Παρεμβαίνοντας στην Ολομέλεια κατά τη συζήτηση του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ο Θεόδωρος Λιβάνιος κατέθεσε νομοτεχνική βελτίωση που στην ουσία προετοιμάζει το έδαφος για τη δημιουργία άλλου «καναλιού» είσπραξης των τελών από τους Δήμους.

Όπως εξήγησε, με τη σύμφωνη γνώμη της ΚΕΔΕ, και των υπουργείων Εσωτερικών, Οικονομικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης προβλέπεται «να υπάρξει ένα σύστημα καταβολής δημοτικών τελών όχι μέσω της ΔΕΗ αλλά μέσω και άλλων τρόπων».

Απαραίτητη προϋπόθεση για το επόμενο αυτό βήμα είναι η δημιουργία του ανάλογου μηχανισμού είσπραξης από τους Δήμους, όπως με τον ΕΝΦΙΑ που πληρώνεται μέσω της ΑΑΔΕ. Σύμφωνα με τον υπουργό, πρόκειται για ένα αίτημα τόσο των εταιρειών ενέργειας, όσο και της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Αυτό για να οργανωθεί χρειάζεται χρόνος και εκτιμάται ότι η εφαρμογή του νέου σχεδίου θα ξεκινήσει ην 1η Ιανουαρίου 2028.

Η αλλαγή προβλέπει ότι:

• τα δημοτικά τέλη θα μπορούν να εισπράττονται και εκτός λογαριασμών ρεύματος,
• θα καθοριστεί ειδικό πλαίσιο μέσω Προεδρικού Διατάγματος,
• θα απαιτηθεί συνεννόηση με την ΚΕΔΕ και τα αρμόδια υπουργεία,
• η μετάβαση δεν θα γίνει άμεσα,
• η απευθείας καταβολή θα μπορούσε να καταστεί εφικτή από τις αρχές του 2028.

Ορίζοντας εφαρμογής το 2028

Μιλώντας με κοινοβουλευτικούς συντάκτες, ο Θόδωρος Λιβάνιος εκτίμησε ότι η απευθείας καταβολή των δημοτικών τελών από τους πολίτες προς τους δήμους θα μπορούσε να καταστεί εφικτή από τις αρχές του 2028.

Η αλλαγή, εφόσον υλοποιηθεί, θα μεταβάλει ένα μοντέλο που συνδέει επί δεκαετίες τις δημοτικές χρεώσεις με την ηλεκτροδότηση ενός ακινήτου. Το νέο πλαίσιο αναμένεται να απαιτήσει τεχνική προετοιμασία από τους δήμους, καθώς και σαφείς κανόνες για τη βεβαίωση, την είσπραξη και την εξυπηρέτηση των πολιτών.

Πιο αναλογική κατανομή εδρών στους δήμους

Με δεύτερη νομοτεχνική βελτίωση, ο υπουργός Εσωτερικών προχώρησε και σε αλλαγή για τις αυτοδιοικητικές εκλογές που θα διεξαχθούν με το σύστημα του ενός γύρου.

Συγκεκριμένα, όταν ένας συνδυασμός εξασφαλίζει, μαζί με τις συμπληρωματικές ψήφους, ποσοστό κάτω από 42%, η πλειοψηφία που θα λαμβάνει στο δημοτικό συμβούλιο θα περιορίζεται.

Όπως ανέφερε ο κ. Λιβάνιος, αντί για μια κατανομή τύπου 15-10, μπορεί να διαμορφώνεται σε 14-11, με στόχο ένα ελαφρώς πιο αναλογικό σύστημα εκπροσώπησης και μικρότερη απόκλιση από τον κανόνα των τριών πέμπτων.

Η συζήτηση του νομοσχεδίου για τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης ολοκληρώνεται σήμερα στην Ολομέλεια της Βουλής με τη σχετική ψηφοφορία.

Ανδρέας Μαραθιάς

Υπενθυμίζεται ότι η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας δια του προέδρου της Λάζαρο Κυρίζογλου κάνει λόγο για μια ουσιαστική προσπάθεια ενοποίησης και κωδικοποίησης του θεσμικού πλαισίου που διέπει τη λειτουργία των Δήμων, ενώ ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας σε διαφορετικό μήκος κύματος  υποστηρίζει ότι ο νέος Κώδικας περιορίζει την αυτοτέλεια των δήμων, αλλοιώνει το εκλογικό σύστημα, ότι οι προτεινόμενες ρυθμίσεις περιορίζουν την διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια των δήμων, όπως κατοχυρώνεται στο άρθρο 102 του Συντάγματος και ενισχύουν τον έλεγχο των κεντρικών κρατικών δομών εις βάρος των ΟΤΑ.

Οι θέσεις Λιβάνιου

Πάντως στην πρώτη   συνεδρίαση της Επιτροπής επί της αρχής του νομοσχεδίου ο Θοδωρής Λιβάνιος επιχείρησε να απαντήσει στην κριτική σύσσωμης της αντιπολίτευσης λέγοντας μεταξύ άλλων ότι το νέο εκλογικό σύστημα δεν έρχεται να πριμοδοτήσει τον Α ή τον Β υποψήφιο αλλά να δώσει πραγματικό κίνητρο συμμετοχής των πολιτών και, επομένως, ισχυροποίηση των νέων αυτοδιοικητικών αρχών.

