Η έρευνα συνεχίσθηκε το 2025, υπό την διεύθυνση του αρχαιολόγου, Δρ. Δημητρίου Κουρκουμέλη-Ροδοστάμου, αναπληρωτή προϊστάμενου της Υπηρεσίας.

   Το μπρίκι ΜΕΝΤΩΡ, που βυθίσθηκε τον Σεπτέμβριο του 1802 έξω από το λιμάνι του Αβλέμονα στα νοτιοανατολικά των Κυθήρων, ήταν ένα από τα ιδιόκτητα πλοία του Λόρδου Έλγιν, το οποίο είχε χρησιμοποιηθεί για τη μεταφορά αρχαιοτήτων, μεταξύ άλλων και μέρους του γλυπτού αρχιτεκτονικού διακόσμου των μνημείων της Ακρόπολης. Κατά τη φετινή ανασκαφική περίοδο διερευνήθηκαν περιοχές δυτικά και βόρεια από το σωζόμενο σκαρί του πλοίου, σημειώνει η ανακοίνωση του ΥΠΠΟ -που συνεχίζει ως προς τις ανασκαφικές τομές και τα ευρήματα τα εξής:

   Αρχικά ορίσθηκε ανασκαφική τομή, η οποία ονομάσθηκε συμβατικά Τομή 1/2025, σε απόσταση περίπου πέντε μέτρων δυτικότερα του σωζόμενου σκαριού. Σκοπός της τομής στη θέση αυτή ήταν να διερευνηθεί κατά πόσο είχαν τυχόν διατηρηθεί κατάλοιπα από το σκαρί του πλοίου. Κατά την ανασκαφή της τομής δεν εντοπίσθηκαν ίχνη του πλοίου, γεγονός που μάλλον επιβεβαιώνει την υπόθεση, ότι το σκαρί του πλοίου μετά τη βύθισή του, παρέμεινε για αρκετό διάστημα εκτεθειμένο στον πυθμένα, με αποτέλεσμα να αποσυντεθεί πλήρως και σχετικά γρήγορα.

   Σε αυτό συνέβαλλε καθοριστικά και η πρώτη ναυαγιαιρεσία του φορτίου το 1802, όταν οι σφουγγαράδες που είχαν αναλάβει την ανέλκυση του φορτίου, λόγω της δυσκολίας πρόσβασης στο εσωτερικό του, οδηγήθηκαν στην διάνοιξη εισόδου προς το αμπάρι από το πέτσωμα του πλοίου. Πρόκειται για το σημείο, όπου είχε προκληθεί η εισροή υδάτων κατά την πρόσκρουση του πλοίου στα βράχια, όπως περιγράφεται, άλλωστε, και στις επιστολές του γραμματέα του Λόρδου Elgin, William Hamilton, ο οποίος συντόνιζε, κατ’ εντολή του, την όλη διαδικασία ανέλκυσης του φορτίου. Η διαδικασία αυτή συνέβαλε, ώστε το μεγαλύτερο τμήμα του σκαριού του πλοίου να καταστραφεί ολοσχερώς. Η ανασκαφή της τομής 1/2025 ολοκληρώθηκε σε βάθος περίπου -1μ. από την επιφάνεια του πυθμένα (-21,9μ. από την επιφάνεια της θάλασσας), χωρίς να εντοπισθούν ίχνη από το σκαρί του πλοίου.

   Η δεύτερη ανασκαφική τομή διενεργήθηκε βόρεια του σωζόμενου τμήματος της τρόπιδας του πλοίου (Τομή 2/2025), με στόχο να διαπιστωθεί η τυχόν διασπορά καταλοίπων του σκαριού προς την περιοχή αυτή. Αν και κατά την ανασκαφή της τομής δεν εντοπίστηκαν θραύσματα νομέων από το πέτσωμα του πλοίου, εντούτοις εντοπίσθηκαν αντικείμενα προερχόμενα από τον εξαρτισμό του, καθώς και θραύσματα σκευών καθημερινής χρήσης. Ακόμα εντοπίσθηκαν θραύσματα από την εξωτερική επιχάλκωση του πετσώματος του πλοίου. Η επιχάλκωση προστάτευε τα ύφαλα τμήματα του πλοίου, ενώ φαίνεται ότι το κατώτερο τμήμα του, και κυρίως η τρόπιδα, ενισχυόταν επιπλέον από φύλλα μολύβδου. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ένα τμήμα της επιχάλκωσης, το οποίο τοποθετείται ακριβώς στο σημείο σύνδεσης των φύλλων του χαλκού με τα φύλλα του μολύβδου. Μεταξύ των λοιπών ευρημάτων ξεχωρίζει τμήμα πήλινης πλάκας, η οποία σχετίζεται πιθανώς με τη μόνωση της εστίας του πλοίου. Η πλάκα εντοπίστηκε σε μικρή απόσταση από την τρόπιδα του πλοίου.

