Ένας άνδρας είπε στο ντοκιμαντέρ ότι είδε έναν στρατιώτη να εκτελείται με εντολή του διοικητή του, ο οποίοςήταν ο «Ήρωας της Ρωσίας» το 2024. «Το βλέπω — μόλις δύο μέτρα, τρία μέτρα… κλικ, κλακ, μπανγκ», είπε.

Ένας άλλος στρατιώτης, από διαφορετική μονάδα, αποκάλυψε ότι είδε τον διοικητή του να σκοτώνει τέσσερις άνδρες. «Τους ήξερα», λέει για τους στρατιώτες που εκτελέστηκαν.

Ένας εξ αυτών επίσης υποστήριξε ότι είδε 20 πτώματα Ρώσων στρατιωτών να βρίσκονται σε τάφο μετά από εκτέλεση από τους συμπολεμιστές τους, γνωστή ως μέθοδο «zeroed», ρωσικός στρατιωτικός όρος για εκτέλεση των δικών σου στραιτωτών.

Στο ντοκιμαντέρ The Zero Line: Inside Russia’s War, οι άνδρες δίνουν λεπτομερείς περιγραφές για βασανιστήρια που υπέστησαν επειδή αρνήθηκαν να συμμετάσχουν σε επιθέσεις αυτοκτονίας, που οι Ρώσοι στρατιώτες αποκαλούν «meat storms», στέλνοντας συνεχείς κύματα ανδρών στο μέτωπο για να εξαντληθούν οι ουκρανικές δυνάμεις.

Για πρώτη φορά, όπως αναφέρει το BBC, Ρώσοι στρατιώτες μιλούν επίσημα για εντολές εκτέλεσης των δικών τους ανδρών από διοικητές.

Ο Ιλία, στρατιώτης που μετρούσε τους νεκρούς, λέει ότι είδε συναδέλφους του να σκοτώνονται από διοικητές σε Παντελεϊμονίβκα και Νοβοαζόφσκ, στην κατεχόμενη από τη Ρωσία περιοχή του Ντονέτσκ.

Ο Ντίμα, άλλος στρατιώτης, λέει: «Φυσικά σκοτώνουν τους δικούς τους, είναι κανονικό». Ο διοικητής του, Αλεξέι Κσενοφόντοφ, τιμήθηκε με Χρυσό Αστέρι και έγινε Ήρωας της Ρωσίας το 2024.

Οι στρατιώτες περιγράφουν επίσης τις «meat storm» αποστολές ως αποστολές αυτοκτονίας, όπου τα κύματα ανδρών στέλνονται επανειλημμένα για να καταφέρουν το στρατιωτικό τους στόχο, με τεράστιες απώλειες.

Όσοι αρνούνται να συμμετάσχουν, συχνά αντιμετωπίζουν απαράδεκτα βασανιστήρια, όπως ηλεκτροσόκ, στέρηση τροφής, και ταπείνωση, ενώ ο Ιλία αναφέρει ότι προσπάθησε να αυτοκτονήσει μετά τα βασανιστήρια.

Οι τέσσερις άνδρες βρίσκονται πλέον εκτός Ρωσίας, αλλά φέρουν ψυχικά τραύματα από τις εμπειρίες τους στο μέτωπο στην Ουκρανία.

«Είμαι έγκληματίας, και κανείς δεν νοιάζεται — το έγκλημά μου είναι ότι δεν θέλω να σκοτώσω», λέει ο Ντίμα.

Ο Ιλία προσθέτει ότι αγαπά τη χώρα του, «αλλά όχι ό,τι έκανε ο Πούτιν». «Μπορούν να σπάσουν οποιονδήποτε εκεί», λέει, «σχεδόν με έσπασαν κι εμένα, αλλά όχι ολοκληρωτικά».

Σύμφωνα με νέα έρευνα του ανεξάρτητου μέσου Verstka, Ρώσοι διοικητές προχωρούν σε εκτελέσεις ή στέλνουν εσκεμμένα στον θάνατο στρατιώτες που αρνούνται να πολεμήσουν στην Ουκρανία. Η έρευνα παρουσιάζει μια ζοφερή εικόνα εσωτερικής βίας στις τάξεις του ρωσικού στρατού.

Βασιζόμενη σε μαρτυρίες εν ενεργεία στρατιωτών, συγγενών νεκρών, διαρροές βίντεο και επίσημες καταγγελίες, η Verstka εντόπισε 101 Ρώσους στρατιωτικούς κατηγορούμενους για δολοφονίες, βασανιστήρια ή θανατηφόρες τιμωρίες εις βάρος συναδέλφων τους. Το μέσο επαλήθευσε τουλάχιστον 150 θανάτους, αν και εκτιμά πως ο πραγματικός αριθμός είναι πολύ μεγαλύτερος.