Ο υπουργός Εσωτερικών παρατήρησε ότι, οι βασικοί άξονες του Κώδικα, συμπεριλαμβανομένου και του εκλογικού συστήματος, παρουσιάστηκαν στην ΚΕΔΕ και την ΕΝΠΕ εδώ και τέσσερα χρόνια και “όχι 4 μήνες πριν τις εκλογές” και πρόσθεσε “έρχεται εγκαίρως ένα εκλογικό σύστημα, το οποίο παρουσιάστηκε πολύ πιο νωρίτερα, έχοντας έναν κύριο στόχο: όχι να πριμοδοτήσει τον Α, τον Β, τον Γ, τον Δ υποψήφιο, διότι στην εκλογική ιστορία, όποιος κάνει τέτοια σχέδια, συνήθως πέφτει στην παγίδα που στήνει. Αλλά για ένα λόγο: να δώσει πραγματικά κίνητρο συμμετοχής των πολιτών και επομένως, η ισχυροποίηση, και η νομιμοποίηση των δημάρχων, να μην έρχεται με ένα ψευδεπίγραφο 50% του 25% του εκλογικού σώματος, αλλά με τη μεγαλύτερη δυνατή συμμετοχή”.

Οι τοποθετήσεις της αντιπολίτευσης

Το προτεινόμενο σύστημα εκλογής δημοτικών αρχόντων “σε ένα γύρο” είναι ένα σύστημα το οποίο παρουσιάζει έναν αυξημένο βαθμό “ύποπτης πρωτοτυπίας” τόνισε  ο εισηγητής της μειοψηφίας και βουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Παναγιώτης Δουδωνής, σημειώνοντας “Καταλαβαίνω ότι υπήρξαν κάποιες δυσάρεστες εκπλήξεις για το κυβερνών κόμμα στις προηγούμενες δημοτικές και περιφερειακές εκλογές του 2023. Σας προειδοποιώ. Ενδεχομένως, το σύστημά σας αυτό, να απαντάει στα προβλήματά σας (που είχατε) την προηγούμενη φορά και όχι την επόμενη”, ενώ ο αγορητής του ΣΥΡΙΖΑ, Θεόφιλος Ξανθόπουλος επισήμανε “δεν θέλει να ενισχύσει ουσιαστικά την αυτοδιοίκηση, προτείνει έναν εκλογικό νόμο δύο ταχυτήτων, Frankenstein θα έλεγα, που δεν συγκινεί κανένα στο δικό της στρατόπεδο και προκαλεί οξύτατες αντιδράσεις στην αντιπολίτευση”

“Το επιχείρημα περί δαπάνης του δεύτερου γύρου, είπε ότι «δεν αντέχει στην παραμικρή λογική.. Αν είναι έτσι να καταργήσουν τις εκλογές, να γίνεται μία κλήρωση σε δημόσια συνεδρίαση και να τελειώνει η ιστορία με ποιος θα μας κυβερνήσει στην αποτέλεσμα της τύχης και όχι της επιλογής των πολιτών” πρόσθεσε ο κ. Ξανθόπουλος και η αγορήτρια του ΚΚΕ, Βιβή Δάγκα είπε ότι με το νέο Κώδικα “εισάγεται ένα εκλογικό σύστημα ακόμα πιο καλπονοθευτικό, με ηλεκτρονική ψηφοφορία, με τη λογική της δεύτερης επιλογής συνδυασμού, με τα συμβούλια νέων, που θέλετε με το ζόρι ουσιαστικά η νεολαία να υποταχθεί στους επικίνδυνους σχεδιασμούς σας.

“Θέλουμε τοπικούς άρχοντες που θα λογοδοτούν στους πολίτες και όχι ομήρους στους κομματικούς μηχανισμούς, που θα εξαρτώνται από την έγκριση των υπουργείων” ανέφερε ο αγορητής της Ελληνικής Λύσης Παράσχος Παπαδάκης, εκτιμώντας ότι ο νέος Κώδικας δεν λύνει τα σοβαρά προβλήματα όπως αυτό της υποχρηματοδότησης των δήμων και η πρόεδρος της Πλεύσης Ελευθερίας, Ζωή Κωνσταντοπούλου εξέφρασε την άποψη ότι η κυβέρνηση με το νομοσχέδιο “Επιχειρεί, με όλους τους τρόπους, να προκαταλάβει τις καταστάσεις της επόμενης ημέρας, αλλά και να ορίσει τη διαδικασία εκλογής της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, στις επόμενες εκλογές, που, όπως όλα δείχνουν, και όπως όλα προμηνύουν, θα γίνουν χωρίς να έχουμε κυβέρνηση Μητσοτάκη, γεγονός ευτυχές και προσδοκώμενο από πολύ μεγάλο μέρος της κοινωνίας”.

Το νέο Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης 

Εξάλλου να σημειωθεί ότι ο υπουργός Εσωτερικών αναφερόμενος στο νέο Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης σημείωσε καταρχάς ότι “Σήμερα έχουμε δύο ειδών φόρους. Τον Φόρο Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων και το Τέλος Ακίνητης Περιουσίας. Ο Φόρος Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων είναι ο ορισμός του χαρατσιού σήμερα, διότι είναι οριζόντιος σε όλη την επικράτεια του δήμου, ανεξαρτήτως παλαιότητας του ακινήτου, και ανεξαρτήτως τιμής ζώνης. Σύμφωνα με αυτό, ένα διαμέρισμα 100 τετραγωνικών στην Κυψέλη 50 ετών πληρώνει ακριβώς τον ίδιο φόρο ηλεκτροδοτούμενων με ίσου εμβαδού νεόδμητη πολυκατοικία στο Κολωνάκι. Οριζόντια. Δεν υπάρχει καμία διάκριση. 100 τετραγωνικά αγροικία, με 100 τετραγωνικά διαμέρισμα στην πιο ωραία περιοχή ενός δήμου. Ήταν παράλογο.”.

Και εξήγησε ότι με το νέο Κώδικα “Ενοποιούνται αυτά τα δύο. Ήταν φόρος του ίδιου αντικειμένου και μπαίνει η τιμή ζώνης, η τιμή η παλαιότητας του ακινήτου, και το εμβαδόν του. Αυτό, στην μεγαλύτερη πλειοψηφία, σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις, δημιουργεί μικρότερες χρεώσεις, και μια μεγαλύτερη δικαιοσύνη όσον αφορά την κατανομή ενός φόρου, που είναι χρήματα που τα αξιοποιούν οι δήμοι για να φτιάξουν περισσότερα σχολεία, για να φτιάξουν υποδομές και στο τέλος να κριθούν…”.

