Ρούλα Σκουρογιάννη

Μάλιστα, στο πλαίσιο της χτεσινής ενημέρωσης από το υπουργείο Υγείας για το Εθνικό Σχέδιο εμβολιαστικής κάλυψης κατά της Covid-19, η Πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών Καθηγήτρια, Μαρία Θεοδωρίδου αναφέρθηκε πολλές φορές σε αυτή την πιθανότητα, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Μακάρι να διαψευστούμε, αλλά ας ετοιμαζόμαστε για την τριδημία (Covid, γρίπη, RSV)», προτρέποντας τους πολίτες να εμβολιαστούν:

• «Εκεί που υπάρχουν εμβόλια -δηλαδή για Covid και για γρίπη- είναι μια καλή προστασία, δεν θα πρέπει να αναβάλλεται». Για τον RSV (Respiratory Syncytial Virus), που δεν υπάρχει εμβόλιο πρόληψης, η κα Θεοδωρίδου ανέφερε ότι γνωρίζουμε τον ιό πολύ καλά, διότι έχει επίπτωση κυρίως στις μικρές ηλικίες και προκαλεί την βρογχυολίτιδα που συχνά στέλνει τα παιδιά στα νοσοκομεία. «Ο τρόπος προφύλαξης για τον RSV είναι τα κοινά αλλά πολύ χρήσιμα και σημαντικά μέτρα προστασίας για την ατομική μας, για την ατομική μας υγεία», τόνισε.

Αυτό που, επίσης, δυσκολεύει την προστασία μας από τον RSV (εκτός του ότι δεν υπάρχει σχετικό εμβόλιο για την πρόληψη) είναι το γεγονός ότι η φυσική μόλυνση με τον αναπνευστικό συγκυτιακό ιό δεν επάγει προστατευτική ανοσία και έτσι οι άνθρωποι μπορεί να μολυνθούν και να νοσήσουν πολλές φορές.

·         Τι ακριβώς είναι ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός (RSV), στον οποίο αναφερόμαστε τόσο εκτενώς φέτος;

Ο αναπνευστικός συγκυτιακός ιός (Respiratory Syncytial Virus, RSV) προκαλεί λοιμώξεις των αναπνευστικών οδών σε ασθενείς όλων των ηλικιών, ενώ αποτελεί την κύρια αιτία των λοιμώξεων του κατώτερου αναπνευστικού συστήματος κατά τη διάρκεια της βρεφικής και παιδικής ηλικίας.

«Ο ιός RSV είναι ένας συχνός ιός που κάθε χρόνο συνήθως προκαλεί ήπιες λοιμώξεις του αναπνευστικού, του τύπου του κοινού κρυολογήματος», εξηγεί στο libre o παιδίατρος Κωνσταντίνος Νταλούκας, Πρόεδρος της Ένωσης Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων Αττικής.

Ο ιός έχει παγκόσμια εξάπλωση και προκαλεί κυρίως επιδημική λοίμωξη του αναπνευστικού συστήματος σε βρέφη και μικρά παιδιά. Ο ιός είναι εξαιρετικά μεταδοτικός και περισσότερο από το 50% όλων των παιδιών έως την ηλικία του ενός έτους έχουν ήδη εκτεθεί στον ιό και σχεδόν όλα τα παιδιά έχουν μολυνθεί από τον ιό μέχρι την ηλικία των 2-3 ετών.

«Οι περισσότεροι ασθενείς αναρρώνουν εντός μίας εβδομάδας αλλά ο RSV μπορεί να γίνει πολύ επικίνδυνος για κάποιες ομάδες, όπως είναι τα μικρά παιδιά, τα βρέφη και οι ηλικιωμένοι. Ιδιαίτερα τα βρέφη αν μολυνθούν μπορεί να εμφανίσουν βρογχιολίτιδα, μια ιδιαίτερα επικίνδυνη για την υγεία και τη ζωή τους νόσο».

·         Γιατί διατυπώνονται φέτος αυξημένες ανησυχίες για τον RSV;

«Φέτος, πέρα από κάθε άλλη χρονιά, διαπιστώνουμε και υπάρχουν αναφορές από όλο τον κόσμο, για αυξημένα κρούσματα πολύ νωρίτερα από τη συνήθη εποχική περίοδο εμφάνισης του ιού.

