Μιλώντας για τη διαδικασία της ενεργειακής επάρκειας της ΕΕ, ο κ. Ξιφαράς υπογράμμισε ότι αυτή τη φορά η Ευρώπη ήταν καλά προετοιμασμένη με «κλειδιά, πέρα από τη μείωση της κατανάλωσης, τη διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού και τη στενότερη διασύνδεση και συνεργασία μεταξύ των χωρών – μελών της Ένωσης». Ταυτόχρονα, το LNG έχει υποκαταστήσει σε μεγάλο βαθμό την τροφοδοσία με αέριο αγωγού από τη Ρωσία.

 Όπως τόνισε ο Διευθύνων Σύμβουλος της ΔΕΠΑ Εμπορίας, η εταιρεία είχε ήδη ενσωματώσει αυτές τις επιδιώξεις στη στρατηγική της. «Η εταιρεία μας ενισχύει διαρκώς την επιχειρησιακή της εξωστρέφεια, επενδύοντας παράλληλα στην ανάπτυξη νέων υποδομών και στη βέλτιστη αξιοποίηση των υφιστάμενων, συμβάλλοντας στην ασφάλεια εφοδιασμού των αγορών της Ν. Α Ευρώπης. Η συνεργασία μας με τις γειτονικές χώρες είναι καθοριστική και αμοιβαία επωφελής. Τα τελευταία χρόνια, έχουμε διπλασιάσει τις ποσότητες που εξάγουμε, αξιοποιώντας το διαφοροποιημένο χαρτοφυλάκιο προμήθειας φυσικού αερίου που διαθέτουμε, το οποίο συνδυάζει μακροχρόνια συμβόλαια και στοχευμένες αγορές spot φορτίων LNG. H ΔΕΠΑ, δραστηριοποιείται στη χονδρική αγορά εμπορίας φυσικού αερίου, στην Ελλάδα, αλλά και σε μια σειρά χώρες της ευρύτερης περιοχής, ενώ συμμετέχει στα Χρηματιστήρια Ενέργειας της Ιταλίας και της Αυστρίας – όντας πλέον μια από τις πιο δυναμικά αναπτυσσόμενες ενεργειακές εταιρείες της ΝΑ Ευρώπης.», ανέφερε.

Ερωτηθείς σχετικά με το ενδεχόμενο εκ νέου εκτόξευσης των τιμών στο φυσικό αέριο, ο κ. Ξιφαράς διευκρίνισε ότι απαιτούνται παρεμβάσεις στη βασική αγορά (TTF), στην κατεύθυνση που έχει εισηγηθεί ο Πρωθυπουργός στην Κομισιόν ήδη από τον Μάρτιο του 2022, προσθέτοντας ότι μεσοπρόθεσμα θα χρειαστεί μια καλύτερη ισορροπία ανάμεσα στα μακροχρόνια συμβόλαια προμήθειας και την ευκαιριακή αγορά φορτίων, όπως κάνει η ΔΕΠΑ, περισσότερα διμερή συμβόλαια ΡΡΑs για τους μεγάλους πελάτες, διεύρυνση και εμβάθυνση της αγοράς φυσικού αερίου και πλαισίωσή της με εργαλεία αντιστάθμισης κινδύνου.

Σε ό,τι αφορά στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας, ο διευθύνων σύμβουλος της ΔΕΠΑ Εμπορίας σημείωσε ότι «στις αγορές ηλεκτρικής ενέργειας βρισκόμαστε διαρκώς αντιμέτωποι με τις επιπτώσεις του Target Model – της αρχιτεκτονικής δηλαδή της αγοράς, σε ευρωπαϊκό επίπεδο» που σημαίνει ότι η τιμή επί της ουσίας καθορίζεται από τις πιο ακριβές, παλιές μονάδες φυσικού αερίου «Οι θερμικές μονάδες φυσικού αερίου θα είναι αναπόσπαστο τμήμα του ενεργειακού μας μείγματος για αρκετές δεκαετίες ακόμα,  λόγω της μεταβλητότητας των ΑΠΕ και της αργής ανάπτυξης των τεχνολογιών αποθήκευσης. Πρέπει λοιπόν να εξασφαλίσουμε ότι αυτές θα λειτουργούν αποτελεσματικά. Αφενός, αντικαθιστώντας τις παλιές με νέες πιο σύγχρονες και αποδοτικές, όπως αυτή που αναπτύσσει η ΔΕΠΑ (μαζί τη ΔΕΗ και την Damco) στην Αλεξανδρούπολη. Αφετέρου, με παρεμβάσεις στην αγορά ώστε η λειτουργία τους να μη γίνεται σε βάρος των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων» τόνισε, συμπληρώνοντας ότι «το μέλλον ανήκει αναμφίβολα στις ΑΠΕ και για αυτό η ΔΕΠΑ έχει δρομολογήσει σημαντικά έργα».

