Περίπου 13.58 ευρώ κοστίζει το λίτρο λάδι, ποσό που ανεβαίνει μέχρι και τα 14.15 ευρώ για συγκεκριμένες αλυσίδες, ενώ λίγο φτηνότερες εμφανίζονται οι ιδιωτικές ετικέτες, περίπου στα 9.90, για το έξτρα παρθένο.

Οι αυξήσεις στην τιμή από το 2023:

• 2023: 7.60€ /λίτρο
• 2024: 12.98€/λίτρο
• 2025: 14.84€/λίτρο
• Αύξηση: +7.24€/λίτρο ή 95.26%

Δεδομένης της αύξησης στην τιμή του λαδιού, τα νοικοκυριά αναζητούν εναλλακτικές λύσεις, απευθυνόμενα κατευθείαν στον παραγωγό. Όμως, αυτή η πρακτική δεν είναι συμφέρουσα για ορισμένους παραγωγούς, που θα κληθούν να δώσουν τενεκέδες σε πολύ μικρότερη ποσότητα από ό,τι στο παρελθόν.

Γιατί έχει ακριβύνει τόσο το ελαιόλαδο

Για να φτάσει στα ράφια της αγοράς, το λάδι περνάει από μια μακρά διαδικασία. Το υψηλό κόστος δεν οφείλεται στους παραγωγούς, που καταβάλλουν κόπο και εργασία για την καλλιέργεια της ελιάς, αλλά στις ενδιάμεσες διαδικασίες εμπορίου. Το ελαιόλαδο περνάει από διάφορα στάδια, όπως ελαιοτριβείο, μεσίτες, τυποποιητές, μεταφορείς, λιανοπωλητές, πριν φτάσει στα καταστήματα. Σε κάθε στάδιο, εμπλέκονται, προστίθεται επιπλέον κόστος, διαμορφώνοντας την τελική τιμή. Έτσι, οι πραγματικοί παραγωγοί παραμένουν με χαμηλές απολαβές, ενώ οι καταναλωτές πληρώνουν δυσανάλογα υψηλά ποσά.

Δαπανηρή είναι η διαδικασία και για τους παραγωγούς, που καλούνται να πληρώσουν ακριβά μεροκάματα στα χωράφια και για χαμηλές τιμές. Έτσι παρά την καλύτερη εικόνα της παραγωγής φέτος, δεν βλέπουν αύξηση στα έσοδα.

Όσο για το διοικητικό πρόστιμο που προβλέπεται για όσους συνεχίσουν ενεργούν παράνομα στο εμπόριο του λαδιού, είναι αρκετά υψηλό.

Τι ισχύει για τη μεταφορά του μεταξύ συγγενών και φίλων

O υφυπουργός Οικονομίας και Οικονομικών, Χρίστος Δήμας, υπογράμμισε για το καθεστώς διακίνησης μικρής ποσότητας ελαιολάδου, ότι «δεν έχουμε σχεδιάσει κάποια αλλαγή σε αυτό. Όσα ακούγονται τις τελευταίες μέρες δεν ισχύουν».

Ειδικότερα, ανέφερε: «Το θεσμικό πλαίσιο που ρυθμίζει τη μεταφορά του ελαιολάδου ισχύει από το 2017. Η μεταφορά μικρών ποσοτήτων ελαιολάδου μεταξύ φίλων και συγγενών συνεχίζεται άτυπα, χωρίς να τίθεται ζήτημα παραβάσεων», για να προσθέσει λίγο αργότερα ότι «αυτό το θέμα πήρε μεγαλύτερη διάσταση απ’ ό,τι έπρεπε. Θέλω να καθησυχάσω τους πολίτες: δεν προχωράμε σε αλλαγές».

Αναφερόμενος στη στρατηγική της κυβέρνησης για την τυποποίηση του ελληνικού ελαιολάδου, ο κ. Δήμας είπε: «Η προώθηση της τυποποίησης αποτελεί προτεραιότητα. Στόχος είναι να εξάγουμε ελληνικό ελαιόλαδο τυποποιημένο, αυξάνοντας τον πλούτο που παράγει ο κλάδος».

Όσο για ζητήματα φοροδιαφυγής, ο υφυπουργός σημείωσε τη σημασία των ηλεκτρονικών βιβλίων μέσω της ΑΑΔΕ, λέγοντας: «Από την 1η Μαΐου 2025, οι επιχειρήσεις οφείλουν να έχουν μηδενική απόκλιση στα ηλεκτρονικά τους βιβλία. Είναι ένα σημαντικό εργαλείο που βοηθά στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής».

