Οι υποψήφιοι για την καγκελαρία, τα κόμματα των οποίων ηγούνται των δημοσκοπήσεων, θα βρεθούν αντιμέτωποι στην τελική, μεγάλη τηλεμαχία πριν από τις εκλογές, που θα διεξαχθεί απόψε το βράδυ.

Το ενδεχόμενο μακροπρόθεσμων συνομιλιών για τον σχηματισμό μιας κυβέρνησης συνασπισμού, μετά τις εκλογές, σημαίνει ότι η Μέρκελ δεν θα αποχωρήσει σύντομα από τον θώκο της καγκελαρίου.Θα παραμείνει στο πόστο αυτό εωσότου η πλειοψηφία του γερμανικού κοινοβουλίου εκλέξει τον/τη διάδοχό της.

«Εύχομαι έναν ταχύ σχηματισμό κυβέρνησης», δήλωσε ο Χέλγκε Μπράουν στο πρακτορείο ειδήσεων Reuters, προσθέτοντας πως ακόμα κι αν η τωρινή κυβέρνηση συνεχίσει να κυβερνάει, κατά τη διάρκεια των συνομιλιών για τον συνασπισμό, θα υπάρχουν ορισμένοι περιορισμοί στο εύρος της εξουσίας της.

«Επομένως, προειδοποιώ να μην χαθεί χρόνος λόγω μιας μακράς διάρκειας διαδικασίας σχηματισμού κυβέρνησης. Θα μπορούσαμε να ζητήσουμε από τα κόμματα να εκφράσουν σύντομα τις προτιμήσεις τους μετά τις εκλογές, σχετικά με ποιους συνασπισμούς τάσσονται υπέρ, επομένως να μην χαθεί αδιάκοπα χρόνος στις συνομιλίες».

Δεν υπάρχουν επίσημοι περιορισμοί στις εξουσίες της Μέρκελ μέχρι την επιλογή ενός διαδόχου, όμως η Γερμανίδα καγκελάριος επιδιώκει τη συναίνεση και δεν ελήφθησαν ριζικές αποφάσεις κατά τη διάρκεια των συνομιλιών τα προηγούμενα έτη.

Στις τελευταίες γενικές εκλογές του 2017, χρειάστηκαν έξι μήνες προτού ορκιστεί μια νέα κυβέρνηση.

Οι δηλώσεις του Μπράουν έγιναν την ώρα που η τελευταία δημοσκόπηση του ινστιτούτου INSA για τη γερμανική εφημερίδα Bild am Sonntag δείχνει ότι οι Σοσιαλδημοκράτες (SPD) εξασφαλίζουν ποσοστό στήριξης 26%, σταθεροί σε σύγκριση με μία εβδομάδα πριν, ενώ το συντηρητικό μπλοκ των Χριστιανοδημοκρατών της Μέρκελ και των Χριστιανοκοινωνιστών συγκεντρώνει ποσοστό στήριξης 21%, αυξημένο κατά μισή ποσοστιαία μονάδα.

Απόψε το βράδυ, στις 20.15 τοπική ώρα (21.15 ώρα Ελλάδας), οι υποψήφιοι καγκελάριοι, ο συντηρητικός Άρμιν Λάσετ και ο Σοσιαλδημοκράτης Όλαφ Σολτς θα διασταυρώσουν τα ξίφη τους, στην τελευταία τηλεμαχία στη ζώνη υψηλής τηλεθέασης πριν από τις εκλογές, στην οποία θα συμμετάσχει επίσης η Αναλένα Μπέρμποκ των Πρασίνων, οι οποίοι βρίσκονται στην τρίτη θέση των δημοσκοπήσεων με ποσοστό 15%.

