μια δημοσιονομική ένωση θα ήταν δύσκολο».

«Η σημερινή πρόβλεψη λαμβάνει υπ’ όψιν ότι τα προσεχή δύο χρόνια θα ληφθούν μέτρα λιτότητας και ότι πολλά από τα υπεσχημένα έργα δεν θα υλοποιηθούν», αναφέρει σε ανακοίνωσή του το Ινστιτούτο και επισημαίνει ακόμη ότι «η ιδιωτική κατανάλωση απέτυχε σε μεγάλο βαθμό ως οικονομική κινητήρια δύναμη, αντίθετα με τις αρχικές προσδοκίες, καθώς εν όψει αβέβαιων καιρών, οι καταναλωτές αρχικά αναπλήρωσαν τα εξαντλημένα χρηματοοικονομικά αποθέματά τους, αντί να ξοδέψουν απευθείας τα χρήματα».

Το Ifo, από την πλευρά του, προβλέπει ότι το 2024 η ανάπτυξη θα περιοριστεί στο 0,9%, ενώ πριν από λίγους μήνες εκτιμούσε ότι θα έφθανε στο 1,4%. Η Deutsche Bank εκτιμά άλλωστε ότι η Γερμανία θα έχει έλλειμμα 1,6% το 2024.

Επώδυνες περικοπές στον προϋπολογισμό του 2024

Την Τετάρτη έγινε γνωστό πως οι τρεις εταίροι του κυβερνητικού συνασπισμού κατάφεραν να συμφωνήσουν μετά από μαραθώνιες διαπραγματεύσεις πολλών ημερών και υπό την πίεση αντιπολίτευσης και κοινής γνώμης, για το πώς θα καλυφθεί η τρύπα ύψους 17 δις ευρώ, στον προϋπολογισμό του 2024 προκειμένου να ολοκληρωθούν οι προβλεπόμενες διαδικασίες για την έγκαιρη ψήφισή του.

Η τρύπα προέκυψε έπειτα από απόφαση του Ανώτατου Συνταγματικού Δικαστηρίου, σύμφωνα με την οποία κρίθηκε αντισυνταγματική η μεταφορά κονδυλίων από προηγούμενο οικονομικό έτος και για άλλο σκοπό, στον προϋπολογισμό του 2024.

Όπως μετέδωσε η Deutsche Welle, σε σύντομες δηλώσεις τους που μεταδόθηκαν ζωντανά από την καγκελαρία, ο καγκελάριος Όλαφ Σολτς, ο αντικαγκελάριος και υπουργός Οικονομίας Ρόμπερτ Χάμπεκ και ο καθ’ ύλην αρμόδιος υπουργός Οικονομικών Κρίστιαν Λίντνερ έδωσαν περισσότερες λεπτομέρειες για τη λύση στην οποία συμφώνησαν. Καταρχάς και για το 2024, δεν πρόκειται να αναληφθεί νέο χρέος πέραν του επιτρεπόμενου ποσοστού, δηλαδή θα τηρηθεί το συνταγματικά κατοχυρωμένο λεγόμενο φρένο χρέους, όπως είχε αφήσει να διαφανεί ο ίδιος ο Λίντνε, αλλά και είχαν ζητήσει οι Χριστιανοδημοκράτες.

Ο καγκελάριος τόνισε ότι η κυβέρνηση συνασπισμού παραμένει στους βασικούς στόχους της, δηλαδή το μηδενικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα, την κοινωνική συνοχή και την στήριξη της Ουκρανίας, αλλά με λιγότερα από τα προβλεπόμενα χρήματα. Άρα θα πρέπει να γίνει εξοικονόμηση πόρων αλλά και περικοπές κάτι που ήταν αναπόφευκτο αλλά και αναγκαίο.

Μεγάλος χαμένος το Ταμείο για το Κλίμα

Κατά τα άλλα, καταργούνται οι επιχορηγήσεις για μέτρα καταπολέμησης των αερίων που βλάπτουν το κλίμα, θα μειωθούν οι δαπάνες επιμέρους υπουργείων όπως και οι επιδοτήσεις σε ομοσπονδιακό επίπεδο.

