Η πραγματικότητα όμως είναι διαφορετική.

Γρηγόρης Λιονής, Μέλος της ΚΕ & υπεύθυνος του Τμήματος Οικονομίας

Μια ματιά αρκεί να ρίξει κανείς στην εμβληματική φωτογραφία του κόσμου τη νύχτα για να δει τις τεράστιες ανισότητες. Ολόκληρη σχεδόν η Αφρική και η Λατινική Αμερική, βρίσκονται χωρίς επαρκή φωτισμό.

Την ίδια στιγμή, το δικαίωμα του φωτισμού τη νύχτα γίνεται αντικείμενο κερδοφορίας για το μεγάλο κεφάλαιο, με συνεχείς γύρους αλλαγών στα συστήματα φωτισμού, επιδιώκοντας πότε μεγαλύτερη αποδοτικότητα και στη συνέχεια πιο «θερμό» φωτισμό, φωτισμό που ενοχλεί λιγότερο το νυχτερινό ύπνο θηλαστικών και άλλων ζώων. Τεράστιες επενδύσεις, με μεγάλο ποσοστό κέρδους, σε νέα συστήματα φωτισμού προωθούνται και αποτελούν συστατικό στοιχείο της κερδοφορίας «πράσινων», κερδοφόρων ομίλων. Πρόκειται για επενδύσεις που γίνονται αξιοποιώντας την «αποδοτικότητα» και την εφαρμογή «έξυπνων λύσεων» και στον τομέα του φωτισμού.

• Η αλήθεια, όμως, είναι διαφορετική. Στις σημερινές συνθήκες, στις συνθήκες καπιταλισμού, οι νέες τεχνολογίες δεν προωθούνται με κριτήριο την αποδοτικότητα και το θετικό αποτέλεσμα στα εργατικά – λαϊκά στρώματα. Οι ίδιες οι γενικές συνθήκες δεν επιτρέπουν μια ορθολογική αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών, μια αξιοποίηση των παραγωγικών δυνάμεων προς όφελος της κοινωνίας στο σύνολό της.

Προωθούνται επενδύσεις σε νέες τεχνολογίες αξιοποιώντας την αποδοτικότητά τους, χωρίς να υπολογίζεται ούτε το κόστος, ούτε οι επιπτώσεις στην υγεία των εργαζόμενων, παρά μόνο το οικονομικό αποτέλεσμα των ομίλων που τα προωθούν. Χαρακτηριστικό παράδειγμα τα πολύ έντονα άσπρα φώτα τύπου LED, που αντικαθιστούν τα προηγούμενα συστήματα φωτισμού, έχουν αρνητικό αποτύπωμα στην υγεία τόσο των εργαζόμενων, όσο και της τοπικής πανίδας, γι’ αυτό και σε πολλά μέρη του κόσμου έχει αρχίσει η αντικατάστασή τους, με επιπρόσθετο κόστος.

• Παράλληλα, οι τεράστιες αντιπαραγωγικές δαπάνες φωτισμού, για τη διαφήμιση, που οδηγούν συχνά και σε μεγάλη όχληση των περίοικων και για τουριστικές χρήσεις, βρίσκονται σε πρόδηλη αντίθεση με τα δισεκατομμύρια ανθρώπων με ανεπαρκή φωτισμό.

Πάνω από όλα, η ίδια η διάρθρωση της ζωής του εργαζόμενου σήμερα. Το πόσες και ποιες ώρες δουλεύει, ποιες και πόσες ώρες αναπαύεται, ποιες είναι οι πραγματικές ανάγκες για τεχνητό φωτισμό μέσα στο 24ωρο, ή η διάρθρωση της κατοικίας – εμπόρευμα στις σημερινές συνθήκες, που καθιστά τη συντριπτική πλειοψηφία των εργαζόμενων να κατοικεί μέσα σε διαμερίσματα ακατάλληλα, που χρειάζονται φωτισμό ακόμα και το καταμεσήμερο. Μια τεράστια συζήτηση που δεν χωρά μέσα στο σημερινό πλαίσιο μιας κοινωνίας που το κεφάλαιο και το κέρδος του συνιστούν το μοναδικό κριτήριο για την διάρθρωση της κοινωνικής ζωής.

• Έτσι, σήμερα το “φως” και οι τεχνολογίες του αξιοποιούνται για να προωθηθεί η «πράσινη» ανάπτυξη, η πολιτική της ΕΕ για την «πράσινη» μετάβαση, μια πολιτική που βρίσκει τους εργαζόμενους χαμένους, γιατί πληρώνουν πανάκριβα της «πράσινες» τεχνολογίες και κερδισμένους του ομίλους που επενδύουν στους νέους «πράσινους» τομείς.

