Την ίδια ώρα, η διέλευση μέσω των Στενών του Ορμούζ φαίνεται να έχει «παγώσει», αφού άλλα δύο πλοία δέχτηκαν επίθεση εκεί, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες δηλώνουν πως μπορούν να διατηρήσουν επ’ αόριστον τον ναυτικό αποκλεισμό του Ιράν.

Από τότε που η εκεχειρία που κατέρρευσε το μνημόνιο συνεννόησης του Ιουνίου, το Ιράν επανέλαβε τις επιθέσεις σε πλοία, τα οποία κατηγορεί ότι προσπαθούν να διέλθουν από τα Στενά χωρίς την άδειά του.

Η Εθνική Εταιρεία Πετρελαίου του Άμπου Ντάμπι των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων ανακοίνωσε ότι δύο από τα πλοία της δέχτηκαν επίθεση κατά τη διέλευσή τους από τα Στενά. Για την επίθεση, τα ΗΑΕ κατηγόρησαν το Ιράν.

Οικονομικές απειλές από τις ΗΠΑ

Πριν από λίγες ημέρες, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έδειξε να αλλάζει ρητορική αναφορικά με το Ιράν και από τις απειλές για στρατιωτικές επιθέσεις να περνά σε προειδοποιήσεις για οικονομικά ζητήματα.

Η επιλογή της οικονομικής πίεσης προκρίνεται στην Ουάσιγκτον, καθώς η διπλωματική οδός είναι, αυτή τη στιγμή, κλειστή. Οι δυο πλευρές επιμένουν στους όρους που έχουν θέσει για να ανοίξει ξανά το Ορμούζ. Αυτή τη διαφαινόμενη στροφή στην πολιτική των ΗΠΑ συνέχισαν τις τελευταίες ώρες Αμερικανοί αξιωματούχοι.

Συγκεκριμένα, ο  υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι ο αμερικανικός στρατός έχει την ικανότητα να διατηρήσει ναυτική παρουσία στην περιοχή για να επιβάλει τον αποκλεισμό του Ιράν, ο οποίος έχει προκαλέσει σοβαρή οικονομική ζημιά τόσο στις ΗΠΑ όσο και παγκοσμίως.

«Επ’ αόριστον, το Ναυτικό των Ηνωμένων Πολιτειών μπορεί να διατηρήσει έναν τέτοιο αποκλεισμό, επειδή θα εναλλάσσουμε πλοία εντός και εκτός, όπως έχουμε κάνει, και θα συνεχίσουμε να κάνουμε», δήλωσε χαρακτηριστικά ο Χέγκσεθ.

Νωρίτερα, ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ είχε απειλήσει ότι το Ιράν θα υποστεί οικονομική απομόνωση «που δεν ξαναείδε ποτέ ο κόσμος», αναγγέλλοντας πως νέα μέτρα ετοιμάζονται και θα παρουσιαστούν «την επόμενη εβδομάδα», πέρα από τον αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών στον Κόλπο σε αντίποινα για το κλείσιμο του του Ορμούζ.

«Θα πρόκειται για συνδυασμό οικονομικής απομόνωσης, τον οποίο ο κόσμος δεν ξαναείδε ποτέ και τη συνέχιση του αποκλεισμού στο στενό του Ορμούζ, που θα εμποδίζει οτιδήποτε να εισέρχεται ή να εξέρχεται από τα ιρανικά λιμάνια», είπε ο κ. Μπέσεντ στο υπερσυντηρητικό δίκτυο Newsmax. «Μείνετε στο ακουστικό σας, έρχονται κι άλλες ανακοινώσεις την επόμενη εβδομάδα», πρόσθεσε, χωρίς να ξεκαθαρίσει τη φύση των νέων μέτρων που ανήγγειλε.