Πηγή: ΑΜΠΕ

Η κατάσταση που έχει δημιουργηθεί προφανώς αναγκάζουν την καγκελάριο Άγκελα Μέρκελ να έχει ενεργή συμμετοχή στον προεκλογικό αγώνα. Ενώ αρχικά είχε την πρόθεση να παραβρίσκεται μόνο στην αρχική προεκλογική εκδήλωση των Χριστιανικών Κομμάτων στο Βερολίνο και στην τελική την άλλη εβδομάδα στο Μόναχο, αποφάσισε να συμμετέχει σε δύο επιπλέον εκδηλώσεις μαζί με τον Άρμιν Λάσετ:η μια θα πραγματοποιηθεί στο Στράλσουντ στη βόρεια Γερμανία, όπου ήταν η εκλογική της περιφέρεια και η άλλη στη γενέτειρα του κ. Λάσετ, το Άαχεν.

Πάντως, η παρέμβαση της Άγκελα Μέρκελ στη γερμανική βουλή πριν από μια εβδομάδα υπέρ του υποψηφίου των Χριστιανικών Κομμάτων δεν έχει επιφέρει κανένα θετικό αποτέλεσμα.

Υψηλό ποσοστό αναποφάσιστων

Η συρρίκνωση των δημοσκοπικών ποσοστών των Γερμανών συντηρητικών αφορά και τη Χριστιανοκοινωνική Ένωση, η οποία κυβερνά τη Βαυαρία σχεδόν αδιάλειπτα από το τέλος του πολέμου. Από το 35% τον Ιούλιο το ποσοστό της για τις εθνικές εκλογές έχει πέσει στο 28% (Ινστιτούτο GMS).

Ενώ το ίδιο διάστημα το ποσοστό των Σοσιαλδημοκρατών διπλασιάστηκε στο 18%. Παρ΄όλα αυτά, μια ήττα των Χριστιανικών Κομμάτων δεν είναι δεδομένη. Το 44% των ερωτηθέντων στη Βαυαρία δήλωσαν ότι ενδεχομένως την ημέρα των εκλογών στις 26 Σεπτεμβρίου να ψηφίσουν κάποιο άλλο κόμμα.

Σύμφωνα με δημοσκοπικές έρευνες το ποσοστό των αναποφάσιστων σε ολόκληρη τη Γερμανία κυμαίνεται μεταξύ 25% και σχεδόν 50%. Επειδή ένας σεβαστός αριθμός των πολιτών αυτής της ομάδας είναι ψηφοφόροι της, η Άγκελα Μέρκελ θα επιδιώξει να τους πείσει ότι ο Άρμιν Λάσετ θα είναι ο συνεχιστής της πολιτικής της.

Πηγή: DW

«Ευχαριστώ τον Ομοσπονδιακό Πρόεδρο για την επίσκεψή του. Η μοίρα των πληγέντων αγγίζει τις καρδιές μας(…). Λυπάμαι εξίσου και για την εντύπωση που δημιουργήθηκε μέσω μιας συνομιλίας. Αυτό ήταν ακατάλληλο και λυπάμαι», έγραψε ο υποψήφιος Καγκελάριος της Χριστιανικής Ένωσης (CDU/CSU).

Νωρίτερα ο κ. Λάσετ είχε δεχθεί δριμύτατη κριτική για τη συμπεριφορά του τόσο από τον Τύπο και χρήστες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης όσο και από πολιτικούς του αντιπάλους.

«Είμαι πραγματικά άναυδος», δήλωσε ο Γενικός Γραμματέας του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος (SPD) Λαρς Κλινγκμπάιλ, ενώ ο Αντιπρόεδρος του SPD Κέβιν Κιούνερτ είχε δηλώσει ότι «είναι ζήτημα χαρακτήρα». Κριτική όμως άσκησαν και οι Φιλελεύθεροι (FDP) με τον αντιπρόεδρο της Κοινοβουλευτικής Ομάδας τους Μίχαελ Τόιρερ να δηλώνει στην κυριακάτικη BILD ότι ο κατά τα άλλα “αξιότιμος και πρόσχαρος” ‘Αρμιν Λάσετ φαίνεται να μην αντιλαμβάνεται τη σοβαρότητα της κατάστασης, “καθώς χαζογελάει χωρίς μάσκα ενώ ο Πρόεδρος σκέφτεται τα θύματα”.

