Από την ίδρυσή της από τα δύο αδέλφια υπό εναλλακτικό οικογενειακό όνομα, η Nobitex έχει επεξεργαστεί συναλλαγές δεκάδων έως εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων που συνδέονται με ομάδες υπό κυρώσεις, συμπεριλαμβανομένης της Κεντρικής Τράπεζας του Ιράν και του ισχυρού Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC).

Τα δύο αδέλφια ανήκουν στην οικογένεια Χαραζί, μία από τις πιο επιδραστικές δυναστείες της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Μάλιστα, τα εταιρικά αρχεία δείχνουν ότι κατά την έναρξη του ανταλλακτηρίου, οι αδελφοί καταχωρίστηκαν με ένα επώνυμο που σπάνια χρησιμοποιείται από τα μέλη της οικογένειας.

Η Nobitex και η οικονομία του Ιράν

Πάντως, η εταιρεία ενσωματώθηκε ταχύτατα στην ιρανική οικονομία. Η Nobitex ισχυρίζεται ότι διαθέτει 11 εκατ. χρήστες, δηλαδή πάνω από το 10% του πληθυσμού της χώρας. Αποκλεισμένοι από το διεθνές τραπεζικό σύστημα και αντιμέτωποι με ένα υποτιμημένο ριάλ και αχαλίνωτο πληθωρισμό, οι απλοί Ιρανοί χρησιμοποιούν το ανταλλακτήριο για να αγοράζουν και να διατηρούν κρυπτονομίσματα. Παρά τις ευρείες δυτικές οικονομικές κυρώσεις που πλήττουν το Ιράν, η εταιρεία έχει αποφύγει να χαρακτηριστεί ως στόχος από τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους. Το Reuters δεν εντόπισε ενδείξεις ότι κάποιο μέλος της οικογένειας Χαραζί έχει υποστεί κυρώσεις από δυτικές κυβερνήσεις, ενώ δεν κατάφερε να διαπιστώσει γιατί η Nobitex έχει γλιτώσει από τις ποινές που έχουν επιβληθεί σε άλλους σημαντικούς ιρανικούς οικονομικούς παράγοντες.

Η αποκάλυψη των ελιτίστικων ριζών των ιδρυτών της Nobitex έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή για το Ιράν και ειδικά για τους Φρουρούς της Επανάστασης. Οι IRGC έχουν εδραιώσει περαιτέρω τον έλεγχό τους στην οικονομία και στον μηχανισμό ασφαλείας της χώρας μετά τη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη, Αλί Χαμενεΐ, τον Φεβρουάριο, σε αεροπορικό πλήγμα κατά την έναρξη του πολέμου των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν.

Τα αδέλφια Χαραζί και η σύνδεση με την εξουσία

Σημειώνεται ότι τα αδέλφια εκπροσωπούν την τρίτη γενιά της οικογένειας Χαραζί στον πυρήνα του ιρανικού κατεστημένου. Μέλη της οικογένειας έχουν συμβουλεύσει ανώτατους ηγέτες και έχουν κατείχει νευραλγικές πολιτικές, διπλωματικές και θρησκευτικές θέσεις. Η οικογένεια συνδέεται με γάμους και με τους τρεις ανώτατους ηγέτες της Ισλαμικής Δημοκρατίας – τον επαναστάτη ιδρυτή, Αγιατολάχ Ρουχολάχ Χομεϊνί, τον αείμνηστο Χαμενεΐ και τον γιο του, Μοτζτάμπα. Οι αδελφοί Αλί και Μοχάμαντ Χαραζί, χρησιμοποιώντας το οικογενειακό επώνυμο Αγαμίρ, μετέτρεψαν τη Nobitex σε κυρίαρχο πάροχο κρυπτονομισμάτων της χώρας. Η εταιρεία διαχειρίζεται περίπου το 70% των συναλλαγών κρυπτονομισμάτων στο Ιράν.

Δεν είναι ασυνήθιστο για κάποιους Ιρανούς να έχουν και να χρησιμοποιούν εναλλακτικά οικογενειακά ονόματα, ωστόσο τα αδέλφια φαίνεται να είναι τα μόνα στην άμεση οικογένειά τους που συστηματικά αποστασιοποιούνται από τη διάσημη γενιά τους. Η Nobitex λειτουργεί ως γέφυρα προς τις παγκόσμιες αγορές κρυπτονομισμάτων και ως κεντρικός κόμβος σε ένα παράλληλο χρηματοπιστωτικό σύστημα που χρησιμοποιείται για τη μεταφορά κεφαλαίων εκτός της εμβέλειας των δυτικών κυρώσεων, σύμφωνα με την έρευνα. Χρησιμοποιείται από το ιρανικό κράτος για να διοχετεύει χρήματα σε συμμάχους εκτός του συμβατικού τραπεζικού συστήματος, βάσει ανάλυσης αρχείων blockchain από την εταιρεία ανάλυσης κρυπτονομισμάτων Crystal Intelligence και συνεντεύξεων με τέσσερις ιδιώτες οικονομικούς ερευνητές.

Το Reuters μίλησε, επίσης, με εννέα Ιρανούς που έχουν εργαστεί για ή με τη Nobitex, εκ των οποίων οι έξι δήλωσαν ότι γνώριζαν για κρατικά κεφάλαια υπό δυτικές κυρώσεις που περνούσαν από το ανταλλακτήριο.

Η απάντηση της Nobitex και η αμερικανική θέση

Σε δηλώσεις της προς το Reuters, η Nobitex αρνήθηκε ότι έχει άμεσες κυβερνητικές διασυνδέσεις ή ότι βοηθά το κράτος, υποστηρίζοντας πως οποιαδήποτε παράνομα κεφάλαια κινούνται μέσω του ανταλλακτηρίου το κάνουν χωρίς την έγκριση ή τη γνώση της διοίκησης. Η εταιρεία δήλωσε ότι τα αδέλφια δεν είχαν αλλάξει την ταυτότητά τους, ούτε είχαν χρησιμοποιήσει εναλλακτική ταυτότητα. Επιπλέον, ανέφερε ότι οι όποιες συναλλαγές με κρατικούς φορείς ήταν πολύ χαμηλότερες από τις εκτιμήσεις των ερευνητών.

«Η Nobitex είναι μια ιδιωτική και ανεξάρτητη επιχείρηση, dεν υπήρξε ποτέ βραχίονας της κυβέρνησης και δεν είχε ποτέ καμία σχέση, διευθέτηση, συμφωνία ή σύμβαση με την Κεντρική Τράπεζα του Ιράν, τοyw IRGC ή οποιονδήποτε άλλο κυβερνητικό φορέα», τόνισε η Nobitex. Ακόμα, η ιρανική κυβέρνηση δεν απάντησε σε αιτήματα για σχόλια.

«Υπό την ισχυρή ηγεσία του Προέδρου Τραμπ, οι ΗΠΑ κινούνται επιθετικά με οικονομική οργή, αξιοποιώντας όλα τα διαθέσιμα εργαλεία για να διατηρήσουν τη μέγιστη πίεση στο Ιράν και να υποβαθμίσουν συστηματικά την ικανότητα της Τεχεράνης να παράγει, να μετακινεί και να επαναπατρίζει κεφάλαια», δήλωσε αξιωματούχος της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ απαντώντας σε ερωτήσεις του Reuters. Ο αξιωματούχος δεν έκανε καμία αναφορά στη Nobitex.

