Σε ανακοίνωσή του, το κίνημα εκφράζει την αντίθεσή του στον κατεπείγοντα διαγωνισμό που βρίσκεται σε εξέλιξη για την κατεδάφιση εγκαταστάσεων της λιγνιτικής μονάδας ΑΗΣ Αγίου Δημητρίου 5, η οποία έπαυσε τη λειτουργία της στις 15 Μαΐου 2026.

Αναλυτικά η ανακοίνωση:

Τούτες τις μέρες γινόμαστε μάρτυρες της ολοκλήρωσης ενός τεράστιου ενεργειακού εγκλήματος σε βάρος της Δυτικής Μακεδονίας και της χώρας μας συνολικά.

Διεξάγεται διαγωνισμός με τον χαρακτήρα του κατεπείγοντος για την κατεδάφιση καμινάδων, πύργων ψύξης και λοιπών δομικών στοιχείων της ατμοηλεκτρικής μονάδας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με καύσιμο λιγνίτη ΑΓΙΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ 5. Προηγήθηκε πολύ πρόσφατα, στις 15/05/2026, η παύση λειτουργίας της μονάδας. Λίγους μήνες νωρίτερα, τον Δεκέμβριο του 2025, είχε οδηγηθεί σε παύση λειτουργίας η μονάδα ΜΕΛΙΤΗ 1, ενώ πρόσφατα ανακοινώθηκε επίσης η επικείμενη, τον Σεπτέμβριο του 2026, παύση λειτουργίας της υπερσύγχρονης μονάδας με καύσιμο λιγνίτη ηλικίας μόλις τριών ετών ΠΤΟΛΕΜΑΪΔΑ 5.

Στο όνομα δήθεν της «ενεργειακής μετάβασης» (έως το 2050, όταν κατά τον προγραμματισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει να έχουν μηδενισθεί οι ρύποι από καύση ορυκτών καυσίμων) ενταφιάζεται εντελώς από τώρα ο μαύρος χρυσός της Δυτικής Μακεδονίας, της Μεγαλόπολης και ολόκληρης της Ελλάδας, που επί 80 χρόνια έδωσε απασχόληση σε πολλές χιλιάδες εργαζομένων και ηλεκτροδότησε όλη τη χώρα με άφθονη και την φθηνότερη σε όλη την Ευρώπη ηλεκτρική ενέργεια, βοηθώντας στην συγκράτηση των τιμών και την ανάπτυξη της εθνικής οικονομίας.

Κατ’ αυτόν τον τρόπο για τα επόμενα χρόνια της «ενεργειακής μετάβασης», η παρούσα κυβέρνηση αφαιρεί όλο αυτό το όφελος από τη χώρα και τους πολίτες και επιλέγει ως καύσιμο μόνο το πλήρως εισαγόμενο φυσικό αέριο, με την αέρια ή υγροποιημένη μορφή του (LNG).

Σε πλήρη αναντιστοιχία με την ελληνική κυβέρνηση, οι λοιπές ευρωπαϊκές χώρες που παράγουν ηλεκτρική ενέργεια με καύσιμο λιγνίτη, προτάσσοντας το καλό της χώρας τους, για λόγους εθνικού συμφέροντος και ασφάλειας εφοδιασμού, ζήτησαν εξαίρεση και διατήρησαν τον λιγνίτη κατά το διάστημα της «ενεργειακής μετάβασης», όπως η Γερμανία μέχρι το 2038 και η Πολωνία μέχρι το 2049. Η Ελλάδα δεν έκανε χρήση αυτού του δικαιώματός της με αποτέλεσμα τη συμβολή στην εκτίναξη των τιμών στην ενέργεια.

