Αναφερόμενος στην συνέντευξη την οποία παραχώρησε στο POLITICO Europe τονίζει ότι είναι ανάγκη «το Eurogroup να δημιουργήσει ένα ξεχωριστό πεδίο εργασίας για την τεχνητή νοημοσύνη, την τεχνολογική καινοτομία και την τεχνολογική κυριαρχία».

Με την ανάρτησή του ο Κυριάκος Πιερρακάκης παραπέμπει στο πλήρες κείμενο της συνέντευξης, όπου υπογραμμίζει:

– Την ανάγκη η Ευρώπη να ενισχύσει αποφασιστικά τη στρατηγική της στον τομέα της τεχνολογίας, της τεχνητής νοημοσύνης και των ψηφιακών εξελίξεων στον χρηματοπιστωτικό τομέα, εντάσσοντας τα ζητήματα αυτά στον πυρήνα των συζητήσεων των υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης.

– Τις οικονομικές προκλήσεις της νέας εποχής που απαιτούν τη διαμόρφωση ενός σταθερού πλαισίου πολιτικού συντονισμού και σε τομείς που μέχρι σήμερα δεν αποτελούσαν παραδοσιακά αντικείμενο του Eurogroup.

– Την πρόταση που θα καταθέσει στο Eurogroup για τη θεσμοθέτηση ενός ειδικού άξονα εργασίας για ζητήματα τεχνητής νοημοσύνης, τεχνολογικής καινοτομίας και τεχνολογικής κυριαρχίας.

«Θεωρώ ότι πρέπει να κάνουμε αυτές τις συζητήσεις και αυτόν τον συντονισμό, εξετάζοντας το ζήτημα και από τις δύο οπτικές (την τεχνολογική και την οικονομική). Είναι μια συζήτηση που πρέπει οπωσδήποτε να γίνεται και σε επίπεδο υπουργών Οικονομικών», όπως τονίζει.

Όπως επισήμανε, «η Ευρωζώνη χρειάζεται να διαμορφώσει μια συνεκτική στρατηγική για τις τεχνολογικές επιλογές της, ιδιαίτερα σε ένα περιβάλλον περιορισμένων δημοσιονομικών και επενδυτικών πόρων».

Ο κ. Πιερρακάκης ανέφερε χαρακτηριστικά, ότι η ευρωπαϊκή στρατηγική δεν μπορεί να στηρίζεται ούτε στην άκριτη αντιγραφή άλλων οικοσυστημάτων ούτε στην επιδίωξη αυτάρκειας σε κάθε τομέα της τεχνολογίας.

«Η Ευρώπη δεν χρειάζεται να αντιγράψει τη Silicon Valley. Χρειάζεται να σταματήσει να εξάγει τις καλύτερες ιδέες της και να εισάγει πίσω την αξία που αυτές παράγουν» ανέφερε μεταξύ άλλων.

Ο κ. Πιερρακάκης σημείωσε ακόμη ότι το Eurogroup μπορεί να διαδραματίσει ευρύτερο στρατηγικό ρόλο, φιλοξενώντας συστηματικές συζητήσεις για ζητήματα που διαμορφώνουν πλέον καθοριστικά τις οικονομικές εξελίξεις στην Ευρώπη, όπως η στεγαστική πολιτική, η ευρωπαϊκή άμυνα, η ενεργειακή ασφάλεια και οι κρίσιμες πρώτες ύλες.

Όπως εξήγησε, «η ανταλλαγή απόψεων σε αυτά τα πεδία συμβάλλει στη δημιουργία κοινής αντίληψης μεταξύ των κρατών-μελών, διευκολύνοντας τη διαμόρφωση κοινών ευρωπαϊκών πολιτικών».

«Χρειαζόμαστε ένα κοινό λεξιλόγιο και, σε πολύ μεγάλο βαθμό, αυτό ακριβώς είναι ο σκοπός του Eurogroup. Όσο πιο κοινό είναι το λεξιλόγιό μας τόσο πιο δομημένες θα είναι και οι συζητήσεις μας, αλλά και οι συμφωνίες μας για το πώς πρέπει να κινηθούμε στο μέλλον», τόνισε.