Πηγή: ΑΜΠΕ

Τώρα η Μέρκελ έχει και πάλι έναν διάδοχο της προτίμησής της στην προεδρία, τον Αρμιν Λάσετ, ο οποίος είναι οπαδός των πιο κεντρώων πολιτικών, τις οποίες πρεσβεύει και η απερχόμενη καγκελάριος.

Το κόμμα προτίμησε τη συνέχεια της πολιτικής της Μέρκελ παρά να δοκιμάσει να προσεγγίσει τις πιο δεξιές αποχρώσεις του πολιτικού φάσματος, πράγμα που θα γινόταν αν νικητής στην κούρσα για τη διαδοχή στο διαδικτυακό συνέδριο του προηγούμενου Σαββάτου αναδεικνυόταν ο αντίπαλος του Λάσετ, ο συντηρητικός δικηγόρος Φρίντριχ Μερτς. Ο Λάσετ, πρωθυπουργός του ομόσπονδου κρατιδίου της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας, αντιπροσωπεύει την κεντροδεξιά πολιτική της καγκελαρίου. Υποστήριξε την οικονομική της πολιτική και τη στήριξε στον καταιγισμό αντιδράσεων από τα δεξιά για την πολιτική ανοιχτών συνόρων.

Ωστόσο στον γερμανικό Τύπο εκφράζονται ανησυχίες τόσο για τις τοποθετήσεις του νέου αρχηγού των Χριστιανοδημοκρατών όσον αφορά την εξωτερική πολιτική όσο και για το γεγονός ότι δεν έγινε καμιά αναφορά σε αυτήν κατά τη διάρκεια του συνεδρίου, υπογραμμίζοντας την εσωστρέφεια που διέπει τη γερμανική πολιτική σκηνή.

Ο Λάσετ θεωρείται υπερβολικά φιλικός απέναντι στον Πούτιν, έχει διαμαρτυρηθεί δημόσια για την αντιρωσική ρητορική στη Γερμανία και υποστηρίξει τον αγωγό Nord Stream 2. Φέρεται επίσης ως υποστηρικτής του καθεστώτος του Μπασάρ αλ Ασαντ στη Συρία, ενώ έχει στραφεί δημοσίως κατά των ΗΠΑ για την υποστήριξη του Ισλαμικού Κράτους.

Διχασμός στο κόμμα

Στο συνέδριο του CDU ο Λάσετ κέρδισε την προεδρία με ποσοστό 53% έναντι 47% που έλαβε ο δημοφιλής στη δεξιά πτέρυγα του κόμματος Μερτς. Η διαφορά δεν είναι τόσο μεγάλη όσο θα ήθελε ο Λάσετ έτσι ώστε να έχει μεγαλύτερη ελευθερία κινήσεων για να εφαρμόσει την κεντρώα πολιτική του, αφού ένα μειοψηφικό αλλά δυναμικό ρεύμα εντός κόμματος θέλει να οδηγήσει τα πράγματα σε πιο συντηρητική τροχιά. Ο Μερτς, ως κύριος εκφραστής αυτού του ρεύματος, φαίνεται ότι δεν προτίθεται να μείνει στο παρασκήνιο όπως έκανε μετά την προηγούμενη αποτυχημένη προσπάθειά του να κερδίσει την προεδρία των Χριστιανοδημοκρατών το 2018. Αυτήν τη φορά ζήτησε να έχει θέση σε μια μελλοντική κυβέρνηση του Λάσετ ως υπουργός Οικονομικών (ένας Σόιμπλε στη θέση του Σόιμπλε), αίτημα όμως που απορρίφθηκε από τη Μέρκελ.