Αποκορύφωμα αυτής της αντίθετης προς τα εθνικά συμφέροντα τακτικής είναι η σπουδή της κυβέρνησης να κλείσει άμεσα (τον Σεπτέμβριο του 2026) και την ολοκαίνουρια εκσυγχρονισμένη μονάδα ΠΤΟΛΕΜΑΪΔΑ 5, η οποία εξαρχής δεν αντίκειται στην ενεργειακή μετάβαση, αφού έχει χαμηλότερη εκπομπή CO2 ακόμη και από μια μονάδα φυσικού αερίου ανοικτού κύκλου, ενώ έχει και χαμηλότερο κόστος παραγωγής, όταν η τιμή του αερίου ξεπερνά τα 40 € ανά θερμική μεγαβατώρα. Ταυτόχρονα, η μονάδα ΠΤΟΛΕΜΑΪΔΑ 5 ενισχύει την ασφάλεια εφοδιασμού της χώρας και αντικαθιστά εισαγόμενη ενέργεια και εισαγόμενο φυσικό αέριο. Μάλιστα κόστισε 1,5 δισεκατομμύριο ευρώ στον ελληνικό λαό και δεν έχει ούτε καν στοιχειωδώς αποσβεσθεί.

Επιπλέον, τεράστια προβλήματα δημιουργούνται ήδη από την απώλεια χιλιάδων θέσεων εργασίας στην περιοχή, ενώ οι υποσχέσεις αρμοδίων για δήθεν δημιουργία άλλων θέσεων σε άλλους τομείς παραμένουν χωρίς το παραμικρό αντίκρισμα μέχρι σήμερα. Ανησυχία προκαλεί και το ζήτημα της τηλεθέρμανσης για τους 45.000 καταναλωτές σε Κοζάνη, Πτολεμαΐδα και Αμύνταιο, όπου πλέον συζητείται «προσωρινά» η χρήση πετρελαίου, με αποτέλεσμα να γίνονται βήματα προς τα πίσω, που αναιρούν την «ενεργειακή μετάβαση».

Πληροφορούμαστε ότι η Περιφερειακή Ένωση Δήμων (ΠΕΔ) Δυτικής Μακεδονίας, έχει υποβάλει στον Πρωθυπουργό υπόμνημα με προτάσεις για αντιμετώπιση των τεράστιων προβλημάτων, συμπεριλαμβάνοντας το αίτημα της παράτασης της λειτουργίας σταθμών, τουλάχιστον της ΠΤΟΛΕΜΑΪΔΑΣ 5.

Καλούμε την κυβέρνηση να προτάξει το συμφέρον της χώρας και των πολιτών, να προβεί σε ουσιαστικό διάλογο με τους τοπικούς φορείς και να αναθεωρήσει αυτές τις ανεξήγητες με την κοινή λογική και αντιβαίνουσες προς το κοινό καλό αποφάσεις της.

Στο μεταξύ, πρέπει άμεσα να σταματήσει η κυβέρνηση να συμπεριφέρεται ωσάν η χώρα να της ανήκει και να δημιουργεί τετελεσμένα, που αποκλείουν σε κάθε περίπτωση την επιστροφή σε προτέρα κατάσταση. Για παράδειγμα, η τυχόν χωροθέτηση της σχεδιαζόμενης νέας μονάδας φυσικού αερίου στην «αυλή» της ΠΤΟΛΕΜΑΪΔΑΣ 5, ώστε αυτή να μην μπορέσει ποτέ να επαναλειτουργήσει, συνιστά για το Κίνημά μας απιστία σε βάρος των συμφερόντων του Δημοσίου και καταστροφή δημόσιας περιουσίας, την οποία και θα καταγγείλουμε, αναζητώντας ποινικές και αστικές ευθύνες από τους υπεύθυνους πολιτικούς και υπηρεσιακούς παράγοντες.

Τέλος, ζητούμε να τερματισθεί ο κατεπείγων διαγωνισμός για τις κατεδαφίσεις μέχρι να ληφθούν οριστικές, προσεκτικές, εμπεριστατωμένες και αιτιολογημένες αποφάσεις. Ήρθε η ώρα να μπει τέλος στην αυθαιρεσία.