Επιπλέον, ερωτηθείς για τις πρωτοβουλίες της ομάδας των έξι μεγαλύτερων οικονομιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (E6) για την προώθηση της ευρωπαϊκής επενδυτικής ατζέντας, επισήμανε ότι κάθε προσπάθεια που συμβάλλει στην υπέρβαση των αδιεξόδων και ενισχύει τις επίσημες ευρωπαϊκές διαδικασίες, είναι θετική για την Ένωση στο σύνολό της. «Εφόσον αυτές οι συζητήσεις διοχετεύονται μέσα από τους επίσημους ευρωπαϊκούς θεσμούς και συμβάλλουν στην προώθηση της κοινής ευρωπαϊκής συζήτησης, τότε είναι θετικές και γι’ αυτό θα πρέπει να υποστηρίζονται» τόνισε.

Αναφερόμενος στην πορεία σύγκλισης της ελληνικής οικονομίας με την υπόλοιπη Ευρώπη, ο υπουργός επισήμανε ότι, παρά τη σημαντική πρόοδο των τελευταίων ετών, απαιτείται η διατήρηση υψηλών ρυθμών ανάπτυξης, ώστε η Ελλάδα να συνεχίσει να συγκλίνει ταχύτερα με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. «Η σύγκλιση συντελείται. Το ερώτημα είναι πώς μπορούμε να την επιταχύνουμε και ο μόνος τρόπος να το πετύχουμε είναι μέσω της ενίσχυσης της ανάπτυξης». Ενώ σε ερώτηση σχετικά με τις πολιτικές εξελίξεις, ο κ. Πιερρακάκης επανέλαβε ότι η κυβέρνηση παραμένει προσηλωμένη στην ολοκλήρωση της τετραετούς θητείας της, διαψεύδοντας τα σενάρια περί πρόωρης προσφυγής στις κάλπες.

«Οι εκλογές θα πραγματοποιηθούν στο τέλος της κυβερνητικής θητείας. Έχουμε ήδη αποδείξει ότι εννοούμε όσα λέμε», όπως καταλήγει ο ίδιος.

Η ρύθμιση αφορά περισσότερους από 100.000 δανειολήπτες και θα έχει αναδρομική ισχύ είπε ο υπουργός και εξήγησε πως ο τόκος θα υπολογίζεται επί της μηνιαίας δόσης του δανείου που έχει κάθε οφειλέτης και όχι επί του συνολικού ποσού.

“Δίνουμε ανάσα στον κόσμο», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση αντιμετωπίζει το ζήτημα, ως θέμα ευθύνης και όχι πολιτικής αντιπαράθεσης. «…Εμείς ως κυβέρνηση, αντίθετα με την αντιπολίτευση που πιστεύει πως βρήκε πεδίο πολιτικής εκμετάλλευσης, εμείς το θεωρούμε ζήτημα πολιτικής ευθύνης. Αυτό μας διαχωρίζει, ως Νέα Δημοκρατία και αυτό θα μας διαχωρίζει» χαρακτηριστικά είπε ο κ. Πιερρακάκης.

Επίσης, τόνισε ότι η αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους, αποτελεί βασική προτεραιότητα της οικονομικής πολιτικής της κυβέρνησης και πως η Ελλάδα, έχει ήδη καταφέρει να βελτιώσει σημαντικά βασικούς οικονομικούς δείκτες σε σχέση με τα χρόνια της κρίσης.

Ο υπουργός υπογράμμισε πως η Ελλάδα είναι πολύ κοντά στο ιστορικό χαμηλό ως προς την ανεργία, ενώ αναφέρθηκε στο δημογραφικό πρόβλημα, το οποίο χαρακτήρισε υπαρξιακή απειλή για ολόκληρη την Ευρώπη, καθώς καμία χώρα δεν πετυχαίνει σήμερα τον απαιτούμενο δείκτη γεννήσεων για την αναπλήρωση του πληθυσμού και τόνισε την αναγκαιότητα πολιτικής για τις νέες οικογένειες.

Αναφερόμενος στην Ήπειρο, επισήμανε, πως έχει ήδη δοθεί προτεραιότητα, σε περισσότερα από 330 έργα συνολικού ύψους 1,8 δισ. ευρώ, τα οποία αναμένεται να αλλάξουν ουσιαστικά το αναπτυξιακό αποτύπωμα της περιοχής.

Σε συνέντευξη που παραχώρησε από το Λουξεμβούργο στην τηλεόραση του Euronews και στη δημοσιογράφο Μαρία Ταδέο, ερωτηθείς για την εν πολλοίς αναμενόμενη αύξηση των επιτοκίων από την ΕΚΤ λόγω του πληθωρισμού, ο κ. Πιερρακάκης είπε ότι οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρώπης δεν σχολιάζουν τη νομισματική πολιτική και εμπιστεύονται την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να επιτελέσει τον θεσμικό της ρόλο, διασφαλίζοντας τη σταθερότητα των τιμών και την αποτελεσματική συγκράτηση των πληθωριστικών προσδοκιών. Από τη δική τους πλευρά, οι υπουργοί πρέπει να εφαρμόζουν πολιτικές που δεν έρχονται σε αντίθεση με τη νομισματική πολιτική και χρειάζονται συντονισμένες πολιτικές που να στηρίζουν με τον βέλτιστο τρόπο τους πολίτες.