Άλλη μια πρόκληση που έχει μπροστά του ο Λάσετ είναι να διατηρήσει τα ποσοστά του κόμματος, καθώς η αποχώρηση του πιο δυνατού χαρτιού του αναμένεται να διαταράξει τις ισορροπίες. Ο ίδιος παραδέχτηκε ότι πολλοί από τους ψηφοφόρους έλκονται περισσότερο από την προσωπικότητα της καγκελαρίου παρά από το κόμμα. Βαρόμετρο για την εξέλιξη των πραγμάτων θα είναι οι τοπικές εκλογές σε Βάδη-Βυρτεμβέργη και Ρηνανία-Παλατινάτο, που θα λάβουν χώρα τον Μάρτιο. Παράλληλα, μια ακόμη πρόκληση είναι η ανανέωση του προγράμματος του κόμματος. Θα πρέπει να διορθώσει τις ελλείψεις και τα λάθη του παρελθόντος σχετικά τόσο με τις παραπαίουσες γερμανικές υποδομές όσο και με το χαμηλό ενδιαφέρον για την κλιματική αλλαγή. Ως εκπεφρασμένος γαλλόφιλος αναμένεται να αναθερμάνει τις γαλλογερμανικές σχέσεις αν τελικά καταφέρει να αναδειχτεί καγκελάριος, ενδεχόμενο που είναι κάθε άλλο παρά δεδομένο.

Η διαδοχή της καγκελαρίας

Σε πρόσφατη δημοσκόπηση του περιοδικού «Focus» οι Γερμανοί πολίτες δεν φαίνεται να προτιμούν για καγκελάριο τον νεοεκλεγέντα πρόεδρο των Χριστιανοδημοκρατών. Μόνο το 12% των ερωτηθέντων πιστεύει ότι ο Λάσετ έχει τα προσόντα για να πάρει το χρίσμα του υποψηφίου του κόμματος για την καγκελαρία. Αυτό εν πολλοίς οφείλεται στο ότι ο Λάσετ είναι υπέρμαχος του άνθρακα, γεγονός που κάνει δύσκολη μια ενδεχόμενη συνεργασία με τους Πράσινους, οι οποίοι φαίνεται να είναι οι πιο πιθανοί υποψήφιοι για μια κυβέρνηση συνεργασίας καθώς και το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD) ρέπει όλο και αριστερότερα. Ο συνεταίρος του στο ενιαίο ψηφοδέλτιο Γενς Σπαν, ο οποίος έρχεται από τα δεξιά του κόμματος, είναι τρίτος στις προτιμήσεις με 8,7%. Ο Σπαν είχε εκφράσει ανοιχτά τη φιλοδοξία του να διεκδικήσει εκείνος το χρίσμα του καγκελάριου, κάτι που φαίνεται πλέον αδύνατο να επιτύχει μετά τα στοιχεία που ήρθαν στο φως της δημοσιότητας λίγο πριν από το συνέδριο σχετικά με την κακοδιαχείριση του υπουργείου Υγείας στο θέμα των μασκών.

Πρώτος με διαφορά στη δημοσκόπηση του περιοδικού, με έδρα το Μόναχο, είναι ο πρωθυπουργός του κρατιδίου της Βαυαρίας Μάρκους Ζούντερ. Ο επικεφαλής του αδερφού κόμματος του CDU στη Βαυαρία, της Χριστιανοκοινωνικής Ενωσης (CSU), λαμβάνει το 43% της προτίμησης των ερωτηθέντων. Ο φιλόδοξος 54χρονος πολιτικός φαίνεται από τους πιο δυνατούς διεκδικητές του χρίσματος για υποψήφιος της καγκελαρίας, πράγμα που έχει επιχειρηθεί μόνο δύο φορές στο παρελθόν από πολιτικούς προερχόμενους από το CSU, χωρίς επιτυχία: το 1980 από τον Φραντς Γιόζεφ Στράους και το 2002 από τον Εντμουντ Στόιμπερ.

