Της Στεφανίας Μουρελάτου

Η ελληνική κυβέρνηση την επομένη της θετικής συνάντησης Μητσοτάκη-Ερντογάν διαμηνύει ότι οι διαφορές με την Τουρκία παραμένουν και δεν θα ατονήσει τις διπλωματικές της πρωτοβουλίες ώστε οι ελληνικές θέσεις να εδραιώνονται σε όσο το δυνατόν περισσότερα συμμαχικά και μη ώτα.

• Πάνω σε αυτόν τον καμβά «φιλοτεχνούνται» τα επόμενα ταξίδια Μητσοτάκη σε Αίγυπτο και Ιρακινό Κουρδιστάν αλλά και οι δημόσιες παρεμβάσεις του Νίκου Δένδια.

Η συνάντηση Μητσοτάκη-Σίσι γίνεται κατόπιν πρόσκλησης, που του είχε απευθύνει ο Αιγύπτιος Πρόεδρος τον Μάρτιο, όταν κατόπιν τηλεφωνικής τους επικοινωνίας η Αίγυπτος διόρθωσε προκήρυξη ερευνών σε οικόπεδα της εκτός της ελληνο-αιγυπτιακής αποκλειστικής οικονομικής ζώνης.

Ψηλά στην ατζέντα των δυο ηγετών θα είναι η Λιβύη, πεδίο ιδιαίτερου ενδιαφέροντος για την Αίγυπτο και για την Ελλάδα. Τα νέα δεδομένα στην βορειοαφρικανική χώρα δεν περνούν απαρατήρητα μετά την προσέγγιση Γαλλίας-Τουρκίας, που καταγράφηκε κατά την συνάντηση Μακρόν-Ερντογάν στην σύνοδο ηγετών του ΝΑΤΟ την προηγούμενη εβδομάδα και την συμφωνία συνεργασίας τους ώστε να αποχωρήσουν μισθοφόροι και ξένοι πολιτοφύλακες από τα λιβυκά εδάφη.

• Tην Τετάρτη θα διεξαχθεί στο Βερολίνο η Διάσκεψη Κορυφής για τη Λιβύη, με την Ελλάδα να μην έχει και πάλι προσκληθεί εκεί όπου θα ληφθούν αποφάσεις για τις λιβυκές εκλογές του Δεκεμβρίου και το στάτους που θα διαμορφωθεί.

Οι κινήσεις του Νίκου Δένδια ενόχλησαν, όπως αποδείχτηκε από την επίθεση που εξαπέλυσε εναντίον του ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου στο Φόρουμ της Αττάλειας. Ο Έλληνας υπουργός εξωτερικών προ ημερών στη διαδικτυακή εκδήλωση που διοργάνωσε το Συμβούλιο Διεθνών Σχέσεων, είχε επισημάνει ότι  «χρησιμοποιήσαμε την τουρκική επιθετικότητα σαν όπλο απέναντι στην ίδια την Τουρκία».

Ενώ λίγα 24ωρα νωρίτερα απευθυνόμενος στον Κοινοβουλευτικό εκπρόσωπο του Γερμανικού Σοσιαλδημοκρατικού κόμματος (SPD) Νιλς Σμιντ, είχε ρίξει τα καρφιά του για την γερμανική στάση επισημαίνοντας ότι η παράδοση υποβρυχίων στην Τουρκία αποσταθεροποιεί την περιοχή.

• «Συνηθίσαμε στις δηλώσεις τους. Πάμε, κάνουμε συνέντευξη τύπου και όλα καλά, αλλά μετά ο φίλος μου Νίκος Δένδιας συνεχίζει και λέει διάφορα από πίσω μου. Αλλά εμείς τα παραβλέπουμε. Για το καλοκαίρι έχουμε μια συμφωνία κυρίων για να μην πραγματοποιούνται στρατιωτικές ασκήσεις στο Αιγαίο, αλλά βλέπουμε πως η Ελλάδα εξέδωσε NAVTEX για άσκηση», υπογράμμισε ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών συμπληρώνοντας ότι μάλλον έχουν μείνει απωθημένα στο Νίκο Δένδια και κάθε μέρα κάνει δηλώσεις σχετικά με την Τουρκία.