Για το ΚΚΕ η Παγκόσμια Ημέρα Φωτός αποτελεί μια μεγάλη ευκαιρία να βγάλουν οι εργαζόμενοι συμπεράσματα. Πίσω απ’ τις ιαχές για τα επιτεύγματα της τεχνολογίας κρύβεται το ότι η τεχνολογία αυτή χρησιμοποιείται για να πολλαπλασιαστεί η κερδοφορία των ομίλων, σε βάρος της δυνατότητας ικανοποίησης των κοινωνικών αναγκών. Ο φωτισμός και η ενέργεια σήμερα είναι εμπόρευμα και οι εργαζόμενοι καλούνται να αποφασίσουν κάθε φόρα «πόσο αντέχει η τσέπη τους». Παλιά ήταν φθηνοί λαμπτήρες μεγάλης κατανάλωσης, με φθηνότερο ρεύμα. Σήμερα είναι πανάκριβοι λαμπτήρες, με μικρή κατανάλωση, αλλά πανάκριβο ρεύμα. Το αποτέλεσμα είναι τελικά ίδιο αναφορικά με τις ανάγκες των εργαζόμενων.

Το δικαίωμα στην ενέργεια, στο φωτισμό, στη θέρμανση, προϋποθέτει έναν ριζικά διαφορετικό δρόμο ανάπτυξης, της κοινωνικής ιδιοκτησίας των συγκεντρωμένων μέσων παραγωγής, του επιστημονικού κεντρικού σχεδιασμού και του εργατικού ελέγχου. Το ΚΚΕ καλεί τους εργαζόμενους να συμπορευθούν με το ΚΚΕ και στις επερχόμενες εκλογές, για να μπορούν να παλέψουν από καλύτερες θέσεις σήμερα, για να ανοίξει ο ελπιδοφόρος δρόμος όσο κινούμαστε προς το αύριο.

Επισημαίνει πως «κερδισμένοι απ’ την πολιτική αυτή είναι μόνο οι μονοπωλιακοί όμιλοι στην πράσινη ενέργεια και οι εφοπλιστικοί όμιλοι που μεταφέρουν υγροποιημένο φυσικό αέριο, που κερδίζουν δισεκατομμύρια απ’ τα πανάκριβα τιμολόγια ηλεκτρικού ρεύματος, οι μεγάλες επιχειρήσεις στον τουρισμό, οι μεγαλοβιομήχανοι που αξιοποιούν τη φθηνή εργατική δύναμη για να αυξάνουν τα κέρδη τους».

ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ ΤΟ ΑΡΘΡΟ:

Εκτεταμένη ενεργειακή φτώχεια, πληθωρισμός που κατατρώει τα λαϊκά εισοδήματα καθιστώντας σχεδόν απαγορευτικό ακόμα και το super market, μαζική ανεργία και κλιμάκωση της κρατικής καταστολής στο εσωτερικό, παράλληλα με μια διεθνή κατάσταση που μοιάζει όλο και περισσότερο με έναν παγκόσμιο πόλεμο.

Στην τραγική κατάσταση που αντιμετωπίζουμε και η οποία θα οξυνθεί τους επόμενους μήνες συμφωνούν, λίγο πολύ, όλα τα πολιτικά κόμματα. Όμως, η εξήγηση που δίνει ο κάθε ένας και κυρίως το τί προτείνει είναι το βολικό αφήγημα που απαιτεί η πολιτική του προπαγάνδα. Η ΝΔ υποστηρίζει ότι για όλα φταίνε οι εξωτερικές συνθήκες και ότι λαμβάνει όλα τα μέτρα που μπορεί. Ο ΣΥΡΙΖΑ απ’ τη μεριά του υποστηρίζει πως η δική του διαχειριστική πρόταση και το τάχα διαφορετικό παραγωγικό του μοντέλο μπορεί να αντιμετωπίσει την κατάσταση προς όφελος των εργαζόμενων.

• Η αλήθεια όμως είναι εντελώς διαφορετική. Αλλά όσο και να προσπαθούν δεν μπορούν να συγκαλύψουν την πραγματικότητα. Δεν μπορούν να συγκαλύψουν πως αιτία για την κατάσταση που βιώνουμε είναι η συνολική πολιτική ΕΕ – αστικής τάξης, απ’ την ενέργεια μέχρι την νομισματική πολιτική, απ’ τη θωράκιση της αστικής εξουσίας μέχρι την αγορά εργασίας.