Ο υπουργός παρουσίασε τη στρατηγική του ως συνδυασμό δυο μοχλών, της οικονομικής ασφυξίας και του φυσικού αποκλεισμού, κάνοντας συγκρίσεις με την Κούβα και τη Βενεζουέλα. «Η Βενεζουέλα κατέρρευσε αμέσως όταν της επιβάλαμε αποκλεισμό», καυχήθηκε.

Επίσης, ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δήλωσε στο Fox News, άλλο δίκτυο της αμερικανικής δεξιάς, ότι «ο στόχος υπ’ αριθμόν ένα» των ΗΠΑ στη σύγκρουση με το Ιράν είναι «να εξασφαλίσουμε ότι το πετρέλαιο και η βενζίνη θα παραμείνουν φθηνά για τους Αμερικανούς» και ο στόχος υπ’ αριθμόν δύο είναι προφανώς να εξασφαλίσουμε ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο».

Ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Μπέσεντ διαβεβαίωνε την 4η Αυγούστου το CNBC ότι ήταν πιθανή συμφωνία της Ουάσιγκτον με την Τεχεράνη «σήμερα ή αύριο» για να ανοίξει ξανά το Ορμούζ: μια τοποθέτηση που είχε οδηγήσει σε άνοδο τη Γουόλ Στριτ και σε πτώση τις τιμές του πετρελαίου.

«Αυτός ο νόμος μας φέρνει πιο κοντά στο τέλος του πολέμου» μεταξύ της Ρωσίας και της Ουκρανίας, διαβεβαίωσε ο Ρεπουμπλικάνος γερουσιαστής Τζιμ Ρις, ο πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων. «Θα έχει αποφασιστικής σημασίας επιπτώσεις, πέραν των όσων μπορούν να επιτευχθούν στο πεδίο της μάχης, θα διακόψει τη ροή χρημάτων που τροφοδοτούν την πολεμική μηχανή του Πούτιν», πρόσθεσε στην ομιλία του πριν από την ψηφοφορία.

Το νομοσχέδιο προβλέπει την επιβολή δασμών 500% στο πετρέλαιο και το φυσικό αέριο που εισάγονται από τη Ρωσία. Δασμοί ύψους 100% θα επιβληθούν στις πέντε κύριες χώρες εισαγωγής ρωσικού πετρελαίου και αερίου, μεταξύ των οποίων είναι η Κίνα και η Ινδία.

Προβλέπονται επίσης κυρώσεις σε βάρος του προέδρου της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν και άλλων υψηλόβαθμων αξιωματούχων.

Για πρώτη φορά, οι ΗΠΑ στοχεύουν τον «σκιώδη στόλο» της Ρωσίας, τα πλοία που χρησιμοποιεί η Μόσχα για να παρακάμπτει το εμπάργκο της Δύσης μετά την εισβολή της στην Ουκρανία το 2022.

Το νομοσχέδιο φέρει το όνομα του Λίντσεϊ Γκράχαμ, του Ρεπουμπλικάνου γερουσιαστή που πέθανε αιφνιδίως στις 11 Ιουλίου και ο οποίος είχε αγωνιστεί για να επιβληθούν νέες κυρώσεις στη Μόσχα. Την παραμονή του θανάτου του ο Γκράχαμ ανακοίνωσε, μαζί με άλλους Ρεπουμπλικάνους και Δημοκρατικούς συναδέλφους του, ότι κατέληξαν σε συμφωνία με τον Λευκό Οίκο για την υιοθέτηση νέων κυρώσεων στους ρωσικούς υδρογονάνθρακες, αφού μέχρι τότε ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μπλόκαρε την εφαρμογή τους.

Σύμφωνα με τη Δημοκρατική Τζιν Σαχίν, «ο Βλαντίμιρ Πούτιν δεν καταλαβαίνει παρά μόνο την ισχύ και δεν ανταποκρίνεται παρά μόνο στην πίεση».