Πρόσθεσε δε, ότι καλούνται να πετύχουν τρεις στόχους ταυτόχρονα, κάτι που καθιστά την κατάσταση ακόμη πιο απαιτητική. Πρώτον, τη στήριξη των πιο ευάλωτων νοικοκυριών, δεύτερον την επίδειξη δημοσιονομικής σύνεσης και τρίτον, οι πολιτικές που εφαρμόζουν μακροπρόθεσμα να είναι συνεπείς με τις βραχυπρόθεσμες παρεμβάσεις. Και επεσήμανε ότι η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για πρόσθετη δημοσιονομική ευελιξία, προκειμένου να διευκολυνθούν οι επενδύσεις στον τομέα της ενέργειας, συνιστά μια ιδιαίτερα στοχευμένη και δίκαιη προσέγγιση.

Η συνέντευξη

Αναλυτικά, η συνέντευξη έχει ως εξής:

Μαρία Ταδέο: Κύριε υπουργέ, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αναμένεται να αυξήσει τα επιτόκια. Αυτό τουλάχιστον είναι το σενάριο που προεξοφλούν σε μεγάλο βαθμό οι χρηματοπιστωτικές αγορές. Γνωρίζω ότι δεν πρόκειται να σχολιάσετε τις αποφάσεις της ΕΚΤ, καθώς η ανεξαρτησία της είναι δεδομένη. Ωστόσο, θα κάνει αυτό τη δική σας δουλειά πιο δύσκολη, εάν βρεθούμε αντιμέτωποι με ένα περιβάλλον υψηλότερων επιτοκίων;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Καλημέρα από το Λουξεμβούργο. Καλημέρα και στους τηλεθεατές σας. Να ξεκινήσω λέγοντας ότι, όπως πολύ σωστά επισημάνατε, οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρώπης δεν σχολιάζουν τη νομισματική πολιτική. Εμπιστευόμαστε την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να επιτελέσει τον θεσμικό της ρόλο, διασφαλίζοντας τη σταθερότητα των τιμών και την αποτελεσματική συγκράτηση των πληθωριστικών προσδοκιών.

Από την άλλη πλευρά, αυτό που γνωρίζουμε είναι ότι εμείς πρέπει να ασκούμε δημοσιονομική πολιτική. Πρέπει να εφαρμόζουμε πολιτικές που δεν έρχονται σε αντίθεση με τη νομισματική πολιτική. Χρειαζόμαστε συντονισμένες πολιτικές που να στηρίζουν με τον βέλτιστο τρόπο τους πολίτες.

Ο πληθωρισμός εξακολουθεί να αποτελεί μία πρόκληση, η ανάπτυξη αποτελεί εξίσου μια πρόκληση. Και γι’ αυτό προσπαθούμε να σχεδιάζουμε τις πολιτικές μας με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο, ώστε να προστατεύουμε τους πιο ευάλωτους συμπολίτες μας, ενώ παράλληλα επενδύουμε στις μακροπρόθεσμες ανάγκες μας, ιδιαίτερα στον τομέα της ενέργειας και των ενεργειακών υποδομών.

Μαρία Ταδέο: Και θίξατε ένα εξαιρετικά σημαντικό σημείο. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αυξάνει τα επιτόκια επειδή ο πληθωρισμός επιταχύνθηκε ξανά τον Μάιο. Ένα μεγάλο μέρος αυτής της αύξησης οφείλεται στις τιμές της ενέργειας. Ωστόσο, η δημοσιονομική πολιτική δεν θα πρέπει να επιδεινώνει την κατάσταση ούτε να λειτουργεί αντιφατικά προς τη νομισματική πολιτική.

Άρα, από δημοσιονομικής πλευράς, πώς σκοπεύετε να στηρίξετε τα νοικοκυριά και τους Ευρωπαίους πολίτες απέναντι σε αυτούς τους λογαριασμούς, διατηρώντας παράλληλα υπό έλεγχο τις πληθωριστικές πιέσεις;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Είναι εις γνώσιν μας ότι καλούμαστε να πετύχουμε τρεις στόχους ταυτόχρονα, κάτι που καθιστά την κατάσταση ακόμη πιο απαιτητική.