Λειτουργία εν μέσω του πολέμου Ιράν – ΗΠΑ

Καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, η Nobitex συνέχισε να επεξεργάζεται συναλλαγές, ακόμη και κατά τη διάρκεια κρατικά επιβεβλημένης πανεθνικής διακοπής διαδικτύου και εκτεταμένων διακοπών ρεύματος στην Τεχεράνη, σύμφωνα με τρεις εταιρείες ανάλυσης blockchain.

Σε αυτό το διάστημα, η εταιρεία επεξεργάστηκε πάνω από 100 εκατ. δολάρια σε συναλλαγές, περίπου το 20% της συνηθισμένης δραστηριότητάς της, σύμφωνα με την Crystal Intelligence, η οποία ερευνά ροές ιρανικών κρυπτονομισμάτων εδώ και πάνω από τέσσερα χρόνια.

«Η ανησυχία με τη Nobitex είναι ότι, επειδή έχει τόση δραστηριότητα που ανήκει σε φυσιολογικούς Ιρανούς, είναι δύσκολο να διαχωριστεί το καθεστώς από τους ανθρώπους που χρησιμοποιούν την πλατφόρμα», δήλωσε ο Νικ Σμαρτ, επικεφαλής διευθυντής πληροφοριών στην Crystal Intelligence.

Από την πλευρά της, η γερουσιαστής των Δημοκρατικών, Ελίζαμπεθ Γουόρεν, χαρακτήρισε τις αποκαλύψεις «ανησυχητικές», τονίζοντας: «Αυτή η νέα δημοσιογραφική έρευνα είναι ένα κόκκινο φως που αναβοσβήνει: Οι αντίπαλοι χρησιμοποιούν ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία ως εναλλακτική του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος υπό αμερικανική ηγεσία, μετακινώντας δισεκατομμύρια εύκολα, επειδή πάρα πολλές υπηρεσίες σε όλο το οικοσύστημα κρυπτονομισμάτων στερούνται βασικών ελέγχων για την πρόληψη ξεπλύματος χρήματος και παράκαμψης κυρώσεων».

Οι ιδρυτές και η απόκρυψη της ταυτότητας

Το αρχικό διοικητικό συμβούλιο της Nobitex αποτελούνταν από τα αδέλφια Αλί και Μοχάμαντ μαζί με τον Αμίρ Χοσέιν Ραντ. Και οι τρεις σπούδασαν στο εξαιρετικά ανταγωνιστικό Πανεπιστήμιο Τεχνολογίας Σαρίφ, το ιρανικό αντίστοιχο του MIT. Ο Ραντ, ο οποίος δεν συγγενεύει με τα αδέλφια, και ο Αλί ήταν τα δημόσια πρόσωπα της εταιρείας, με τον Ραντ ως διευθύνοντα σύμβουλο. Ο Μοχάμαντ ήταν ο ειδικός σε θέματα blockchain. Σε συνέντευξη για διαφημιστικό φυλλάδιο της Nobitex, τα αδέλφια χρησιμοποίησαν το οικογενειακό όνομα Αγαμίρ. Εντός της εταιρείας, τα αδέλφια απέκρυπταν το όνομα Χαραζί ακόμη και από τους πιο κοντινούς τους, σύμφωνα με επτά πρώην υπαλλήλους και επαγγελματικούς γνωστούς που μίλησαν στο Reuters.

Ορισμένοι από αυτούς δήλωσαν ότι γνωρίζουν τα αδέλφια από τα φοιτητικά τους χρόνια, οπότε και τότε δεν χρησιμοποιούσαν το όνομα Χαραζί. «Ήμουν αρκετά ανοιχτός στην κριτική μου προς το καθεστώς, όπως και οι συνάδελφοί μου», δήλωσε πρώην υπάλληλος της Nobitex. Όταν έμαθε για το πραγματικό οικογενειακό όνομα των αδελφών, «φοβήθηκε», όπως είπε, συμπληρώνοντας: «Είχα αναπτύξει ρητορική μίσους ενάντια στο καθεστώς και τη θρησκεία».

Μάλιστα, ο παππούς τους ήταν θρησκευτικός λόγιος και αγιατολάχ που είχε διδάξει τον νέο ανώτατο ηγέτη του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, σύμφωνα με ιρανικά δημοσιεύματα. Αργότερα υπηρέτησε στη Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων, το όργανο που είναι υπεύθυνο για την επιλογή του ανώτατου ηγέτη. Ο Μοτζτάμπα διαδέχθηκε τον πατέρα του μετά τη δολοφονία του τελευταίου. Ένας θείος του πατέρα τους υπηρέτησε ως υπουργός Εξωτερικών και ως σύμβουλος διαδοχικών ανώτατων ηγετών, συμπεριλαμβανομένου του Μοτζτάμπα.

Επίσης, ο πατέρας τους, Αγιατολάχ Μπαγκέρ Χαραζί, ήταν ιδρυτής της Χεζμπολάχ στο Ιράν, μιας πολιτικής και θρησκευτικής οργάνωσης που δεν συνδέεται με τον γνωστότερο ιρανικό βραχίονα στον Λίβανο. Ο Μπαγκέρ, ο οποίος είχε θέσει υποψηφιότητα για την προεδρία το 2013, έγραψε στον ιστότοπό του ότι συμμετείχε επίσης στη στελέχωση των IRGC μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979. Η θεία των αδελφών – αδελφή του πατέρα τους – είναι παντρεμένη με τον αδελφό του νέου ανώτατου ηγέτη.

Συνδέσεις με οντότητες υπό καθεστώς κυρώσεων

Πάντως, στοιχεία για το πώς εντάσσεται η Nobitex στον μηχανισμό παράκαμψης κυρώσεων του Ιράν προέκυψαν από μια απρόσμενη πηγή: τον Μπαμπάκ Ζαντζανί, Ιρανό δισεκατομμυριούχο που καταδικάστηκε για απάτη. Ο Ζαντζανί είναι κεντρική φιγούρα στα δίκτυα παράκαμψης κυρώσεων του Ιράν εδώ και χρόνια. Καταδικάστηκε σε θάνατο από τις ιρανικές αρχές το 2016 για υπεξαίρεση, με την ποινή του να μετατρέπεται το 2024.

Σε επίθεση κατά της κεντρικής τράπεζας τον Δεκέμβριο, ο Ζαντζανί δημοσίευσε διευθύνσεις ψηφιακών πορτοφολιών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που επέτρεψαν σε εξωτερικούς αναλυτές κρυπτονομισμάτων να αποκαλύψουν ένα πολύπλοκο σχέδιο παράκαμψης κυρώσεων, με τη Nobitex στον πυρήνα του. Μέρος του σχεδίου περιλάμβανε τη μεταφορά τουλάχιστον 20 εκατ. δολαρίων σε κεφάλαια της – υπό καθεστώς κυρώσεων – κεντρικής τράπεζας σε διευθύνσεις ψηφιακών πορτοφολιών που ελέγχονται από τη Nobitex.

Οι συναλλαγές αυτές αποτελούσαν μικρό κλάσμα ενός ευρύτερου δικτύου ψηφιακών πορτοφολιών που ελέγχονται από την Κεντρική Τράπεζα του Ιράν και αγόρασε κρυπτονομίσματα αξίας άνω των 500 εκατ. δολαρίων μεταξύ Νοεμβρίου 2024 και Ιουνίου 2025, σύμφωνα με την εταιρεία ανάλυσης blockchain Elliptic. Από αυτά, περίπου 347 εκατ. δολάρια στάλθηκαν από την κεντρική τράπεζα στη Nobitex κατά τους πρώτους έξι μήνες του 2025, ανέφερε η Elliptic. Στη Nobitex έχουν εντοπιστεί, επίσης, συναλλαγές που αφορούν σε λογαριασμούς συνδεδεμένους με τους Χούθι της Υεμένης, ένα κίνημα που υποστηρίζεται από το Ιράν και βρίσκεται επίσης υπό δυτικές κυρώσεις.