   Τέλος, ιδιαίτερα αναφορά πρέπει να γίνει στον εντοπισμό ενός μαρμάρινου διακοσμητικού στοιχείου. Πρόκειται για θραύσμα μαρμάρινης πλάκας με διακοσμητική σταγόνα, που ανήκει είτε σε κανόνα επιστυλίου είτε σε πρόμοχθο γείσου. Το θραύσμα έχει μέγιστες διαστάσεις 9,3 εκ. (μήκος) x 4,7 εκ. (πλάτος), η δε σταγόνα έχει διάμετρο 6,51 εκ και ύψος 2,2 εκ. (εικ. 14). Οι διαστάσεις της σταγόνας μπορούν να συγκριθούν με τις μετρήσεις του Αν. Ορλάνδου, αναφορικά με τις διακοσμητικές σταγόνες του επιστυλίου του Παρθενώνος.

   Είναι η πρώτη φορά που εντοπίζεται θραύσμα γλυπτού διακόσμου προερχόμενο από το πολύτιμο φορτίο που μετέφερε το μπρίκι ΜΕΝΤΩΡ και το οποίο στην πλειονότητά του ανελκύσθηκε κατά την πρώτη ναυαγιαιρεσία του 1802. Η ολοκλήρωση των εργασιών συντήρησης και η περαιτέρω μελέτη θα δώσει περισσότερα στοιχεία για το μνημείο από το οποίο προέρχεται.

   Στην υποβρύχια ανασκαφή περίοδο του 2025 συμμετείχαν επιστήμονες διαφόρων ειδικοτήτων και εξειδικεύσεων, όπως αρχαιολόγοι, θαλάσσιοι βιολόγοι, εκπαιδευτές καταδύσεων, υποβρύχιοι φωτογράφοι, συντηρητές αρχαιοτήτων, τεχνικοί βυθού και συγκεκριμένα οι: Δρ. Αλέξανδρος Τούρτας, Δρ. Έλενα Μπονέλου, ‘Αρης Μιχαήλ, Δρ. Γιάννης Ίσσαρης, Δρ. Ελπίδα Καραδήμου, Βασίλης Τσιαΐρης (ΜΑ), Χρύσα Φουσέκη, Ειρήνη Μάλλιου, Σπύρος Μουρέας, Γιώργος Μπουζαλάκος, Στέφανος Κόντος, Μανουήλ Κουρκουμέλης, Μαρία Τσόκλα.

Στις αρχές της ερχόμενης εβδομάδας θα μεταβεί στα Κύθηρα κυβερνητικό κλιμάκιο υπό τον Γενικό Διευθυντή Δασών και Δασικού Περιβάλλοντος, Ευάγγελο Γκουντούφα, ώστε να πραγματοποιηθούν επιτόπιες αυτοψίες στις πληγείσες περιοχές. Στόχος είναι ο σχεδιασμός των απαιτούμενων αντιδιαβρωτικών και αντιπλημμυρικών έργων, αλλά και η προετοιμασία τεχνητής αναδάσωσης με φυτική ποικιλία που θα αυξήσει την ανθεκτικότητα της βλάστησης έναντι μελλοντικών κινδύνων.

Για την τόνωση του τουρισμού και της τοπικής αγοράς, αποφασίστηκε η δρομολόγηση προγράμματος στήριξης αντίστοιχου με αυτό που εφαρμόστηκε στη βόρεια Εύβοια, τη Θεσσαλία και τον Έβρο. Η δράση θα ξεκινήσει το επόμενο έτος, καθώς η φετινή θερινή περίοδος βρίσκεται ήδη σε προχωρημένο στάδιο, και θα έχει πολύμηνη διάρκεια.