Πρώτον, πρέπει να στηρίξουμε τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά, εκείνα που έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη.

Δεύτερον, πρέπει να επιδείξουμε δημοσιονομική σύνεση, διότι ξέρουμε ότι η δημοσιονομική κατάσταση σήμερα είναι πιο απαιτητική σε σχέση με το 2022.

Και τρίτον, οι πολιτικές που εφαρμόζουμε μακροπρόθεσμα πρέπει να είναι συνεπείς με τις βραχυπρόθεσμες παρεμβάσεις μας. Όταν επενδύουμε στην ενέργεια, στην πραγματικότητα επενδύουμε στη μακροπρόθεσμη κυριαρχία, στις δυνατότητες και στις ανάγκες της Ευρωπαϊκής Ένωσης συνολικά.

Ξέρουμε καλά ότι οι επενδύσεις που πραγματοποιήσαμε ως Ευρωπαίοι από το 2022 και μετά μας επέτρεψαν να βιώσουμε την κρίση με κατά 12% μικρότερη ένταση, σύμφωνα με τους υπολογισμούς του ΔΝΤ, σε σύγκριση με το τι θα είχε συμβεί εάν δεν είχαμε προχωρήσει στις απαραίτητες επενδύσεις. Και τι προτείνει σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή; Προτείνει μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία όσον αφορά τις επενδύσεις στις ενεργειακές υποδομές.

Μαρία Ταδέο: Και πώς θα λειτουργήσει αυτό στην πράξη; Διότι γνωρίζετε πολύ καλά ότι ο Ιταλός συνάδελφός σας, εκπροσωπώντας την κυβέρνηση της Τζόρτζια Μελόνι, θα πει σήμερα ότι η Ιταλία εξακολουθεί να ζητά μεγαλύτερη ευελιξία όσον αφορά την ενέργεια. Υποστηρίζει ότι οι δαπάνες για την ενέργεια δεν θα πρέπει να συνυπολογίζονται στους υπολογισμούς για το έλλειμμα και το χρέος.

Είναι το Eurogroup ανοιχτό σε μια τέτοια πρόταση; Διότι οι Ιταλοί καθιστούν απολύτως σαφές ότι χρειάζονται μεγαλύτερη στήριξη για να αντιμετωπίσουν την ενεργειακή κρίση.

Κυριάκος Πιερρακάκης: Καταρχάς να κάνω δύο επισημάνσεις. Όταν συμφωνήσαμε στη ρήτρα διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες, αντιλαμβανόμασταν ότι οι επενδύσεις στην άμυνα αφορούν την ελευθερία της Ευρώπης. Αντίστοιχα, οι επενδύσεις στην ενέργεια αφορούν την οικονομική ανεξαρτησία της Ευρώπης.

Τι γνωρίζουμε; Γνωρίζουμε ότι η καλύτερη κοινωνική πολιτική είναι να μειώσουμε τις τιμές της ενέργειας. Να μειώσουμε το ενεργειακό κόστος με βιώσιμο τρόπο σε βάθος χρόνου και όχι απλώς να εφαρμόζουμε βραχυπρόθεσμα μέτρα ή αποσπασματικές λύσεις για να αντιμετωπίζουμε τις άμεσες ανάγκες που έχουμε μπροστά μας.

Υπό αυτή την έννοια, η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για πρόσθετη δημοσιονομική ευελιξία, προκειμένου να διευκολυνθούν οι επενδύσεις στον τομέα της ενέργειας, συνιστά μια ιδιαίτερα στοχευμένη και δίκαιη προσέγγιση. Πρόκειται για μια πολύ ισορροπημένη πρόταση και ακριβώς αυτό είναι το θέμα που θα συζητήσουμε σήμερα.

Μαρία Ταδέο: Οι Ιταλοί, ωστόσο, εξακολουθούν να υποστηρίζουν ότι αυτά τα μέτρα δεν θα είναι αρκετά. Θεωρούν ότι η κατάσταση είναι πολύ σοβαρή και ότι πρέπει να ληφθούν άμεσα πρόσθετα μέτρα για να αποφευχθεί μια ύφεση.