Οι αμερικανικές και ισραηλινές κυβερνητικές κυρώσεις έχουν καταχωρίσει δεκάδες πορτοφόλια κρυπτονομισμάτων που συνδέονται με την Κεντρική Τράπεζα του Ιράν και τους IRGC. Στις 28 Απριλίου, οι ΗΠΑ επέβαλαν νέες κυρώσεις στοχεύοντας αυτό που χαρακτήρισαν «αρχιτεκτονική σκιώδους τραπεζικού συστήματος» του Ιράν. Η Nobitex δεν συμπεριλήφθηκε σε αυτές. Ωστόσο, ο νευραλγικός ρόλος της Nobitex στο ιρανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα αποκαλύφθηκε ξεκάθαρα κατά τον φετινό πόλεμο με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Από τις 28 Φεβρουαρίου, οι περισσότεροι απλοί Ιρανοί δεν μπορούν να έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο λόγω της κυβερνητικής συσκότισης που αποσκοπεί στην καταστολή της δυσαρέσκειας.

Παρ’ όλα αυτά, η Nobitex συνέχισε να λειτουργεί. Την 1η Απριλίου, η Nobitex δημοσίευσε μήνυμα με στόχο να καθησυχάσει τους πελάτες ότι «παρά την αστάθεια στις υποδομές και τα συστήματα υπηρεσιών», τα χρήματά τους ήταν ασφαλή και προσβάσιμα. Η ανακοίνωση δεν ανέφερε άμεσα τον πόλεμο, όμως η σύγκρουση χτύπησε κοντά στους αδελφούς Χαραζί την ίδια ημέρα, όταν αεροπορικό πλήγμα στόχευσε το διαμέρισμα του θείου του πατέρα τους, Καμάλ, του πρώην υπουργού Εξωτερικών που συμβούλευε τον νυν ανώτατο ηγέτη και τον δολοφονημένο πατέρα του. Η σύζυγός του σκοτώθηκε ακαριαία, ενώ ο Καμάλ υπέκυψε στα τραύματά του λίγες ημέρες αργότερα, σύμφωνα με τον κρατικό Τύπο.

Σπύρος Σιδέρης

Αντιθέτως, όλα δείχνουν ότι η διαπραγμάτευση μεταφέρεται σε ένα πιο ρευστό, αλλά ταυτόχρονα πιο πολιτικά φορτισμένο πεδίο, όπου το ζητούμενο δεν είναι απλώς η σύγκλιση, αλλά η διαχείριση της απόστασης.

Ο πρώτος γύρος συνομιλιών στο Ισλαμαμπάντ θεωρήθηκε εξαιρετικά σημαντικός, καθώς αποτέλεσε μία από τις πιο άμεσες επαφές υψηλού επιπέδου μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης εδώ και δεκαετίες. Ωστόσο, τα βασικά ζητήματα —το πυρηνικό πρόγραμμα, οι κυρώσεις και ο ρόλος του Στενού του Ορμούζ— παρέμειναν άλυτα. Η αρχική τοποθέτηση του αντιπροέδρου των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς, ότι η Ουάσινγκτον παρουσίασε την «τελευταία και καλύτερη πρότασή της», δημιούργησε την εντύπωση ενός σκληρού και σχεδόν αδιαπέραστου αδιεξόδου.

Η εικόνα αυτή, ωστόσο, άλλαξε σχεδόν αμέσως. Μέσα σε λίγες ώρες, η αμερικανική πλευρά αναδιαμόρφωσε τη ρητορική της, με τον Βανς να κάνει λόγο για «σημαντική πρόοδο» και να μεταφέρει την ευθύνη της επόμενης κίνησης στην ιρανική πλευρά. Παράλληλα, ο Λευκός Οίκος άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο νέου γύρου, επιβεβαιώνοντας ότι οι συνομιλίες παραμένουν «υπό συζήτηση». Η μετατόπιση αυτή δεν συνιστά αλλαγή θέσεων, αλλά αλλαγή τακτικής: από την παρουσίαση της εμπλοκής ως τελικού σημείου, στην παρουσίασή της ως προσωρινής παύσης που μπορεί να ανατραπεί.

• Ανάλογη ήταν και η στάση της Τεχεράνης, η οποία απέφυγε να παρουσιάσει τη διαδικασία ως οριστικά αποτυχημένη. Διπλωματικές πηγές, μέσω του ιρανικού πρακτορείου ειδήσεων, υπογράμμισαν ότι η ανταλλαγή μηνυμάτων συνεχίζεται και ότι δεν έχει ληφθεί οριστική απόφαση για το αν και πότε θα πραγματοποιηθεί νέος γύρος. Ο πρέσβης του Ιράν στο Πακιστάν, Ρεζά Αμιρί Μοκαντάμ, μίλησε για μια διαδικασία που θα μπορούσε να οδηγήσει σε «σταθερό πλαίσιο συμφερόντων για όλες τις πλευρές», ενώ ο επικεφαλής της ιρανικής αντιπροσωπείας Μοχαμάντ Μπαγκέρ Καλιμπάφ υπογράμμισε ότι οι ΗΠΑ δεν κατάφεραν να κερδίσουν την εμπιστοσύνη της Τεχεράνης. Πρόκειται για μια διατύπωση που, πολιτικά, δεν κλείνει τον δρόμο, αλλά τον αφήνει μισάνοιχτο.

Στο μεταξύ, καθοριστικό ρόλο επιχειρεί να διαδραματίσει το Πακιστάν, το οποίο δεν αντιμετωπίζει την αποτυχία ως τέλος, αλλά ως αφετηρία νέας προσπάθειας. Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν Σαχμπάζ Σαρίφ δήλωσε ότι οι προσπάθειες συνεχίζονται σε όλα τα επίπεδα, ενώ πληροφορίες από διεθνή μέσα αναφέρουν ότι το Ισλαμαμπάντ πρότεινε ήδη τη φιλοξενία δεύτερου γύρου, λαμβάνοντας θετική ανταπόκριση, τουλάχιστον σε επίπεδο αρχής, από την ιρανική πλευρά. Παράλληλα, χώρες όπως η Αίγυπτος και η Τουρκία εμφανίζονται να συμμετέχουν σε παρασκηνιακές προσπάθειες γεφύρωσης των διαφορών, επιχειρώντας να αποτρέψουν το οριστικό πάγωμα της διαδικασίας.

• Το βασικό συμπέρασμα από τις τελευταίες εξελίξεις είναι ότι η αποτυχία της πρώτης φάσης δεν οδήγησε σε κατάρρευση των συνομιλιών, αλλά σε αλλαγή του τρόπου διαχείρισής τους. Οι διαπραγματεύσεις μετακινούνται πλέον σε ένα επίπεδο όπου η πολιτική βούληση για συνέχιση συνυπάρχει με βαθιές, ουσιαστικές και μέχρι στιγμής αμετάβλητες διαφωνίες.