«Ο νόμος αυτός είναι η καλύτερη ευκαιρία μας για να γονατίσουμε τη ρωσική πολεμική μηχανή και να αναγκάσουμε τον Πούτιν να καθίσει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων», πρόσθεσε.

Ορισμένοι Δημοκρατικοί ωστόσο θορυβήθηκαν από τις νέες εξουσίες που χορηγούνται στον Ντόναλντ Τραμπ σε ό,τι αφορά το θέμα των δασμών. Ο Δημοκρατικός Ράφαελ Γουόρνοκ είπε ότι ο ειδικός εκπρόσωπος για το Εμπόριο Τζέιμισον Γκριρ έδωσε τελικά εγγυήσεις ότι οι δασμοί που θα επιβληθούν στις πέντε χώρες που εισάγουν ρωσικούς υδρογονάνθρακες θα καταργηθούν για την κάθε μια από αυτές όταν θα σταματά τις εισαγωγές.

Η πρεσβεία της Ρωσίας στις ΗΠΑ είχε καταδικάσει το νομοσχέδιο, εξηγώντας ότι, δεδομένου του πολέμου στο Ιράν, με την ενεργειακή κρίση να ελλοχεύει και τις τιμές των καυσίμων να αυξάνονται, παραμονές των ενδιάμεσων εκλογών, «οι κυρώσεις στη Ρωσία και τους εμπορικούς εταίρους της θα ήταν εξαιρετικά αντιπαραγωγικές για τις ίδιες τις ΗΠΑ».

Όπως υπογράμμισε, «τη στιγμή που η Ουκρανία έχει αποκτήσει στρατιωτική δυναμική, οι κυρώσεις μας συνεχίζουν να αποδυναμώνουν τα οικονομικά θεμέλια της ρωσικής πολεμικής προσπάθειας».

Η πρόεδρος της Κομισιόν γνωστοποίησε ότι το νέο πακέτο προβλέπει την προσθήκη ακόμη 32 ρωσικών τραπεζών στον κατάλογο των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων που υπόκεινται σε απαγόρευση συναλλαγών.

Παράλληλα, στο στόχαστρο των κυρώσεων τίθενται και εταιρείες κρυπτονομισμάτων, καθώς και πλατφόρμες εμπορίας πετρελαίου.

Επιπλέον, η ΕΕ αποφάσισε να διατηρήσει για έναν ακόμη χρόνο αμετάβλητο το πλαφόν στην τιμή του ρωσικού πετρελαίου, ώστε – όπως σημείωσε η φον ντερ Λάιεν – «η ρωσική πολεμική μηχανή να μην επωφεληθεί από πιθανές αναταράξεις στις αγορές».

Για πρώτη φορά, οι κυρώσεις επεκτείνονται και σε πλοία που συνδράμουν τον λεγόμενο «σκιώδη στόλο» της Ρωσίας, ενώ έγινε, όπως ανέφερε, «ένα σημαντικό βήμα» προς την επίσημη απαγόρευση εισόδου Ρώσων μαχητών στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ευχαρίστησε, τέλος, την ιρλανδική προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ για τη συμβολή της στην επίτευξη της συμφωνίας.

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές στις Βρυξέλλες, τα νέα μέτρα περιλαμβάνουν πρόσθετες κυρώσεις στους ρωσικούς χρηματοπιστωτικούς και ενεργειακούς τομείς, καθώς και απαγόρευση εισόδου στην Ευρωπαϊκή Ένωση για Ρώσους στρατιώτες.

Κυρώσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Ρωσία: Τι προβλέπουν

Στο πλαίσιο της προσπάθειας περιορισμού των εσόδων της Ρωσίας από τις εξαγωγές πετρελαίου, αποφασίστηκε να «παγώσει» για δώδεκα μήνες ο μηχανισμός αυτόματης αναπροσαρμογής του λεγόμενου ανώτατου ορίου τιμής στο ρωσικό πετρέλαιο.