“Άρα λοιπόν, ούτε νέοι ΕΝΦΙΑ υπάρχουν, ούτε νέα “χαράτσια”, ούτε τίποτα. Υπάρχει η ενοποίηση δύο φόρων σε έναν, με δικαιότερο, ανθρώπινο και αντικειμενικό πρόσημο, με πολλές απαλλαγές πλέον” επεσήμανε ο κ. Λιβάνιος.

Όπως τόνισε ο υπουργός η επιστολική ψήφος θα εφαρμοστεί στις ευρωεκλογές, καθώς το κανονιστικό πλαίσιο καθορίζεται από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Για τις εθνικές εκλογές, ωστόσο, υπάρχουν συνταγματικές αμφιβολίες ως προς το αν μπορεί να εφαρμοστεί. Παρ’ όλα αυτά, η Νέα Δημοκρατία θα προτείνει την καθιέρωσή της στην επόμενη συνταγματική αναθεώρηση.

Ο κ. Λιβάνιος ανέφερε ότι στόχος είναι η απλοποίηση της διαδικασίας για τους ετεροδημότες, ώστε να διευρυνθεί η συμμετοχή. Σήμερα, για να στηθεί εκλογικό τμήμα ετεροδημοτών απαιτούνται τουλάχιστον 30 ψηφοφόροι από τον ίδιο δήμο. Αυτό δημιουργεί προβλήματα, ειδικά σε νησιά. Για παράδειγμα, ένας ψηφοφόρος από την Καστοριά που εργάζεται στη Μύκονο χρειάζεται να βρεθούν άλλοι 30 συντοπίτες του για να μπορέσει να ψηφίσει.

Το υπουργείο εξετάζει τη δημιουργία ενός εκλογικού τμήματος ετεροδημοτών ανά νησί ή μεγάλους δήμους, ώστε περισσότεροι εργαζόμενοι να έχουν πρόσβαση στην κάλπη.

Για το φαινόμενο της αποχής, ο υπουργός σημείωσε ότι οφείλεται είτε σε πολιτικούς λόγους είτε σε αντικειμενικές δυσκολίες.
Τόνισε ότι η κυβέρνηση προσπαθεί να εξαντλήσει όλα τα θεσμικά εργαλεία ώστε «όσοι θέλουν να ψηφίσουν, να μπορούν να το κάνουν».

Αλλαγές στις αυτοδιοικητικές εκλογές

Καταργείται ο δεύτερος γύρος και η εκλογή θα γίνεται με 42%. Αν δεν επιτευχθεί το ποσοστό θα συνυπολογίζεται η δεύτερη εναλλακτική ψήφος που θα υπάρχει σε κάθε ψηφοδέλτιο.

Ο υπουργός αποκάλυψε ότι υπάρχει πρόταση για ηλεκτρονική ψήφο στις αυτοδιοικητικές εκλογές του 2028. Θα δημιουργηθού 400 τμήματα σε όλη τη χώρα.
Σε κάθε εκλογικό τμήμα θα υπάρχει παραβάν με τάμπλετ αντί για ψηφοδέλτιο.
Τόνισε ακόμα ότι η εφαρμογή του συστήματος των τριεδρικών περιφερειών θα ισχύσει από τις εθνικές εκλογές του 2031.

Τέλος, για τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης υπογράμμισε ότι στοχεύει σε ξεκάθαρη κατανομή αρμοδιοτήτων και πόρων μεταξύ κράτους και αυτοδιοίκησης.

Κρίσεις προϊσταμένων στο Δημόσιο

Το σχετικό νομοσχέδιο θα τεθεί σε διαβούλευση τις επόμενες εβδομάδες. Οι κρίσεις προϊσταμένων θα γίνονται μέσω γραπτού ηλεκτρονικού διαγωνισμού του ΑΣΕΠ, με στόχο την αξιοκρατική επιλογή στελεχών που θα ηγηθούν του Δημοσίου.

Αρχικά ο Θ. Λιβάνιος ανέφερε, πως όποιος θέλει θα μπορεί στις επόμενες δημοτικές εκλογές, οι οποίες θα γίνουν τον Νοέμβριο του 2028, να ψηφίζει ηλεκτρονικά από το κινητό του.

Για τον λόγο που η ηλεκτρονική ψήφος δεν θα εφαρμοστεί ακόμα στις εθνικές εκλογές, ο υπουργός Εσωτερικών σημείωσε πως γίνεται «ένα βήμα τη φορά» και υπογράμμισε πως είναι μία μεγάλη ευκαιρία να εξοικειωθούν οι πολίτες με την ηλεκτρονική ψήφο. «Είναι μια μεγάλη ευκαιρία, καθώς αυτή τη στιγμή βρίσκεται υπό αναθεώρηση το σύνολο του θεσμικού πλαισίου της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, να προχωρήσουμε και να “γιατρέψουμε” κάποιες προβληματικές περιπτώσεις, οι οποίες είχαν παρατηρηθεί από την εκλογική διαδικασία και κυρίως η σημαντική αύξηση της αποχής» δήλωσε χαρακτηριστικά.

Ο ίδιος διευκρίνισε πως η παραδοσιακή ψηφοφορία θα συνεχίσει να γίνεται έτσι κι αλλιώς σε όλη την Ελλάδα την ημέρα των εκλογών, ωστόσο την ίδια μέρα, όποιος έχει εγγραφεί στην ειδική πλατφόρμα, που θα φτιαχτεί για την ηλεκτρονική ψήφο, θα μπορεί να ασκήσει το εκλογικό του δικαίωμα με έναν ασφαλή τρόπο μέσω ιστοσελίδας.