Σε ό,τι αφορά την ουσία των διαφορών, οι αποστάσεις παραμένουν μεγάλες. Η αμερικανική πλευρά επιμένει στην ανάγκη περιορισμού ή και πλήρους κατάργησης της δυνατότητας εμπλουτισμού ουρανίου από το Ιράν, καθώς και στην απομάκρυνση των ήδη εμπλουτισμένων αποθεμάτων. Από την άλλη πλευρά, στην Τεχεράνη θεωρούνται απαράδεκτες απαιτήσεις που περιλαμβάνουν μακροχρόνιους περιορισμούς, συμμετοχή σε ελέγχους στρατηγικών διαύλων όπως το Στενό του Ορμούζ και ευρύτερες παρεμβάσεις που, κατά την ιρανική ανάγνωση, θίγουν την εθνική κυριαρχία.

• Ενδεικτικό της ευαισθησίας του φακέλου ήταν και το περιστατικό με τον Ιρανό βουλευτή Μαχμούντ Ναμποβιάν, ο οποίος δημοσιοποίησε —και λίγο αργότερα διέγραψε— αναφορά σε τρεις βασικές αμερικανικές απαιτήσεις: έλεγχο των οφελών από το Ορμούζ, απομάκρυνση εμπλουτισμένου ουρανίου υψηλής καθαρότητας και αναστολή του δικαιώματος εμπλουτισμού για 20 χρόνια. Το επεισόδιο αυτό, πέρα από τη σημειολογία του, ανέδειξε πόσο ευαίσθητο και πολιτικά εκρηκτικό παραμένει το περιεχόμενο των συνομιλιών.

Παρά τις σοβαρές διαφωνίες, η προοπτική νέου γύρου παραμένει υπαρκτή. Πηγές αναφέρουν ότι έχουν μείνει «ανοιχτές» συγκεκριμένες ημερομηνίες, χωρίς όμως να υπάρχει οριστική συμφωνία. Ως προς τον τόπο διεξαγωγής, το Ισλαμαμπάντ παραμένει βασικός υποψήφιος τόπος, αν και εναλλακτικά εξετάζεται και η Γενεύη. Το γεγονός ότι εξακολουθούν να συζητούνται ημερομηνίες και τοποθεσίες αποδεικνύει ότι, παρά το αδιέξοδο, κανείς δεν θέλει να εμφανιστεί ως ο παίκτης που τίναξε τη διαδικασία στον αέρα.

Συνολικά, αυτό που προκύπτει είναι μια διαπραγμάτευση σε ενδιάμεση κατάσταση: υπάρχει σαφής πρόθεση συνέχισης, αλλά απουσιάζουν τρία κρίσιμα στοιχεία —οριστική ημερομηνία, συμφωνημένος τόπος και, κυρίως, μια φόρμουλα ικανή να γεφυρώσει τις διαφορές στα βασικά ζητήματα του πυρηνικού προγράμματος, των κυρώσεων και της περιφερειακής ισορροπίας ισχύος.

Η πραγματική εξέλιξη, επομένως, δεν είναι ότι οι διαπραγματεύσεις απέτυχαν, αλλά ότι εισέρχονται σε μια πιο σύνθετη και πιο απαιτητική φάση, όπου η διπλωματία της συνέχισης αντικαθιστά τη λογική της άμεσης συμφωνίας. Και αυτό, από μόνο του, ίσως είναι το πιο ουσιαστικό στοιχείο της παρούσας συγκυρίας.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, χαρακτήρισε την απόφαση «πολύ ανησυχητική» και έκανε λόγο για «μονομερή κίνηση» από την πλευρά των ΗΠΑ. Όπως σημείωσε, η απόφαση ελήφθη εξαιτίας της ανόδου των τιμών του αργού πετρελαίου, η οποία συνδέεται με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η εξέλιξη αυτή επηρεάζει την ευρωπαϊκή ασφάλεια, καθώς η εξασθένηση των κυρώσεων ενδέχεται να ενισχύσει τους οικονομικούς πόρους της Ρωσίας για τη συνέχιση του πολέμου στην Ουκρανία.

«Η αύξηση της οικονομικής πίεσης επί της Ρωσίας είναι αποφασιστικής σημασίας για να δεχθεί η Μόσχα να διαπραγματευτεί σοβαρά για μια δίκαιη και διαρκή ειρήνη», έγραψε ο Κόστα σε ανάρτησή του στο X.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν σήμερα μια 30ημερη χαλάρωση των κυρώσεων που επιτρέπει σε χώρες να αγοράσουν ρωσικό πετρέλαιο και πετρελαϊκά προϊόντα που είναι ήδη φορτωμένα σε πλοία.

Και σε επίπεδο ηγετών υπάρχει έντονη ανησυχία γι’ αυτή την απόφαση του Τραμπ. Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, έκανε λόγο για «λάθος απόφαση» κατά τη διάρκεια της συνάντησής του με τον Νορβηγό πρωθυπουργό, Γιόνας Στορ.

«Το πρόβλημα είναι στις τιμές, όχι στις προμήθειες. Και γι αυτό θα ήθελα να μάθω το σκεπτικό που οδήγησε την αμερικανική κυβέρνηση να πάρει μια τέτοια απόφαση» σχολίασε ο Μερτς.

«Αυτό που θέλουμε είναι να μην εκμεταλλευτεί η Ρωσία την κατάσταση στο Ιράν για να αποδυναμώσει την Ουκρανία, ούτε να τεστάρει τις αντοχές του ΝΑΤΟ στα ανατολικά και τα βόρεια» πρόσθεσε.

Κατέκρινε μάλιστα τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, ότι εξαπέλυσαν την επίθεση στο Ιράν «χωρίς μια στρατηγική για το πώς θα την τελειώσουν». 

Επί του πεδίου, στην Ουκρανία, όπου αύριο συμπληρώνονται τέσσερα χρόνια από τη ρωσική εισβολή, το Κίεβο έκανε λόγο για μια σπάνια προώθησή των δυνάμεών του στο μέτωπο, αν και η Μόσχα συνεχίζει να πλήττει ουκρανικές πόλεις, σκοτώνοντας δύο ανθρώπους στα νότια.

Το επίκεντρο της διπλωματίας βρισκόταν σήμερα στις Βρυξέλλες, όπου οι υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ προσπάθησαν να πείσουν την Ουγγαρία και τη Σλοβακία να άρουν τις απειλές τους ότι θα τιμωρήσουν την Ουκρανία επειδή καθυστερεί η επανέναρξη λειτουργίας του αγωγού Ντρουζμπά, από τον οποίο εφοδιάζονται με ρωσικό πετρέλαιο.

Το Κίεβο λέει ότι ο αγωγός υπέστη ζημιές πριν από ένα μήνα λόγω ρωσικού πλήγματος και ότι τον επιδιορθώνει όσο γρηγορότερα μπορεί. Η Σλοβακία και η Ουγγαρία, οι μοναδικές χώρες της ΕΕ που εξακολουθούν να παραλαμβάνουν πετρέλαιο από τη Ρωσία μέσω αγωγού, κατηγορούν την Ουκρανία για την καθυστέρηση.

«Εξαρτάται από την Ουκρανία εάν θα ξαναρχίσει τις παραδόσεις μέσω του αγωγού ή όχι, είναι ολοένα και πιο προφανές ότι αντιμετωπίζουμε έναν ανοιχτό πολιτικό εκβιασμό», είπε ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν στο Κοινοβούλιο. «Η ουγγρική κυβέρνηση δεν θα υποκύψει σε κανέναν εκβιασμό», τόνισε.