Ένοπλοι αστυνομικοί κρατούσαν μακριά από την αντιπροσωπεία πρόσφυγες και μετανάστες που ήθελαν με κάθε τρόπο να κάνουν γνωστή την κατάσταση στους Γερμανούς αξιωματούχους. Σύμφωνα με αυτόπτεις μάρτυρες καταγράφηκαν διαπληκτισμοί μεταξύ προσφύγων και αστυνομίας. Έτσι ο Άρμιν Λάσετ αποχώρησε από τη Μόρια. Είχε προγραμματιστεί αρχικά στη Μόρια συνάντηση με εκπροσώπους των Γιατρών Χωρίς Σύνορα. Η συνάντηση αυτή τελικά μεταφέρθηκε στο πιο ήσυχο προσφυγικό κέντρο του Καρά Τεπέ.

H είδηση ότι ένας Γερμανός πολιτικός θα επισκεπτόταν την ασφυκτικά γεμάτη Μόρια διαδόθηκε πολύ γρήγορα μεταξύ των σχεδόν 14.000 προσφύγων. Μάλιστα είχε διαδοθεί η εσφαλμένη πληροφορία ότι θα έφτανε στη Μόρια «ο καγκελάριος της Γερμανίας». Ο Άρμιν Λάσετ ωστόσο παραμένει για την ώρα πρωθυπουργός του πολυπληθέστερου γερμανικού κρατιδίου και είναι υποψήφιος για την ηγεσία του κόμματος των Χριστιανοδημοκρατών (CDU) και πιθανώς υποψήφιος για την καγκελαρία για τις επόμενες ομοσπονδιακές εκλογές. Εξαρχής είχε δώσει μεγάλη έμφαση στην επίσκεψη στη Λέσβο κι αυτό φάνηκε από τις δηλώσεις του.

«Το μήνυμα ελήφθη»

Αν και η επίσκεψη Λάσετ στη Λέσβο δεν εξελίχθηκε όπως είχε σχεδιαστεί, ωστόσο ο Γερμανός πολιτικός κατάφερε να σχηματίσει εικόνα για τη «ζούγκλα» της Λέσβου, όπως αποκαλούν τον αυτοσχέδιο καταυλισμό έξω από το προσφυγικό κέντρο της Μόριας πρόσφυγες και ανθρωπιστικές οργανώσεις. Ο Άρμιν Λάσετ έκανε λόγο για «αξιολύπητες» συνθήκες και για «κραυγή των απελπισμένων», ενώ δήλωσε χαρακτηριστικά: «Πιστεύω ότι το μήνυμα ελήφθη. Η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει την ευθύνη». Η ΕΕ αναζητά εδώ και χρόνια λύση στο προσφυγικό, χωρίς όμως να έχει επιτύχει μια κοινή μεταρρύθμιση στο σύστημα ασύλου. Νέες προτάσεις αναμένονται τον Σεπτέμβριο από την Κομισιόν.

Την ίδια ώρα οι πρόσφυγες που βρίσκονται στα ελληνικά νησιά απειλούνται επίσης από τον κορωνοϊό. Τα ελληνικά νησιά μοιάζουν ακόμη πιο ξεχασμένα από ό,τι στην αρχή της προσφυγικής κρίσης. Πάνω από 27.000 έφτασαν στη Λέσβο το 2019, και φέτος ήδη 3.400. Αυτοί οι αριθμοί βρίσκονται σε πίνακα διοικητικού γραφείου στη Μόρια. Την περίοδο της πανδημίας έφτασαν στη Λέσβο λιγότεροι νεοαφιχθέντες από την Τουρκία σε σχέση με παλαιότερα. Την ίδια ώρα οι σχέσεις Αθήνας- Άγκυρας είναι δυσχερείς.