Υπό κανονικές συνθήκες, το όριο αυτό θα έπρεπε να αυξηθεί λόγω της ανόδου των διεθνών τιμών του πετρελαίου, που προκλήθηκε από τον πόλεμο με το Ιράν και τον σχεδόν πλήρη αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ, εξέλιξη που θα απέφερε περισσότερα έσοδα στη Ρωσία.

Το πλαφόν στην τιμή του ρωσικού πετρελαίου αφορά τις εξαγωγές προς τρίτες χώρες, όπως η Ινδία, η Κίνα και η Τουρκία, και θεσπίστηκε το 2022 σε συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ιαπωνία, τον Καναδά και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Για την εφαρμογή του προβλέπονται κυρώσεις σε εταιρείες που συμμετέχουν στη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου σε τιμή υψηλότερη από το προβλεπόμενο όριο. Οι περιορισμοί αφορούν επίσης ναυτιλιακές εταιρείες, καθώς και επιχειρήσεις που παρέχουν ασφαλιστικές, τεχνικές, χρηματοδοτικές και μεσιτικές υπηρεσίες.

Μετά από δύσκολες διαπραγματεύσεις οι κυρώσεις στη Ρωσία

Η συμφωνία επετεύχθη έπειτα από εβδομάδες δύσκολων διαπραγματεύσεων μεταξύ των κρατών-μελών, αναφέρει μεταξύ άλλων το γερμανικό πρακτορείο ειδήσεων.

Αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες πέτυχαν εξαιρέσεις ή χαλάρωση ορισμένων μέτρων υπέρ των εγχώριων επιχειρήσεών τους, υποστηρίζοντας ότι οι κυρώσεις δεν θα πρέπει να προκαλούν μεγαλύτερη οικονομική ζημία στην Ευρωπαϊκή Ένωση απ’ ό,τι στη Ρωσία.

«Οι Ρεπουμπλικάνοι πρέπει να προσθέσουν το Ιράν στο νομοσχέδιο για τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας. Αυτό ήθελε ο Λίντσεϊ και αυτό επρόκειτο να γίνει. ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ!!!», έγραψε ο Τραμπ στην πλατφόρμα Truth Social.

Εν τω μεταξύ, ο Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας του Ιράν ανακοίνωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες επιτέθηκαν σήμερα σε υπό κατασκευή πυρηνικό σταθμό στο νοτιοδυτικό τμήμα της χώρας.

Οι δυνάμεις των ΗΠΑ, «σε μία επιθετική και στυγνή ενέργεια αντίθετη με το διεθνές δίκαιο, επιτέθηκαν στον πυρηνικό σταθμό της Νταρχοβίν, που είναι υπό κατασκευή (…) με έναν ορισμένο αριθμό βλημάτων σήμερα», ανέφερε ο οργανισμός σε ανακοίνωση που μεταδόθηκε από την κρατική τηλεόραση.

Σύμφωνα με το Reuters, η κατασκευή του εργοστασίου στη νοτιοδυτική επαρχία Χουζεστάν του Ιράν ξεκίνησε το 2022.

Όπως ανακοίνωσε η Πρόεδρος της Επιτροπής, το νέο πακέτο επικεντρώνεται στους τομείς της ενέργειας, των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και των κρυπτονομισμάτων, του εμπορίου, καθώς και -για πρώτη φορά- στον τομέα της αλιείας.

Στον ενεργειακό τομέα, η Επιτροπή προτείνει την αναστολή, έως τον Ιανουάριο του επόμενου έτους, της αυτόματης προσαρμογής του ανώτατου ορίου τιμής στο ρωσικό πετρέλαιο, επικαλούμενη τις αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή και των προβλημάτων στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού. Σύμφωνα με την κ. φον ντερ Λάιεν, η κίνηση αυτή αποσκοπεί στη σταθεροποίηση των αγορών, διατηρώντας παράλληλα την πίεση στα ρωσικά έσοδα.