Σε επιστολή του προς τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, η οποία περιήλθε σε γνώση του πρακτορείου Reuters, ο Όρμπαν υποστήριξε ότι η βλάβη στον αγωγό ήταν μια «απρόκλητη εχθρική πράξη που υπονομεύει την ενεργειακή ασφάλεια της Ουγγαρίας» και απείλησε να μπλοκάρει το δάνειο, ύψους 90 δισ. ευρώ προς το Κίεβο, μέχρι να επιλυθεί το θέμα. Η Ουγγαρία είχε μπλοκάρει και το προηγούμενο πακέτο κυρώσεων σε βάρος της Ρωσίας.

Ο Κόστα από την πλευρά του προέτρεψε τον Όρμπαν να σεβαστεί τη συμφωνία της ΕΕ για τη χορήγηση δανείου προς την Ουκρανία. «Όταν οι ηγέτες καταλήγουν σε συμφωνία, δεσμεύονται από την απόφασή τους. Η παραβίαση αυτής της δέσμευσης συνιστά παραβίαση της αρχής της ειλικρινούς συνεργασίας», απάντησε στη δική του επιστολή. «Καμία χώρα μέλος δεν μπορεί να επιτραπεί να υπονομεύσει την αξιοπιστία των αποφάσεων που λαμβάνονται συλλογικά από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο», πρόσθεσε, αναφερόμενος πάντα στο δάνειο το οποίο είχε εγκριθεί από τη σύνοδο κορυφής της ΕΕ τον περασμένο Δεκέμβριο.

«Θα συνεχίσουμε να αυξάνουμε την πίεση επί της Ρωσίας», δήλωσε στο πλευρό του φινλανδού ομολόγου του Αλεξάντερ Στουμπ καθώς ο πόλεμος στην Ουκρανία εισέρχεται στο πέμπτο έτος.

«Πρέπει να προχωρήσουμε με το 20ό πακέτο κυρώσεων της Ευρωπαϊκής Ενωσης και συνομιλίες θα διεξαχθούν τις επόμενες ημέρες», πρόσθεσε.

Ο πρόεδρος της Γαλλίας εμφανίστηκε αποφασιστικός και για την εκταμίευση του ευρωπαϊκού δανείου των 90 δισεκατομμυρίων ευρώ προς το Κίεβο, την οποία επίσης απειλεί με βέτο η Βουδαπέστη.

«Οι πολιτικές δεσμεύσεις και ο λόγος που έχει δοθεί κατά το τελευταίο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο πρέπει να τηρηθούν. Δεν γίνεται αλλιώς», είπε.

«Τελεσίγραφα» από την Ουγγαρία και την Σλοβακία θα πρέπει να απευθύνονται στο Κρεμλίνο», δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας Αντριι Σιμπίχα την ώρα που η Βουδαπέστη απειλεί με το βέτο της ζητώντας την επαναλειτουργία του πετρελαιαγωγού Droujba, ο οποίος έχει υποστεί ζημιές από ρωσική επίθεση.

«Αυτές οι δύο χώρες δεν μπορούν να κρατούν όμηρο ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ενωση. Ζητούμε και από τις δύο να συμμετάσχουν σε εποικοδομητική συνεργασία και να υιοθετήσουν υπεύθυνη συμπεριφορά», έγραψε στο Χ ο ουκρανός υπουργός Εξωτερικών.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει θέσει στο τραπέζι νέο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας με στόχο την έγκρισή του από τους υπουργούς Εξωτερικών της ΕΕ πριν από την 24η Φεβρουαρίου, τέταρτη επέτειο της ρωσικής εισβολής.

Η Ουγγαρία ανακοίνωσε χθες την πρόθεσή της να ασκήσει βέτο στο πακέτο των ευρωπαϊκών κυρώσεων μέχρι την επανάληψη των παραδόσεων ρωσικού πετρελαίου μέσω του Droujba που διασχίζει την Ουκρανία.

«Στρατηγική, στρατιωτική, οικονομική αποτυχία»

Ο πρόεδρος της Φινλανδίας δήλωσε από την πλευρά του ότι η ρωσική επίθεση είναι μία «στρατηγική, στρατιωτική και οικονομική αποτυχία» για τον Βλαντίμιρ Πούτιν.

Ο κύριος του Κρεμλίνου «δεν ήθελε την διεύρυνση του ΝΑΤΟ, η Φινλανδία και η Σουηδία εντάχθηκαν σε αυτό», είπε ο Αλεξάντερ Στουμπ. «Πρόκειται επίσης για στρατιωτική ήττα. Χάνει πολλούς στρατιώτες τώρα».

Οι πρόεδροι της Γαλλίας επέμειναν επίσης στην ανάγκη ενίσχυσης από τους Ευρωπαίους της αμυντικής τους θέσης στην Αρκτική, απέναντι στις ρωσικές και κινεζικές φιλοδοξίες στην περιοχή, αλλά και απέναντι στις φιλοδοξίες του Τραμπ στην Γροιλανδία.

Το μπλόκο της Ουγγαρίας κατέστησε σαφές ότι δεν θα επιτευχθεί συναίνεση για τα προτεινόμενα μέτρα στη σημερινή σύνοδο των υπουργών Εξωτερικών της, τόνισε η Κάλας σε δημοσιογράφους πριν από τη συνάντηση.

Η Βουδαπέστη ανακοίνωσε χθες ότι θα μπλοκάρει την έγκριση του 20ού πακέτου ευρωπαϊκών κυρώσεων κατά της Ρωσίας εξαιτίας της διακοπής των παραδόσεων ρωσικού πετρελαίου μέσω του αγωγού Droujba.

Η Ευρωπαϊκή Ενωση πρότεινε στις αρχές του Φεβρουαρίου νέες κυρώσεις κατά της Ρωσίας κατά του τραπεζικού και του ενεργειακού τομέα.

Η νέα δέσμη κυρώσεων θα είναι η εικοστή από την έναρξη της ρωσικής επίθεσης κατά της Ουκρανίας στις 24 Φεβρουαρίου 2022. Προτείνονται επίσης νέες απαγορεύσεις στις εισαγωγές και τις εξαγωγές.

^{Με πληροφορίες από Reuters, ΑΠΕ – ΜΠΕ}

Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει την υιοθέτηση των νέων μέτρων με αφορμή τη συμπλήρωση τεσσάρων ετών από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, στις 24 Φεβρουαρίου, εντείνοντας την πίεση προς τη Μόσχα.

Οι πρεσβευτές των κρατών-μελών ενδέχεται να συγκληθούν εκ νέου μέσα στο Σαββατοκύριακο για περαιτέρω διαβουλεύσεις, ενόψει της συνεδρίασης των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ που έχει προγραμματιστεί για τη Δευτέρα.

Το προτεινόμενο πακέτο μέτρων εντάσσεται στη στρατηγική της Ένωσης για ενίσχυση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας, στο πλαίσιο του συνεχιζόμενου πολέμου στην Ουκρανία.