Όσοι πρόσφυγες βρίσκονται σήμερα στη Λέσβο, διαμένουν εκεί ήδη προ κορωνοϊού. Το μεγάλο ερώτημα που τίθεται είναι γιατί δεν έχουν μεταφερθεί σε προσφυγικά κέντρα της ηπειρωτικής Ελλάδας. Οι κάτοικοι των νησιών ζητούν το κλείσιμο των προσφυγικών κέντρων. Ο τουρισμός έχει πληγεί. Αλλά όσο δεν υπάρχει κοινή ευρωπαϊκή πολιτική κατανομής προσφύγων, κάτι τέτοιο φαίνεται μακρινό σενάριο. Επίσης η επαναπροώθηση παράτυπων μεταναστών στην Τουρκία βάσει της Συμφωνίας ΕΕ και Τουρκίας ισχύει μόνο για όσους φτάνουν στα ελληνικά νησιά και όχι στην ενδοχώρα. Σε αυτά προστίθεται ο φόβος Ελλήνων πολιτικών για ένα νέο προσφυγικό ρεύμα από την Τουρκία προς τα νησιά, εάν δημιουργηθούν κενές θέσεις στα ήδη υπάρχοντα προσφυγικά κέντρα.

Πρώτα βήματα από τη Γερμανία

Η υποδοχή άρρωστων παιδιών με τους πλησιέστερους συγγενείς τους από τη Γερμανία εδώ και κάποιο διάστημα είναι ένα πρώτο θετικό βήμα. Η Γερμανία προτίθεται να δεχθεί 1.000 πρόσφυγες από την Ελλάδα, εκ των οποίων 220 το κρατίδιο της Β. Ρηνανίας-Βεστφαλίας. Η υποδοχή άρρωστων προσφυγόπουλων είναι «ένα υπέροχο νέο», αναφέρει ο Μάρκο Σαντρόνε, επικεφαλής της αποστολής των ΓΧΣ στη Λέσβο, ωστόσο οι αριθμοί είναι «αστείοι». Όπως λέει ο ίδιος, «δεν βλέπουμε ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο για την Ευρώπη. Κανονικά οι ΓΧΣ δρουν σε εστίες πολέμου, όχι εδώ». Ο Μάρκο Σαντρόνε αναφέρει ότι μετά τις 11 το βράδυ δεν υπάρχει πρόσβαση σε ιατροφαρμακευτική βοήθεια για 14.000 ανθρώπους που ζουν στον καταυλισμό της Μόριας. Ο φόβος για εξάπλωση του κορωνοϊού είναι μεγάλος.

Στο έτερο προσφυγικό κέντρο του Καρά Τεπέ, όπου οι συνθήκες είναι καλύτερες, ο Άρμιν Λάσετ κατάφερε να συνομιλήσει με οικογένειες προσφύγων. «Τι συμβαίνει με όλους εμάς; Τι θα κάνετε για εμάς» ρώτησε ένας ηλικιωμένος άνδρας από το Αφγανιστάν τον Άρμιν Λάσετ, ελπίζοντας σε βοήθεια για την αίτηση ασύλου του. Σε αυτό δεν μπόρεσε να του απαντήσει ο πρωθυπουργός της Β. Ρηνανίας- Bεστφαλίας, αναφέροντας ότι οι διαδικασίες ασύλου αργούν, αλλά προχωρούν. Πολλοί ήταν οι πρόσφυγες στο Καρά Τεπέ, οι οποίοι ελπίζουν ότι οι εκκλήσεις τους θα εισακουστούν από τον Γερμανό πολιτικό. Σε αντίθεση με τη Μόρια, από το Καρά Τεπέ ο Άρμιν Λάσετ έφυγε σε θετικό κλίμα με επευφημίες και χειροκροτήματα.

Δωροθέα Χουλσμάιερ, dpa

Επιμέλεια: Δήμητρα Κυρανούδη

ΠΗΓΗ: Deutsche Welle