Σε μια περίοδο, που έχουμε ταυτόχρονα τρεις ιούς του αναπνευστικού, να απειλούν να προσβάλλουν -μπορεί και ταυτόχρονα- τον πληθυσμό (κορονοϊός, γρίπης και RSV), αντιλαμβάνεστε ποιος είναι ο κίνδυνος που απειλεί την κοινότητα και ιδιαίτερα τις ομάδες υψηλού κινδύνου», καταλήγει ο κ. Κ. Νταλούκας, προτρέποντας με τη σειρά του γονείς και παιδιά να εμβολιαστούν τόσο κατά της γρίπης όσο και κατά της Covid-19. 

της Ρούλας Σκουρογιάννη

Την είδηση γνωστοποίησε μέσω Twitter ο εκτελεστικός διευθυντής της Pfizer, Δρ Άλμπερτ Μπουρλά, αναφέροντας: «Μοιραζόμαστε την πιεστική ανάγκη για να επεκτείνουμε το εμβόλιο των Pfizer και BioNTech για να συμπεριλάβουμε και νεότερους πολίτες. Σήμερα, με υπερηφάνεια, καταθέσαμε αίτηση στον ΕΜΑ για την επέκταση της άδειας για τους εφήβους των ηλικιών 12 έως 15 ετών». 

Μέχρι σήμερα, ο  ΕΜΑ έχει δώσει έγκριση για εμβολιασμό των ατόμων από 16 ετών και πάνω με το σκεύασμα των εταιρειών Pfizer και BioNTech στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά οι κλινικές δοκιμές σε νεότερες ηλικίες, σε δείγμα άνω των 2.250 ατόμων, δείχνουν ασφάλεια και αποτελεσματικότητα για το εμβόλιο και στους μικρούς εφήβους, ηλικίας 12 – 15 ετών.

Οι δύο εταιρείες έχουν καταθέσει αντίστοιχο αίτημα και στις αμερικανικές αρχές, το οποίο αναμένεται να απαντηθεί στα μέσα Μαΐου.

Το libre μίλησε με τον εκπρόσωπο της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων, τον Παιδίατρο, κ. Κωνσταντίνο Νταλούκα, για τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του παιδιατρικού εμβολίου των Pfizer/BioNTech και για την ανταπόκριση που διαφαίνεται να έχουν οι γονείς στον εμβολιασμό των παιδιών τους κατά της Covid-19.

«Δεν αλλάζει η δομή του εμβολίου. Αυτό που αλλάζει είναι οι δόσεις, οι ποσότητες του χορηγούμενου εμβολίου, οι οποίες είναι μικρότερες στα παιδιατρικά εμβόλια», εξηγεί ο κ. Νταλούκας.

«Το εμβόλιο παραμένει το ίδιο, γιατί αλλιώς δε θα έχουμε αποτέλεσμα, αφού είναι γνωστό ότι η πρωτεΐνη ακίδα του κοροναϊού προκαλεί το πρόβλημα στον άνθρωπο. Αυτή είναι ο στόχος και με το εμβόλιο δημιουργούνται αντισώματα εναντίον αυτής της πρωτεΐνης. 

Αναμένουμε, βέβαια, να δούμε τα αποτελέσματα των κλινικών μελετών, καθώς συμπεριλαμβάνουν, συνήθως, μικρό αριθμό συμμετεχόντων παιδιών και δεν ξέρουμε ακόμα τα επιμέρους στοιχεία. Όταν το εμβόλιο χορηγείται σε επίπεδο εκατομμυρίων ανθρώπων, τότε κάποιες αντιδράσεις -οι οποίες είναι σπάνιες στην κλινική μελέτη- αρχίζουν να καταγράφονται, να εμφανίζονται. Αναφέρομαι, κυρίως, στις σοβαρές αντιδράσεις, όπως αυτές των εμβολίων της AstraZeneca και της Johnson & Johnson που προκάλεσαν ανησυχία. Έχουμε, πλέον, την εμπειρία από τα εμβόλια που χορηγήθηκαν στους ενηλίκους, αλλά θα πρέπει να είμαστε λίγο πιο προσεκτικοί για την ασφάλειά τους, όταν αυτά χορηγηθούν σε παιδιά. Μην ξεχνάμε ότι είναι εμβόλια στα οποία δόθηκε άδεια χορήγησης έκτακτης ανάγκης, που σημαίνει ότι κάποιες πληροφορίες ακόμα δεν τις έχουμε για τα εμβόλια αυτά. 