Η Γροιλανδία αποτελεί αυτοδιοικούμενο τμήμα της Δανίας, η οποία είναι πλήρες μέλος τόσο της Ευρωπαϊκή Ένωσης όσο και του ΝΑΤΟ. Αν και το αρκτικό νησί δεν ανήκει θεσμικά στην ΕΕ, καλύπτεται από τις εγγυήσεις συλλογικής άμυνας της Συμμαχίας μέσω της δανικής συμμετοχής, γεγονός που καθιστά οποιαδήποτε αμερικανική κίνηση εξαιρετικά ευαίσθητη.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν μέχρι στιγμής υπερασπιστεί με σαφήνεια την κυριαρχία, την εδαφική ακεραιότητα και το δικαίωμα αυτοδιάθεσης της Γροιλανδίας και της Δανίας. Ωστόσο, απουσιάζει μια ξεκάθαρη κοινή στρατηγική για το πώς μπορεί να αποτραπεί ο Τραμπ – ή πώς θα πρέπει να αντιδράσουν ΕΕ και ΝΑΤΟ σε περίπτωση που οι απειλές μετατραπούν σε πράξη.

Σύμφωνα με ανάλυση του Guardian, τα σενάρια που βρίσκονται στο τραπέζι κινούνται σε τέσσερις βασικούς άξονες:

Ο δρόμος της διπλωματίας

Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο αναμένεται να συναντηθεί με τους ομολόγους του από τη Δανία και τη Γροιλανδία, ενώ ήδη ο Δανός πρέσβης στην Ουάσιγκτον και ο εκπρόσωπος της Γροιλανδίας έχουν ξεκινήσει συντονισμένες επαφές με μέλη του Κογκρέσου.

Στόχος των διπλωματικών πρωτοβουλιών είναι να απαντηθούν οι αμερικανικές ανησυχίες για την ασφάλεια, υπενθυμίζοντας ότι η αμερικανο-δανική αμυντική συμφωνία του 1951, η οποία επικαιροποιήθηκε το 2004, επιτρέπει ήδη σημαντική επέκταση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στο νησί, ακόμη και με νέες βάσεις.

Παράλληλα, όπως έχει τονίσει η Δανή πρωθυπουργός Μέτε Φρεντέρικσεν, μια επίθεση των ΗΠΑ κατά της Γροιλανδίας θα ισοδυναμούσε με «το τέλος του ΝΑΤΟ», καθώς θα σήμαινε σύγκρουση μεταξύ συμμάχων.

Οικονομικές κυρώσεις

Θεωρητικά, η ΕΕ διαθέτει τεράστια οικονομική ισχύ ως αγορά 450 εκατομμυρίων πολιτών. Θα μπορούσε να απειλήσει με αντίποινα, από εμπορικούς δασμούς έως την ενεργοποίηση του λεγόμενου «εργαλείου κατά του εξαναγκασμού», γνωστού και ως «εμπορικό μπαζούκα».

Το εργαλείο αυτό θα επέτρεπε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αποκλείσει αμερικανικά προϊόντα και υπηρεσίες, να παγώσει επενδύσεις ή να αφαιρέσει δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας. Ωστόσο, η εφαρμογή του απαιτεί πολιτική συναίνεση των κρατών-μελών, κάτι που μέχρι στιγμής θεωρείται απίθανο, καθώς πολλές κυβερνήσεις φοβούνται οικονομικό αντίκτυπο και ρήξη με την Ουάσιγκτον, ειδικά εν μέσω του πολέμου στην Ουκρανία.

Όπως επισημαίνουν αναλυτές, η Ευρώπη παραμένει σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένη από τις αμερικανικές τεχνολογικές και αμυντικές υποδομές, γεγονός που περιορίζει την αξιοπιστία μιας τέτοιας απειλής.

Επενδύσεις στη Γροιλανδία

Η οικονομία της Γροιλανδίας στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στις ετήσιες επιδοτήσεις της Δανίας, ύψους περίπου 530 εκατ. ευρώ, που καλύπτουν σχεδόν το μισό του δημόσιου προϋπολογισμού του νησιού.

Απέναντι στις υποσχέσεις Τραμπ για «επενδύσεις δισεκατομμυρίων», η ΕΕ εξετάζει το ενδεχόμενο ενίσχυσης της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης, ώστε να περιοριστεί η οικονομική επιρροή των ΗΠΑ. Πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προβλέπει ακόμη και διπλασιασμό της ευρωπαϊκής στήριξης, φέρνοντάς την στο επίπεδο των δανικών επιχορηγήσεων.

Παρά τα αμερικανικά κεφάλαια, πολλοί Γροιλανδοί εμφανίζονται επιφυλακτικοί απέναντι στις ΗΠΑ, φοβούμενοι απώλεια του σκανδιναβικού μοντέλου κοινωνικής πρόνοιας, ειδικά σε ένα μελλοντικό σενάριο ανεξαρτησίας.

Αποστολή στρατευμάτων

Το πιο δραστικό –και αμφιλεγόμενο– σενάριο αφορά την ανάπτυξη ευρωπαϊκών στρατευμάτων στη Γροιλανδία, σε συμφωνία με την Κοπεγχάγη και το Νουούκ. Αναλυτές του think tank Bruegel υποστηρίζουν ότι η ΕΕ οφείλει να προστατεύσει το νησί από «αμερικανικό επεκτατισμό», ενεργοποιώντας την ικανότητα ταχείας ανάπτυξης δυνάμεων της Ένωσης.

Πρόκειται για έναν μηχανισμό που επιτρέπει την αποστολή έως και 5.000 στρατιωτών υπό ενιαία ευρωπαϊκή διοίκηση. Αν και μια τέτοια κίνηση δεν θα απέτρεπε από μόνη της μια αμερικανική προσάρτηση, θα καθιστούσε το εγχείρημα πολιτικά και θεσμικά εξαιρετικά δαπανηρό για τις ΗΠΑ.

Ήδη, κυβερνητικοί αξιωματούχοι σε χώρες όπως η Γερμανία και η Γαλλία έχουν αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο ευρωπαϊκής αποτροπής, ενώ ο Γερμανός ευρωβουλευτής Σεργκέι Λαγοντίνσκι προειδοποίησε ότι μια αμερικανική στρατιωτική κίνηση κατά ευρωπαϊκού εδάφους θα είχε καταστροφικές συνέπειες για τη διεθνή αξιοπιστία των ΗΠΑ.

Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι αν όλα αυτά αρκούν για να κάνουν τον Τραμπ να το σκεφτεί δεύτερη φορά – ή αν η Γροιλανδία θα εξελιχθεί στο επόμενο μεγάλο τεστ συνοχής για τη Δύση.

Σύμφωνα με πληροφορίες, την Τετάρτη μετά τις υπουργικές ανακοινώσεις θα γίνει εκ νέου συζήτηση σε κεντρικό κυβερνητικό επίπεδο.

Μετά την ανακοίνωση των μέτρων και ανάλογα με την απάντηση των αγροτών έχει αποφασιστεί να προχωρήσουν οι κυρώσεις, αν δεν προχωρήσει ο διάλογος καθώς ο κ. Μαρινάκης κατέστησε σαφές ότι το κυβερνητικό πακέτο δεν είναι διαπραγματεύσιμο.

Με βάση τη συζήτηση που έχει γίνει στο κυβερνητικό επιτελείο, το επόμενο διάστημα οι αγρότες που έχουν παρατάξει τα τρακτέρ τους στους δρόμους θα βρεθούν αντιμέτωποι και με διοικητικές και με ποινικές συνέπειες, εφόσον επιμείνουν και κλιμακώσουν τις ενέργειές τους.