Αλλά ο μεγάλος χαμένος είναι το Ταμείο για το Κλίμα και τον Μετασχηματισμό της Οικονομίας (KFT), το οποίο θα παραμείνει μεν το κεντρικό περιβαλλοντικό εργαλείο, αλλά θα περικοπεί κατά 12 δις ευρώ για το 2024 ενώ μέχρι το 2027 οι περικοπές θα φτάσουν τα 45 δις ευρώ.

Παρόλα αυτά, μέχρι τότε το ύψος των χρημάτων για το Ταμείο θα ανέρχεται στα 150 δις ευρώ.

Αλλά υπάρχουν και καλές ειδήσεις ή υποσχέσεις που η γερμανική κυβέρνηση παρά τις περικοπές και την εξοικονόμηση πόρων θα συνεχίσει να τηρεί. Για παράδειγμα, ο Κρίστιαν Λίντνερ τόνισε ότι η μείωση του φόρου ηλεκτρικής ενέργειας θα γίνει όπως είχε προγραμματιστεί με ποσό 3 δις ευρώ.

Επιπλέον θα τηρηθούν και υποσχέσεις για φορολογικές ελαφρύνσεις για επιχειρήσεις που εμπίπτουν στο νόμο περί αναπτυξιακών ευκαιριών.

Και το βασικότερο δεν πρόκειται να γίνουν αυξήσεις στη φορολογία και περικοπές στα κοινωνικά επιδόματα.

Δεν αποκλείεται να γίνουν κάποιες αλλαγές, μικρές ή μεγαλύτερες μέχρι τα Χριστούγεννα. Σε κάθε περίπτωση δημοσιογραφικές πληροφορίες αναφέρουν ότι η τελική ψήφιση του προϋπολογισμού για το 2024 θα γίνει το αργότερο στις 2 Φεβρουαρίου. Μέχρι τότε η χώρα θα κινείται επί τη βάσει ενός προσωρινού προϋπολογισμού με έλεγχο και περιορισμό δαπανών ανά υπουργείο. Θα γίνονται δαπάνες μόνο για τη διατήρηση της διοίκησης και την εκπλήρωση των νομικών υποχρεώσεων του κράτους.

Στην πράξη, ωστόσο, το υπουργείο Οικονομικών μπορεί να επιτρέπει στα υπουργεία να χρησιμοποιούν κάθε μήνα ένα ποσοστό των κονδυλίων του σχεδίου προϋπολογισμού που δεν έχει ακόμη εγκριθεί.

Αυτό γράφει σε πρωτοσέλιδο δημοσίευμά του το Politico, προσθέτοντας ότι στις 20 Αυγούστου, καταργείται και επίσημα το καθεστώς ενισχυμένης επιτήρησης που ακολούθησε τα τρία συνεχόμενα προγράμματα διάσωσης από το 2010 έως το 2018.

Η κίνηση στέλνει «ένα μήνυμα στους επενδυτές και τις αγορές ότι η Ελλάδα έχει βγει από το δάσος και είναι ένα βήμα πιο κοντά σε επενδυτικό βαθμίδα», σχολιάζει, σύμφωνα με το Politico, ο Γιώργος Παγουλάτος, επικεφαλής του δεξαμενής σκέψης του Ελληνικού Ιδρύματος Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής στην Αθήνα.

«Μετά από 12 χρόνια… ένα δύσκολο κεφάλαιο για τη χώρα μας κλείνει», είπε ο υπουργός Οικονομικών της Ελλάδας Χρήστος Σταϊκούρας σε δήλωσή του την περασμένη εβδομάδα, προσθέτοντας ότι αυτό θα επιτρέψει στη χώρα μεγαλύτερη ελευθερία στη χάραξη οικονομικής πολιτικής.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαιρέτισε τα επιτεύγματα της Ελλάδας και τη δέσμευσή της να συνεχίσει να πραγματοποιεί μεταρρυθμίσεις πέρα ​​από το τέλος της ενισχυμένης