Από την έναρξη της πλήρους εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία, έχουν κυκλοφορήσει ευρέως αναφορές για στρατιώτες που σκοτώνονται από δικούς τους και για την ανάπτυξη “αποτρεπτικών μονάδων” που εμποδίζουν τις υποχωρήσεις. Το Κρεμλίνο απορρίπτει διαρκώς τέτοιες κατηγορίες περί απειθαρχίας στους Ρώσους στρατιώτες, επιμένοντας πως αντίστοιχα φαινόμενα επικρατούν στον ουκρανικό στρατό.

Ωστόσο, η έκθεση της Verstka θεωρείται η πλέον ολοκληρωμένη μέχρι σήμερα, καταγράφοντας αναλυτικά τις μεθόδους επιβολής πειθαρχίας και εκφοβισμού στις ρωσικές μονάδες.

Εκτελέσεις, βασανιστήρια και “μονομαχίες”

Στρατιώτες κατέθεσαν ότι διοικητές όριζαν “εκτελεστές” για να πυροβολούν όσους αρνούνταν να πολεμήσουν, πετώντας στη συνέχεια τα πτώματα σε ποτάμια ή ρηχούς τάφους και δηλώνοντάς τα ως απώλειες μάχης. Άλλες μαρτυρίες περιγράφουν χρήση drones και εκρηκτικών για την εξόντωση τραυματισμένων ή υποχωρούντων στρατιωτών. Σε αρκετές περιπτώσεις, αξιωματικοί φέρονται να διέταξαν χειριστές drone να ρίξουν χειροβομβίδες σε δικούς τους άνδρες, παρουσιάζοντας τις δολοφονίες ως πλήγματα του εχθρού.

Η Verstka, ανεξάρτητο ρωσικό μέσο που λειτουργεί πλέον στην εξορία και έχει ιδρυθεί από κορυφαίους ερευνητές δημοσιογράφους, τεκμηρίωσε επίσης περιπτώσεις βασανισμού μέχρι θανάτου. Ανυπάκουοι στρατιώτες φέρονται να πετάγονταν σε λάκκους με σιδερένια καλύμματα, να καταβρέχονταν με νερό και να ξυλοκοπούνταν επί ώρες ή ημέρες. Η έρευνα αποκάλυψε ακόμη και “μονομαχίες” μέχρι θανάτου μεταξύ συναδέλφων, υπό την απειλή διοικητών.

Ένα τέτοιο περιστατικό εμφανίστηκε σε βίντεο που κυκλοφόρησε τον Μάιο του 2025 από ουκρανικές ομάδες παρακολούθησης των ρωσικών δυνάμεων. Στο βίντεο δύο γυμνοί άνδρες μάχονται σε λάκκο ενώ ακούγεται φωνή: “Ο διοικητής Κάμα είπε πως όποιος σκοτώσει τον άλλον βγαίνει από το λάκκο”. Η πάλη συνεχίζεται υπό τα ειρωνικά σχόλια της φωνής μέχρι που ο ένας πέφτει αναίσθητος στο έδαφος.

Εκβιασμοί και αποστολές αυτοκτονίας

Η Verstka συνδέει αρκετές δολοφονίες με οικονομικούς εκβιασμούς από διοικητές που απαιτούσαν χρήματα από στρατιώτες για να αποφύγουν αποστολές αυτοκτονίας. Όσοι δεν πλήρωναν ή αρνούνταν, “μηδενίζονταν” – δηλαδή εξοντώνονταν, σύμφωνα με τη στρατιωτική αργκό.

Η έρευνα καταγράφει περιπτώσεις όπου στρατιώτες στέλνονταν εσκεμμένα ως “φανοί” (mayachki), χωρίς εξοπλισμό μπροστά από ομάδες εφόδου ώστε να προσελκύσουν τα πυρά του εχθρού. Αρχικά, τα περισσότερα περιστατικά εσωτερικών εκτελέσεων προέρχονταν από ποινικά τάγματα με χιλιάδες πρώην κατάδικους από τις ρωσικές φυλακές. Πλέον όμως, το φαινόμενο έχει εξαπλωθεί και στις τακτικές μονάδες του στρατού.

Η κουλτούρα ατιμωρησίας και η εισροή πρώην κρατουμένων έχουν “κανονικοποιήσει τη βία”, σύμφωνα με το ρεπορτάζ. Οι περισσότεροι δράστες είναι αξιωματικοί μέσης βαθμίδας στα 30 ή 40 χρόνια, συχνά βετεράνοι προηγούμενων επιχειρήσεων ή μεταταγμένοι από ποινικά τάγματα. Ελάχιστοι έχουν διωχθεί ποινικά.