Παράλληλα, η Επιτροπή προτείνει την επιβολή κυρώσεων σε ακόμη 30 πλοία του λεγόμενου «σκιώδους στόλου» που χρησιμοποιείται για τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των στοχοποιημένων πλοίων σε πάνω από 660. Για πρώτη φορά, στο στόχαστρο τίθενται και πλοία ή εταιρείες που παρέχουν υποστηρικτικές υπηρεσίες στον στόλο αυτό, όπως ανεφοδιασμό καυσίμων. Επιπλέον, προτείνονται μέτρα κατά λιμένων, αεροδρομίων και διυλιστηρίων που εμπλέκονται στη διακίνηση ή επεξεργασία ρωσικού πετρελαίου, καθώς και περιορισμοί στην πώληση δεξαμενόπλοιων υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) προς τη Ρωσία.

Στο χρηματοπιστωτικό πεδίο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εισηγείται την επέκταση των περιορισμών συναλλαγών σε 31 επιπλέον ρωσικές τράπεζες, καθώς και σε 20 τράπεζες, εταιρείες κρυπτονομισμάτων, πλατφόρμες και εμπόρους πετρελαίου τρίτων χωρών που, σύμφωνα με τις Βρυξέλλες, διευκολύνουν τη Ρωσία να παρακάμπτει τις κυρώσεις της Δύσης. Για πρώτη φορά προβλέπεται επίσης η δυνατότητα επιβολής πλήρους απαγόρευσης παροχής υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων από φορείς τρίτων χωρών, με την Επιτροπή να εκτιμά ότι το μέτρο θα λειτουργήσει αποτρεπτικά έναντι πλατφορμών που διευκολύνουν τη ρωσική πρόσβαση στο διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Στον τομέα του εμπορίου, προτείνονται νέοι περιορισμοί στις εξαγωγές τεχνολογιών και υλικών που χρησιμοποιούνται από τη ρωσική αμυντική βιομηχανία, συμπεριλαμβανομένων μετάλλων και κραμάτων για την αεροδιαστημική και αμυντική παραγωγή. Ειδικά για τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones), προβλέπονται απαγορεύσεις εξαγωγών σε εξοπλισμό υποστήριξης εδάφους, συστήματα παρεμβολών και συστήματα εκτόξευσης.

Παράλληλα, η Επιτροπή προτείνει νέες απαγορεύσεις εισαγωγών προϊόντων συνολικής αξίας περίπου 60 εκατ. ευρώ, μεταξύ των οποίων ορισμένα μέταλλα, μεταλλεύματα και ανταλλακτικά αυτοκινήτων, με στόχο την περαιτέρω απεξάρτηση της ευρωπαϊκής αγοράς από τις ρωσικές εισαγωγές.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται για πρώτη φορά στον τομέα της αλιείας. Η πρόταση προβλέπει σημαντικούς περιορισμούς στις εισαγωγές ορισμένων αλιευτικών προϊόντων και πλήρη απαγόρευση για άλλα, συμπεριλαμβανομένου του γάδου.

Τέλος, η φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε ότι η Επιτροπή προτείνει την απαγόρευση εισόδου στην ΕΕ για πρόσωπα που έχουν υπηρετήσει στις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις από την έναρξη της εισβολής στην Ουκρανία. «Η Ευρώπη πρέπει να παραμείνει κλειστή για όσους συμμετείχαν στην εισβολή κατά της Ουκρανίας», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Οι κυρώσεις της ΕΕ πλήττουν τη ρωσική οικονομία

Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν υποστήριξε ότι «οι συνέπειες από τα πακέτα κυρώσεων φέρνουν αποτελέσματα» και οι κυρώσεις της ΕΕ συνεχίζουν να πλήττουν τη ρωσική οικονομία. Όπως σημείωσε, το κόστος του πολέμου για τη Ρωσία αυξάνεται καθημερινά και επιβαρύνει κυρίως τον ρωσικό πληθυσμό, ο οποίος «θρηνεί απώλειες» και αντιμετωπίζει επιδείνωση του βιοτικού επιπέδου, με πληθωρισμό κοντά στο 6% και επιτόκια στο 14,5%. Σύμφωνα με την ίδια, οι κυρώσεις «έχουν ουσιαστικά αποκόψει τη Ρωσία από τις διεθνείς κεφαλαιαγορές», η οικονομική ανάπτυξη επιβραδύνεται, τα δημοσιονομικά περιθώρια στενεύουν και τα έσοδα από την ενέργεια έχουν μειωθεί σημαντικά.

Η Πρόεδρος της Επιτροπής υπογράμμισε επίσης την κλιμάκωση των ρωσικών επιθέσεων στην Ουκρανία, αλλά και τις παραβιάσεις ευρωπαϊκού εναέριου χώρου, κάνοντας λόγο για drones που έχουν εισέλθει σε περιοχές της Βαλτικής και κατά μήκος των ανατολικών συνόρων της ΕΕ. Αναφέρθηκε επίσης σε πρόσφατα περιστατικά, μεταξύ των οποίων η πτώση drone σε κατοικημένη πολυκατοικία στη Ρουμανία και η έκρηξη στο λιμάνι της Κωνστάντζας. «Κάποιοι το αποκαλούν κλιμάκωση της Ρωσίας. Εγώ το βλέπω διαφορετικά. Είναι απλώς αποτυχία», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι, τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη της πλήρους εισβολής, «η Ρωσία έχει αποτύχει ξεκάθαρα να υποτάξει την Ουκρανία».

Συνεχιζόμενη στήριξη της ΕΕ προς την Ουκρανία

Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν αναφέρθηκε στη συνεχιζόμενη στήριξη της ΕΕ προς την Ουκρανία, την οποία χαρακτήρισε «γενναίο γείτονα, εταίρο και μελλοντικό μέλος της ΕΕ». Όπως δήλωσε, χθες, η ΕΕ διέθεσε σχεόν 3 δισ. ευρώ από τον Μηχανισμό για την Ουκρανία, ενώ αναμένεται εντός του Ιουνίου η πρώτη εκταμίευση από το δάνειο, ύψους 90 δισ. ευρώ προς το Κίεβο. Συνολικά, έως το τέλος του μήνα, η ΕΕ θα έχει χορηγήσει 6 δισ. ευρώ για drones και πάνω από 3 δισ. ευρώ σε μακροοικονομική χρηματοδοτική στήριξη, με νέες εκταμιεύσεις να ακολουθούν το επόμενο διάστημα.

Η Πρόεδρος της Επιτροπής ανακοίνωσε, τέλος, ότι τις επόμενες ημέρες η ΕΕ θα ανοίξει το πρώτο διαπραγματευτικό κεφάλαιο με την Ουκρανία και τη Μολδαβία, σηματοδοτώντας την έναρξη της επόμενης φάσης της ενταξιακής τους πορείας. Τόνισε ότι η Ουκρανία σημειώνει «εξαιρετική πρόοδο» στις μεταρρυθμίσεις και στα προαπαιτούμενα και «τώρα είναι η ώρα να ανταποκριθούμε κι εμείς», σημειώνοντας ότι «η Επιτροπή είναι πλήρως έτοιμη να στηρίξει την Ουκρανία στον δρόμο της προς την ΕΕ, εκεί όπου ανήκει».

«Η ΕΕ στηρίζει σθεναρά τις θεμελιώδεις προσδοκίες του λαού του Ιράν για ένα μέλλον όπου τα καθολικά ανθρώπινα δικαιώματα και οι θεμελιώδεις ελευθερίες θα γίνονται πλήρως σεβαστά, προστατευμένα και διασφαλισμένα», αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση.