Σύμφωνα με τον νέο Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ) που ισχύει από τον Σεπτέμβριο του 2025, η παρακώλυση δημόσιας συγκοινωνίας επισύρει πρόστιμο 350€ και αφαίρεση άδειας για 70 ημέρες. Στην περίπτωση των τρακτέρ, η αφαίρεση άδειας προβλέπεται για τα Δημοσίας Χρήσεως οχήματα. Επίσης, όπως διευκρινίζουν αρμόδιες πηγές το πρόστιμο δεν είναι άπαξ, αλλά εφόσον διαπιστώνεται μετά από ένα εύλογο χρονικό διάστημα ότι το όχημα παραμένει αμετακίνητο, τότε βεβαιώνεται νέα παράβαση.

Ως προς το ποινικό σκέλος, όπως έχει ήδη επισημάνει προς την εγκύκλιό του προ εβδομάδων ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου Κωνσταντίνος Τζαβέλλας σε εγκύκλιό του προς τις εισαγγελίες της χώρας, θα υπάρχουν συνέπειες βάσει του άρθρου 292 του ΠΚ για την παρακώλυση συγκοινωνιών. Για το εν λόγω αδίκημα προβλέπεται η αυτόφωρη διαδικασία και κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι έχουν ταυτοποιηθεί άπαντες οι ιδιοκτήτες των τρακτέρ, ενώ προβλέπεται ποινή ως 1 έτος με αναστολή.

Ένα ερώτημα που επίσης τίθεται είναι αν η κυβέρνηση θα επιτρέψει την ανάπτυξη των τρακτέρ και την κατάληψη κρίσιμων υποδομών. Η άσκηση δεν είναι εύκολη, καθώς μπορεί να υπάρξουν συγκρούσεις ΜΑΤ και αγροτών, όμως κατά πληροφορίες ο αρμόδιος υπουργός Μιχάλης Χρυσοχοϊδης έχει δεσμευθεί να επανέλθει με επικαιροποιημένο αστυνομικό σχεδιασμό.

Κλιμάκωση αποφασίζουν οι αγρότες

Οι αγρότες αναμένουν τις εξειδικεύσεις των κυβερνητικών μέτρων για την ενίσχυση του πρωτογενούς τομέα. Εφόσον δεν μείνουν ικανοποιημένοι θα προχωρήσουν σε 48ωρο αποκλεισμό δρόμων και τελωνείων την Πέμπτη και την Παρασκευή, στέλνοντας το μήνυμα πως «τα όρια έχουν εξαντληθεί».

Παραμένει κλειστή η αερογέφυρα στη Νίκαια στο ρεύμα προς Θεσσαλονίκη. Για σήμερα έχει ανακοινωθεί άνοιγμα των διοδίων Μακρυχωρίου από τις 11:00 έως τις 13:00.

Οι αγρότες στο μπλόκο της Νίκαιας απέκλεισαν επ’ αόριστον την αερογέφυρα του κόμβου, την οποία είχαν ανοίξει προκειμένου να διευκολύνουν τις μετακινήσεις των εκδρομέων της Πρωτοχρονιάς και ειδικά όσους κινούνταν στο ρεύμα προς Θεσσαλονίκη.

Μετά τον εκ νέου αποκλεισμό και της αερογέφυρας, τροποποιήθηκαν από την Ελληνική Αστυνομία οι προσωρινές κυκλοφοριακές ρυθμίσεις στο σημείο, που ενημερώνονται στην ειδική ιστοσελίδα της Ελληνικής Αστυνομίας.

• Στο επίκεντρο των κινητοποιήσεων βρίσκονται η γέφυρα Ρίου–Αντιρρίου, τα διόδια στην περιοχή του Δρεπάνου, αλλά και το λιμάνι της Πάτρας.

Όπως ξεκαθαρίζουν οι επικεφαλής των αγροτών της Αχαΐας, η Περιμετρική Οδός Πατρών δεν πρόκειται να ανοίξει για τη γιορτή των Θεοφανίων, ενώ εκτιμάται ότι θα συνεχίσει να είναι εκτός κυκλοφορίας και την Πέμπτη, ημέρα κατά την οποία οι αγρότες σχεδιάζουν μετακινήσεις προς τα σημεία-στόχους των κινητοποιήσεών τους.

Σε ό,τι αφορά τους αγρότες της Αιτωλοακαρνανίας, στο Αγγελόκαστρο οι μπάρες των διοδίων παραμένουν ανοιχτές και αναμένεται να παραμείνουν έτσι έως και την Πέμπτη. Την ημέρα εκείνη, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, οι αγρότες της περιοχής θα κινηθούν και αυτοί προς τη γέφυρα Ρίου–Αντιρρίου, παρότι δεν έχει υπάρξει ακόμη επίσημος συντονισμός.

Στη Βοιωτία, πραγματοποιείται εκτροπή της κυκλοφορίας των οχημάτων ως ακολούθως:

Στο ρεύμα πορείας προς Αθήνα, τα οχήματα εκτρέπονται από την 125,770η χ/θ (Α/Κ Μαρτίνου) έως την 75,500η χ/θ (Α/Κ Ριτσώνας), μέσω παράδρομου Αυτοκινητοδρόμου Α.Θ.Ε., Επ.Ο. Κάστρου – Λιβαδειάς, Λιβαδειάς – Θηβών, Θηβών – Χαλκίδας.

Στο ρεύμα πορείας προς Λαμία, τα οχήματα εκτρέπονται από την 75,500η χ/θ (Α/Κ Ριτσώνας) έως την 203,065η χ/θ (Α/Κ Μπράλου).

• Σε 48ωρο αποκλεισμό του μεθοριακού σταθμού του Προμαχώνα, αποκλειστικά για τα φορτηγά οχήματα, την Πέμπτη και την Παρασκευή, προχωρούν αγρότες και κτηνοτρόφοι που συμμετέχουν στο μπλόκο της περιοχής.

Η απόφαση ελήφθη στο πλαίσιο της συνέχισης και κλιμάκωσης των κινητοποιήσεων, με τους αγρότες να βρίσκονται για 35η συνεχόμενη ημέρα στον Προμαχώνα. Σήμερα το απόγευμα θα κάνουν νέα γενική συνέλευση για να γίνει μια εκτίμηση σε αυτά που θα ανακοινώσει η κυβέρνηση.

Ανοιχτό παραμένει το τελωνείο Κήπων στον Έβρο μόνο για φορτηγά που μεταφέρουν ευπαθή προϊόντα από την Τουρκία, καθώς και για ΙΧ αυτοκίνητα και τουριστικά λεωφορεία. Η κίνηση από την Τουρκία προς την Ελλάδα είναι περιορισμένη, ενώ δεν πραγματοποιούνται καθόλου μεταφορές φορτηγών από την Ελλάδα προς την Τουρκία.

Στην ελληνική πλευρά, δεκάδες φορτηγά παραμένουν ακινητοποιημένα επί της Εγνατίας Οδού, με την ουρά να φτάνει τα δύο χιλιόμετρα από τα σύνορα.

• Στα Χανιά, συνεχίζουν τις κινητοποιήσεις τους οι αγρότες στα Μεγάλα Χωράφια που παραμένουν στο μπλόκο για 30 μέρες.

Το απόγευμα της Δευτέρας προχώρησαν σε ολιγόλεπτο κλείσιμο της Εθνικής οδού και αμέσως μετά πραγματοποίησαν γενική συνεύλευση, στην οποία αποφάσισαν το κλείσιμο της Εθνικής οδού την Πέμπτη 8 Ιανουαρίου στις 16:30 και για μισή ώρα.

Την Παρασκευή στις 10 το πρωί οι αγρότες με τα οχήματα τους θα κατευθυνθούν από το μπλόκο στα Μεγάλα Χωράφια προς την Εφορία Χανίων, όπου θα πραγματοποιήσουν παράσταση διαμαρτυρίας.