Όπως ανέφερε, η διαδικασία θα είναι πάρα πολύ απλή και το μόνο που θα χρειάζεται θα είναι ταυτοποίηση του κινητού και του λογαριασμού ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (email).

Για το ενδεχόμενο να υπάρξει ένας online εκλογικός κατάλογος για όλες τις εκλογικές αναμετρήσεις, έτσι ώστε ο κάθε ψηφοφόρος να μπορεί να ψηφίζει από οποιοδήποτε εκλογικό κέντρο αν θέλει να επιλέξει τον παραδοσιακό τρόπο εκλογής, ο Θ. Λιβάνιος τόνισε πως «τεχνολογικά δεν είμαστε ακόμα σε αυτό το σημείο».

Οι προϋποθέσεις

Οι προϋποθέσεις για την ηλεκτρονική ψήφο είναι ο πολίτης να είναι εγγεγραμμένος σε εκλογικό κατάλογο και να ταυτοποιηθεί το κινητό και η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου που θα αποσταλεί το συνοδευτικό υλικό. Με OTP (One Time Password – κωδικός επαλήθευσης μίας χρήσης) ο πολίτης θα μπορεί να ψηφίζει ηλεκτρονικά για δήμαρχο, περιφερειάρχη, δημοτικούς και περιφερειακούς συμβούλους.

Μάλιστα το γεγονός ότι δεν υπάρχουν εκλογικά τμήματα ετεροδημοτών για τις αυτοδιοικητές εκλογές είναι και ένας από τους λόγους που θα υλοποιηθεί η εν λόγω μεταρρύθμιση, όπως επίσης και η αύξηση της συμμετοχής.

Παράλληλα, άξιο αναφοράς είναι το γεγονός πως στην ηλεκτρονική ψήφο ο πολίτης θα έχει δικαίωμα να διορθώσει την ψήφο του. Ως εκ τούτου, στη διάρκεια της ημέρας ένα άτομο θα μπορεί να ψηφίσει όσες φορές θέλει, αλλά θα ισχύει μόνο η τελευταία ψήφος (από τις 7 το πρωί μέχρι τις 7 το βράδυ μπορεί να γίνει οποιαδήποτε διόρθωση).

Το μέτρο της ηλεκτρονικής ψήφου είναι προαιρετικό, αλλά έχει όλες τις απαραίτητες δικλείδες ασφαλείας, προκειμένου να συγκεντρώσει τρία βασικά χαρακτηριστικά μίας ψήφου: τη μυστικότητα, τη μοναδικότητα και την εγκυρότητά της.

Συγχρόνως, η ηλεκτρονική ψήφος αφορά αυτούς που εργάζονται την ημέρα των εκλογών, αλλά και εκείνους που μπορεί να είναι στο εξωτερικό, ενώ διευκολύνει και άτομα που αντιμετωπίζουν δυσκολία στο να επισκεφτούν ένα εκλογικό κέντρο.

«Αυτό που έχει σημασία είναι η πολιτεία να εξαντλήσει τα θεσμικά της εργαλεία για να ενισχύσει τη συμμετοχή, μη δίνοντας δικαιολογία σε κάποιον να μην ψηφίσει αν το θέλει» ανέφερε ο Θ. Λιβάνιος.

Ηλεκτρονικά δημοψηφίσματα

Άλλη μία νέα εφαρμογή θα είναι και εκείνη των ηλεκτρονικών δημοψηφισμάτων για θέματα που αφορούν αποκλειστικά αρμοδιότητες του εκάστοτε δήμου. Αυτό το μέτρο όχι μόνο θα ενισχύσει περισσότερο τη συμμετοχή των ίδιων των πολιτών στη διαδικασία λήψης των αποφάσεων μέσω κινητού, αλλά θα έχει και μικρό κόστος.

Το ηλεκτρονικό δημοψήφισμα θα γίνεται μία φορά το χρόνο για κάποιο ζήτημα και θα εγκρίνεται από το Δημοτικό Συμβούλιο, με το αποτέλεσμα να είναι συμβουλευτικό και όχι δεσμευτικό. Αν π.χ. ο Δήμος Αθηναίων αποφασίσει να προκηρύξει ένα δημοψήφισμα για ένα κομμάτι της αρμοδιότητάς του, όλοι οι εκλογείς θα λάβουν οδηγίες σχετικά με το πώς θα μπορούν ηλεκτρονικά να ψηφίσουν.

Για να θεωρηθεί έγκυρο το δημοψήφισμα, θα πρέπει να υπάρχει συμμετοχή 30% των εκλογέων. Ο νόμος θα ψηφιστεί μέσα στον Φεβρουάριο και από το φθινόπωρο του 2026 θα έχει κάθε δήμος τη δυνατότητα να θέτει ερωτήματα στους πολίτες.

Συμβούλια των Νέων

Παράλληλα, εισάγεται και μια νέα καινοτοτμία που θα είναι τα Συμβούλια των Νέων, αναβαθμίζοντας έτσι τον σημερινό θεσμό των Τοπικών Συμβουλίων Νέων.

Σε αυτά, ανάλογα με το μέγεθος του δήμου (με ανώτατο όριο έως 11 άτομα), νέοι από 17 έως 28 ετών θα εκλέγονται και αυτοί με ηλεκτρονική ψηφοφορία για δυόμισι χρόνια και θα είναι ένα όργανο γνωμοδοτικό για θέματα προς το Δημοτικό Συμβούλιο, με τον Πρόεδρο του Συμβουλίου Νέων να μετέχει στο Δημοτικό Συμβούλιο και να αποφασίζει για θέματα που απασχολούν τους νέους της πόλης.