Οι κυρώσεις περιλαμβάνουν απαγορεύσεις ταξιδιών, δέσμευση περιουσιακών στοιχείων και εμπάργκο όπλων. Μέχρι στιγμής, έχουν επιβληθεί κυρώσεις σε 53 οντότητες και 263 άτομα.

Στόχος της Κούβας είναι η έναρξη διαλόγου και η χαλάρωση της πίεσης από τον Λευκό Οίκο, η οποία περιλαμβάνει έναν άτυπο ενεργειακό αποκλεισμό, που έχει προκαλέσει σοβαρές ελλείψεις καυσίμων και εκτεταμένα μπλακ άουτ.

Η κρίση στα καύσιμα έχει επιδεινωθεί σε τέτοιο βαθμό, ώστε να επηρεάζει ακόμη και τη διανομή ανθρωπιστικής βοήθειας που χρηματοδοτείται από τις ΗΠΑ και διοχετεύεται μέσω της Καθολικής Εκκλησίας. Ακτιβιστές που συμμετέχουν στις ανθρωπιστικές αποστολές στην Κούβα περιγράφουν την κατάσταση ως εξαιρετικά δύσκολη, με εικόνες που θυμίζουν συνθήκες κρίσης.

Ο ρόλος του Βατικανού ως διαμεσολαβητής

Η Καθολική Εκκλησία έχει ιστορικά διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στις σχέσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Κούβας. Ήδη από την εποχή του πάπα Ιωάννη Παύλου II, το Βατικανό έχει εκφράσει την αντίθεσή του στο αμερικανικό εμπάργκο, ενώ συνέβαλε καθοριστικά στην προσέγγιση που οδήγησε στην ιστορική επίσκεψη του Μπαράκ Ομπάμα στην Κούβα το 2016.

Σήμερα, η κουβανική πλευρά ελπίζει ότι η επιρροή ενός νέου πάπα, αμερικανικής καταγωγής, μπορεί να λειτουργήσει καταλυτικά στην Ουάσιγκτον.

Περιορισμένες προσδοκίες από την Ουάσιγκτον

Παρά τις προσπάθειες, δεν υπάρχει βεβαιότητα ότι η πρωτοβουλία θα αποδώσει. Η αμερικανική πλευρά εμφανίζεται επιφυλακτική απέναντι σε οποιαδήποτε παρέμβαση του Βατικανού, υποστηρίζοντας ότι η ευθύνη για την κρίση βαραίνει την ίδια την κουβανική κυβέρνηση. Οι ΗΠΑ δεν φαίνονται διατεθειμένές να μεταβάλουν εύκολα τη στάση τους απέναντι στην Κούβα, με τον Ντόναλντ Τραμπ να επιμένει στην ανάγκη πολιτικών αλλαγών στο νησί, εκτιμώντας παράλληλα ότι το καθεστώς βρίσκεται ήδη σε φάση αποδυνάμωσης.

Την ίδια ώρα, το Βατικανό έχει εξελιχθεί σε βασικό πεδίο διπλωματικών διεργασιών γύρω από το κουβανικό ζήτημα. Το τελευταίο διάστημα πραγματοποιούνται συνεχείς επαφές, τόσο μεταξύ Αμερικανών διπλωματών και υψηλόβαθμων αξιωματούχων της Αγίας Έδρας, όσο και με πρέσβεις χωρών της Λατινικής Αμερικής. Στο πλαίσιο αυτών των διεργασιών, ιδιαίτερη σημασία είχε και η επίσκεψη του υπουργού Εξωτερικών της Κούβας, Μπρούνο Ροντρίγκεζ, ο οποίος βρέθηκε στο Βατικανό ως ειδικός απεσταλμένος.