Στα τέλη της εβδομάδας οι Ευρωπαίοι Ηγέτες συναντώνται στις Βρυξέλλες με την Τουρκία να είναι μεταξύ άλλων στην ατζέντα της συνόδου κορυφής.

• Το προσχέδιο των συμπερασμάτων, που έχει ήδη πάρει το δρόμο προς τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες για την καθιερωμένη ζύμωση, κατά πληροφορίες αναφέρεται ως τώρα ότι η ΕΕ καλωσορίζει τη συνεχιζόμενη αποκλιμάκωση στην Ανατολική Μεσόγειο και θα επαναλαμβάνεται ότι η συνεργασία με την Τουρκία τελεί υπό την αιρεσιμότητα, που διατυπώθηκε στην Σύνοδο Κορυφής του Μαρτίου.

Η έναρξη των εργασιών σε τεχνικό επίπεδο για τον εκσυγχρονισμό της Τελωνειακής Ένωσης Ε.Ε.-Τουρκίας φαίνεται ότι θα καταγράφεται ως πρώτο βήμα.

«Μπροστά στον αυξανόμενο κίνδυνο επιδείνωσης της κατάστασης στη Λιβύη και κλιμάκωσης στην περιφέρεια, η Γαλλία, η Γερμανία και η Ιταλία απευθύνουν έκκληση σε όλα τα λιβυκά μέρη να πάψουν αμέσως και άνευ όρων τις μάχες και να αναστείλουν την εξελισσόμενη ενίσχυση των στρατιωτικών τους μέσων απ’ άκρου σ’ άκρο της χώρας», αναφέρεται στο κοινό δελτίο Τύπου των κυβερνήσεων των τριών κρατών μελών της ΕΕ.

«Παροτρύνουν επίσης τους ξένους παράγοντες να τερματίσουν όλες τις επεμβάσεις και να τηρήσουν πλήρως το εμπάργκο όπλων που έχει επιβληθεί από το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών», σύμφωνα με την ανακοίνωση.

Η Λιβύη σπαράσσεται από βίαιες συγκρούσεις και αγώνες για εξουσία μετά την πτώση του καθεστώτος του Μουάμαρ Καντάφι το 2011. Δύο αντίπαλες αρχές διεκδικούν η καθεμιά για λογαριασμό της τον έλεγχο της χώρας από το 2015, η Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας (ΚΕΣ), που ιδρύθηκε δυνάμει μιας συμφωνίας που είχε υιοθετήσει ο ΟΗΕ και εδρεύει στην Τρίπολη (δυτικά) και μια ανταγωνιστική της στο ανατολικό τμήμα της χώρας, την οποία εκπροσωπεί de facto ο στρατάρχης Χαλίφα Χάφταρ.

Η Ρωσία υποστηρίζει, όπως και η Αίγυπτος (κυρίως) και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τις δυνάμεις του στρατάρχη Χάφταρ, οι οποίες αναμετρώνται με δυνάμεις που δηλώνουν πίστη στην ΚΕΣ, η οποία αναγνωρίζεται από τον ΟΗΕ και υποστηρίζεται στρατιωτικά όλο και περισσότερο από την Τουρκία.

Το Παρίσι, παρά τις επίσημες διαψεύσεις του, κατηγορείται από την Άγκυρα και αναλυτές ότι υποστηρίζει τον στρατάρχη Χάφταρ. Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν κατήγγειλε τη Δευτέρα το «επικίνδυνο παιγνίδι» της Τουρκίας στη Λιβύη, κάνοντας λόγο περί νέας απόδειξης του «εγκεφαλικού θανάτου» του NATO.

Προχθές Τετάρτη ο ιταλός υπουργός Εξωτερικών Λουίτζι ντι Μάγιο, κατά τη διάρκεια επίσκεψής του την Τρίπολη, και ο επικεφαλής της ΚΕΣ, ο Φάγεζ ας Σάρατζ, είχαν ήδη καλέσει να τερματιστούν οι «ξένες επεμβάσεις» στην εμπόλεμη χώρα, όπως εξάλλου και ο Αραβικός Σύνδεσμος.