Παρ’ όλα αυτά, αυτή η ύφεση δεν έχει εκδηλωθεί. Το χειρότερο σενάριο που πολλοί φοβούνταν, ίσως ακόμη και ενόψει του καλοκαιριού, δεν έχει μέχρι στιγμής επαληθευτεί. Ποια είναι η δική σας εκτίμηση; Πώς βλέπετε την ευρωπαϊκή οικονομία να εξελίσσεται σε ένα περιβάλλον που παραμένει δύσκολο, αλλά δεν έχει λάβει καταστροφικές διαστάσεις;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Αποστολή μας είναι να καταστήσουμε την Ευρώπη πιο ανθεκτική. Υπό αυτή την έννοια κατανοούμε ότι δεν βρισκόμαστε στο δυσμενέστερο σενάριο, όπως αναφέρατε, αλλά ούτε στο καλύτερο δυνατό σενάριο. Βρισκόμαστε σε μια απαιτητική και σύνθετη συγκυρία. Τι έχει προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή; Στοχευμένα μέτρα, προσωρινά μέτρα, προσαρμοσμένα στις ανάγκες της συγκυρίας, ώστε να στηριχθούν οι πιο ευάλωτοι και όσοι έχουν μεγαλύτερη ανάγκη.

Ταυτόχρονα, είναι σαφές ότι οι επενδύσεις στην ενέργεια, όπως ανέφερα και προηγουμένως, καθιστούν την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ενεργειακή Ένωση πιο ανθεκτικές. Και τελικά αποτελούν την πιο παραγωγική και αποτελεσματική μορφή κοινωνικής πολιτικής. Αυτό ακριβώς είναι το ζήτημα που θα συζητήσουμε σήμερα.

Μαρία Ταδέο: Άρα, για να είμαστε σαφείς: δεν αναμένετε ύφεση και θεωρείτε ότι το χειρότερο σενάριο έχει πλέον αποφευχθεί;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Παρακολουθούμε στενά την κατάσταση, με βάση τα στοιχεία που έχουν αναθεωρηθεί και έχουν επικαιροποιηθεί. Τα στοιχεία για τον πληθωρισμό έχουν αναθεωρηθεί προς τα πάνω, ενώ οι προοπτικές ανάπτυξης προς τα κάτω.

Βρισκόμαστε σε μια τάση στασιμοπληθωρισμού; Ναι, υπάρχουν τέτοιες ενδείξεις. Βρισκόμαστε όμως σε καθεστώς στασιμοπληθωρισμού; Όχι. Γι’ αυτό και θα συνεχίσουμε να παρακολουθούμε στενά τις εξελίξεις. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προσαρμόζει συνολικά τις προτάσεις της στις εκάστοτε συνθήκες. Οι συνθήκες έχουν αλλάξει και γι’ αυτό ακριβώς η Επιτροπή πρότεινε πρόσθετη δημοσιονομική ευελιξία για επενδύσεις στον τομέα της ενέργειας.

Θα παρακολουθήσουμε τις εξελίξεις, θα συζητήσουμε τις διαφορετικές προσεγγίσεις που υπάρχουν στο τραπέζι. Το έχω πει δημόσια και στο παρελθόν. Και θα προσπαθήσουμε να λάβουμε τις καλύτερες δυνατές αποφάσεις.

Μαρία Ταδέο: Και ένα τελευταίο ερώτημα πάνω σε αυτό το θέμα. Στις συζητήσεις θα συμμετάσχει και η επικεφαλής του ΔΝΤ. Η Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα έχει δηλώσει ότι τάσσεται υπέρ του κοινού δανεισμού για κοινά ευρωπαϊκά έργα, θεωρώντας ότι κάτι τέτοιο θα ήταν προς όφελος της Ευρώπης. Πώς εξελίσσεται αυτή η συζήτηση; Είναι κάτι που θα μπορούσατε να υποστηρίξετε; Περισσότερο κοινό ευρωπαϊκό δανεισμό;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Το ΔΝΤ συμμετείχε ήδη στις συζητήσεις μας. Ανέφερα προηγουμένως τον υπολογισμό σύμφωνα με τον οποίο ο αντίκτυπος της ενεργειακής κρίσης ήταν κατά 12% μικρότερος χάρη στις παρεμβάσεις που πραγματοποιήσαμε. Πρόκειται για εκτίμηση του ΔΝΤ σχετικά με τον αντίκτυπο των ενεργειακών παρεμβάσεων.