Η άλλη όψη

Ωστόσο, σύμφωνα πάντα με το δημοσίευμα, οι τίτλοι αυτοί επισκιάζουν το γεγονός ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να παλεύει με πολλές από τις αδυναμίες που έχουν επιβαρύνει την ανάπτυξη εδώ και δεκαετίες. Και αναλυτές λένε ότι αυτές αδυναμίες καθιστούν την οικονομία ιδιαίτερα ευάλωτη στους νέους κραδασμούς από τον πόλεμο της Ουκρανίας, την ενεργειακή κρίση και τον κίνδυνο στασιμότητας που επικρατούν στην ευρωζώνη.

«Ο πληθωρισμός είναι στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 29 ετών [ενώ] οι μισθοί εξακολουθούν να είναι πολύ χαμηλοί», επισημαίνει ο Wolfango Piccoli, συμπρόεδρος στην εταιρεία συμβούλων Teneo. «Υπάρχουν νέες οικονομικές προκλήσεις που είναι εντελώς στο παρασκήνιο αυτή τη στιγμή. Η εστίαση των ψηφοφόρων είναι στην πραγματική οικονομία και όχι σε τεχνικά ζητήματα».

Ανάκαμψη

Το άρθρο αναφέρει ότι η ελληνική οικονομία έχει ανακάμψει από την εποχή της κρίσης. Το ποσοστό ανεργίας, το οποίο κατά τη διάρκεια της κρίσης έφτασε στο ιλιγγιώδες 28%, βρίσκεται τώρα στο 12,5%. Το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν της αυξήθηκε κατά 8,3%το 2021 και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένει ότι θα αυξηθεί κατά 4% το 2022 και 2,4% το 2023.

Ωστόσο, ο πληθωρισμός βρίσκεται στο 11,5%, καθιστώντας το κόστος ζωής σχεδόν δυσβάσταχτο για πολλούς Έλληνες. Η Ελλάδα υστερεί επίσης σε σχέση με τις περισσότερες προηγμένες οικονομίες όσον αφορά την προσφορά καλά αμειβόμενων θέσεων εργασίας, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ.

Οι μεταρρυθμίσεις που καθυστερούν

Επιπλέον, παρά τις μεταρρυθμίσεις που έπρεπε να προωθήσει η Αθήνα στο πλαίσιο των συμφωνιών διάσωσης, δεν μπόρεσε να ξεπεράσει μερικές από τις μεγαλύτερες διαρθρωτικές προκλήσεις.

Αυτά περιλαμβάνουν μια τεράστια γραφειοκρατία, ειδικά στο νομικό σύστημα , και τη χρόνια φοροδιαφυγή . Αντί να διαφοροποιεί την οικονομία της, η Ελλάδα παραμένει σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένη από τον τουρισμό. Και η συντριπτική πλειοψηφία των επιχειρήσεων — συνήθως μικρές επιχειρήσεις — θεωρούνται αφερέγγυες .

Junk ομόλογα

Εν τω μεταξύ, η Ελλάδα εξακολουθεί να φέρει την αμφίβολη διάκριση ως το μόνο μέλος της ευρωζώνης του οποίου το δημόσιο χρέος έχει αξιολόγηση junk- παρόλο που ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ισχυρίζεται ότι η χώρα θα μπορούσε να επιτύχει το καθεστώς της επενδυτικής βαθμίδας το πρώτο εξάμηνο του 2023.

Σε αυτό το πλαίσιο, το ελληνικό δημόσιο χρέος παραμένει ένα από τα πιο ακριβά στην ευρωζώνη – αντανακλώντας το επενδυτικό αίσθημα ότι υπάρχει ακόμα ένα μεγάλο ασφάλιστρο που απαιτείται για τη διατήρηση των κρατικών ομολόγων. Tην Τρίτη, η απόδοση του 10ετούς ομολόγου της ήταν 3,26%, σε σύγκριση με 3,07% για την Ιταλία, η οποία έχει πληγεί από πολιτική αναταραχή. Αυτό είναι πολύ πάνω από το εξαιρετικά ασφαλές γερμανικό όριο του 0,94%.