«Για το θέμα του ελαιολάδου και ειδικότερα για τον κλάδο αυτό ήδη από το περασμένο έτος, από το 2024 έχει υπογραφεί μια παράταση. Άρα δεν αλλάζει κάτι σε σχέση με το σημερινό status quo και αυτό είναι το ζητούμενο. Δεν θέλουμε να έχουμε την μεγάλη διακίνηση χύμα ελαιολάδου ή ακόμα και την πώληση του ελληνικού ελαιολάδου σε ξένες χώρες όπου το τυποποιούν και έχουν πολύ μεγαλύτερο πλούτο. Η μεταφορά μικρών ποσοτήτων συμβαίνει άτυπα στην ελληνική πραγματικότητα. Για όσους θέλουν να είναι απολύτως νομότυποι, μπορούν να χρησιμοποιούν μικρότερες συσκευασίες των 5 λίτρων» συμπλήρωσε.

Από τη μεριά του, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, εξήγησε ότι ο έλεγχος παραστατικών διακίνησης ελαιολάδου «αφορά αποκλειστικά τους εμπόρους και όχι τους παραγωγούς που αυτοκαταναλώνουν ελαιόλαδο ή δωρίζουν ελαιόλαδο σε συγγενείς και φίλους για ίδια κατανάλωση».

Συγχρόνως, έπειτα από σχετική ερώτηση για τη μεταφορά λαδιού μεταξύ συγγενών ή φίλων, αποσαφήνισε πως «αυτό που λέμε ότι ο τενεκές λάδι που πηγαίνει από τη γιαγιά στα εγγόνια ή στα παιδιά ή από τον έναν αδερφό στον άλλον αδερφό ή από τον φίλο σε έναν άλλον φίλο, δεν έχει να κάνει με αυτή τη συζήτηση. Είναι δεδομένο, γιατί μιλάμε για μία δωρεά. Είναι κάτι νομίζω που όσοι προσπάθησαν να μπούνε στο κάδρο της δημοσιότητας των τελευταίων ημερών, με αφορμή αυτήν τη συζήτηση, ξέρανε, νομίζω, ότι απλά, συνειδητά, εξαπατούν τους πολίτες».

Όπως αναφέρει στο βίντεο που ανάρτησε ο κ. Ρωμανός δεν μπαίνει κανένας νέος φόρος και κανένα πρόστιμο, επισημαίνοντας ότι όσοι αυτοκαταναλώνουν ή χαρίζουν λάδι σε φίλους δεν πρόκειται ούτε να φορολογηθούν ούτε να κυνηγηθούν.

«Το πρόβλημα δεν είναι οι τενεκέδες, το πρόβλημα είναι η τενεκεδένια αντιπολίτευση, γεμάτη θόρυβο, αλλά κενή από ουσία» καταλήγει στην ανάρτησή του ο κ. Ρωμανός.

   Σύμφωνα με εκτιμήσεις, η παραγωγή θα κυμανθεί μεταξύ 250-280.000 τόνων, όπως τόνισε στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Πρόεδρος της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Ελαιολάδου (ΕΔΟΕ), Μανώλης Γιαννούλης.

   Όμως προκειμένου για να καταστεί αυτό δυνατό, θα πρέπει τα καιρικά φαινόμενα να είναι ήπια, να μην υπάρχουν έντονες θερμοκρασίες και αντίθετα να πέσουν κάποιες βροχές.

   «Προϋπόθεση για να συμβεί αυτό, είναι να υπάρξει μια ομαλή εξέλιξη των καιρικών φαινομένων μέχρι την περίοδο της συγκομιδής, η οποία είναι σε τέσσερις μήνες από σήμερα» τόνισε προσθέτοντας ότι «οι υψηλές θερμοκρασίες και η ανομβρία προκαλούν μια ανησυχία στους παραγωγούς».

   Αναφορικά με την τιμή παραγωγού, ο Πρόεδρος της ΕΔΟΕ επισημαίνει ότι ήδη καταγράφεται μια υποχώρηση. «Σε σχέση με τα ιστορικά υψηλά, που βρεθήκαμε πριν από 3-4 μήνες, όπου η τιμή ήταν στα 9,5 ευρώ το κιλό, σήμερα έχουμε πέσει στα 7 ευρώ το κιλό στο εξαιρετικό παρθένο».