Είχα επίσης την ευκαιρία να συναντήσω χθες την Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, υπό μια άλλη ιδιότητά μου, εκείνη του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών της Ελλάδας. Και αν μου επιτρέπετε μια σύντομη παρατήρηση, θεωρώ ιδιαίτερα συμβολικό το γεγονός ότι η Ελλάδα, από χώρα που συμμετείχε σε πρόγραμμα του ΔΝΤ, έχει πλέον εξελιχθεί σε χώρα που συνεισφέρει τεχνογνωσία στο Περιφερειακό Κέντρο Τεχνικής Βοήθειας του ΔΝΤ για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Πιστεύω λοιπόν ότι το έργο του ΔΝΤ είναι εξαιρετικά χρήσιμο και συμβάλλει ουσιαστικά στις προσπάθειες που καταβάλλουμε εμείς, οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρώπης. Όλα αυτά θα συζητηθούν στο Eurogroup. Όπως γνωρίζετε, ο ρόλος μου ως προέδρου του Eurogroup είναι να εκφράζω όσα μας ενώνουν και όσα συγκεντρώνουν τη συναίνεση όλων.

Στο συγκεκριμένο ζήτημα υπάρχουν διαφορετικές απόψεις. Ωστόσο, είναι βέβαιο ότι δεν υπάρχει κανένα θέμα που να μην είμαστε διατεθειμένοι να συζητήσουμε.

Αναφερόμενος στην τωρινή κατάσταση της ελληνικής οικονομίας και στις διαφορές με το παρελθόν, ο Κυριάκος Πιερρακάκης ανέφερε ότι η Ελλάδα έχει επιτύχει λιγότερη εποπτεία, περισσότερη εμπιστοσύνη σε σχέση με τους ευρωπαίους. «Η Ελλάδα, λοιπόν, κλείνει έναν κύκλο και αυτός ο κύκλος περιβάλλεται με περισσότερη εμπιστοσύνη για τη χώρα και για την οικονομία. Και αυτό μεταφράζεται σε χαμηλότερο κόστος δανεισμού σε σχέση με αυτό που θα είχαμε, σε περισσότερες επενδύσεις, σε περισσότερες εξαγωγές», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Σχετικά με την αναγκαιότητα των επενδύσεων στη χώρα μας, ο υπουργός Οικονομικών επικαλέστηκε έρευνα του ΔΝΤ πριν από λίγο καιρό η οποία ανέφερε ότι η επίδραση της οικονομικής κρίσης στην Ευρώπη και στη χώρα μας είναι 12% μικρότερη λόγω των επενδύσεων που έχουν γίνει από το 2022 και μετά. 

Τα αίτια της ανάπτυξης

Ο πρόεδρος του Eurogroup κλήθηκε να σχολίασει το ποσοστό της ανάπτυξης στη χώρα μας, λέγοντας ότι γενεσιουργές αιτίες για αυτήν ήταν οι περισσότερες επενδύσεις και οι περισσότερες εξαγωγές σε σχέση με εισαγωγές.

«Προφανώς υπάρχει και αύξηση στην κατανάλωση. Έχουν παίξει θετικό ρόλο και τα μέτρα της ΔΕΘ, η μείωση των άμεσων φόρων -η μεγαλύτερη φοροαπαλλαγή της Μεταπολίτευσης- με έμφαση στους νέους και στις οικογένειες, και με απαλοιφή των φόρων κλιμακωτά… Όλα αυτά, λοιπόν, μαζί, όλα αυτά σωρευτικά, δρουν θετικά σε σχέση με την πρόβλεψη για ανάπτυξη», πρόσθεσε.

Συγκριτικά με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ο Κυριάκος Πιερρακάκης ανέφερε ότι η Ελλάδα κινείται με υπερδιπλάσιο ρυθμό ανάπτυξης συγκριτικά με την Ευρώπη, παρά τις πιέσεις που δέχεται η παγκόσμια οικονομία από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.

«Θέλουμε και άλλες ξένες επενδύσεις. Θέλουμε και άλλες εγχώριες επενδύσεις. Θέλουμε και άλλες συγχωνεύσεις και εξαγορές. Θέλουμε και άλλες κινήσεις για να μπορέσουμε να ισχυριστούμε ότι ναι, το παραγωγικό μοντέλο της Ελλάδας άλλαξε πλέον πλήρως.

Και δεύτερον, εξαγωγές. Ανέφερα πριν ότι ο ρυθμός ανάπτυξης σε σχέση με πέρυσι κινείται περισσότερο υψηλά λόγω των εξαγωγών. Όταν μπαίναμε στην κρίση το 2009, οι εξαγωγές ήταν 20% στο ΑΕΠ. Τώρα είναι πάνω από 40%».