Όπως αναφέρεται από το υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, με την προσθήκη των 10.000 νεοδιοριζόμενων, προερχόμενων από τους πίνακες των αναπληρωτών, ο συνολικός αριθμός των νηπιαγωγών, δασκάλων, καθηγητών και Ειδικού Εκπαιδευτικού και βοηθητικού προσωπικού, οι οποίοι έχουν καλύψει οργανικά κενά από το 2020 έως και φέτος, ανέρχεται σε 48.653, καθώς η διαρκής ενίσχυση του δημόσιου σχολείου με μόνιμο προσωπικό, αποτελεί κεντρική κυβερνητική πολιτική, υπηρετεί τη δέσμευση για αναβάθμιση της εκπαιδευτικής διαδικασίας και διασφαλίζει τη στελέχωση των σχολείων από την έναρξη της σχολικής χρονιάς.

«Με τους 10.000 νέους μόνιμους διορισμούς εκπαιδευτικών όλων των ειδικοτήτων, κάνουμε ένα ακόμη αποφασιστικό βήμα για τη στήριξη του δημόσιου σχολείου και των παιδιών μας», δήλωσε η υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη.

«Κυρίως, όμως, δημιουργούμε έναν σταθερό πυρήνα εκπαιδευτικών, που θα προσφέρουν με συνέπεια και αφοσίωση σε κάθε γωνιά της Ελλάδας, από την πρώτη σχολική ημέρα. Επενδύουμε, ιδιαίτερα στην ειδική αγωγή, ενισχύουμε την πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, καλύπτοντας ουσιαστικά κενά και δίνοντας προτεραιότητα στις πραγματικές ανάγκες των σχολείων μας. Η μόνιμη παρουσία στις τάξεις, εκείνων που αποτελούν τον βασικό “αιμοδότη” της εκπαίδευσης, δεν είναι απλώς αριθμοί, είναι η εγγύηση ότι κάθε παιδί, σε κάθε σχολείο της χώρας, θα έχει πρόσβαση σε ποιοτική μόρφωση».

«Η αναβάθμιση του δημόσιου σχολείου ξεκινά από τους ανθρώπους του. Σ’ αυτούς ακριβώς αποδεικνύουμε τη στήριξη και την εμπιστοσύνη μας», κατέληξε η υπουργός Παιδείας.

Από την πλευρά του, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, ανέφερε: «Πέρυσι, από τη θέση του υπουργού Παιδείας, πραγματοποιήσαμε 10.000 μόνιμους διορισμούς εκπαιδευτικών. Φέτος, από το υπουργείο Οικονομικών, μαζί με τη Σοφία Ζαχαράκη και τον Θοδωρή Λιβάνιο, επαναλαμβάνουμε για δεύτερη χρονιά αυτό το ιστορικό βήμα, έχοντας εξασφαλίσει εγκαίρως τα απαραίτητα κονδύλια για να γίνει πράξη. Είναι η πρώτη φορά που η χώρα προχωρά σε τόσο μεγάλο αριθμό διορισμών για δύο συνεχόμενα έτη. Εξασφαλίζουμε ότι τα σχολεία ξεκινούν τη χρονιά με σταθερό εκπαιδευτικό προσωπικό, μειώνουμε δραστικά τον αριθμό αναπληρωτών και αναβαθμίζουμε την ποιότητα της διδασκαλίας. Η παιδεία είναι η βάση πάνω στην οποία χτίζουμε την κοινωνία και την οικονομία. Είναι η πιο αποδοτική επένδυση για το μέλλον της χώρας».

Και ο υπουργός Εσωτερικών Θοδωρής Λιβάνιος, τόνισε: «Η στήριξη της δημόσιας Παιδείας αποτελεί για την κυβέρνηση αυτονόητη και βασική προτεραιότητα. Οι 10.000 διορισμοί νηπιαγωγών, δασκάλων και καθηγητών, ενόψει της νέας σχολικής χρονιάς, έρχεται ως συνέχεια των περίπου 38.000 διορισμών μόνιμου προσωπικού από το 2019 και μετά, αλλά και ως συνέπεια των δεσμεύσεών μας για καλύτερες συνθήκες εκπαίδευσης σε όλες τις βαθμίδες, δημιουργώντας παράλληλα σύγχρονες σχολικές υποδομές σε όλους τους δήμους της χώρας».

Η διαδικασία υποβολής των αιτήσεων

Οι αιτήσεις-δηλώσεις περιοχών προτίμησης υποβάλλονται στο διάστημα από 13 έως 18 Αυγούστου ηλεκτρονικά μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Διαχείρισης Προσωπικού Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (ΟΠΣΥΔ) (https://opsyd.sch.gr).

Α. Οι υποψήφιοι εκπαιδευτικοί Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης κλάδων/ειδικοτήτων ΠΕ01, ΠΕ02,ΠΕ03, ΠΕ04.01, ΠΕ04.02, ΠΕ04.04, ΠΕ04.05, ΠΕ06, ΠΕ11, ΠΕ60/61, ΠΕ70/71, ΠΕ78, ΠΕ79.01, ΠΕ80, ΠΕ82, ΠΕ83, ΠΕ84, ΠΕ85, ΠΕ86, ΠΕ87.02, ΠΕ87.03, ΠΕ87.06, ΠΕ87.09, ΠΕ88.01, ΠΕ88.02, ΠΕ88.04, ΠΕ88.05, ΠΕ89.01, ΠΕ89.02, ΠΕ91.01, ΤΕ01.13 και ΤΕ16, που είναι εγγεγραμμένοι στους τελικούς αξιολογικούς πίνακες Β’ των Προκηρύξεων 3ΕΑ/2022 και 4ΕΑ/2022 του ΑΣΕΠ (οι οποίοι δημοσιεύθηκαν στα ΦΕΚ Γ’1618/2023 και Γ’1845/2023 αντίστοιχα, όπως ισχύουν).