   Μάλιστα, σύμφωνα με εκτιμήσεις «η τιμή θα υποχωρεί όσο πλησιάζει η συγκομιδή, και εφόσον έχουμε επαρκή προσφορά» όμως όπως είπε «σίγουροι δεν είμαστε. Η παραγωγή θα παίξει σημαντικό ρόλο». Όπως και επίσης η ξηρασία. Και ο κ. Γιαννούλης εξηγεί: «Η ξηρασία έχει δύο συνέπειες, πρώτον θα χαθεί αναγκαστικά ένα κομμάτι του καρπού, γιατί το δένδρο θα προσπαθήσει να “προστατεύσει” τον εαυτό του και η δεύτερη είναι ότι η απόδοση του καρπού είναι μικρότερη, συγκρατητικά με όταν έχει πέσει βροχή».

   Αποθέματα σύμφωνα με τον ίδιο υπάρχουν, όχι μεγάλα, αλλά θα επαρκέσουν και με το παραπάνω έως την ερχόμενη συγκομιδή.

   Αύξηση παραγωγής ελαιολάδου σε όλη τη Λεκάνη της Μεσογείου – Μείωση στην κατανάλωση

   Ίδια είναι και η κατάσταση που διαφαίνεται και στις άλλες ελαιοπαραγωγικές χώρες στη Μεσόγειο. Ειδικά σε ό,τι αφορά στην Ισπανία, η οποία έχει το 45% της παγκόσμιας παραγωγής, η φετινή συγκομιδή θα φτάσει έως 70% της υπερπαραγωγής της, δηλαδή του ανωτάτου επιπέδου στο οποίο δυνητικά μπορεί να φθάσει η ετήσια παραγωγή της.

   Πάντως, αυτό που σημείωσε ο κ. Γιαννούλης είναι ότι ανεξαρτήτως της προσφοράς, οι καταναλωτικές συνήθειες έχουν αλλάξει τα τελευταία δυο χρόνια, εξαιτίας της μεγάλης αύξησης των τιμών.

   «Η μείωση στην κατανάλωση είναι δραματική. Αυτή τη στιγμή έχει συρρικνωθεί κατά 40% σε σχέση με πριν από δύο χρόνια όταν και ξεκίνησε το “ράλι” στις τιμές του ελαιολάδου» είπε.

   Και αυτό έγινε μέσω δυο πρακτικών όπως είπε. «Η μία ήταν λιγότερη κατανάλωση ελαιολάδου από τον καταναλωτή και η δεύτερη σε κάποιες εφαρμογές, όπως τηγάνισμα, σαλάτα κ.α. χρησιμοποιούσαν είτε λιγότερο ελαιόλαδο είτε κάποιο σπορέλαιο λόγω της χαμηλής τιμής του».

   Ωστόσο, ο Πρόεδρος της ΕΔΟΕ εμφανίζεται αισιόδοξος ότι η «διόρθωση» στην αγορά θα έρθει σε σύντομο χρονικό διάστημα.

   «Μόλις η συγκομιδή φτάσει στη κατανάλωση η πορεία που θα ακολουθηθεί θα είναι μια μείωση στην τιμή στο ράφι» σημείωσε προσθέτοντας ότι «κατά την άνοιξη αναμένουμε να επέλθει το σημείο ισορροπίας».

   Και κατέληξε «το 2025 θα είναι μια χρονιά που θα καταναλωτές και παραγωγοί θα είναι ικανοποιημένοι».

Τα ίδια και για το ελαιόλαδο, παρότι δημοσίευσα τις φωτογραφίες: Βιολογικό, 750ml, εδώ και στη Γερμανία. Η πικρή αλήθεια: Πληρώνουμε το εθνικό μας προϊόν πιο ακριβά από τους Γερμανούς».

»Τώρα προσπαθούν να τα μπαλώσουν» αναφέρει ο Στέφανος Κασσελάκης και εξηγεί: «”Ο πρωθυπουργός εννοούσε το μισό κιλό φέτα, γιατί κατέθεσε έγγραφο για την τιμή του μισού κιλού”. Και το αστείο: “Δεν λέει πουθενά στο βίντεο ότι μιλάει για κιλό, να, δείτε το βίντεο!”.

Να γνωρίζει λοιπόν ο ελληνικός λαός ότι την επόμενη φορά που θα αναφέρει ο Πρωθυπουργός τιμές, θα εννοεί το μισό κιλό ψωμί, το μισό κιλό κρέας, το μισό λίτρο βενζίνη – και τότε όλα θα γίνουν ξαφνικά πάμφθηνα!

Αυτές είναι κουτοπονηριές που υποτιμούν τον πολίτη.