Ακρίβεια

Προκειμένου να αντιμετωπιστεί η ακρίβεια αναφέρθηκαν συγκεκριμένα μέτρα που έχουν ήδη παρθεί: «Από την επιδότηση του 15% στα λιπάσματα, μέχρι την κίνηση επιδότησης στο diesel, αλλά και όλα τα μέτρα που αφορούν την ακτοπλοΐα, το αγροτικό πετρέλαιο».

Η αύξηση του κατώτατου μισθού και η φοροαπαλλαγή μπορούν επίσης να θεωρηθούν ως πρωτοβουλίες που ανακουφίζουν ένα μέρος των πολιτών απέναντι στον πληθωρισμό.

Παραγωγικότητα και ψηφιοποίηση

Ερωτηθείς από τον Νίκο Χατζηνικολάου για το ποια μεταρρύθμιση θα μπορούσε να αλλάξει ουσιαστικά την παραγωγικότητα της χώρας μέσα στην επόμενη πενταετία, απάντησε:

«Η ολοκλήρωση της ψηφιοποίησης με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης. Και να πω γιατί. Βιώσαμε πολύ χαρακτηριστικά το τι μπορεί να πετύχει η ψηφιοποίηση, είτε μιλάγαμε για την πάταξη της φοροδιαφυγής και την βελτίωση των πλεονασμάτων, μαζί με την ανεξαρτησία της ΑΑΔΕ, είτε μιλάμε για το gov.gr που έκλεισε τα έξι χρόνια του και πλέον έχεις 2.200 plus λόγους να μην φύγεις από το σπίτι σου ή από τη δουλειά σου για να εξυπηρετηθείς.

Αυτή τη στιγμή, αξιοποιώντας τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, εφαρμόζουμε μια σειρά από έργα ψηφιοποίησης οριζόντια στο δημόσιο, είτε αφορά το χώρο της Δικαιοσύνης, είτε το χώρο της Υγείας. Το παραγωγικό μοντέλο μέχρι το 2030 πρέπει να έχει αλλάξει πλήρως. Η Ελλάδα από το 2027, όχι από το 2030, δεν θα είναι η πιο υπερχρεωμένη χώρα στην Ευρώπη. Όλα αυτά είναι σημαντικά. Η μεγάλη ποιοτική αλλαγή είναι η Ελλάδα, ως χώρα εξωστρεφής που παράγει και ανοίγει τον εαυτό της στον κόσμο», κατέληξε ο Κυριάκος Πιερρακάκης.

«Μέσω του προγράμματος πρόωρων αποπληρωμών της Ελλάδας, το δημόσιο χρέος αναμένεται να μειωθεί περαιτέρω, κοντά στο 130% του ΑΕΠ το 2027», ανέφερε ο κ. Πιερρακάκης.

Ο υπουργός εξήρε την ομάδα του Οργανισμού Διαχείρισης Δημόσιου Χρέους (ΟΔΔΗΧ) για το έργο της στη μείωση του χρέους, δηλώνοντας ότι αποτελούν τους «σιωπηλούς ήρωες» της ελληνικής ανάκαμψης.

Αυτό δημιουργεί, στο πλαίσιο πάντα των νέων δημοσιονομικών κανόνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο, τον οποίο σκοπεύουμε να κατευθύνουμε προς τους πολίτες, ιδιαίτερα προς εκείνους που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη, με στοχευμένο τρόπο», τόνισε ο υπουργός Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, κατά την ομιλία του στη συνάντηση με τους Αρχηγούς των Διπλωματικών Αποστολών της ΕΕ στην Πρεσβεία της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Αθήνα.

Αναλυτικά η ομιλία του Κ. Πιερρακάκη:

«Σας ευχαριστώ πολύ για τα καλά σας λόγια και για την ευγενική πρόσκληση, κύριε Πρέσβη. Χαίρομαι ιδιαίτερα που βρίσκομαι ξανά μαζί σας σε αυτή τη συζήτηση, προκειμένου να μιλήσουμε ανοιχτά για ζητήματα κοινού ενδιαφέροντος στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Θα ήθελα να ξεκινήσω με ορισμένες εισαγωγικές παρατηρήσεις σχετικά με την τρέχουσα κατάσταση, τόσο για την Ελλάδα όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Υπό το πρίσμα των πρόσφατων γεωπολιτικών εξελίξεων, παρατηρούμε μια εξαιρετικά πυκνή αλληλουχία γεγονότων τους τελευταίους μήνες. Αυτό αποτυπώνεται ξεκάθαρα και στις συζητήσεις του Eurogroup και του ECOFIN. Συχνά μοιάζει σαν κάθε μήνας να φέρνει ένα νέο θέμα, με τις δικές του προκλήσεις και τους δικούς του κινδύνους. Σε μεγάλο βαθμό λειτουργούμε σε καθεστώς διαρκούς διαχείρισης κρίσεων, κάτι που έγινε ιδιαίτερα εμφανές και κατά την πρόσφατη Εαρινή Σύνοδο του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας στην Ουάσινγκτον, όπου πολλά από αυτά τα ζητήματα συζητήθηκαν εκτενώς.

