Η Ν.Δ έσπευσε να αξιοποιήσει επικοινωνιακά την ανάρτηση Λιάκου στο FB, ενώ στελέχη της αξιωματικής αντιπολίτευσης είτε έλαβαν αποστάσεις, είτε υποστήριξαν τον καθηγητή και στέλεχος της Προοδευτικής Συμμαχίας.

Ο Αντώνης Λιάκος εξήγησε, βεβαίως, τι εννοούσε με την αρχική του δήλωση, απαντώντας στη ΝΔ που ζήτησε την διαγραφή του από τον ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία.

“Αναφορικά με την ανακοίνωση της ΝΔ, για την ανάρτησή μου στο facebook: Να καταλαβαίνουμε το νόημα όσων διαβάζουμε. Η τραγική κατάληξη του στρατοπέδου στη Μόρια δεν μπορεί να συρρικνωθεί αποκλειστικά σε ζήτημα ασφάλειας. Δεν έγραψα «κάψτε την Μόρια», ή «κάνατε καλά που την κάψατε», ούτε την επικροτούσα”, δηλώνει ο Α. Λιάκος, εξηγώντας ότι “θέλει να δείξει την απελπισία των ανθρώπων, και κυρίως των νέων που βρέθηκαν παγιδευμένοι σε αυτή την κόλαση”. “Το έγκλημα στη Μόρια είχε συντελεστεί πριν την καταστροφή της. Στην υποκρισία και στην ένοχη σιωπή σας αναζητείστε τις πολιτικές σας ευθύνες”, καταλήγει ο ίδιος.

Η επίθεση Χρυσοχοϊδη

Απάντηση στην ανάρτηση του καθηγητή Α. Λιάκου
Το κάψιμο της #Μόριας έχει εκθέσει 30.000 ντόπιους και 15.000 πρόσφυγες σε αυξημένο κίνδυνο κορωνοϊού. Έχει δημιουργήσει μεγάλο θέμα δημόσιας τάξης έως και εθνικής ασφάλειας. Έχει αφαιρέσει την δυνατότητα περίθαλψης και διοικητικής μέριμνας των αιτούντων άσυλο. Κόστισε και κοστίζει δεκάδες εκατομμύρια σε ευρώ, απασχολεί σημαντικούς ανθρώπινους και διοικητικούς πόρους του κράτους.
Ποιος άφρων λοιπόν ισχυρίζεται πως θα έκαιγε κι αυτός τη Μόρια; Ο φανατισμός τυφλώνει, ο ανορθολογισμός τρομάζει κι η ανευθυνότητα περισσεύει με τέτοιες δηλώσεις: «͟.͟.͟.͟κ͟ι͟ ͟ε͟γ͟ώ͟ ͟φ͟ω͟τ͟ι͟ά͟ ͟θ͟α͟ ͟έ͟β͟α͟ζ͟α͟»͟ του καθ. Λιάκου (ΣΥΡΙΖΑ).

Αποστάσεις από Κούλογλου

Ο κ. Κούλογλου, μιλώντας στα Παραπολιτικά 90,1, ανέφερε ότι ο ίδιος ασφαλώς και δεν θα έβαζε φωτιά στη Μόρια, ενώ πρόσθεσε ότι οι Αφγανοί που έβαλαν φωτιά θα πρέπει να δικαστούν.

«Οι Αφγανοί που έβαλαν φωτιά στη Μόρια έχουν παραβιάσει το νόμο, επομένως θα πρέπει να δικαστούν για την παραβίαση του ελληνικού νόμου, τον οποίο πρέπει να σέβονται Ελληνες και αλλοδαποί. Από κει και πέρα, στη δίκη τους θα πρέπει να λάβουν υπόψη τους οι δικαστές τα όποια ελαφρυντικά.
Εγώ ασφαλώς και δεν θα έβαζα φωτιά. Νομίζω αυτό που είπε ο κ. Λιάκος είναι κάτι ρητορικό, είναι σαν αυτό που λέει ο Σαββόπουλος ”είμαι δεκαεξάρης και σας… τα λύκεια”. Αυτό είναι ένα ρητορικό σχήμα, ούτε ο Σαββόπουλος ήθελε να κάνει αυτό στα λύκεια».

Παρέμβαση του Νίκου Φίλη

«Ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη κ. Χρυσοχοΐδης, άφησε για λίγο το έργο της περιύβρισης του νεκρού Βασίλη Μάγγου και ανέλαβε το έργο της εξύβρισης του αγωνιστή εναντίον της δικτατορίας και στελέχους του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία, καθηγητή Αντώνη Λιάκου, για τα γεγονότα της Μόριας. Γεγονότα, τα οποία τόσο ο ίδιος ο υπουργός όσο και  η κυβέρνηση έσπευσαν να χρεώσουν σε 16χρονα προσφυγόπουλα, που διέμεναν εκεί σε άθλιες συνθήκες. Ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη, διαστρεβλώνει τη δήλωση του Αντώνη Λιάκου, εμφανίζοντάς τον να  επιβραβεύει τον εμπρησμό!», αναφέρει ο κ. Φίλης.