Η ενεργειακή φτώχεια είναι ευθύ, άμεσο αποτέλεσμα της ενεργειακής πολιτικής της ΕΕ για την “πράσινη μετάβαση” και τη λεγόμενη απελευθέρωση της ενέργειας. Μιας πολιτικής που ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ όχι μόνο συνυπογράφουν, αλλά διαγκωνίζονται -ακόμα και σήμερα- για το ποιος θα την υλοποιήσει αποτελεσματικότερα. Η εκτίναξη στο κόστος της ενέργειας δεν ήρθε φέτος λόγω του πολέμου ΝΑΤΟ – Ρωσίας στο έδαφος της Ουκρανίας. Ήρθε από πέρυσι. Όποιος λοιπόν την αποδίδει στον πόλεμο, είναι απλά ψεύτης.

Η εκτόξευση του κόστους της ενέργειας είναι αποτέλεσμα της περαιτέρω εμπορευματοποίησης της ενέργειας, που έφερε η λεγόμενη απελευθέρωσή της, της προώθησης των πανάκριβων ΑΠΕ που παράγουν ενέργεια με πολλαπλάσιο κόστος σε σχέση με το λιγνίτη που αντικατέστησαν, της αξιοποίησης του φυσικού αερίου ως στρατηγικού καυσίμου ηλεκτροπαραγωγής.

• Με πολύ απλά λόγια, η “πράσινη ενέργεια” και η απελευθέρωση, η στρατηγική πολιτική επιλογή ΕΕ – αστικής τάξης που υλοποιείται με στρατιωτική πειθαρχία από όλες τις κυβερνήσεις -και από όποια ήθελε προκύψει- είναι η αιτία που απειλεί να αφήσει εκατομμύρια λαϊκά νοικοκυριά στο κρύο. Γι’ αυτό και η πολιτική αντιπαράθεση ΝΔ–ΣΥΡΙΖΑ για το κόστος του ρεύματος είναι τουλάχιστον προκλητική. Φέρουν και οι δύο εξίσου την ευθύνη.

Η ακρίβεια, ο πληθωρισμός που κατατρώει το λαϊκό εισόδημα, είναι με τη σειρά τους αποτέλεσμα ορισμένων κύριων παραγόντων. Πρώτα και κύρια η ακρίβεια έρχεται και επιδρά πάνω στο έδαφος της τεράστιας επιδείνωσης των λαϊκών εισοδημάτων την προηγούμενη περίοδο των “Μνημονίων”. ΣΥΡΙΖΑ, ΝΔ και ΚΙΝΑΛ/ΠΑΣΟΚ όλοι μαζί έχουν ακέραια την ευθύνη για το κουτσούρεμα του διαθέσιμου εισοδήματος μισθωτών, συνταξιούχων και φτωχών αυτοαπασχολούμενων που, μαζί με τους φόρους, μπορεί να φθάνει μέχρι και το 50%.

Πάνω σ’ αυτό έρχεται επιπρόσθετα η εκτόξευση του κόστους της ενέργειας, της πολιτικής της τόνωσης της εξωστρέφειας, αλλά κυρίως της εκτεταμένης επεκτατικής πολιτικής που ακολουθεί η ΕΕ και η ΕΚΤ τα τελευταία χρόνια.

Το Ταμείο Ανάκαμψης της ΕΕ χρηματοδοτείται απ’ τη μία από τους φόρους που πληρώνουν τα εργατικά λαϊκά στρώματα και απ’ την άλλη από το νέο χρήμα που με διάφορους τρόπους έρχεται στην οικονομία απ’ την κρατική νομισματική παρέμβαση. Ο πληθωρισμός, συνεπώς, έρχεται ως αποτέλεσμα ακριβώς της πολιτικής της ΕΕ, την οποία επίσης συνυπογράφουν ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ, με τον τελευταίο μάλιστα να υπερθεματίζει και να προτείνει διεύρυνση της επεκτατικής πολιτικής.

Δύο σημαντικά συμπεράσματα μπορεί να βγάλει κανείς.

• Το πρώτο είναι πως τα αστικά κόμματα δεν έχουν “ιδεολογικές αγκυλώσεις”. Ο ΣΥΡΙΖΑ της επεκτατικής πολιτικής κρίθηκε -και πήρε άριστα- εφαρμόζοντας τα Μνημόνια και την περιοριστική πολιτική τους, ενώ η “φιλελεύθερη” ΝΔ εφαρμόζει μια κεϋνσιανή πολιτική μεγάλης κρατικής παρέμβασης, που επιβαρύνει -από άλλο δρόμο- πάλι τα λαϊκά στρώματα. Αποδεικνύεται, δηλαδή, πως τα αστικά κόμματα εφαρμόζουν σε κάθε περίοδο αυτό που χρειάζεται η αστική εξουσία.
• Το δεύτερο συμπέρασμα σχετίζεται με το βαθμό εξαπάτησης των εργαζόμενων. Οι τεράστιες απώλειες που έχουμε υποστεί λόγω Μνημονίων και οι νέες απώλειες λόγω πληθωρισμού, δεν αντισταθμίζονται απ’ τα ελάχιστα ψίχουλα που θα προτείνουν ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ στη φετινή ΔΕΘ.