Β. Οι υποψήφιοι εκπαιδευτικοί Γενικής Εκπαίδευσης κλάδων/ειδικοτήτων ΠΕ01, ΠΕ02, ΠΕ03, ΠΕ04.01, ΠΕ04.02, ΠΕ04.04, ΠΕ04.05, ΠΕ05, ΠΕ06, ΠΕ07, ΠΕ08, ΠΕ11, ΠΕ33, ΠΕ60, ΠΕ70, ΠΕ78, ΠΕ79.01, ΠΕ80, ΠΕ81, ΠΕ82, ΠΕ83, ΠΕ84, ΠΕ85, ΠΕ86, ΠΕ87.01, ΠΕ87.02, ΠΕ87.03, ΠΕ87.04, ΠΕ87.05, ΠΕ87.06, ΠΕ87.08, ΠΕ87.09, ΠΕ87.10, ΠΕ88.01, ΠΕ88.02, ΠΕ88.03, ΠΕ88.04, ΠΕ88.05, ΠΕ89.01, ΠΕ89.02, ΠΕ90, ΠΕ91.01, ΠΕ91.02, ΤΕ01.04, ΤΕ01.06, ΤΕ01.19, ΤΕ02.02 και ΤΕ16, που είναι εγγεγραμμένοι στους τελικούς αξιολογικούς πίνακες κατάταξης Α’ των Προκηρύξεων 1ΓΕ/2023, 2ΓΕ/2023 και 1ΓΤ/2024 του ΑΣΕΠ, (οι οποίοι δημοσιεύθηκαν στα ΦΕΚ Γ’ 1851/2024, διορθ. σφάλματος Γ’ 2024/2024, Γ’ 2415/2024, Γ’2416 και Γ’ 2362/2025 αντίστοιχα, όπως ισχύουν).

Οι βουλευτές υποστηρίζουν πως η συγκεκριμένη καινοτομία συνέβαλε στην ενίσχυση της διαφάνειας και του ελέγχου κατά τη διαδικασία καταμέτρησης των ψήφων, και ζητούν την καθιέρωσή της και στις εθνικές αλλά και στις αυτοδιοικητικές εκλογές, τόσο για την επιστολική όσο και για τη δια ζώσης ψήφο.

Αναλυτικά η ερώτηση των οκτώ βουλευτών:

Στις τελευταίες ευρωπαϊκές εκλογές του Ιουνίου 2024, πέρα από την αξιέπαινη καινοτομία της επιστολικής ψήφου, εισήχθη και μια ακόμα, ήτοι η αναγραφή του αριθμού των σταυρών προτίμησης στο επιστολικό ψηφοδέλτιο.

Ως γνωστόν, το ζήτημα της καταμέτρησης των σταυρών προτίμησης έχει, στο παρελθόν, προκαλέσει πολλές διαμάχες μεταξύ υποψηφίων, αλλά και δικαστικές προσφυγές. Σε πρόσφατη αρθρογραφία του στην Καθημερινή της Κυριακής ο γνωστός περί των εκλογικών διαδικασιών Ανδρέας Δρυμιώτης σημειώνει χαρακτηριστικά:

«Σταυροί: Στην επιστολική ψήφο των ευρωεκλογών προστέθηκε ένα κουτάκι όπου ο ψηφοφόρος έπρεπε να σημειώσει το πλήθος των σταυρών που έβαλε. Αυτό πρέπει να γίνει και στις εθνικές εκλογές. Είναι σε όλους γνωστό ότι κατά τη διαλογή των ψηφοδελτίων στο εκλογικό τμήμα, οι κομματικοί αντιπρόσωποι προσθέτουν σταυρούς σε υποψηφίους της προτίμησής τους. Η πρακτική αυτή, την οποία κανένας δεν γνωρίζει την έκταση, «φαλκιδεύει» την εκλογή των βουλευτών, χωρίς να επηρεάζει το εκλογικό αποτέλεσμα σε επίπεδο κομμάτων. Πρέπει να σταματήσει». (05.01.2025)

Πέρα από τον δικαιολογημένο έπαινο που οφείλεται στην ηγεσία του Υπουργείου, του οποίου σήμερα προΐσταστε, για ό,τι κάνατε, είναι εύλογο να ολοκληρωθεί αυτό το βήμα εκσυγχρονισμού και διαφάνειας με την επέκτασή του και στις εθνικές και στις αυτοδιοικητικές (δημοτικές και περιφερειακές) εκλογές. 

Στο πλαίσιο αυτό, ερωτάσθε αν υπάρχει πρόθεση, σχεδιασμός και χρονοδιάγραμμα για την επέκταση της ρύθμισης αυτής . με άλλα λόγια, προτίθεστε να νομοθετήσετε υπέρ της αναγραφής του αριθμού σταυρών προτίμησης σε κάθε ψηφοδέλτιο, είτε επιστολικό είτε δια ζώσης;

Οι ερωτώντες βουλευτές

Δημήτρης Καιρίδης Βουλευτής Βορείου Τομέα Β Αθηνών
Θεόδωρος Καράογλου Βουλευτής Β’ Θεσσαλονίκης 
Μακάριος Λαζαρίδης Βουλευτής Καβάλας
Δημήτρης Μαρκόπουλος Βουλευτής Β Πειραιώς 
Στυλιανός Πέτσας Βουλευτής Ανατολικής Αττικής 
Γεώργιος Κωτσός Βουλευτής Καρδίτσας 
Σοφία Βούλτεψη Βουλευτής Νοτίου Τομέα Β Αθηνών
Περικλής Μαντάς Βουλευτής Μεσσηνίας 

Ο υπουργός Εσωτερικών αναφέρθηκε στη σχετική δέσμευση του πρωθυπουργού μετά από ερώτημα βουλευτή της αντιπολίτευσης, ενώ σε ότι αφορά στους εκλογικούς καταλόγους ανέφερε πως οι άνω των 80 ετών είναι 404.000.