Και συνεχίζει: «Ο αγωνιστής της Αριστεράς και διαπρεπής ιστορικός Αντώνης Λιάκος “πήρε στους ώμους του” την αγωνία, τη θλίψη και κυρίως την ντροπή όλων μας για την πολύχρονη ανθρωπιστική κρίση στη Μόρια. Που ούτε ο ΣΥΡΙΖΑ, παρά τις μεγάλες προσπάθειες που έγιναν μπόρεσε να αντιμετωπίσει με οριστικό τρόπο, αλλά η ΝΔ με την μισανθρωπική και αποτυχημένη πολιτική της στο μεταναστευτικό, παρόξυνε σε απελπιστικό βαθμό.
Η Μόρια ήταν ένα κάτεργο, ένα προσάναμμα οργής και απόγνωσης απελπισμένων και δυστυχισμένων ανθρώπων. Μια ντροπή που βαραίνει την Ελλάδα, την Ευρώπη και τον κόσμο ολόκληρο. Μαζί με τις ανατριχιαστικές εικόνες από τις απωθήσεις των προσφύγων στο Αιγαίο, που σήμερα είναι πρώτη είδηση σε διεθνή μέσα ενημέρωσης, όπως το CNN. 
Λέγοντας ο Αντώνης Λιάκος, ότι σε αυτή την κατάσταση, κάθε 16άρης θα έκαιγε το κάτεργό του, βγάζει μια κραυγή ελευθερίας για κάθε ανθρώπινο πλάσμα που βρίσκεται σε παρόμοιες συνθήκες. Κι αυτή η κραυγή μας αφορά όλους. Ποιος από εμάς ως 16χρονος δεν θα ένιωθε το ίδιο; Ας δώσουμε μια έντιμη απάντηση. Δεν περιμένουμε, βέβαια, από πρόσωπα σαν τον κ. Χρυσοχοΐδη, που ειδικεύονται στην κατασκευή ενόχων και “εσωτερικών εχθρών” να κατανοήσουν το μήνυμα του Λιάκου. Τουλάχιστον, ας σιωπήσουν αντί να επιδίδονται σε συκοφαντίες εναντίον της Αριστεράς και των ανθρώπων της».
Η δήλωση του Νίκου Φίλη ήρθε μετά από ανάλογη του Νίκου Μπίστη, ο οποίος τάχθηκε υπέρ των θέσεων του Αντώνη Λιάκου για τους νεαρούς Αφγανούς που έβαλαν φωτιά στον καταυλισμό της Μόριας.

Υπέρ του Αντώνη Λιάκου τάχθηκε και ο Νίκος Μπίστης

Η φράση του κ. Λιάκου «κι εγώ φωτιά θα έβαζα» στη Μόρια, προκάλεσε αντιδράσεις, ανάμεσά τους η ΝΔ αλλά και ο υπ. Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλη Χρυσοχοΐδη ο οποίος διερωτάται «ποιος άφρων ισχυρίζεται πως θα έκαιγε κι αυτός τη Μόρια;» και τονίζει πως «ο φανατισμός τυφλώνει, ο ανορθολογισμός τρομάζει κι η ανευθυνότητα περισσεύει με τέτοιες δηλώσεις».

Ωστόσο, σύμφωνα με τον κ. Μπίστη, ο καθηγητής ήθελε να τονίσει «την τραγωδία αυτών των ανθρώπων, την αδυναμία της Ευρώπης και του ελληνικού κράτους να ανταποκριθούν στο προσφυγικό – μεταναστευτικό». Οπως ισχυρίζεται ο Ν. Μπίστης, όσοι κατηγορούν τον κ. Λιάκο ως «πυρομανή, ραμολί, ανεύθυνο, επικίνδυνο» είναι «βαρβάτοι δεξιοί, ψευτοφιλελεύθεροι και μεταμελημένοι αριστεροί που έχουν χάσει κάθε ίχνος ανθρωπιάς» και πως «η έννοια της Αλληλεγγύης τους είναι ξένη, απωθητική και επικίνδυνη».

«Το 2021 τον Απρίλιο η χώρα θα κληθεί να καταθέσει Μεσοπρόθεσμο». Τι σημαίνει αυτό; Τι μέτρα συνεπάγεται; Από πού προκύπτει η βεβαιότητα του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ ότι έρχεται νέο Μεσοπρόθεσμο; Σε όλα αυτά τα ερωτήματα θα επιχειρήσει να απαντήσει με το ρεπορτάζ του το libre.gr.

Ας ξεκινήσουμε από την προϊστορία των Μεσοπρόθεσμων, αυτή τη «θηλιά» για την κοινωνία στα χρόνια των Μνημονίων: αποτελεί νομική υποχρέωση της χώρας να καταθέτει την άνοιξη κάθε χρονιάς Μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα πενταετούς διάρκειας, για το τρέχον έτος και τα επόμενα τέσσερα χρόνια, επίσης τα Μεσοπρόθεσμα ψηφίζονται από τη Βουλή και έχουν ισχύ νόμου.

Πέρσι δεν κατατέθηκε εξαιτίας των επικείμενων ευρωεκλογών, πλην όμως ο Αλέξης Τσίπρας αιφνιδιάζει ανακοινώνοντας και εθνικές κάλπες.