Το ελληνικό χρέος και η ΕΚΤ

Το Politco αναφέρει επίσης ότι το ελληνικό χρέος γίνεται πιο ακριβό από το περασμένο φθινόπωρο, με την τάση αυτή να επιδεινώνεται από τα βήματα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας προς τη σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής.

Ωστόσο, η απόδοση του 10ετούς ομολόγου παραμένει σημαντικά χαμηλότερη από ό,τι ήταν στα μέσα Ιουνίου, όταν εκτινάχθηκε στο 4,69%. Η επακόλουθη δέσμευση της ΕΚΤ να αναπτύξει ένα νέο «εργαλείο» αγοράς ομολόγων για να μετριάσει το κόστος δανεισμού στα πιο υπερχρεωμένα μέλη της ευρωζώνης —ιδίως την Ιταλία— μείωσε εν μέρει αυτή την πίεση.

Το εργαλείο, που ονομάστηκε Μέσο Προστασίας Μεταφοράς (TPI), «έχει σταθεροποιητικό αποτέλεσμα [και] προσφέρει ένα backstop για κάθε οικονομία που θα μπορούσε να αντιμετωπίσει κρίση, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας», είπε ο Παγουλάτος.

Επιπλέον, οι κυμαινόμενες αποδόσεις των ομολόγων δεν έχουν συντριπτική επίδραση στο κόστος δανεισμού της Ελλάδας. Το χρέος της – το οποίο ανέρχεται συνολικά σε 350 δισεκατομμύρια ευρώ – ρυθμίζεται με περιορισμένο επιτόκιο σύμφωνα με τους όρους του προγράμματος διάσωσης και περίπου το 70% αυτών των υποχρεώσεων οφείλονται σε δημόσια χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, σύμφωνα με χρονοδιαγράμματα μακροπρόθεσμων αποπληρωμών, και όχι σε ιδιώτες επενδυτές.

Τα επόμενα βήματα

Στο εσωτερικό μέτωπο, η Αθήνα έχει εφαρμόσει πολυάριθμες μεταρρυθμίσεις, συμπεριλαμβανομένου του συστήματος πρόνοιας, της αγοράς εργασίας και της φορολογικής διακυβέρνησης .

Ορισμένα από καιρό προγραμματισμένα μέτρα παραμένουν σε εκκρεμότητα, αλλά παρατείνονται μέχρι τον Οκτώβριο, συμπεριλαμβανομένων, μεταξύ άλλων, της προόδου σε ορισμένες ιδιωτικοποιήσεις, της εκκαθάρισης των εκκρεμών συντάξεων και της θέσης σε πλήρη λειτουργία του συστήματος εφορίας.

Η Ελλάδα συγκαταλέγεται επίσης στους μεγαλύτερους δικαιούχους μέσω του ταμείου ανάκαμψης από την πανδημία της ΕΕ και αναμένεται να λάβει έως και 17,8 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις και 12,7 δισ. ευρώ σε δάνεια. Το πρόγραμμα RRF της χώρας ορίζει ότι το 37,5% του σχεδίου θα στηρίξει τις πράσινες επενδύσεις και το 23,3% θα κατευθυνθεί προς την ψηφιακή μετάβαση.

Οι πληγές των μνημονίων

Παρά την όλη πρόοδο, πολλοί οικονομολόγοι λένε τώρα ότι το μακροπρόθεσμο κόστος των προγραμμάτων διάσωσης —που διοχέτευσαν δάνεια περίπου 290 δισεκατομμυρίων ευρώ από την Επιτροπή, την ΕΚΤ και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο— προκάλεσε πόνο που εξακολουθεί να είναι αισθητός και σήμερα. Τα μέτρα λιτότητας που επέβαλαν οι πιστωτές, κυρίως με τη μορφή απότομων περικοπών στις δημόσιες υπηρεσίες, ανήλθαν σε 72 δισ. ευρώ.