«Αν κάποιος που τίθεται σε διαγραφή, είναι εν ζωή μπορεί να ζητήσει να μην διαγραφεί από τους εκλογικούς καταλόγους», είπε και χαρακτήρισε απαιτητική άσκηση να «μιλήσουν» όλα τα μητρώα μεταξύ τους καθώς θα δώσει μια πιο «αυθεντική εικόνα» για την αποχή τουλάχιστον των άνω των 80 ετών.

Στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη η συμμετοχή είναι 33,6%, στην Κεντρική Μακεδονία στο 33,3% στη Δυτική Μακεδονία 30,7%, στην Ήπειρο 36,4%, στη Θεσσαλία 36,6%, στα Ιόνια νησιά 29,8%, στη Δυτική Ελλάδα 35,1%, στη Στερεά Ελλάδα 38,2%, στην Αττική 27,3%, στην Πελοπόννησο 32%, στο Βόρειο Αιγαίο 28, 8%, στο Νότιο Αιγαίο 34,4% και στην Κρήτη 36,7%.

Στον νομό Καρδίτσας ψήφισε 38,2% η συμμετοχή, στον νομό Λάρισας 36,8%, στη Μαγνησία το 34,1%, στις Σποράδες 39,2% και στα Τρίκαλα 37,5%.

Τον Ιούνιο έως τις 13:30 είχε ψηφίσει το 29,1%. Όπως ανέφερε ίσως είμαστε λίγο πιο κάτω από τον Ιούνιο.

Αντικείμενο το νομοσχέδιο για την ψήφο των αποδήμων, για το οποίο έχει εκκινήσει η σχετική διαβούλευση, ενώ αμέσως μετά ο κ. Φάμελλος θα παρουσιάσει τους τρεις άξονες του ΣΥΡΙΖΑ για την ψήφο των αποδήμων.

Αναλυτικά οι 10 ερωταπαντήσεις:

1. Το Σύνταγμα ήδη από την αναθεώρηση του 2001, έχει εντάξει ειδική ρήτρα στην παράγραφο 2 του άρθρου 54.
   O αριθμός των βουλευτών κάθε εκλογικής περιφέρειας ορίζεται με προεδρικό διάταγμα, με βάση το νόμιμο πληθυσμό της περιφέρειας που προκύπτει, σύμφωνα με την τελευταία απογραφή, από τους εγγεγραμμένους στα οικεία δημοτολόγια, όπως νόμος ορίζει. Τα αποτελέσματα της απογραφής θεωρείται ότι έχουν δημοσιευθεί με βάση τα στοιχεία της αρμόδιας υπηρεσίας μετά την πάροδο ενός έτους από την τελευταία ημέρα διεξαγωγής της».

Τι σημαίνει αυτό; Ότι ένα χρόνο μετά την απογραφή και εφόσον έχει δώσει στη δημοσιότητα η Ελληνική Στατιστική Αρχή (η οποία είναι ανεξάρτητη αρχή) τα στοιχεία του νόμιμου πληθυσμού, τότε υποχρεωτικά οι εκλογές διεξάγονται με βάση τη νέα απογραφή.

Γιατί μπήκε αυτό; Γιατί στο παρελθόν για μικροπολιτικούς λόγους, οι κυβερνήσεις χρησιμοποιούσαν κατά το δοκούν την προηγούμενη ή τη νέα απογραφή. Για το λόγο αυτό μπήκε απώτατο χρονικό όριο στην αναθεωρηση του 2001 για την εφαρμογή της απογραφής.