Προτεραιότητα η ανακούφιση του κουβανικού λαού

Κατά τη διάρκεια των συνομιλιών, η κουβανική πλευρά ζήτησε την άμεση παρέμβαση της Αγίας Έδρας προκειμένου να μειωθούν οι πιέσεις από τις ΗΠΑ, απηύθυνε πρόσκληση στον πάπα για επίσκεψη στην Κούβα, ενώ προχώρησε και στην απελευθέρωση 51 κρατουμένων ως ένδειξη καλής θέλησης.

Σε αυτό το περιβάλλον, η Καθολική Εκκλησία παραμένει ένας από τους σημαντικότερους πυλώνες της κουβανικής κοινωνίας, διαδραματίζοντας καθοριστικό ρόλο στην υποστήριξη των πολιτών εν μέσω κρίσης. Ωστόσο, οι συνθήκες είναι ιδιαίτερα δύσκολες: η έλλειψη καυσίμων αναγκάζει ιερείς να μετακινούνται με ποδήλατα, η διανομή τροφίμων σε ευάλωτες ομάδες γίνεται με περιορισμένα μέσα, ενώ οι συχνές διακοπές ρεύματος δυσχεραίνουν ακόμη και βασικές καθημερινές λειτουργίες, όπως η προετοιμασία γευμάτων.

Μέσα σε αυτή τη σύνθετη κατάσταση, το Βατικανό επιδιώκει να συμβάλει στην εξεύρεση μιας ισορροπημένης λύσης, που θα περιορίσει την ανθρωπιστική κρίση χωρίς να οδηγήσει σε περαιτέρω κλιμάκωση. Η Αγία Έδρα προκρίνει τον διάλογο αντί της σύγκρουσης, ενθαρρύνει σταδιακές κινήσεις και από τις δύο πλευρές και δίνει προτεραιότητα στην άμεση ανακούφιση του κουβανικού λαού.

Παρά τις δυσκολίες, οι διπλωματικές διεργασίες συνεχίζονται, με την ελπίδα ότι μπορεί να υπάρξει μια πιο ήπια και σταδιακή αποκλιμάκωση της κρίσης για τον κουβανικό λαό.

Πρόκειται για άτομα και φορείς που έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην καταστολή των διαδηλώσεων τον Ιανουάριο, που είχαν ως συνέπεια χιλιάδες θύματα.

Το Συμβούλιο επέβαλε κυρώσεις στον αναπληρωτή υπουργό Εσωτερικών για θέματα ασφάλειας και επιβολής του νόμου του Ιράν, καθώς και σε διάφορους διοικητές τοπικών παραρτημάτων των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, οι οποίοι συμμετείχαν άμεσα στη βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων.

Οι κυρώσεις αφορούν και τρεις ιρανικές οντότητες «που συνέβαλαν στην καταστολή των πολιτών. Η Naji Research and Development (NRDC) ανέπτυξε την εφαρμογή παρακολούθησης για χρήση από τις δυνάμεις ασφαλείας».

Επιπλέον, σύμφωνα με την απόφαση του Συμβουλίου, «η κυβερνοαστυνομία της Τεχεράνης έχει πρωταρχικό ρόλο στον έλεγχο του διαδικτύου, στη λογοκρισία και τη δίωξη πολιτών για ψηφιακό περιεχόμενο». Οι περιορισμοί περιλαμβάνουν πάγωμα περιουσιακών στοιχείων και απαγόρευση συνεργασίας με εταιρείες της ΕΕ.

«Η μονομερής χαλάρωση των κυρώσεων εκ μέρους των ΗΠΑ θα προσφέρει στην Ρωσία περίπου 10 δισεκατομμύρια δολάρια για τον πόλεμο. Αυτό βεβαίως δεν βοηθάει (να επιτευχθεί) ειρήνη» δήλωσε ο Ζελένσκι ο οποίος επισκέπτεται το Παρίσι, κατά την διάρκεια της κοινής συνέντευξης Τύπου με τον Γάλλο πρόεδρο Εμμανουέλ Μακρόν.