Μετά κι από αυτές, οι θεσμοί αποφασίζουν να μην βάλουν με το «καλημέρα» στη νεοεκλεγείσα κυβέρνηση τη «θηλιά» του Μεσοπρόθεσμου. Όμως, και ενώ το υπουργείο Οικονομικών προετοιμαζόταν για την κατάθεση του νέου 5ετούς προγράμματος ήδη από τα μέσα του περασμένου Φεβρουαρίου, ο κορονοϊός παγώνει το σχετικό σχεδιασμό.

Στο σημείο αυτό θα «δανειστούμε» όσα είπε στην ίδια ομιλία ο Αλέξης Τσίπρας:

«Το 2020 υπάρχει ρήτρα διαφυγής, δεν υπάρχει Μεσοπρόθεσμο, δεν υπάρχει στόχος για πλεόνασμα. Μπορεί και το 2021, μακάρι, μακάρι και το 2021 να μην υπάρχει στόχος. Αλλά για το 2022 και μετά θα υπάρχουν στόχοι και θα κληθεί να πάρει μέτρα».

Εξειδικεύοντας, οι θεσμοί θα αρχίσουν το πρεσάρισμα από το φθινόπωρο -υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα ακολουθήσει δεύτερο, εξίσου σοβαρό με το πρώτο, κύμα κοροναϊού. Οι εταίροι μας θα αναμείνουν την αποτύπωση των στόχων της επόμενης χρονιάς ήδη από το προσχέδιο του προϋπολογισμού, τον Οκτώβριο, με απώτατη ημερομηνία το βράδυ της ψήφισης του προϋπολογισμού, μέσα στον Δεκέμβριο. Ενώ από τις αρχές του 2021 θα αρχίσει η πιο σκληρή διαπραγμάτευση, για το Μεσοπρόθεσμο 2021 – 2025.

Με άλλα λόγια, είναι δεδομένο ότι η ελληνική κυβέρνηση θα ζητήσει «κάτι καλύτερο» για το 2021 και το 2022 καθώς θα είναι οι τελευταίες χρονιές με δέσμευση για 3,5% πρωτογενές πλεόνασμα, ενώ στη συνέχεια μπορεί κανείς να αναμείνει σταδιακή αποκλιμάκωση, αφού από το 2023 ως και το 2060 (!) ο μέσος όρος των πλεονασμάτων θα πρέπει να είναι στο 2,2%.

Το ερώτημα, όμως, του… ενός εκατομμυρίου είναι με ποια εφόδια θα μπει το οικονομικό επιτελείο το 2021. Χιλιάδες επιχειρηματίες ανά τη χώρα βλέπουν το τζίρο τους να είναι υπό το μηδέν, μετά και το σταδιακό άνοιγμα της οικονομικής ζωής, όπως επίσης χιλιάδες ιδιωτικοί υπάλληλοι ζουν με πολύ λιγότερα έσοδα από εκείνα που είχαν ένα χρόνο πριν. Τούτο συνεπάγεται όμως πολύ λιγότερα φορολογικά έσοδα για το κράτος. Διευκρινίζεται ότι το κοινοτικό «ζεστό» χρήμα δεν καλύπτει άμεσα τις φορολογικές «τρύπες», αλλά μόνο έμμεσα αναμένει κανείς αύξηση εσόδων μέσω της στήριξης επιχειρηματικών δραστηριοτήτων.

Επιπλέον! Δεν είναι λίγοι εκείνοι που φοβούνται το φθινόπωρο έκρηξη ανεργίας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τους ανθρώπους που θα χάσουν την εργασία τους πρωτίστως, αλλά και για το υπουργείο Οικονομικών δευτερευόντως, που θα δει τα έσοδά του να πέφτουν κι άλλο… Και όλα αυτά χωρίς να συνυπολογίζει σενάρια επανάκαμψης του κοροναϊού, με τις αντίστοιχες συνέπειες στην τουριστική βιομηχανία και την επόμενη σεζόν.

Δ. Λιάκος:  Δύσκολη τριετία

Το libre.gr. ζήτησε τη γνώμη του οικονομολόγου και υφυπουργού παρά τω πρωθυπουργώ στην κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, Δημήτρη Λιάκου, που διατυπώνει, στη δήλωση που ακολουθεί, την ανησυχία του για τις δυσκολίες της επόμενης περιόδου.

«Η διαχείριση της επόμενης περιόδου όπως και των επόμενων 2-3 ετών θα είναι αρκετά δύσκολη και σύνθετη λόγω της αβεβαιότητας που προκαλούν από την μία το μέγεθος των συνεπειών της τρέχουσας κρίσης και από την άλλη οι πιθανότητες ενός νέου γύρου πανδημίας», σημειώνει εισαγωγικά στο Libre ο Δ. Λιάκος.

«Για τη χώρα μας κρίνεται απαραίτητο η αναστολή των δημοσιονομικών στόχων για το 2021 και η αναθεώρηση τους από το 2022 και μετά, προκειμένου να υπάρξει μεγαλύτερη ευχέρεια κινήσεων για τη λήψη μέτρων ενίσχυσης της οικονομικής δραστηριότητας και στήριξης των ευάλωτων νοικοκυριών. Ο καθορισμός συγκεκριμένων στόχων είναι ακόμα μια ανοιχτή διαδικασία».