Στη σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου συμμετείχαν επίσης ο Υπουργός Εσωτερικών Θοδωρής Λιβάνιος, ο Υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Κώστας Κατσαφάδος, ο Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ Θανάσης Κοντογεώργης και ο επικεφαλής της Γενικής Διεύθυνσης Δασών, Ευάγγελος Γκουντούφας.

Ο Πρωθυπουργός διαβεβαίωσε πως η Πολιτεία θα σταθεί διαρκώς στο πλευρό των Κυθήρων, με ουσιαστική και συντονισμένη υποστήριξη.

Συγκεκριμένα οι κάτοικοι του οικισμού Κυπριωτιάνικα Κυθήρων καλούνται να απομακρυνθούν προς Αρωνιάδικα ενώ όσοι βρίσκονται σε Μητάτα και Βιαράδικα να απομακρυνθούν προς παραλία Παλαιόπολης.

Στο σημείο επιχειρούν  67 πυροσβέστες με δύο ομάδες δασοκομάντος, 22 οχήματα και εθελοντές καθώς και 3 ελικόπτερα

Στο σημείο πνέουν ισχυροί άνεμοι, γεγονός που καθιστά το έργο της Πυροσβεστικής δύσκολο.

Σύμφωνα με την ανάλυση των δορυφορικών δεδομένων του ευρωπαϊκού μηχανισμού Copernicus EMS, έως τις 12:20 το μεσημέρι της Κυριακής, είχαν καεί περίπου:

26.880 στρέμματα στα Κύθηρα,

12.810 στρέμματα στον Πισσώνα Ευβοίας, και

2.269 στρέμματα στο Κρυονέρι Αττικής.

Συγκεκριμένα, λίγο μετά τις 7 το πρωί στάλθηκε μήνυμα στους κατοίκους των περιοχών Γερακιάνικα, Κλαράδικα, Βενεριάνικα και Πούρκο με την οδηγία να απομακρυνθούν και να κατευθυνθούν προς Λιβάδι.

Σύμφωνα με την Πυροσβεστική, στο μέτωπο επιχειρούν 80 πυροσβέστες, 28 οχήματα και 5 εναέρια μέσα, δίνοντας τιτάνιο αγώνα υπό εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες, με πυκνό καπνό και ισχυρούς ανέμους να δυσχεραίνουν τις προσπάθειες.

Όπως δήλωσε ο πρόεδρος της Ένωσης Αξιωματικών του Πυροσβεστικού Σώματος, Κώστας Τσίγκας, «στα Κύθηρα αντιμετωπίζουμε τη μεγαλύτερη δυσκολία. Το σημαντικότερο πρόβλημα εντοπίζεται βόρεια του Λιβαδίου, όπου καίγονται πουρνάρια και δασική έκταση».

Η νύχτα στα Κύθηρα εξελίχθηκε εφιαλτικά. Λίγο μετά τις 4:00 τα ξημερώματα, οι φλόγες κινήθηκαν επικίνδυνα νοτιότερα, φτάνοντας στο ρέμα της Κυρα-Ρήνης και την περιοχή Μαραθέα, ενώ το μέτωπο που έκαιγε δυτικά του Δρυμώνα ανέβηκε στην κορυφογραμμή με κατεύθυνση προς τον οικισμό, ο οποίος εκκενώθηκε για προληπτικούς λόγους.

Οι επίγειες δυνάμεις και οι κάτοικοι δίνουν μάχη σώμα με σώμα με τις φλόγες. Η κατάσταση χαρακτηρίζεται ασφυκτική, με περιορισμένη ορατότητα και πυκνό καπνό να καλύπτει μεγάλες περιοχές. Το πρώτο φως της ημέρας αναμένεται με αγωνία, καθώς θα επιτρέψει την εντατικοποίηση των ρίψεων από αέρος και την ελπίδα για περιορισμό της πυρκαγιάς.