Πιο πειστικό θα ήταν το επιχείρημα ότι ο πρωθυπουργός εννοεί την ειδική φέτα Ολύμπου που παράγεται στα… 30.000 μέτρα» καταλήγει με νόημα ο Στέφανος Κασσελάκης.

Επισημαίνεται ότι στο εν λόγω βίντεο αποτυπώνεται το γεγονός ότι στην Ελλάδα τα 750 ml έξτρα παρθένου ελαιόλαδου πωλούνται αντί 15,17 ευρώ, στο Βέλγιο πωλούνται 8,95 ευρώ και στη Γερμανία 10,69 ευρώ.

Ο Στέφανος Κασσελάκης δεν αφήνει ασχολίαστο άλλωστε το γεγονός ότι ο πρωθυπουργός σε μια προσπάθεια επικοινωνιακής διαχείρισης αντί για ουσιαστικά μέτρα έστειλε επιστολή στην πρόεδρο της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ζητώντας μέτρα για την αντιμετώπιση της ακρίβειας.

«Θα γράψει νέο γράμμα τώρα. “Hello Ούρσουλα, γιατί το ελληνικό λάδι είναι πιο φτηνό στο Βέλγιο απ’ ότι στην Ελλάδα. Love Kyriakos”» σημείωσε χαρακτηριστικά ο Στέφανος Κασσελάκης και υπογράμμισε ότι «υπάρχουν λύσεις. 0% ΦΠΑ στα βασικά αγαθά για όσο διαρκεί η ακρίβεια. Αυστηροί έλεγχοι με πρόστιμα και όχι χάδια και Τειρεσία για όσες εταιρίες αισχροκερδούν. Όταν λέμε για καλύτερη ζωή το εννοούμε».

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Περιφερειακού Εμπορικού Επιμελητηρίου, 20.000 και πλέον τοπικοί παραγωγοί έχουν περί τα 330.000 στρέμματα ελαιόδεντρα, που παράγουν 120-150 χιλιάδες τόνους βρώσιμων ελιών ετησίως, με το 90% των παραγόμενων προϊόντων να εξάγονται σε όλο τον κόσμο, μέχρι την Βραζιλία, την Κίνα και την Αυστραλία.

Στη Χαλκιδική η έλλειψη των καλλιεργειών φέτος έχει ξεπεράσει το 90% με τους επιχειρηματίες του κλάδου να βρίσκονται σε απόγνωση.

«Φέτος είναι η χειρότερη χρονιά για τους παραγωγούς στη Χαλκιδική», δηλώνει ο Νίκος Άνοιξας, μέλος της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Επιτραπέζιας Ελιάς, εξηγώντας πως «το βασικό πρόβλημα στη φετινή χρονιά ήταν η κλιματική αλλαγή και φοβόμαστε ότι θα ακολουθήσει κι άλλη τέτοια χρονιά, με τη μείωση στην παραγωγή να φτάνει και το 90%».

Ο Αθανάσιος Μολασιώτης, αναπληρωτής καθηγητής Γεωπονίας Αριστοτελείου πανεπιστημίου αναφέρει ότι «με την ανάλυση των δεδομένων διαπιστώθηκε ότι ο προηγούμενος χειμώνας και ειδικά η αρχή του χειμώνα ήταν μία δύσκολη περίοδος. Για παράδειγμα σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά για το τρίμηνο Οκτωβρίου, Νοεμβρίου, Δεκεμβρίου είχαμε μία αύξηση 2 βαθμών Κελσίου στη θερμοκρασία».

«Είναι πολύ σημαντικό τα δέντρα να ξεκουράζονται τον χειμώνα, χρειάζονται 1-2 μήνες καλού κρύου να ξεκουραστεί το δέντρο, να μπορέσει να αποδώσει αργότερα, τα τελευταία 5-10 χρόνια δεν το έχουμε αυτό. Πολύ ξηρό κλίμα, λίγες βροχές, πολύ έντονες, το έδαφος δεν προλαβαίνει να απορροφήσει το νερό».

Το πρόβλημα της ξηρασίας όμως δεν παρουσιάζεται μόνο στην Ελλάδα αλλά παγκοσμίως και ιδιαίτερα στην Ευρώπη, όπου στην Ισπανία, τη μεγαλύτερη παραγωγό ελαιολάδου, το 2022 ήταν μία δύσκολη χρονιά, όπως και η φετινή, ενώ στην Ιταλία η συγκομιδή ήταν μειωμένη κατά 80%.

Η παγκόσμια παραγωγή έχει υποστεί μείωση κατά ένα τέταρτο τουλάχιστον ενώ στην ΕΕ η πτώση άγγιξε το 40%.