Όμως, υπογραμμίζει, «η θέση ορισμένων χωρών για κατάργηση από το επόμενο έτος της “ρήτρας διαφυγής” που εφαρμόστηκε φέτος ορθώς για την αποτελεσματικότερη διαχείριση της κρίσης προκαλεί έντονες ανησυχίες. Ως εκ τούτου οι κυβερνητικές υποσχέσεις για μείωση της φορολογίας, πέραν της επικοινωνιακής χρησιμότητας τους, δεν θεωρώ ότι βοηθούν στην επίτευξη του βασικού στόχου της αναστολής των δημοσιονομικών στόχων και επίτευξης πρωτογενών πλεονασμάτων προτού αφήσουμε πίσω μας οριστικά τις συνέπειες της κρίσης», τονίζει κλείνοντας με ένα θέμα (μείωση φορολογίας) που θα μας απασχολήσει και στο άμεσο μέλλον.

Νίκος Παπαδημητρίου

Επίσης, η δύναμη πυρός του Ταμείου να ανέλθει στο 1,5 τρισ. ευρώ, με «προίκα» από την έκδοση χρεογράφων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, και το ποσό αυτό να διανεμηθεί στις χώρες-μέλη εντός της επόμενης διετίας με την μορφή επιχορηγήσεων, αναλόγως των αναγκών κάθε χώρας λόγω της πανδημίας και του ΑΕΠ της.

Από τις ανακοινώσεις των Μέρκελ –Μακρόν την περασμένη Δευτέρα προκύπτει ότι ο οικονομολόγος και υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ στην κυβέρνηση Τσίπρα …έπεσε σε όλα μέσα, καθώς οι δύο ηγέτες πρότειναν Ταμείο Ανάκαμψης, με τη ρήτρα η βοήθεια να έχει τη μορφή επιχορηγήσεων και όχι δανείων, επιπλέον αναφέρθηκαν και στο πλαίσιο του προϋπολογισμού χωρίς, πάντως, κάποια αναφορά σε μέγεθος.

Εντάξει, ο Δ. Λιάκος είχε εκτιμήσει πιο… γαλαντόμο το Ταμείο, αλλά δεν είχε υπολογίσει, φαίνεται, τη γερμανική τσιγγουνιά!

Ν. Παπ.

Συνέντευξη στον Νίκο Παπαδημητρίου

Πολύ χαρακτηριστική η απάντησή του για το «μαξιλάρι», δηλώνει συγκεκριμένα, ότι «ο πρώην πρωθυπουργός και τα μέλη του οικονομικού επιτελείου μπορούμε να αισθανόμαστε δικαιωμένοι, επιτρέψτε μου έναν πιο προσωπικό τόνο, γνωρίζοντας τις περιορισμένες διαφωνίες ακόμα και στο εσωτερικό της προηγούμενης κυβέρνησης σχετικά με το ύψος και την αξιοποίηση του ‘μαξιλαριού’». Και θεωρεί σωστή τη χρήστη του σήμερα, σε ανελαστικές δαπάνες του προϋπολογισμού και έκτακτες δαπάνες.

Ο Δημήτρης Λιάκος, μετά τις χθεσινές ανακοινώσεις της Συνόδου Κορυφής σημειωτέον, καταθέτει στο δημόσιο διάλογο, μέσω του libre.gr., συμβιβαστική λύση έξι σημείων:

-να αυξηθεί ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός 2021-2027 στο 2%

-να δημιουργηθεί και ταχύτατα να ενεργοποιηθεί το Ταμείο Ανάκαμψης (Recovery Fund)

-η δύναμη πυρός του Ταμείου να ανέλθει στο 1,5 τρισ. ευρώ, με «προίκα» από την έκδοση χρεογράφων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή

-το ποσό του 1,5 τρισ. ευρώ να διανεμηθεί στις χώρες-μέλη εντός της επόμενης διετίας με την μορφή επιχορηγήσεων, αναλόγως των αναγκών κάθε χώρας λόγω της πανδημίας και του ΑΕΠ της

-η ΕΚΤ να μπορεί να αγοράζει τις συγκεκριμένες εκδόσεις διατηρώντας παράλληλα σε ισχύ τα προγράμματα και,

-να ανασταλεί για μια διετία το Σύμφωνο Σταθερότητας.

«Τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή ενεργοποίησης σε παγκόσμιο επίπεδο συντονισμένων πολιτικών και εργαλείων για την αντιμετώπιση της κατάστασης τόσο στο ιατρικό/υγειονομικό όσο και στο οικονομικό σκέλος», λέει επίσης, «τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή να αναστοχαστούμε αν η υγεία, η παιδεία κ.α. θα πρέπει να θεωρούνται πλέον δημόσια αγαθά».

Ταυτοχρόνως προτείνει την αναθεώρηση του εθνικού παραγωγικού μοντέλου, επίσης τη δημιουργία και άλλων ισχυρών πυλώνων ανάπτυξης και απασχόλησης. Ενώ ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης η εκτίμησή του για την ύφεση, καθώς δεν συμμερίζεται τις αρνητικές προβλέψεις για διψήφιο ποσοστό.