«Η ΕΕ έμαθε πολλά στο «εργαστήρι» της ελληνικής κρίσης και αυτό της επέτρεψε να αντιδράσει ταχύτερα και πιο αποτελεσματικά στις μελλοντικές προκλήσεις», δήλωσε ο Ευάγγελος Βενιζέλος, ο οποίος είχε ανώτερους ρόλους στην ελληνική κυβέρνηση μεταξύ 2011 και 2015, μεταξύ άλλων ως αναπληρωτής πρωθυπουργού, κατά τη διάρκεια της κρίσης διάσωσης. «Οι δανειστές έχουν δείξει αλληλεγγύη αλλά και τιμωρητική στάση».

Το ελληνικό ΑΕΠ μειώθηκε από 355,9 δισεκατομμύρια δολάρια το 2008 σε 188,7 δισεκατομμύρια δολάρια το 2020 και τώρα αρχίζει να αυξάνεται ξανά στα 216,4 δισεκατομμύρια δολάρια το 2021. Η οικονομική ύφεση άφησε τους Έλληνες εξουθενωμένους, οργισμένους και απογοητευμένους. Σχεδόν μισό εκατομμύριο έφυγαν για τον πιο εύπορο βορρά της Ευρώπης και ελάχιστοι έχουν επιστρέψει.

Τεράστια πρόοδος

Η Ελλάδα έχει σημειώσει τεράστια πρόοδο, υποστήριξε ο Alvaro Santos Pereira, ανώτερος αξιωματούχος του ΟΟΣΑ, αλλά έχει ακόμα πολλά να κάνει για να φτάσει τους ομοίους της.

Για παράδειγμα, είπε, «σχεδόν 15 χρόνια μετά την έναρξη της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης, οι ελληνικές τράπεζες μόλις επανέρχονται σε μονοψήφια ποσοστά επισφαλών δανείων, επιτρέποντάς τους να αρχίσουν να παρέχουν τη χρηματοδότηση που είναι απαραίτητη για νέες επενδύσεις».

Και μεταξύ των αναλυτών, τα προγράμματα διάσωσης θα παραμείνουν ένα επίμαχο θέμα για τα επόμενα χρόνια.

«Είναι πολύ νωρίς για να πούμε εάν τα προγράμματα διάσωσης ήταν επιτυχή», είπε ο Piccoli από το Teneo. Η οικονομία ανακάμπτει, αλλά εν τω μεταξύ εμφανίζονται οι συνήθεις αδυναμίες. Η ανησυχία είναι ότι δεν έχουν αλλάξει πολλά όσον αφορά τη δομή».

Πηγή: ot.gr

Μιλώντας για «συνταγή αποτυχίας» της ΝΔ, αναφέρει ειδικότερα ότι «οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις μη έχοντας πρόσβαση σε άμεση ρευστότητα απειλούνται με λουκέτο και οι εργαζόμενοι καλούνται να επιλέξουν μεταξύ της μείωσης του μισθού τους και της απόλυσης». Επιπλέον, αναφέρει ότι «η ιδιωτική κατανάλωση συρρικνώνεται, τα ασφαλιστικά ταμεία καταρρέουν, η βιωσιμότητα συνολικά της ελληνικής οικονομίας τίθεται εν αμφιβόλω». Κατηγορεί την κυβέρνηση για «πρωτοφανή αδράνεια» απέναντι στην κρίση και την ύφεση, και υπογραμμίζει: «Οι επιλογές που έχει κάνει ήδη σε συνδυασμό με τη δέσμευσή της στο πρόσφατο Eurogroup ότι θα επιστρέψει σε πλεόνασμα το 2021 οδηγούν νομοτελειακά σε ένα αποτέλεσμα: μέτρα λιτότητας, μνημονιακού τύπου επιτήρηση και κοινωνική ανασφάλεια». Σχολιάζει πως «αντί να παραδεχτεί και να αναγνωρίσει τις ευθύνες της» η κυβέρνηση, αναζητεί «έξοδο διαφυγής δια της εκλογολογίας». Τονίζει ότι «σε συνθήκες πανδημίας και διογκούμενης ύφεσης στην οικονομία, κάλπες το φθινόπωρο συνιστούν τυχοδιωκτισμό».