Οι επενδύσεις της ΔΕΠΑ Εμπορίας σε ΑΠΕ και νέες τεχνολογίες

Στα έργα ΑΠΕ και τις νέες τεχνολογίες αναφέρθηκε επίσης στο πλαίσιο του 6^ου AIF ο Δημήτρης Ταμβάκης, Project Manager έργων στη ΔΕΠΑ Εμπορίας, κάνοντας λόγο για τα το  «πράσινο» χαρτοφυλάκιο της ΔΕΠΑ σε φωτοβολταϊκά πάρκα με στόχο να σπάσει το φράγμα του 1 GW. «Στις θυγατρικές μας North Solar και New Spes Concept προστέθηκε η North Solar 1, παράλληλα, οι συζητήσεις για τη χρηματοδότηση των έργων που διαχειρίζεται η νέα θυγατρική βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο και αναμένεται σύντομα ο διαγωνισμός για την κατασκευή τους, ενώ τα υπόλοιπα έργα ΑΠΕ βρίσκονται επίσης σε προχωρημένο στάδιο ωρίμανσης.

«Οι νέες τεχνολογίες μας δίνουν πολύ περισσότερες ενεργειακές δυνατότητες και για αυτό μελετάμε projects που συνδυάζουν τις ΑΠΕ, το υδρογόνο και την αποθήκευση, έργα για τα οποία βρισκόμαστε σε συνεργασία με ερευνητικούς φορείς. Οι γέφυρες με το ενεργειακό αύριο χτίζονται σήμερα και η αειφορία προϋποθέτει την αξιοποίηση κάθε διαθέσιμης καινοτομίας» υπογράμμισε ο κ. Ταμβάκης.

Ακόμη και τα έργα υποδομής φυσικού αερίου που στηρίζει η ΔΕΠΑ Εμπορίας όπως ο FSRU, IGB παραμένουν προσανατολισμένα στις νέες τεχνολογίες.  «Τα έργα αυτά, οι αγωγοί TAP, IGB και EastMed, και ο πλωτός τερματικός σταθμός LNG στην Αλεξανδρούπολη (FSRU) δεν έχουν ημερομηνία λήξης» είπε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι «είναι έργα που θα διαμορφώσουν το αυριανό ενεργειακό τοπίο καθώς είναι σχεδιασμένα ώστε να μπορούν να αξιοποιηθούν στο μέλλον και για καθαρές μορφές ενέργειας, όπως το υδρογόνο και το βιομεθάνιο».

Αναφέρθηκε συγκεκριμένα στο βιομεθάνιο, το οποίο η ΔΕΠΑ Εμπορίας εισάγει ήδη στην αεριοκίνηση «με την  υλοποίηση πιλοτικού έργου παραγωγής  βιομεθανίου, που θα διοχετεύεται στη συνέχεια στο δίκτυο πρατηρίων CNG FISIKON» ενώ συμπλήρωσε ότι «και το υδρογόνο θα έχει αυξανόμενη σημασία στο μελλοντικό ενεργειακό μίγμα της Ευρώπης. Για αυτό η ΔΕΠΑ Εμπορίας όχι μόνο παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στον συγκεκριμένο τομέα, αλλά βάζει τη δική της σφραγίδα και στους ευρωπαϊκούς σχεδιασμούς που αναμένεται να επηρεάσουν άμεσα τη χώρα μας τα επόμενα χρόνια».  

Η ολιστική προσέγγιση στην ενέργεια προϋπόθεση για τη διαχείριση των προκλήσεων και την αξιοποίηση των ευκαιριών

Η διεθνής κρίση και η εντατικοποίηση της μετάβασης σε «πράσινα» καύσιμα, έχουν διαμορφώσει ένα απαιτητικό περιβάλλον με πολλαπλές προκλήσεις για τον ενεργειακό κλάδο. Ταυτόχρονα, όμως, παρουσιάζονται αρκετές ευκαιρίες με προϋπόθεση τον έγκαιρο σχεδιασμό και την ολιστική προσέγγιση στην ενέργεια. Το πιο χαρακτηριστικό, ίσως, παράδειγμα αξιοποίησης των νέων συνθηκών είναι η αναβάθμιση της χώρας μας σε διεθνές hub φυσικού αερίου, ενός καυσίμου που έρχεται δυναμικά σε πρώτο πλάνο, ως το πολυτιμότερο καύσιμο-γέφυρα.

Η Ελλάδα αυτή τη στιγμή διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο για την ασφάλεια τόσο του εγχώριου εφοδιασμού, όσο και των γειτονικών χωρών.  