Αντίθετα, η πολιτική που προωθούν και οι δύο θα κάνει το λαό ακόμα φτωχότερο. Τα δύο κυβερνητικά προγράμματα, “Ελλάδα 2.0” και “Ελλάδα+”, βασίζονται και τα δύο στην περαιτέρω προώθηση της “πράσινης ενέργειας”, που μοιραία θα αυξήσει ακόμα περισσότερο το μεσοπρόθεσμο ενεργειακό κόστος και στην επεκτατική δημοσιονομική διαχείριση, την οποία οι εργαζόμενοι πληρώνουν ποικιλότροπα, για να τη χρηματοδοτήσει. Οι κλαδικές προτεραιότητες στην εξωστρέφεια και στον τουρισμό είναι επίσης κοινές. Γι’ αυτό και έχει έρθει η ώρα να κάνει ο λαός ταμείο.

Η κατάσταση που έρχεται τους επόμενους μήνες αποδεικνύει ότι η καπιταλιστική ανάπτυξη, η πράσινη ενέργεια, το ταμείο ανάπτυξης της ΕΕ και ο ρόλος του σημαιοφόρου του ΝΑΤΟ στην περιοχή, οι κοινές συνιστώσες της πολιτικής των αστικών κομμάτων, όχι απλά δεν βελτιώνουν, αλλά επιδεινώνουν δραστικά τη ζωή των εργατικών λαϊκών στρωμάτων.

• Κερδισμένοι απ’ την πολιτική αυτή είναι μόνο οι μονοπωλιακοί όμιλοι στην πράσινη ενέργεια και οι εφοπλιστικοί όμιλοι που μεταφέρουν υγροποιημένο φυσικό αέριο, που κερδίζουν δισεκατομμύρια απ’ τα πανάκριβα τιμολόγια ηλεκτρικού ρεύματος, οι μεγάλες επιχειρήσεις στον τουρισμό, οι μεγαλοβιομήχανοι που αξιοποιούν τη φθηνή εργατική δύναμη για να αυξάνουν τα κέρδη τους.

Γι’ αυτό άλλωστε και η πολιτική αυτή εφαρμόζεται από όλες τις αστικές κυβερνήσεις. Ακριβώς αυτός ο ταξικός χαρακτήρας της ανάπτυξης, το γεγονός ότι οι πολλοί χάνουν και οι ελάχιστοι κερδίζουν, είναι ο λόγος για τον οποίο το αστικό κράτος, το κράτος της δικτατορίας του κεφαλαίου, δείχνει τα δόντια του με τόσο απειλητικό τρόπο. Η κλιμάκωση της κρατικής βίας είναι μοιραίο αποτέλεσμα της ίδιας της καπιταλιστικής ανάπτυξης, του βαθέματος της φτώχειας του λαού, της όξυνσης της εκμετάλλευσης.

• Σήμερα οι εργαζόμενοι δεν μπορούν πια να ελπίζουν ότι η άθλια καπιταλιστική πραγματικότητα μπορεί να γίνει ουσιωδώς καλύτερη με έναν άλλο κυβερνητικό διαχειριστή. Να δουν ότι πίσω απ’ τις εξαγγελίες της ΔΕΘ δεν κρύβεται τίποτα άλλο παρά μια προσπάθεια νέου εγκλωβισμού συνειδήσεων, μια προσπάθεια συγκάλυψης του πραγματικού εχθρού που είναι ο ίδιος πίσω απ’ την ακρίβεια, την ενεργειακή φτώχεια, την κρατική καταστολή, τις απολύσεις, τις παρακολουθήσεις, τον πόλεμο. Η ίδια η δικτατορία του κεφαλαίου.

Το ΚΚΕ καλεί το λαό σήμερα να οργανώσει την πάλη του απέναντι στο σύνολο των συνεπειών της εφαρμοζόμενης πολιτικής, να στηρίξει και να παλέψει για το ριζοσπαστικό πλαίσιο πάλης που προτείνει το ΚΚΕ, να στηρίξει το ΚΚΕ στις αγωνιστικές πρωτοβουλίες του και με την ψήφο του, να οργανώσει νέες δυνάμεις για την πραγματική λύση, τον ριζικά διαφορετικό δρόμο ανάπτυξης που προτείνει το ΚΚΕ.