Απουσία λογοδοσίας παρά τις καταγγελίες

Το μέσο κατάφερε να συλλέξει λεπτομερή στοιχεία – όνομα, βαθμό, ηλικία και μονάδα – για πάνω από 60 από τους 101 φερόμενους δράστες. Παρά την πληθώρα στοιχείων, σχεδόν κανείς δεν έχει λογοδοτήσει.

Η Verstka αποκάλυψε επίσης ότι η κεντρική στρατιωτική εισαγγελία της Ρωσίας έλαβε σχεδόν 29.000 καταγγελίες από στρατιώτες και οικογένειες μόνο στο πρώτο εξάμηνο του 2025, εκ των οποίων πάνω από 12.000 αφορούσαν τιμωρίες από ανωτέρους.

Πηγή στη στρατιωτική εισαγγελία ανέφερε πως υπάρχει άτυπη απαγόρευση διερεύνησης υποθέσεων κατά διοικητών που υπηρετούν σε εμπόλεμες ζώνες: “Λένε: ‘Αν ανοίξουμε αυτή την υπόθεση, μπορεί να βλάψει τις επιχειρήσεις.’ Αυτό σημαίνει ότι οι αξιωματικοί αυτοί έχουν πλήρη ατιμωρησία”, τόνισε η πηγή.

Πηγή

Όλο και περισσότερο γίνεται λόγος για αποστασίες, λιποταξίες και επικίνδυνα χαμηλό ηθικό, καθώς η στρατιωτική μηχανή της Ρωσίας παραπαίει.

«Οι ρωσικές δυνάμεις έχουν επίγνωση της απελπισίας της κατάστασής τους και επιλέγουν όλο και περισσότερο την λιποταξία για να αποφύγουν τον θάνατο’, δήλωσε το Κέντρο Αμυντικών Στρατηγικών της Ουκρανίας.

Χθες οι ένοπλες δυνάμεις της Ουκρανίας δήλωσαν ότι 300 Ρώσοι στρατιώτες «αρνήθηκαν να συμμορφωθούν με τις διαταγές για διεξαγωγή μάχης» και «έφυγαν» από μια περιοχή έντονων μαχών στην περιοχή Sumy.

Γκάφα ολκής του Βρετανού υπουργού Άμυνας – Είπε σε Ρώσους φαρσέρ ότι τελειώνουν τα αντιαρματικά

Πυροβολούν τον εαυτό τους για να πάνε σπίτι τους

Υπήρξαν επίσης αναφορές για υποκλαπέντα μηνύματα από ρωσικά στρατεύματα στα οποία γίνεται λόγος για αξιωματικούς που «πυροβολούν τον εαυτό τους στο πόδι για να πάνε σπίτι τους».

Ένα έγγραφο του Πενταγώνου περιγράφει ότι οι στρατιώτες απλά παρκάρουν τα οχήματά τους και απομακρύνονται από τον πόλεμο μέσα σε δάση.

Περίπου το ένα τέταρτο του ρωσικού στρατού αποτελείται από στρατεύσιμους, οι οποίοι συνήθως θεωρείται ότι έχουν χαμηλότερο ηθικό από τους επαγγελματίες στρατιώτες.

Οι εικόνες ορισμένων στρατευμάτων που σκοτώθηκαν στη μάχη έδειχναν νεοσύλλεκτους που μόλις είχαν περάσει την εφηβεία τους.

Τα έγγραφα τριών επίλεκτων μαχητών των ειδικών δυνάμεων GRU Spetsnatz, που λέγεται ότι σκοτώθηκαν στη μάχη για τη Μαριούπολη από το σύνταγμα Azov της Εθνικής Φρουράς της Ουκρανίας, έδειξαν ότι ένας από αυτούς, ο Islam Abduragimov, ήταν μόλις 19 ετών.

Ένας άλλος, ο Konstantin Druzhkov, ήταν 33 ετών, ενώ τα έγγραφα δεν διευκρινίζουν την ηλικία του τρίτου, του Shamil Aselderov.

Ρώσοι στρατιώτες εκτελούνται από δικούς τους αν επιχειρήσουν να διαφύγουν

Την ίδια ώρα ουκρανικές υπηρεσίες ασφαλείας λένε ότι οι ρώσοι στρατιώτες ακολουθούνται από «εκτελεστικά αποσπάσματα» που σκοτώνουν όποιον στρατιώτη προσπαθεί να διαφύγει, σε μια αναβίωση της τακτικής του Στάλιν.

Υπάρχουν επίσης αναφορές για την αποστολή τσετσενικών μονάδων για να σταματήσουν τις ρωσικές λιποταξίες.

Μάλιστα από την έναρξη του πολέμου, το Κίεβο έχει δημοσιεύσει βίντεο που δείχνουν Ρώσους αιχμαλώτους – μερικοί από τους οποίους λένε ότι επέλεξαν να εγκαταλείψουν παρά να συνεχίσουν να πολεμούν.