Ο στρατηγικός στόχος της μετατροπής της χώρας σε διεθνή ενεργειακό κόμβο επιτεύχθηκε χάρη σε έναν μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, τον οποίο η ΔΕΠΑ Εμπορίας υπηρετεί με συνέπεια, συμμετέχοντας ενεργά με πρωτοβουλίες, συνέργειες και διεύρυνση των δραστηριοτήτων της και τις χρήσεις φυσικού αερίου. Καθοριστικός παράγοντας στην εξέλιξη αυτή ήταν τα σημαντικά έργα υποδομών που δρομολογούνται αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα και στα οποία πρωτοστατεί η ΔΕΠΑ Εμπορίας, στο πλαίσιο του σχεδιασμού της, ο οποίος ξεκίνησε αρκετό καιρό πριν ξεσπάσει η κρίση και πλέον η ορθότητά του επιβεβαιώνεται από τις εξελίξεις. 

Σήμερα διαθέτουμε ευρωπαϊκές υποδομές, που παρέχουν τη δυνατότητα σε γειτονικές χώρες όπως η Βουλγαρία, η Ρουμανία και η Ουγγαρία να προμηθευτούν φυσικό αέριο μέσω του ελληνικού συστήματος. Τα έργα που αλλάζουν τον ενεργειακό χάρτη της περιοχής και εξυπηρετούν τον στόχο της απεξάρτησης της Ευρώπης από το ρωσικό αέριο είναι ο ελληνοβουλγαρικός αγωγός IGB και ο πλωτός τερματικός σταθμός LNG στην Αλεξανδρούπολη(FSRU).

O IGB τίθεται σε εμπορική λειτουργία μέσα στο καλοκαίρι του 2022, ενώ το FSRU, που κατασκευάζεται από τη Gastrade στην οποία η ΔΕΠΑ Εμπορίας συμμετέχει με 20%, αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία τον Νοέμβριο του 2023. Ο πλωτός τερματικός σταθμός LNG θα διπλασιάσει τη δυνατότητα της Ελλάδας -σε συνδυασμό με τη Ρεβυθούσα- να υποδέχεται και να επαναεριοποιεί υγροποιημένο φυσικό αέριο, σε πάνω από 10 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα τον χρόνο. Ο FSRU θα συνδέεται με τον IGB και θα είναι σε θέση να τροφοδοτήσει όλα τα Βαλκάνια με LNG από την Αίγυπτο, τις ΗΠΑ, το Κατάρ κ.α. διαφοροποιώντας σημαντικές τις πηγές προμήθειας φυσικού αερίου.

Παράλληλα, η ΔΕΠΑ Εμπορίας στηρίζει διεθνή projects όπως οι αγωγοί TAP, Poseidon και EastMed, ο οποίος επανέρχεται στην επικαιρότητα λόγω της ενεργειακής κρίσης καθώς ο ρόλος του θα είναι να μεταφέρει το φυσικό αέριο από τα κοιτάσματα της Ανατολικής Μεσογείου στην Ευρώπη. Παρότι για ένα διάστημα ο EastMed είχε «παγώσει», πλέον  σημειώνεται σημαντική πρόοδος στις προπαρασκευαστικές εργασίες για το έργο. Σε αυτό το πλαίσιο, η ΔΕΠΑ Εμπορίας βρίσκεται σε προχωρημένες συζητήσεις με εμπορικές εταιρείες από το Ισραήλ και την Αίγυπτο.

Όλα αυτά τα κρίσιμα έργα υποδομών, θα λειτουργούν σε συνέργεια μεταξύ τους συνθέτοντας ένα δίκτυο ασφάλειας εφοδιασμού για την ευρύτερη περιοχή, δίνοντας στην Ελλάδα ηγετική θέση στο ενεργειακό τοπίο, όχι μόνο στο μέλλον, αλλά από σήμερα. Πέραν της επένδυσης σε στρατηγικές υποδομές και προγράμματα που εγγυώνται το ενεργειακό μέλλον της ευρύτερης περιοχής, η ΔΕΠΑ Εμπορίας ισχυροποιεί την ελληνική παρουσία στα ενεργειακά δρώμενα προωθώντας συνεργασίες με φορείς του εξωτερικού και συνδράμοντας καταλυτικά στη διαμόρφωση διακρατικών συμφωνιών, όπως το MoU Ελλάδος – Αιγύπτου για την εισαγωγή φυσικού αερίου σε υγροποιημένη μορφή (LNG).