Η ίδια διπλωματική πηγή -όπως μεταδίδουν τα λιβυκά ΜΜΕ και αναμεταδίδει η αιγυπτιακή ιστοσελίδα- είπε ότι η αποστολή στη Λιβύη του νέου ειδικού απεσταλμένου του ΟΗΕ θα είναι να βρει μια φόρμουλα που να ικανοποιεί όλες τις αντιμαχόμενες πλευρές, μια εναλλακτική της συμφωνίας του Σκιράτ που έχει λήξει από τον Δεκέμβριο του 2017.

Να σημειωθεί ότι με τη λήξη της συμφωνίας του Σκιράτ έχει λήξη και η οποιαδήποτε διεθνής νομιμότητα του καθεστώτος του Φαγιέζ αλ Σαράτζ.

Η γαλλική απόφαση να αρθεί η διεθνής αναγνώριση το καθεστώς της Τρίπολης οφείλεται στην τουρκική ανάμιξη στη λιβυκή κρίση και στην υπογραφή των δύο άκυρων και έκνομων συμφωνιών του καθεστώτος Σαράτζ με την Τουρκία, η μία αφορά τη στρατιωτική συνεργασία με την Άγκυρα και η δεύτερη την εξωφρενική οριοθέτηση μεταξύ τους ΑΟΖ.

Η εξέλιξη αυτή φαίνεται να επιβεβαιώνεται και από τις δηλώσεις του Τυνήσιου προέδρου τη Δευτέρα από το Παρίσι, που αναφέρθηκε σε «προσωρινή νομιμότητα» της κυβέρνησης Σαράτζ.

“Θα ζητήσουμε στρατιωτική επέμβαση της Αιγύπτου αν χρειαστεί”

Εξελίξεις όμως υπάρχουν και εντός Λιβύης καθώς ο Πρόεδρος του Κοινοβουλίου Ακίλα Σάλεχ δήλωσε σήμερα ότι ο λαός της Λιβύης θα ζητήσει τη στρατιωτική επέμβαση της Αιγύπτου, όταν χρειαστεί.

Μιλώντας στο κρατικό πρακτορείο ειδήσεων MENA της Αιγύπτου, ο κ. Σάλεχ είπε ότι αυτό «θα ήταν νόμιμη πράξη βάσει της εντολής του λαού της Λιβύης».

«Θα ζητήσουμε την υποστήριξη του αιγυπτιακού στρατού σε περίπτωση παραβίασης στη Σύρτη», τόνισε ο Πρόεδρος του Λιβυκού Κοινοβουλίου.

Υπενθυμίζεται ότι Στις 21 Ιουνίου και αφού είχε προηγηθεί επιθεώρηση του Αλ Σίσι των αεροπορικών δυνάμεων της Αιγύπτου που σταθμεύουν κοντά στα σύνορα με την Λιβύη, προειδοποίησε πως για το Κάιρο είναι «κόκκινη γραμμή» ενδεχόμενη κατάληψη της Σύρτης από τις δυνάμεις του Σάρατζ (άρα και της Τουρκίας…) και πως αν αυτή η γραμμή ξεπεραστεί, τότε «κάθε άμεση επέμβαση της Αιγύπτου καθίσταται νόμιμη στο διεθνές επίπεδο, είτε βάσει του χάρτη των Ηνωμένων Εθνών για τη νόμιμη αυτοάμυνα είτε βάσει της μόνης νόμιμης αρχής εκλεγμένης από τον λαό της Λιβύης: το κοινοβούλιο της Λιβύης».

«Είχα ήδη την ευκαιρία να πω πολύ ξεκάθαρα στον πρόεδρο (Ταγίπ) Ερντογάν (ότι) θεωρώ πως η Τουρκία παίζει ένα επικίνδυνο παιχνίδι στη Λιβύη σήμερα και αντικρούεται σε όλες τις δεσμεύσεις που ανέλαβε στη διάσκεψη του Βερολίνου», δήλωσε σήμερα ο Μακρόν, αναφερόμενος στην διάσκεψη που έγινε νωρίτερα φέτος για την ειρηνευτική διαδικασία για τη Λιβύη.

Ο Μακρόν πρόσθεσε ότι συνομίλησε νωρίτερα με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για την κρίση στη Λιβύη.