Απέναντι σε αυτά αντιπαρέβαλε το “Μένουμε Όρθιοι” του ΣΥΡΙΖΑ που επιδιώκει «αλλαγή πορείας με γενναία μέτρα στήριξης της κοινωνίας σήμερα, όχι σε κάποιο αόριστο μέλλον». Επισημαίνει πως η πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ προβλήθηκε ελάχιστα από την πλειοψηφία των ΜΜΕ και σημειώνει πως η μονοφωνία στην ενημέρωση είναι «εξαιρετικά προβληματική» και «θίγει βαθύτατα την ποιότητα της δημοκρατίας μας». Ο κ. Χαρίτσης τονίζει πως τον ΣΥΡΙΖΑ τον απασχολούν τα προβλήματα των πολιτών, προσθέτοντας ότι «μας χωρίζει τεράστια απόσταση από τις πρακτικές της κυβέρνησης που οδηγούν την πολιτική ζωή της χώρας στον βούρκο». «Δεν θα ακολουθήσουμε στην κατηφόρα αυτή».

Ο εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ τονίζει ότι «μετά την πρόσφατη απόφαση των δικαστικών αρχών των ΗΠΑ, αλλά και την ομολογία της ίδιας της εταιρείας ότι διέφθειρε και κρατικούς αξιωματούχους στην Ελλάδα, είναι αδιανόητο να αμφισβητεί κανείς την ύπαρξη του σκανδάλου, που στοίχισε πολύ ακριβά στα δημόσια ταμεία». Μίλησε για «προσπάθεια συγκάλυψης», χαρακτηρίζοντας «προκλητικό» η κυβέρνηση «αντί να τοποθετείται επί της εξέλιξης αυτής, πανηγυρίζει υποκριτικά επιμένοντας στα περί ‘σκευωρίας’». Για το ΚΙΝΑΛ σχολιάζει ότι «θα έπρεπε να είναι πολύ πιο αυτοκριτικό όταν η κουβέντα αφορά πολιτικά σκάνδαλα και αθέμιτες πρακτικές». «Η θέση του ΣΥΡΙΖΑ είναι σαφής: όσες δυνάμεις βλέπουν την ανάγκη πολιτικής αλλαγής στη χώρα με μια σύγχρονη ατζέντα ριζοσπαστικών τομών και προοδευτικών μεταρρυθμίσεων, θα πρέπει να αναζητήσουν προγραμματικές και πολιτικές συγκλίσεις προς αυτήν την κατεύθυνση», υπογράμμισε.

Πηγή: ΑΜΠΕ

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η πρωτοβουλία αυτή, μόλις υιοθετηθεί από το σύνολο των κρατών – μελών και με τις διάφορες πολιτικές που θα προβλέπει αλλά και ένα Ταμείο του οποίου η προίκα θα φθάνει τα 500 δισ. ευρώ, θα αποτελέσει τον καμβά επανεκκίνησης της ευρωπαϊκής οικονομίας, άρα και της ελληνικής. Το ερώτημα, όμως, που τίθεται, είναι ποιες οι ακριβείς προβλέψεις και κατευθυντήριες γραμμές της γαλλο-γερμανικής πρωτοβουλίας, ποιοι οι όροι που θέτει, ποιες οι παγίδες που κρύβει. Ως εκ τούτου, αν θέλουμε να δούμε ποια είναι αυτή η χρυσή …εφεδρεία του Έλληνα πρωθυπουργού στο δικό του σχέδιο, θα πρέπει να ανατρέξουμε στο κείμενο συμφωνίας Μέρκελ – Μακρόν.

Εισαγωγικά, «η Γερμανία και η Γαλλία υποστηρίζουν ένα φιλόδοξο, προσωρινό και στοχοθετημένο Ταμείο Ανάκαμψης στο πλαίσιο του επόμενου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου», ως εκ τούτου η διαπραγμάτευση για το επόμενο Π.Δ.Π. θα …καπελώσει και το Ταμείο.