Με τον τρόπο αυτό, όπως επισημαίνει το Green Tank μειώνεται η συνολική λιγνιτική ισχύ της χώρας κατά 27% καθώς η ΡΑΕ με την απόφαση 217/2021 που δημοσιεύτηκε σε ΦΕΚ χθες, 5 Απριλίου 2021, αφαίρεσε αυτές τις μονάδες από την ενιαία άδεια παραγωγής της ΔΕΗ.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: ΟΠΕΚΑ: 29 Απριλίου πληρώνονται τα επιδόματα

Σημειώνεται ότι οι δύο μονάδες της Καρδιάς σταμάτησαν να λειτουργούν τον Ιούνιο του 2019 όταν εξαντλήθηκαν οι 17.500 ώρες λειτουργίας που δικαιούνταν από την ευρωπαϊκή νομοθεσία, ενώ οι 17.500 ώρες του ΑΗΣ Αμυνταίου εξαντλήθηκαν τον Νοέμβριο του 2018, ωστόσο ο σταθμός συνέχισε να λειτουργεί ως τις 2 Μαΐου 2020.

«Οι επίσημες αποσύρσεις των τεσσάρων μονάδων Αμυνταίου και Καρδιάς είναι οι πρώτες μετά από αυτές της Πτολεμαΐδας III και IV το 2016 και οι πρώτες μετά την απόφαση για πλήρη απεξάρτηση της Ελλάδας από τον λιγνίτη ως το 2028 που ανακοινώθηκε από τον Πρωθυπουργό τον Σεπτέμβριο του 2019», αναφέρει το Green Tank. Πρόκειται για τέσσερις από τις πιο ρυπογόνες μονάδες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η λειτουργία των οποίων επιβάρυνε τη δημόσια υγεία και το περιβάλλον για δεκαετίες. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, μεταξύ 2012 και 2019 Καρδιά Ι και ΙΙ εξέπεμπαν κατά μέσο όρο σχεδόν 15 φορές παραπάνω από τα νέα ευρωπαϊκά όρια εκπομπών για τη σκόνη. Την ίδια περίοδο ο ΑΗΣ Αμυνταίου υπερέβαινε τα αντίστοιχα όρια εκπομπών διοξειδίου του θείου περισσότερο από 6 φορές. Από την έναρξη λειτουργίας του Ευρωπαϊκού Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών το 2005 ως το 2019, ο ΑΗΣ Καρδιάς (μαζί με τις μονάδες III και IV) εξέπεμψε στην ατμόσφαιρα σχεδόν 123 εκατομμύρια τόνους διοξειδίου του άνθρακα, ενώ η αντίστοιχη επιβάρυνση από τον ΑΗΣ Αμυνταίου ήταν σχεδόν 60 εκατομμύρια τόνοι.

«Η επίσημη απόσυρση των τεσσάρων λιγνιτικών μονάδων του Αμυνταίου και της Καρδιάς υπογραμμίζει την επείγουσα ανάγκη για ουσιαστική στήριξη των λιγνιτικών περιοχών της χώρας οι οποίες ήδη αντιμετωπίζουν τις συνέπειες της ραγδαίας απολιγνιτοποίησης. Η Ελλάδα έχει κάθε δυνατότητα να μεταβεί από τον λιγνίτη στην καθαρή ενέργεια με κοινωνικά δίκαιο τρόπο χωρίς τη «μεσολάβηση» του ορυκτού αερίου ως καυσίμου μετάβασης. Η κατασκευή νέων μονάδων ορυκτού αερίου αντίκειται τόσο στον πανευρωπαϊκό στόχο για κλιματική ουδετερότητα όσο και στην Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία. Το «κλείδωμα» για δεκαετίες στη λανθασμένη επιλογή του ορυκτού αερίου θα στερήσει από τη χώρα πόρους και ευκαιρίες για πραγματική στροφή προς ένα βιώσιμο μέλλον», δήλωσε ο Νίκος Μάντζαρης, αναλυτής πολιτικής στο Green Tank.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