Στην κόντρα κυβέρνησης και αξιωματικής αντιπολίτευσης, ο υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ της κυβέρνησης Τσίπρα ζητά να παρθούν μέτρα για την στήριξη των εργαζομένων και της απασχόλησης, «αντί να εφευρίσκουμε μέτρα αναστολής της απασχόλησης που οδηγούν σε μεγαλύτερη ύφεση και ανεργία». Προτείνει εξάλλου και εμπροσθοβαρές πρόγραμμα κατά κύριο λόγο, αλλά και με διακράτηση εφοδίων για τη συνέχεια, αναλόγως της πορείας της πανδημίας και της σταδιακής επανενεργοποίησης της οικονομικής δραστηριότητας, όπως αναφέρει.

Αναφορικά, τέλος, με τις δράσεις του τραπεζικού συστήματος, προτείνει «να ακολουθήσουμε το παράδειγμα των υπολοίπων χωρών που φθάνουν σε ύψος εγγυήσεων έως το 80% με 90%», διασφαλίζοντας τη διοχέτευση ρευστότητας προς τις πληττόμενες επιχειρήσεις, υπό την προϋπόθεση ικανοποίησης απλών κριτηρίων, αντί της υιοθέτησης αυστηρότερων κριτηρίων, διευκρινίζει. Και για την προστασία της α’ κατοικίας επισημαίνει ότι «η προτεινόμενη παράταση ισχύος δεν αφορά μόνο κοινωνικούς ή/και πολιτικούς λόγους, αλλά κυρίως γιατί είναι ένα αξιόπιστο εργαλείο αντιμετώπισης του προβλήματος των ‘κόκκινων’ στεγαστικών δανείων».

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της συνέντευξης του τ. υφυπουργού Δημήτρη Λιάκου στο libre.gr.:

–Πώς βλέπετε να διαμορφώνετε, κύριε υπουργέ, η κατάσταση της παγκόσμιας οικονομίας, δεδομένων των πληγμάτων που έχουν δεχθεί ΗΠΑ και Ευρώπη;

Τα πρώτα δεδομένα των επιπτώσεων της πανδημίας στο οικονομικό επίπεδο είναι ιδιαίτερα αρνητικά. Αναφέρομαι στα στοιχεία ΑΕΠ σε Κίνα και Γαλλία, την αύξηση της ανεργίας σε ΗΠΑ, Ισπανία κ.α. Οι εκτιμήσεις των μακροοικονομικών δεδομένων για το 2020 είναι δυσοίωνες αλλά κανένας σήμερα δεν είναι σε θέση να πει με ακρίβεια το τελικό μέγεθος τους.

Όλοι οι αναλυτές συμφωνούν ότι η οικονομία θα υποστεί μεγάλη πτώση, με την ύφεση να θυμίζει παλαιότερες, δύσκολες εποχές. Θεωρώ ότι τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή ενεργοποίησης σε παγκόσμιο επίπεδο συντονισμένων πολιτικών και εργαλείων για την αντιμετώπιση της κατάστασης τόσο στο ιατρικό/υγειονομικό όσο και στο οικονομικό σκέλος.

Επιπρόσθετα θα έλεγα ότι είναι η ώρα του αναστοχασμού και της αναθεώρησης των ιδεών, των προσταγμάτων, των πολιτικών που κυριάρχησαν διεθνώς τα τελευταία 30 χρόνια. Για παράδειγμα το αν η υγεία, η παιδεία κ.α. θα πρέπει να θεωρούνται πλέον δημόσια αγαθά αντί της επικρατούσας θεώρησης τους ως tradable goods and services των προηγούμενων δεκαετιών, είναι ένα από τα πεδία της αναγκαίας αναθεώρησης.

–Και η ελληνική οικονομία, δεδομένης της μεγάλης εξάρτησής της από τον τουρισμό;

Η ελληνική οικονομία θα επηρεαστεί από την κρίση που προκαλεί η πανδημία. Οι περισσότεροι κλάδοι της οικονομίας επηρεάζονται, δεν είναι μόνο ο τουρισμός.

Σίγουρα θα πρέπει να αναθεωρήσουμε το παραγωγικό μοντέλο μας και να δημιουργήσουμε και άλλους ισχυρούς πυλώνες ανάπτυξης και απασχόλησης, ακολουθώντας το επιτυχημένο παράδειγμα του τουριστικού κλάδου των προηγούμενων ετών.

Η οικονομία μας την τελευταία διετία είχε μπει στην φάση της ανάκαμψης και η εκδήλωση της πανδημίας διακόπτει απότομα αυτήν τη δυναμική προκαλώντας ισχυρές ανησυχίες για το μέλλον. Ύφεση μεγάλη θα έχουμε ωστόσο θα ήθελα να υπογραμμίσω ότι δεν συμμερίζομαι τις αρνητικές προβλέψεις για διψήφιο ποσοστό.

–Τα ενδεικνυόμενα μέτρα αποτελούν το πεδίο της βασικής πολιτικής σύγκρουσης μεταξύ κυβέρνησης και αξιωματικής αντιπολίτευσης, φερ’ ειπείν για το αν πρέπει να κρατήσουμε δυνάμεις για τη συνέχεια ή αν αντιθέτως απαιτείται εμπροσθοβαρές πρόγραμμα, για το αν πρέπει να επιδοτείται η ανεργία ή η εργασία κ.α. Ποια είναι η δική σας προσέγγιση;

Σε πρωτόγνωρες καταστάσεις δεν υπάρχει μία και μοναδική ιδεατή λύση. Επομένως δεν θα μπω στη διαδικασία να χαρακτηρίσω καμία προτεινόμενη λύση/προσέγγιση ως a priori σωστή ή λάθος.