Ποιους όμως αφορά το «μπαζούκα» Μέρκελ – Μακρόν;

Αντί άλλης ρητής αναφοράς για τους επωφελούμενους από αυτό, οι δύο ηγέτες επέλεξαν την εξής διατύπωση: «Το Ταμείο Ανάκαμψης ύψους 500 δισεκατομμυρίων ευρώ θα παράσχει δημοσιονομικές δαπάνες της ΕΕ για τους τομείς και τις περιοχές που πλήττονται περισσότερο βάσει των προγραμμάτων προϋπολογισμού της ΕΕ και σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές προτεραιότητες».

Τι σημαίνει αυτό; Παρότι δεν φαίνεται το κείμενο να περιορίζεται στην υγειονομική κρίση, αλλά επεκτείνεται και στην εν εξελίξει οικονομική ζημιά, η Ελλάδα έχει κάποιες ελπίδες, αλλά όχι πάρα πολλές για τα ποσά που θα εισπράξει.

Και τούτο γιατί, συγκριτικά με την Ιταλία, τη Γαλλία, την Ισπανία πρωτίστως αλλά και τις υπόλοιπες, τις μεγάλες κυρίως, χώρες της Ε.Ε. δευτερευόντως, δεν είναι από τις περιοχές που επλήγησαν περισσότερο. Ίσως, μέσω της αναφοράς για «τομείς» που επλήγησαν, να βγει περισσότερο κερδισμένη, αφού οι τομείς του τουρισμού και των μεταφορών, στους οποίους στηρίζεται η χώρα μας περισσότερο από κάθε άλλη, βρέθηκαν στο «μηδέν» λόγω κοροναϊού.

Το επόμενο ερώτημα που εύλογα τίθεται, είναι με ποιους όρους έχουν λαμβάνειν τα κράτη – μέλη: εδώ το γερμανικό …άρωμα είναι προφανές, αφού ο Εμ. Μακρόν δέχθηκε τη διατύπωση, «αυτή η υποστήριξη ανάκαμψης συμπληρώνει τις εθνικές προσπάθειες και το πακέτο που συμφωνήθηκε από την Ευρωομάδα, και θα βασιστεί σε μια σαφή δέσμευση των κρατών μελών να ακολουθήσουν υγιείς οικονομικές πολιτικές και μια φιλόδοξη ατζέντα μεταρρυθμίσεων».

Το τι μπορεί να υποκρύπτει ο όρος, «υγιείς οικονομικές πολιτικές», γίνεται εύκολα αντιληπτός από τους πολίτες μιας χώρας που έζησαν κάτω από μνημόνια για σχεδόν μια δεκαετία.

Ενώ η κατεύθυνση της «φιλόδοξης ατζέντας μεταρρυθμίσεων» γίνεται περισσότερο ευκρινής στις επόμενες παραγράφους της συμφωνίας, όπου Γαλλία και Γερμανία δείχνουν το στόχο για περαιτέρω ενίσχυση της πράσινης οικονομίας και του ψηφιακού τομέα. Για καλό σκοπό και τα δυο μεν, αλλά και τα επιχειρηματικά (των δύο ηγέτιδων ευρωπαϊκών δυνάμεων) συμφέροντα…

Το πιο ανησυχητικό μήνυμα βρίσκεται στην τελευταία κυριολεκτικώς, φράση του γαλλο-γερμανικού συμφώνου, εκεί όπου οι δύο ηγέτες προτείνουν, ωθούν πιο σωστά στην «ενίσχυση της κοινωνικής σύγκλισης και επιτάχυνση της συζήτησης σχετικά με το πλαίσιο της ΕΕ για τους κατώτατους μισθούς προσαρμοσμένους στις εθνικές καταστάσεις».

Ανοίγει, συνεπώς, η συζήτηση για τους κατώτατους μισθούς στην Ε.Ε. –σε ποια κατεύθυνση στην Ευρώπη της μεγαλύτερης ύφεσης που γνώρισε ποτέ, μπορούμε όλοι να φαντασθούμε…

Νίκος Παπαδημητρίου