2. Ποιος είναι ο νόμιμος πληθυσμός και σε τι διαφέρει από τον μόνιμο;
   Νόμιμος είναι ο αριθμός δημοτών κάθε εκλογικής περιφέρειας όπως προκύπτει από την απογραφή. Δηλαδή ο κάθε ένας πολίτης που απογράφηκε απάντησε μεταξύ άλλων σε δύο ερωτήσεις α. «Που μένετε μόνιμα;» και β. «Που είστε δημότης;» Ετσι λοιπόν κάποιος μπορεί να μένει μόνιμα πχ στη Θεσσαλονίκη και να είναι δημότης (και συνεπώς να ασκεί το εκλογικό του δικαίωμα) στο Λιτόχωρο Πιερίας. Ο εν λόγω πολίτης θα καταγραφεί ως μόνιμος πληθυσμός στην Θεσσαλονίκη αλλά ως νόμιμος πληθυσμός στην εκλογική περιφέρεια Πιερίας.
3. Πότε έγινε η απογραφή;
   Η απογραφή ξεκίνησε (με πάρα πολλά προβλήματα λόγω πανδημίας) τον Οκτώβριο του 2021 και ολοκληρώθηκε μετά από παρατάσεις την 21η Φεβρουαρίου 2022. Οπότε το ένα έτος μετά τη διενέργειά της υπολογίζεται το αργότερο μετά την 21η Φεβρουαρίου 2022 και συνεπώς είναι η 21η Φεβρουαρίου 2023.
4. Τι έχει ανακοινώσει έως σήμερα η ΕΛΣΤΑΤ;
   Η ΕΛΣΤΑΤ σήμερα έχει ανακοινώσει προσωρινά αποτελέσματα ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού, ενώ αναμένεται να ανακοινώσει τα αποτελέσματα της απογραφής συμπεριλαμβανομένου του νόμιμου πληθυσμού έως το τέλος του έτους, καθώς πρέπει αυτά να υποβληθούν και στην EUROSTAT.
5. Θα έχει επιπτώσεις η απογραφή στο εκλογικό αποτέλεσμα;
   Όσον αφορά τον τελικό αριθμό των εδρών που κερδίζει κάθε κόμμα, η απάντηση είναι ΞΕΚΑΘΑΡΑ ΟΧΙ. Από τον νόμο «Σκανδαλίδη» και έπειτα (και ανεξαρτήτως του αριθμού του bonus του πρώτου κόμματος), οι έδρες κάθε κόμματος συνολικά εξαρτώνται ΑΠΟΚΛΕΙΣΤΙΚΑ και μόνο από το ποσοστό του, την ύπαρξη bonus για το πρώτο κόμμα ή όχι και τον αριθμό αυτού και από το άθροισμα ποσοστών των κομμάτων που δεν συμμετέχουν στη Βουλή. Επομένως ένα κόμμα θα πάρει τις ίδιες έδρες στο σύνολο της επικράτειας, ανεξαρτήτως π.χ. αν κερδίσει ή όχι όλες τις μονοεδρικές περιφέρειες. Αυτό δεν ίσχυε με προηγούμενους εκλογικούς νόμους (όπως πχ ο 1907/90), κατά τους οποίους πχ ο αριθμός των μονοεδρικών επηρεάζε το αποτέλεσμα.
   Που επηρεάζει η απογραφή και ο αριθμός των εδρών; Απλά σε τρεις βασικούς τομείς α. Στην κατανομή των εδρών μέσα στην εκλογική περιφέρεια (πχ εκλογικό μέτρο κτλ) και β. Στο αριθμό των υποψηφίων κάθε κόμματος σε μια εκλογική περιφέρεια και γ. Στο αριθμό των σταυρών προτίμησης που μπορεί να θέσει ο εκλογέας στο ψηφοδέλτιο.
6. Και οι αυτοδιοικητικές εκλογές;
   Όπως είναι γνωστό, τον Οκτώβριο του 2023 θα διεξαχθούν οι αυτοδιοικητικές εκλογές. Αυτές χρησιμοποιούν αποκλειστικά και μόνο τον ΜΟΝΙΜΟ πληθυσμό, δηλαδή των αριθμό των κατοίκων και όχι των δημοτών.
7. Θα φέρει πολλές αλλαγές οι απογραφή στην κατανομή των εδρών;
   Πρέπει να περιμένουμε την ανακοίνωση των στοιχείων από την ΕΛΣΤΑΤ για τον ΝΟΜΙΜΟ πληθυσμό. Ωστόσο, δεν αναμένεται η απογραφή να επιφέρει περισσότερες αλλαγές από όσες είχε επιφέρει η απογραφή του 2011. Χοντρικά, αυτό που αναμένεται είναι η κατά κανόνα μετακίνηση ορισμένων εδρών από περιφερειακές εκλογικές περιφέρειες (όχι εκτιμώ πάνω από 8-10 τον αριθμό) προς εκλογικές περιφέρειες της τ. Β’ Αθηνών, την Ανατολικής Αττικής, τις δύο εκλογικές περιφέρειες της Θεσσαλονίκης και ενδεχομένως 1-2 άλλων περιφερειών. Αλλά ως το Δεκέμβριο υπομονή.
8. Μα κάπου διάβασα ότι η Α’ Αθήνας θα κερδίσει 4 περισσότερες έδρες…
   Κάποιοι μπήκαν στο πειρασμό και κάνανε κατανομή εδρών με βάση τα προσωρινά αποτελέσματα του ΜΟΝΙΜΟΥ πληθυσμού. Εκεί συμπεριλαμβάνονται και οι μη έχοντες ελληνική υπηκοότητα κάτοικοι αλλά κυρίως και οι λεγόμενοι ετεροδημότες.. Έτσι εμφανίστηκε η Α’ Αθηνάς να της «αναλογούν» (εντός πολλών εισαγωγικών) 4 έδρες παραπάνω. Προφανώς είναι λάθος αυτός ο υπολογισμός. Για δύο λόγους:

α. Οι εκλογικές περιφέρειες της «επαρχίας» αδικήθηκαν γιατί πάρα πολλοί ψηφοφόροι σε αυτές τις εκλογικές περιφέρειες ζουν στα μεγάλα αστικά κέντρα. Δηλαδή οι ετεροδημότες και

β. Δικαίωμα ψήφου έχουν αποκλειστικά και μόνο οι ‘Ελληνες πολίτες.

Άλλωστε η Α’ Αθήνας σταθερά σε κάθε απογραφή χάνει έδρες. Σήμερα εκλέγει 14 βουλευτές και το 1990 εξέλεξε 21.

9. Οι εκλογές του 2012 έγιναν όμως με βάση την απογραφή του 2001; Πως έγινε αυτό;
   Η ΕΛΣΤΑΤ τον Απρίλιο του 2012 που διαλύθηκε η Βουλή δεν είχε εκδώσει αποτελέσματα του ΝΟΜΙΜΟΥ πληθυσμού. Τα εξέδοσε σε ΦΕΚ την 30η Ιουλίου 2022. Ως εκ τούτου οι εκλογές έγιναν με την απογραφή το 2001 και οι σχετικές προσφυγές στο εκλογοδικείο απορρίφθηκαν.
10. Χρειάζεται να γίνει κάποια ειδική διεργασία για την ενσωμάτωση των αλλαγών στον αριθμό των εδρών στους εκλογικούς καταλόγους;
    ΟΧΙ. Είναι εντελώς διακριτές και διαφορετικές διαδικασίες. Οι εκλογικοί κατάλογοι έχουν τους εγγεγραμμένους Έλληνες εκλογείς άνω των 17 ετών στο πληροφοριακό σύστημα «Μητρώο Πολιτών». Δεν έχουν καμία σχέση με την απογραφή ή τον αριθμό των εδρών.
11. Επομένως…
    Επομένως, υπομονή μέχρι τον Δεκέμβριο. Αμέσως μετά την δημοσίευση, το προεδρικό διάταγμα για την κατανομή των εδρών πρέπει να εκδοθεί σύμφωνα με τις επιταγές του Συντάγματος και οι εκλογές να γίνουν υποχρεωτικά με την νέα απογραφή. Δεν είναι στη διακριτική ευχέρεια κανενός, είναι υποχρέωση.