Συγκλονιστικές ήταν οι στιγμές τα ξημερώματα στο χωριό Φράτσια, όταν χτυπήθηκαν οι καμπάνες των εκκλησιών για να ειδοποιηθούν οι κάτοικοι να είναι σε ετοιμότητα. Η τοπική κοινωνία, οι εθελοντές και οι πυροσβέστες δίνουν έναν υπεράνθρωπο αγώνα, με μόνο στόχο να σωθούν ανθρώπινες ζωές, σπίτια και το φυσικό περιβάλλον του νησιού.

Επιπλέον πολύ υψηλός κίνδυνος (κατηγορία κινδύνου 4) και υψηλός κίνδυνος πυρκαγιάς (κατηγορία κινδύνου 3) προβλέπεται αύριο στη λοιπή νησιωτική χώρα και σε πολλές περιοχές της ηπειρωτικής.

Ειδικότερα:

Ακραίος κίνδυνος πυρκαγιάς – Κατάσταση Συναγερμού (κατηγορία κινδύνου 5) προβλέπεται αύριο για τις εξής περιοχές:

– Περιφέρεια Αττικής (συμπεριλαμβανομένης της νήσου Κυθήρων)

– Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας (ΠΕ Εύβοιας – πλην νήσου Σκύρου)

– Περιφέρεια Πελοποννήσου (ΠΕ Λακωνίας)

– Περιφέρεια Κρήτης

– Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου (ΠΕ Λέσβου, ΠΕ Χίου, ΠΕ Σάμου, ΠΕ Ικαρίας)

Πολύ υψηλός κίνδυνος πυρκαγιάς (κατηγορία κινδύνου 4) προβλέπεται αύριο για τις εξής περιοχές:

– Περιφέρεια Πελοποννήσου

– Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδος (ΠΕ Αχαΐας, ΠΕ Ηλείας)

– Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας (ΠΕ Βοιωτίας, ΠΕ Φθιώτιδας, ΠΕ Εύβοιας συμπεριλαμβανομένης της νήσου Σκύρου)

– Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης (ΠΕ Θάσου, ΠΕ Ροδόπης, ΠΕ Έβρου συμπεριλαμβανομένης της νήσου Σαμοθράκης)

– Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου (ΠΕ Λήμνου)

– Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου

Η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας (civilprotection.gov.gr) του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας έχει ενημερώσει τις αρμόδιες υπηρεσιακά εμπλεκόμενες κρατικές υπηρεσίες, καθώς και τις περιφέρειες και τους δήμους των ανωτέρω περιοχών, ώστε να βρίσκονται σε αυξημένη ετοιμότητα πολιτικής προστασίας προκειμένου να αντιμετωπίσουν άμεσα τυχόν επεισόδια πυρκαγιών.

Παράλληλα, η Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας συνιστά στους πολίτες να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί και να αποφεύγουν ενέργειες στην ύπαιθρο που μπορούν να προκαλέσουν πυρκαγιά από αμέλεια, όπως το κάψιμο ξερών χόρτων και κλαδιών ή υπολειμμάτων καθαρισμού, η χρήση μηχανημάτων που προκαλούν σπινθήρες όπως δισκοπρίονα, συσκευές συγκόλλησης, η χρήση υπαίθριων ψησταριών, το κάπνισμα μελισσών, η ρίψη αναμμένων τσιγάρων, κ.α. Επίσης, υπενθυμίζεται ότι κατά τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου απαγορεύεται η καύση των αγρών.

Σε περίπτωση που αντιληφθούν πυρκαγιά, οι πολίτες παρακαλούνται να ειδοποιήσουν αμέσως την Πυροσβεστική Υπηρεσία στον αριθμό κλήσης 199.

Για περισσότερες πληροφορίες και οδηγίες αυτοπροστασίας από τους κινδύνους των δασικών πυρκαγιών, οι πολίτες μπορούν να επισκεφθούν την ιστοσελίδα του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας στην ηλεκτρονική διεύθυνση civilprotection.gov.gr.

«Όλο το νησί τον γνώριζε. Το καλύτερο παιδί ήταν, εργατικός, αγνός και πρόσφερε στην κοινωνία. Αυτό που έγινε στην τοπική κοινωνία των Κυθήρων γίνεται σε όλη την Ελλάδα εδώ και πολλά χρόνια. Δυστυχώς, οι λίγοι ισχυροί κατάφεραν να φάνε ένα πολύ πολύ καλό παιδί. Έπεσε επί μεγάλη χρονική διάρκεια θύμα εκβιασμών και κοινωνικού bullying λόγω της θέσης που είχε και προφανώς δεν άντεξε το παιδί, γιατί δεν ήταν πολιτικός.