Η άποψη που καταθέτω λέει ότι αρχικά θα πρέπει να παρθούν μέτρα για την στήριξη των εργαζομένων και της απασχόλησης, αντί να εφευρίσκουμε μέτρα αναστολής της απασχόλησης που οδηγούν σε μεγαλύτερη ύφεση και ανεργία.

Στο σκέλος τη χρηματοδότησης της πραγματικής οικονομίας απαιτείται ο σχεδιασμός και η ταχύτατη εφαρμογή ειδικών προγραμμάτων παροχής ρευστότητας από το κράτος μέσω εγγυήσεων, με απλές διαδικασίες και αντικειμενικά κριτήρια, με το μεγαλύτερο μέρος να έχει εμπροσθοβαρές χαρακτήρα αλλά και με διακράτηση εφοδίων για τη συνέχεια, αναλόγως της πορείας της πανδημίας και της σταδιακής επανενεργοποίησης της οικονομικής δραστηριότητας.

Σε πρώτο χρόνο θα πρότεινα τα προγράμματα να έχουν πιο γενικό χαρακτήρα, με δυο διακριτές κατηγορίες, μεγάλες και μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Σε δεύτερο χρόνο θα πρέπει να σχεδιασθούν ειδικά κλαδικά προγράμματα για τουρισμό, μεταφορές, εφοδιαστική αλυσίδα, μεταποίηση, αγροτικό τομέα κ.α. που βάλλονται περισσότερο από την κρίση και ταυτόχρονα έχουν προοπτικές ανάπτυξης.

-Σας φοβίζει ένα σπιράλ ύφεσης;

Με ανησυχεί, δεν με φοβίζει. Οι επιπτώσεις σίγουρα θα διαχυθούν στο σύνολο της οικονομίας αλλά και της κοινωνίας, επομένως χρειάζεται ενεργοποίηση και συντονισμός όλων των διαθέσιμων εργαλείων. Ένα από τα σημεία προβληματισμού μου είναι η πιθανότητα εκδήλωσης μιας νέας κρίσης δημόσιου χρέους σε μεταγενέστερο χρόνο, καθώς είναι δεδομένο ότι φέτος οι εθνικοί προϋπολογισμοί θα καταγράψουν σημαντικά ελλείμματα λόγω της χρηματοδότησης εργαζομένων, εισφορών, εγγυήσεων κ.α.

Με ανησυχεί επίσης το ενδεχόμενο βιαστικής επιστροφής στους κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας το 2021, καθώς θεωρώ ότι για να βρει η οικονομία ξανά έναν σταθερό ανοδικό βηματισμό θα χρειαστούν τουλάχιστον δύο χρόνια.

Εξίσου με ανησυχεί ότι η προβλεπόμενη αύξηση της ανεργίας, σε συνδυασμό με την ήδη υψηλή καταγραφόμενη μακροχρόνια ανεργία, θα προκαλέσει την επιδείνωση του επιπέδου κοινωνικής συνοχής. Αυτό είναι κάτι που θα πρέπει να μας απασχολήσει και να λάβουμε τα κατάλληλα μέτρα ενίσχυσης ενός κοινωνικού διχτύου κοινωνικής προστασίας, ιδιαίτερα για τα πιο ευάλωτα μέρη της κοινωνίας μας.

-Στην κρίση αυτή ποιος ο ρόλος του τραπεζικού συστήματος; Πώς θα διαχειριστεί το πρόβλημα με τα κόκκινα δάνεια, παλαιά και νέα;

Ο τραπεζικός κλάδος έχει αυξημένο ρόλο στη διαχείριση των οικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας, μέσω των προγραμμάτων ρευστότητας. Απαιτείται η συνεργασία με την κυβέρνηση και τους επαγγελματικούς φορείς στο σχεδιασμό αυτών των προγραμμάτων προκειμένου να στηριχθούν οι επιχειρήσεις και οι εργαζόμενοι.

Στο σκέλος των νέων έκτακτων χρηματοδοτήσεων ρευστότητας λόγω του Covid-19 θα πρότεινα να ακολουθήσουμε το παράδειγμα των υπολοίπων χωρών που φθάνουν σε ύψος εγγυήσεων έως το 80% με 90%. Αυτό θα διασφαλίσει τη διοχέτευση ρευστότητας προς τις πληττόμενες επιχειρήσεις, υπό την προϋπόθεση ικανοποίησης απλών κριτηρίων, αντί της υιοθέτησης αυστηρότερων κριτηρίων, που θα προκαλέσει τον αποκλεισμό πολλών περιπτώσεων, λόγω της οριοθέτησης του επιπέδου εγγυήσεων στα σημερινά επίπεδα των NPEs (σ.σ. μη εξυπηρετούμενες εκθέσεις) του εγχώριου τραπεζικού συστήματος.