Την ίδια στιγμή, καθίσταται προφανές ότι απαιτείται η ολιστική προσέγγιση της μετάβασης προς την πράσινη ενέργεια. Η ΔΕΠΑ Εμπορίας, βάσει του στρατηγικού σχεδιασμού της και τον μετασχηματισμό της σε καθετοποιημένη επιχείρηση ενέργειας, ανταποκρίνεται στις σημερινές προκλήσεις και ταυτόχρονα μπορεί να αντιμετωπίσει την κρίση ως επιταχυντή εξελίξεων στη δύσκολη διαδικασία της ενεργειακής μετάβασης. Λαμβάνοντας ως δεδομένο τον αναβαθμισμένο ρόλο του φυσικού αερίου, έχουμε χαράξει τη στρατηγική μας στοχεύοντας αφενός στην επέκταση της χρήσης του φυσικού αερίου, τόσο γεωγραφικά όσο και σε επίπεδο χρήσεων, και αφετέρου στη δημιουργία των προϋποθέσεων για την ανάπτυξη και αξιοποίηση  ανανεώσιμων και εναλλακτικών μορφών ενέργειας. 

Προς αυτή την κατεύθυνση, η Εταιρεία έχει αναπτύξει ήδη τον τομέα των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας με τη δημιουργία ενός «πράσινου» χαρτοφυλακίου άνω των 200 MW σε φωτοβολταϊκά πάρκα, η κατασκευή των οποίων ξεκινά το καλοκαίρι.

Παράλληλα, συνεχίζει τις επενδύσεις στο φυσικό αέριο που αποτελεί το καύσιμο-γέφυρα και αξιοποιεί τεχνολογίες αιχμής, όπως το small scale LNG και το CNG, ώστε να επεκταθεί η χρήση του ακόμα και περιοχές εκτός εγκατεστημένου δικτύου ενώ πρωταγωνιστεί στην εισαγωγή και μετάβαση της ναυτιλίας της ανατολικής Μεσογείου στην εποχή των χαμηλότερων ρύπων με τη χρήση LNG.

• Ταυτόχρονα, προετοιμάζει το έδαφος για την εισαγωγή των ανανεώσιμων αερίων στο ενεργειακό μείγμα με τον σχεδιασμό πιλοτικών έργων υδρογόνου και βιομεθανίου.

Με σταθερά και σίγουρα βήματα και ταυτόχρονα υψηλό αίσθημα ευθύνης προς την κοινωνία, προχωράμε στην επόμενη ημέρα με έγκαιρο σχεδιασμό που διασφαλίζει την ενεργειακή επάρκεια της χώρας και αναβαθμίζει τον γεωστρατηγικό της ρόλο τώρα αλλά και στο μέλλον.

 «Οι πρόσφατες κατακόρυφες αυξήσεις στην τιμή του φυσικού αερίου οφείλονται αποκλειστικά και μόνο στην κερδοσκοπία και όχι στα θεμελιώδη στοιχεία της αγοράς. Δεν υπάρχει η παραμικρή διαφοροποίηση στη ζήτηση και την προσφορά, ούτε στη ροή φυσικού αερίου, που θα μπορούσε να δικαιολογήσει αυτές τις ανατιμήσεις.

Οι κυβερνήσεις και οι ρυθμιστικές Αρχές οφείλουν να παρέμβουν άμεσα για να αποκαταστήσουν την ισορροπία στην αγορά, και πρωτίστως, να προστατεύσουν τα νοικοκυριά και τις ευρωπαϊκές οικονομίες από τους κερδοσκόπους».

Οκ. Ξιφαράςκάνει, δε, αναφοράστιςέξιπροτάσειςτουΠρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, προς την πρόεδρο της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, για την αποφασιστική αντιμετώπιση της κερδοσκοπίας στην αγορά φυσικού αερίου.

1.  Πλαφόν στις τιμές του Ταμείου Μεταφοράς Τίτλων 

2. Ημερήσιο Όριο Τιμών ως Προστατευτικό Μέτρο: Ένα εύρος διακύμανσης στις τιμές του Ταμείου Μεταφοράς Τίτλων  όπως υπάρχει στις χρηματιστηριακές αγορές

3. Καθορισμός Τιμών σε περίπτωση Έκτακτης Ανάγκης: Καθορισμός τιμών στο Ταμείο Μεταφοράς Τίτλων, ως μέτρο έκτακτης ανάγκης στην περίπτωση που υπάρξουν ανακοινώσεις που αφορούν τις ροές φυσικού αερίου μέσω αγωγών από τη Ρωσία  

4. Πλαφόν στο Κέρδος: Πλαφόν στο μικτό περιθώριο κέρδους στην χονδρική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, βάσει της παρακολούθησης του κόστους παραγωγής

5. Εμπόριο με Φυσική Παράδοση: Θα πρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο να επιτραπεί, η επιλογή για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, που θα επιτρέπει τις συναλλαγές μόνο με φυσική παράδοση.  

6.Ενίσχυση Ρευστότητας: Αύξηση της ρευστότητας στην αγορά φυσικού αερίου διασυνδέοντας τις αγορές ΗΠΑ/ ΕΕ/ Ασίας.