Μιλάμε για μια σειρά πραγμάτων που ωθούν έναν αθώο άνθρωπο αρχικά να βιοπραγήσει και στη συνέχεια να βάλει τέλος στη ζωή του. Ήταν υπόδειγμα ανθρώπου που προσπαθούσε ανιδιοτελώς να προσφέρει στην τοπική κοινωνία», είπε φίλος του άτυχου κοινοτάρχη.

Υπεμθυμίζεται ότι ο 30χρονος πρόεδρος της κοινότητας Καραβά Κυθήρων εντοπίστηκε νεκρός στην περιοχή της Πλατιάς Άμμου, και σύμφωνα με πληροφορίες έπεσε στο κενό, μετά από καβγά με τοπικό φορέα. Η κηδεία του πραγματοποιήθηκε έγινε το περασμένο Σάββατο 21 Δεκεμβρίου, στον Ιερό Ναό Αγίου Χαραλάμπους στον Καραβά.

Όπως λένε κάτοικοι της περιοχής, η 60χρονη ανέβαινε τα τελευταία χρόνια τον δικό της Γολγοθά. Όπως είπε οικογενειακός φίλος της 60χρονης, η γυναίκα είχε χάσει ένα παιδί, καθώς και τον πατέρα της. Επιπλέον, το τελευταίο διάστημα η 60χρονη φέρεται πως είχε συχνές αντιπαραθέσεις με έναν συγγενή της, που ζει στην Αθήνα, για υπόθεση κληρονομιάς.

Δίπλα στην απανθρακωμένη σορό της 60χρονης, βρέθηκε ένας αναπτήρας, αλλά και ένα δοχείο που πιθανότατα περιείχε νέφτι.

Σημειώνουν λοιπόν οι πηγές ότι «κατά τον μήνα Μάιο διέρχονται το Αιγαίο Πέλαγος αλλά και το Ιόνιο Πέλαγος τουρκικά και αλβανικά ρυμουλκά αντίστοιχα, τα οποία έλκουν κενούς κλωβούς με προορισμό την κεντρική Μεσόγειο. Τα εν λόγω ρυμουλκά κινούνται με χαμηλές ταχύτητες (2-3 κόμβους), πρέπει να είναι αδειοδοτημένα από τον ICCAT και μεταβαίνουν στην κεντρική Μεσόγειο για να μεταβιβάσουν στους κλωβούς τους ζωντανό ερυθρό τόνο, ο οποίος θα αλιευθεί από αδειοδοτημένα γρι-γρι. Εν συνεχεία, περίπου στα τέλη Ιουνίου θα διέλθουν πάλι το Αιγαίο Πέλαγος προκειμένου να μεταφέρουν τον τόνο στις φάρμες πάχυνσης της Τουρκίας. Τις τελευταίες δύο εβδομάδες έχουν γίνει διοπτεύσεις των εν λόγω ρυμουλκών τόσο από εναέρια όσο και από θαλάσσια μέσα του Λιμενικού Σώματος-Ελληνικής Ακτοφυλακής».

Επίσης, προσθέτουν οι πηγές ότι «ορισμένες φορές διέρχονται και τουρκικά αλιευτικά σκάφη με ταχύτητα πορείας με προορισμό και αυτά την Κεντρική Μεσόγειο. Τα τουρκικά ρυμουλκά δεν ξεκινούν από την Ελλάδα, συνήθως κινούνται σε ομάδες (5-6 σκαφών) και αν χρειαστεί, λόγω καιρικών συνθηκών, αγκυροβολούν πλησίον των ακτών. Από τις 18/05 έχει ξεκινήσει η καμπάνια του κοινού σχεδίου ανάπτυξης μέσων (J.D.P.) υπό τον συντονισμό της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Ελέγχου Αλιείας (EFCA), στην οποία συμμετέχει και η χώρα μας για τον έλεγχο της αλιείας του ερυθρού τόνου στη Μεσόγειο Θάλασσα».