Αξίζει να επισημάνουμε ότι το παιδί δεν είναι ένας ενήλικας σε μικρογραφία. Είναι αναπτυσσόμενοι οργανισμοί, το ανοσοποιητικό τους σύστημα είναι διαφορετικό, τα όργανά τους διαφορετικά και χρειάζεται να είμαστε πολύ προσεκτικοί. 

Φυσικά, αποδεχόμαστε τον εμβολιασμό και υποστηρίζουμε τα οφέλη του, αλλά είμαστε λίγο πιο επιφυλακτικοί μέχρι να ενημερωθούμε λεπτομερώς. 
Και έχουμε μία ακόμα επιφύλαξη για τον τρόπο με τον οποίο οι γονείς θα υποδεχτούν τον εμβολιασμό των παιδιών τους κατά της Covid-19». 

•  Έχετε διαπιστώσει αν οι γονείς διστάζουν να εμβολιάσουν τα παιδιά αυτής της ηλικίας, 12 με 15 ετών; Οι συγκεκριμένες ηλικίες κινδυνεύουν λιγότερο από τον κοροναϊό και ο λόγος που παίρνουν τα παιδιά το όποιο ρίσκο του εμβολιασμού είναι για να συμβάλλουν στην ανοσία της αγέλης. Σωστά;

«Πράγματι, τα παιδιά αποτελούν μία δεξαμενή του ιού και μεταδίδουν τον ιό με τον ίδιο τρόπο, επειδή μολύνονται και τα ίδια. Αυτός είναι ο λόγος που θέλουμε να εμβολιάσουμε και τα παιδιά, ώστε να μην επιτρέψουμε στον ιό να κυκλοφορεί στην κοινότητα, διότι όσο κυκλοφορεί θα δημιουργεί νέες μεταλλάξεις. Άρα, η ανάγκη να εμβολιαστούν και τα παιδιά υπάρχει. 

Οι γονείς, από την άλλη, ακούν, όλο αυτό το διάστημα, ότι τα παιδιά κινδυνεύουν λιγότερο. Όχι ότι δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος για τα παιδιά. Απλώς, διατρέχουν μικρότερο κίνδυνο για να νοσήσουν. Η αλήθεια είναι ότι δεν έχουμε ακριβώς εικόνα ποια είναι η επίπτωση της νόσου στα παιδιά διότι δεν έχει μετρηθεί πουθενά στον κόσμο. Έτσι, δεν ξέρουμε πόσα είναι τα κρούσματα στα παιδιά, επειδή τα περισσότερα είναι ασυμπτωματικά και δεν μπορούμε να βγάλουμε ασφαλή συμπεράσματα από κάποιες περιπτώσεις παιδιών που έχουν νοσήσει. 

Όμως, με τη μεταδοτικότητα που έχει ο συγκεκριμένος ιός πρέπει να πετύχουμε ποσοστά πολύ υψηλότερα (από ό,τι συνήθως) για να επιτευχθεί η ανοσία της κοινότητας. Υψηλότερα από το 70%-80%.  Ίσως χρειαστεί να φτάσει ο εμβολιασμός και στο 85% του πληθυσμού. 

Για να επιτευχθεί η ανοσία της κοινότητας, το ποσοστό εμβολιασμού εξαρτάται από τη μεταδοτικότητα του κάθε ιού για αυτό και είναι διαφορετικό σε κάθε νόσο. Για παράδειγμα, για την ιλαρά που είναι εξαιρετικά μεταδοτική νόσος, το ποσοστό εμβολιασμού πρέπει να υπερβαίνει το 95% για να μπορέσει να δημιουργηθεί ανοσία αγέλης και αν πέσει κάτω από το 95% τότε έχουμε πρόβλημα. 

Στο συγκεκριμένο ιό, που η μεταδοτικότητά του έχει αυξηθεί με τις τελευταίες μεταλλάξεις -καθώς κυριαρχούν, πλέον, τα μεταλλαγμένα στελέχη, τα οποία έχουν ακόμα μεγαλύτερη μεταδοτικότητα- το ποσοστό που απαιτείται για την ανοσία της κοινότητας έχει ξεπεράσει το 80%. Αν σκεφτεί κανείς ότι τα παιδιά στην Ελλάδα είναι περίπου 1.800.000, πρόκειται για ένα σημαντικό πληθυσμό που πρέπει να εμβολιαστεί. Γιατί αν μείνει ανεμβολίαστος ο πληθυσμός αυτός, θα υπάρχει πρόβλημα. 