Κριτικής και πυρά της αντιπολίτευσης

«Ο κ. Μαρινάκης μοιράζει τελεσίγραφα καλώντας τους αγρότες και τους κτηνοτρόφους να κάνουν το ακροατήριο στις προαποφασισμένες ανακοινώσεις τους την Τετάρτη. Επιβεβαιώνοντας ότι δεν έχουν μακροπρόθεσμο σχέδιο για τον πρωτογενή τομέα, απλά κάνουν διαχείριση πολιτικού κόστους», αναφέρει σε ανακοίνωσή της η Αξιωματική Αντιπολίτευση.

«Όποιος ζητήσει παραπάνω και αναφέρομαι στην αντιπολίτευση να μας πει από πού θα φορολογήσει. Τα λεφτά δεν φυτρώνουν δεν έρχονται από τα λεφτόδεντρα», απαντά ο Παύλος Μαρινάκης.

Από το μπλόκο της Νίκαιας ο Σωκράτης Φάμελλος άφησε αιχμές για τους κυβερνητικούς χειρισμούς: «O κύριος Μητσοτάκης δεν θέλει να βρεθεί λύση, τροφοδοτεί έναν ψεύδη κοινωνικό αυτοματισμό αλλά η κοινωνία όπως δείχνουν κι άλλες κοινωνικές ομάδες, θέλει να επιλυθούν τα αιτήματα των αγροτών γιατί είναι αιτήματα όλης της Ελλάδας».

«Έχουν τιναχθεί στον αέρα όλες οι προσπάθειες της κυβέρνησης να εμποδίσει, να καταστείλει, να δημιουργήσει κύμα κοινωνικού αυτοματισμού», επισημαίνει ο ευρωβουλευτής του ΚΚΕ, Κώστας Παπαδάκης.

«Οι αγρότες έχουν ένα τρόπο να πιέσουν και αυτός είναι τα αγροτικά μπλόκα. Είμαστε στο πλευρό των αγροτών και ζητάμε από την κυβέρνηση αυτά τα αιτήματα να τα προωθήσει», τόνισε ο Γαβριήλ Σακελλαρίδης από τη Νέα Αριστερά.

«Αν δεν ζήσουν οι αγρότες θα πεθάνει η πατρίδα μας μαζί τους», τονίζει ο πρόεδρος της «Νίκης», Δημήτρης Νατσιός.

«Η ελευθερία του λόγου είναι το θεμέλιο της ισχυρής ευρωπαϊκής δημοκρατίας. Είμαστε υπερήφανοι για αυτήν. Θα την προστατεύσουμε» υπογράμμισε η φον ντερ Λάιεν σε ανάρτησή της στην πλατφόρμα Χ.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα από την πλευρά του είπε ότι οι κυρώσεις στους πέντε Ευρωπαίους είναι κάτι «απαράδεκτο μεταξύ συμμάχων, εταίρων και φίλων». «Η ΕΕ είναι ανυποχώρητη σε ό,τι αφορά την υπεράσπιση της ελευθερίας της έκφρασης, των δίκαιων ψηφιακών κανόνων και της κυριαρχίας της για την επιβολή ρυθμιστικών κανόνων» σημείωσε σε δική του ανάρτηση στην ίδια πλατφόρμα.

Εκτός της ΕΕ και του προέδρου της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν, η Γερμανία καταδίκασε επίσης σθεναρά την ταξιδιωτική απαγόρευση που επέβαλαν οι ΗΠΑ στους πέντε Ευρωπαίους, τους οποίους κατηγορούν ότι λογοκρίνουν τις διαδικτυακές πλατφόρμες. Πέραν του Μπρετόν, που ήταν ο πρωτεργάτης της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τις ψηφιακές υπηρεσίες (DSA), με την οποία επιβάλλονται στις πλατφόρμες κανονιστικές ρυθμίσεις, όπως να επισημαίνουν προβληματικά περιεχόμενα, οι κυρώσεις στρέφονται εναντίον τεσσάρων διευθυντών και ιδρυτών μη κυβερνητικών οργανώσεων που μάχονται ή καταγράφουν τη ρητορική μίσους στο διαδίκτυο. Πρόκειται για τις Ζόζεφιν Μπάλον και Άννα-Λένα φον Χόντεμπεργκ, τις γενικές διευθύντριες της γερμανικής οργάνωσης HateAid, τον Ίμραν Άχμεντ, ιδρυτή του Κέντρου Αντιμετώπισης Ψηφιακού Μίσους ΗΠΑ/ΗΒ και την Κλερ Μέλφορντ, ιδρύτρια του Παγκόσμιου Δείκτη Παραπληροφόρησης (GDI) που εδρεύει στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ χαρακτήρισε «απαράδεκτα» τα μέτρα που έλαβε η Ουάσινγκτον, σημειώνοντας ότι η DSA εγκρίθηκε με δημοκρατικές διαδικασίες και εφαρμόζεται μόνο εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. «Ό,τι είναι παράνομο εκτός του διαδικτύου, είναι παράνομο και εντός αυτού» ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, προσθέτοντας ότι τυχόν διαφωνίες θα έπρεπε να επιλυθούν με διάλογο.

Η υπουργός Δικαιοσύνης της Γερμανίας επισήμανε ότι η HateAid στηρίζει θύματα παράνομης ρητορικής μίσους στο διαδίκτυο, αλλά δεν λογοκρίνει καμία άποψη. «Όποιος το αποκαλεί λογοκρισία παρερμηνεύει το συνταγματικό σύστημά μας», είπε, τονίζοντας ότι «οι κανόνες υπό τους οποίους θέλουμε να ζήσουμε στον ψηφιακό κόσμο στη Γερμανία και την Ευρώπη δεν αποφασίζονται στην Ουάσινγκτον».

Ο ίδιος ο Μπρετόν καταδίκασε τα μέτρα κάνοντας λόγο για «κυνήγι μαγισσών». Την εποχή που ήταν Επίτροπος, μεταξύ 2019-24, είχε συγκρουστεί κατ’ επανάληψη με τον δισεκατομμυριούχο Ίλον Μασκ, στην πλατφόρμα Χ του οποίου πρόσφατα οι Βρυξέλλες επέβαλαν πρόστιμο ύψους 120 εκατομμυρίων ευρώ για παραβιάσεις των κανονισμών περί διαφάνειας.

Ο DGI χαρακτήρισε την απόφαση των ΗΠΑ «αυταρχική επίθεση στην ελευθερία του λόγου και στυγερή πράξη κυβερνητικής λογοκρισίας». Η κυβέρνηση Τραμπ προσπαθεί να εκφοβίσει και να φιμώσει τις φωνές με τις οποίες διαφωνεί, κατήγγειλε, σημειώνοντας ότι οι κυρώσεις είναι «ανήθικες, παράνομες και αντιαμερικανικές».

Να σημειωθεί ότι η φον Χόντεμπεργκ τιμήθηκε τον Οκτώβριο από το γερμανικό κράτος για το έργο της κατά της ψηφιακής βίας.

Η κυβέρνηση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ δικαιολόγησε τις κυρώσεις κατηγορώντας τα πέντε πρόσωπα και τις οργανώσεις τους ότι ενεργούν ως «ριζοσπάστες» ακτιβιστές και επιδιώξουν να ασκήσουν πιέσεις στις αμερικανικές πλατφόρμες για να αποσιωπήσουν «τις αμερικανικές απόψεις».