Όσον αφορά τις παλαιότερες δανειοδοτήσεις ισχύουν τα οριζόντια μέτρα αναστολής πληρωμής των υποχρεώσεων που έχουν ορθώς ανακοινωθεί, ενώ ήδη μελετάται  και προχωράει η ad hoc διαχείριση των δανειακών σχέσεων. Ταυτόχρονα οι τράπεζες προχωρούν στην περαιτέρω ψηφιοποίηση των λειτουργιών τους που θα συμβάλει στην καλύτερη και πιο ασφαλή εξυπηρέτηση της πελατειακής βάσης τους.

Δοθείσης της ευκαιρίας θα ήθελα να εκφράσω την ικανοποίησή μου για την επαναφορά στο προσκήνιο μιας ιδέας που είχαμε δουλέψει στον ΣΥΡΙΖΑ μια ομάδα εργασίας από το 2013-2014 και αφορούσε τη δημιουργία μιας asset management εταιρείας διαχείρισης των επισφαλών δανείων. Σαφώς πολλά έχουν αλλάξει από τότε, αλλά με τις κατάλληλες τροποποιήσεις συνδυασμένες με τα εργαλεία και τις λύσεις που έχουν δρομολογηθεί από τις τράπεζες και τις κυβερνήσεις, μπορούμε να ξαναδούμε αυτήν την λύση. Μια τέτοια λύση είναι επίσης η πλατφόρμα για την πρώτη κατοικία, και η προτεινόμενη παράταση ισχύος δεν αφορά μόνο κοινωνικούς ή/και πολιτικούς λόγους, αλλά κυρίως γιατί είναι ένα αξιόπιστο εργαλείο αντιμετώπισης του προβλήματος των «κόκκινων» στεγαστικών δανείων και ταυτόχρονης ουσιαστικής υποστήριξης των νοικοκυριών που επιθυμούν, με την υποστήριξη του κράτους, να διατηρήσουν ένα βασικό περιουσιακό στοιχείο τους, όντας συνεπείς στις τροποποιημένες και μειωμένες υποχρεώσεις τους.

–Την περίοδο διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ ήσασταν πολύ κοντά στον Αλέξη Τσίπρα, από τους πρωταγωνιστές του οικονομικού επιτελείου. Μπορείτε να μας πείτε τι ταμειακά διαθέσιμα παραλάβατε και ποια η εκτίμησή σας για το βαθμό αξιοποίησης του μαξιλαριού σήμερα;

Η απόφαση δημιουργίας του αποθέματος ασφαλείας αποτέλεσε κεντρική πολιτική επιλογή μας προκειμένου  το κράτος να είναι εις θέση να καλύψει τυχόν έκτακτες δαπάνες π.χ. ενδεχόμενες δικαστικές αποφάσεις για συντάξεις, καταπτώσεις δανείων κ.α., και κυρίως για να μπορούμε να καλύπτουμε τις συνολικές ανάγκες εξυπηρέτησης του χρέους απρόσκοπτα, με τις δικές μας δυνάμεις, για διάστημα μεγαλύτερο των 20 μηνών.

Το δεύτερο, βοηθούσε επίσης στην επιχειρηματολογία, στο αφήγημα προς τους δυνητικούς αγοραστές ελληνικών χρεογράφων για την υγιή κατάσταση των δημοσιονομικών μεγεθών, την ετοιμότητα της χώρας απέναντι σε γνωστούς και έκτακτους κινδύνους, αποσκοπώντας ότι το κόστος αναχρηματοδότησης του χρέους να περιορίζεται σε επίπεδα  που θα επέφερε την περαιτέρω μείωση του ετήσιου μεσοσταθμικού επιτοκίου εξυπηρέτησης του.

Η απόφαση αυτή σε συνδυασμό με το τέλος των μνημονίων αύξησε σημαντικά τους βαθμούς ελευθερίας στην άσκηση της οικονομικής και κατ’ επέκταση της συνολικής εθνικής πολιτικής. Η εναλλακτική πρόταση, η προληπτική γραμμή, είχε ως προϋπόθεση την υπογραφή ενός νέου μνημονίου επομένως και τη διαιώνιση μιας προβληματικής κατάστασης. Βλέποντας το σήμερα, θεωρώ ότι ο πρώην πρωθυπουργός και τα μέλη του οικονομικού επιτελείου μπορούμε να αισθανόμαστε δικαιωμένοι, επιτρέψτε μου έναν πιο προσωπικό τόνο, γνωρίζοντας τις περιορισμένες διαφωνίες ακόμα και στο εσωτερικό της προηγούμενης κυβέρνησης σχετικά με το ύψος και την αξιοποίηση του «μαξιλαριού».

Όσον αφορά την τωρινή αξιοποίησή του, θεωρώ σωστή τη χρήση του ως πηγή εξυπηρέτησης των ανελαστικών δαπανών του προϋπολογισμού (μισθοί, συντάξεις, επιδόματα, πληρωμές χρέους) και των έκτακτων δαπανών (επιδόματα, ενισχύσεις κ.α.) που ανακοίνωσε η κυβέρνηση, λαμβάνοντας υπόψη την πίεση που ασκούνται στα ταμειακά διαθέσιμα λόγω των αναστολών πληρωμών και του lock down  της οικονομίας.