Βεβαίως, υπάρχει η ιδιαιτερότητα που επισημάνατε ότι τα παιδιά είναι ένας ευαίσθητος πληθυσμός, ότι οι γονείς θα πρέπει να πάρουν την απόφαση του εμβολιασμού τους, ενώ γνωρίζουν ότι το παιδί τους δεν κινδυνεύει, αλλά θα μπει στη διαδικασία να εμβολιαστεί έστω και αν το εμβόλιο είναι ασφαλές, έστω και αν υπάρχει από αυτό ένας εξαιρετικά απίθανος κίνδυνος. Πολλοί γονείς, ίσως σκεφτούν ότι δεν υπάρχει λόγος να πάρουν αυτό το ρίσκο. 

• Καταλαβαίνετε ότι είναι λεπτή η διαχείριση της επικοινωνίας της ανάγκης του εμβολιασμού στα παιδιά, την οποία οι παιδίατροι μπορούν να την κάνουν».

«Το επόμενο διάστημα και σκοπεύουμε ως Πανελλήνια Ομοσπονδία Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων να προτείνουμε στην Πολιτεία να μας εμπιστευτεί τον εμβολιασμό των παιδιών διότι, μην ξεχνάμε, ότι ο παιδίατρος έχει την εμπειρία του εμβολιασμού. Είναι εκείνος που εμβολιάζει τα παιδιά από την αρχή της ζωής τους. Γνωρίζουμε όλα τα εμβόλια. Κάνουμε όλα τα εμβόλια στα παιδιά. Παραδοσιακά, οι γονείς εμπιστεύονται τον Παιδίατρο για τον εμβολιασμό των παιδιών τους. Είμαστε οι αρμόδιοι για να εξηγήσουμε στους γονείς τα οφέλη του παιδικού εμβολιασμού κατά της Covid-19. Είναι αμφίβολο αν οι γονείς θα εμπιστευτούν να πάνε το παιδί τους να εμβολιαστεί σε ένα εμβολιαστικό κέντρο μόνο με μία οδηγία. Οι γονείς θα πάρουν τον παιδίατρο τηλέφωνο για να τον συμβουλευτούν αν θα πρέπει να εμβολιάσουν όχι τα παιδιά τους. Οι γονείς εμπιστεύονται τον παιδίατρο! Το παιδί είναι μία ευαίσθητη παράμετρος. Δεν είναι ενήλικο άτομο που παίρνουν το ίδιο για τον εαυτό του την απόφαση του εμβολιασμού του. Οι γονείς συχνά διστάζουν».

«Αυτό που σκοπεύουμε να ανακοινώσουμε στο υπουργείο Υγείας και στους αρμόδιους φορείς είναι η πρόθεση μας να διαχειριστούμε στα ιατρεία μας το θέμα του εμβολιασμού των παιδιών. Εμείς οι Παιδίατροι θα μπορούσαμε, μέσα σε χρονικό διάστημα ενός μήνα, να εμβολιάσουμε όλο τον παιδικό πληθυσμό της χώρας, εφόσον, βέβαια οι γονείς αποφασίσουν ότι θα εμβολιάσουν τα παιδιά τους. Θα κάνουμε την πρότασή μας, εξηγώντας στους αρμόδιους ότι οι παιδίατροι και του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα (που έχουμε την ευθύνη για το 70% των παιδιών περίπου) θέλουμε και μπορούμε να συνδράμουμε στη διαδικασία. Τα πρακτικά, τα διαδικαστικά πιστεύω ότι είναι μία συζήτηση που θα την κάνουμε με τους αρμόδιους και θα βρούμε οι λεπτομέρειες πώς θα δρομολογηθούν. Όλα αυτά, εφόσον βέβαια, τα εμβόλια πάρουν έγκριση για παιδιατρική χρήση και δείξουν αποτελεσματικότητα και ασφάλεια όπως έδειξαν και για τους ενήλικες», τόνισε ο κ. Κωνσταντίνος Νταλούκας.