Για το έως σήμερα ποσό χρήσης, δεν θα ήθελα να κάνω εικασίες. Ας αναμένουμε την επίσημη ενημέρωση του Κοινοβουλίου από την κυβέρνηση, την οποία θεωρώ δεδομένη, το προσεχές διάστημα.

–Χθες συνεδρίασε η Σύνοδος Κορυφής της Ε.Ε. και επί τάπητος τέθηκαν ιδέες και προτάσεις για τις ευρωπαϊκές οικονομίες, κατ’ επέκταση τη βιωσιμότητα του κοινού οικοδομήματος. Για εσάς που ζήσατε από κοντά τις διαπραγματεύσεις με τους Θεσμούς, ήταν έκπληξη η σκληρή στάση κάποιων κρατών-μελών απέναντι στο ανθρωπιστικό και οικονομικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν κάποιες χώρες;

Πρέπει να ομολογήσω ότι η στάση ορισμένων χωρών δεν μου προκαλεί εντύπωση. Ωστόσο είμαι της άποψης ότι πάντα υπάρχουν περιθώρια εξεύρεσης κοινής και αξιόπιστης λύσης. Για αυτόν το λόγο ίσως να παρατηρήσατε ότι η αρθρογραφία μου το τελευταίο διάστημα αφορούσε μονοθεματικά το ζήτημα της κοινής ευρωπαϊκής απάντησης στην κρίση της πανδημίας προτείνοντας εναλλακτικές λύσεις.

Με βάση και τις χθεσινές εξελίξεις ως  συμβιβαστική λύση θα πρότεινα τα εξής:

α) θα πρέπει να αυξηθεί ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός της περιόδου 2021-2027 στο 2% του GNI (σ.σ. ακαθάριστο εθνικό εισόδημα) της Ε.Ε. μέσω της υιοθέτησης νέων πηγών (φορολογία σε εκπομπές ρύπων, χρήσης πλαστικού, αύξηση συνεισφοράς κρατών-μελών πχ. από τα εθνικά έσοδα ΦΠΑ κ.α.)

β) να δημιουργηθεί και να ενεργοποιηθεί ταχύτατα το Ταμείο Ανάκαμψης (Recovery Fund) που θα έχει ως εγγύηση μέρος του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού

γ) το συνολικό ύψος του Ταμείου να ανέλθει στο 1,5 τρισ. ευρώ (1,5% του GNI της Ε.Ε.) και η χρηματοδότηση του να γίνει μέσω της έκδοσης χρεογράφων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με rating AAA, μακροχρόνιας διάρκειας π.χ. 30 ετών

δ) το ποσό του 1,5 τρισ. ευρώ να διανεμηθεί στις χώρες-μέλη εντός της επόμενης διετίας με την μορφή επιχορηγήσεων (επομένως χωρίς επίπτωση στο δημοσιονομικό έλλειμμα και το δημόσιο χρέος), αναλόγως των αναγκών κάθε χώρας λόγω της πανδημίας και του ΑΕΠ της, εναλλακτικά, το 70%-80% μπορεί να έχει την μορφή επιχορήγησης και το υπόλοιπο 20%-30% την μορφή δανείων

ε) η ΕΚΤ να μπορεί να αγοράζει τις συγκεκριμένες εκδόσεις διατηρώντας παράλληλα σε ισχύ τα προγράμματα που έχει ενεργοποιήσει τουλάχιστον για μια διετία και,

στ) αναστολή για μια διετία του Συμφώνου Σταθερότητας.

–Ποιες, εν τέλει, οι εκτιμήσεις σας για το μέλλον της Ε.Ε.; Τα δομικά προβλήματα της ιταλικής οικονομίας αλλά και το μέγεθός της -μέλος των G7 θυμίζω – ποια κατάσταση προδιαγράφουν;

Η εικόνα της Ευρώπης που έχουμε ζήσει την τελευταία δεκαετία σίγουρα δεν ικανοποιεί, ειδικά τους πιο φεντεραλιστές και δεν αφήνει πολλά περιθώρια αισιοδοξίας.

Παρόλα αυτά θεωρώ, ή καλύτερα ευελπιστώ, ότι η πρωτόγνωρη «φύση» αυτής της κρίσης, που επηρεάζει ταυτόχρονα όλες τις χώρες στον μέγιστο βαθμό, θα προκαλέσει την αλλαγή στάσης και την εύρεση ικανοποιητικών λύσεων. Λύσεων που δεν θα έχουν ως κύριο στόχο την ικανοποίηση των αγορών, αλλά τις πραγματικές ανάγκες των κοινωνιών, των πολιτών της Ευρώπης.

Αυτό που διακυβεύεται στην Ιταλία και αλλού είναι η επικράτηση λαϊκίστικων, ακροδεξιών και αντιευρωπαϊκών δυνάμεων στο ενδεχόμενο οικονομικής κατάρρευσης και διάλυσης της κοινωνικής συνοχής. Ελπίζω ότι οι ευρωπαϊκές ηγεσίες θα το λάβουν υπόψη τους στις μελλοντικές αποφάσεις τους και θα κινηθούν με γνώμονα την ενίσχυση του κοινού ευρωπαϊκού οικοδομήματος.