Ξεκινώντας από την Ελλάδα, θα ήθελα να σημειώσω ότι αύριο θα ανακοινώσουμε τα τελικά δημοσιονομικά αποτελέσματα για το 2025. Όλα δείχνουν ότι η επίδοση θα είναι καλύτερη του αναμενομένου, με σημαντικά ισχυρότερη θέση, ιδίως όσον αφορά στο πλεόνασμα. Αυτό δημιουργεί, στο πλαίσιο πάντα των νέων δημοσιονομικών κανόνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο, τον οποίο σκοπεύουμε να κατευθύνουμε προς τους πολίτες, ιδιαίτερα προς εκείνους που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη, με στοχευμένο τρόπο. Παράλληλα, η προσέγγιση αυτή αντανακλά και την πορεία της ελληνικής οικονομίας τα τελευταία χρόνια, η οποία είναι ξεκάθαρα αναπτυξιακή.

Τα τελευταία χρόνια, η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας κινείται περίπου στο διπλάσιο του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Προσπαθούμε να καλύψουμε το χαμένο έδαφος μετά από μια υπαρξιακή κρίση την προηγούμενη δεκαετία, κατά την οποία χάθηκε περίπου το 25% του ΑΕΠ. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια έχουμε επιτύχει βιώσιμους ρυθμούς ανάπτυξης.

Βρισκόμαστε, θα έλεγα, σε έναν θετικό κύκλο ανατροφοδότησης. Έχουμε καταφέρει να επιτύχουμε βιώσιμα δημοσιονομικά πλεονάσματα, τη μεγαλύτερη και ταχύτερη αποκλιμάκωση του χρέους στην Ευρώπη, και ταυτόχρονα θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης. Όλα αυτά βασίζονται σε μια βασική προϋπόθεση: τη σταθερότητα, τόσο δημοσιονομική όσο και πολιτική και, κυρίως, στις μεταρρυθμίσεις. Θα επαναλάμβανα τη λέξη «μεταρρυθμίσεις» πολλές φορές: μεταρρυθμίσεις, μεταρρυθμίσεις, μεταρρυθμίσεις. Είναι ο μόνος μηχανισμός που μπορεί να διασφαλίσει διατηρήσιμη ανάπτυξη.

Ταυτόχρονα, πλησιάζουμε σε ιστορικά χαμηλά ποσοστά ανεργίας. Εφόσον συνεχιστεί η παρούσα τάση, εκτιμούμε ότι θα το επιτύχουμε σύντομα.

Ο τραπεζικός τομέας παρουσιάζει συνεχή βελτίωση, ενώ τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια μειώνονται σημαντικά.

Σε ό,τι αφορά στις προβλέψεις για την οικονομία, αναμένουμε και στην Ελλάδα, όπως και σε όλες τις ευρωπαϊκές οικονομίες, αναθεώρηση προς τα κάτω των προβλέψεων για την ανάπτυξη το 2026, καθώς και ανοδική αναθεώρηση των εκτιμήσεων για τον πληθωρισμό.

Αυτό αποτελεί συνέπεια της κρίσης που έχουμε μπροστά μας, ιδίως σε ό,τι αφορά τα Στενά του Ορμούζ και τη συνολική κρίση στη Μέση Ανατολή. Επιτρέψτε μου να σταθώ λίγο σε αυτό, περνώντας παράλληλα και στη ευρύτερη ευρωπαϊκή εικόνα.

Η αίσθηση είναι ότι το βάθος της κρίσης στα Στενά του Ορμούζ θα εξαρτηθεί από τρεις βασικούς παράγοντες:

Ο πρώτος είναι η διάρκεια. Θα έλεγα ότι η διάρκεια είναι η λέξη-κλειδί. Για πόσο χρονικό διάστημα θα παραμείνουν τα Στενά σε κατάσταση αβεβαιότητας ή ακόμη και κλειστά;

Ο δεύτερος παράγοντας είναι το επίπεδο των ζημιών στις ενεργειακές υποδομές της περιοχής. Τις προηγούμενες εβδομάδες, τα διαθέσιμα στοιχεία κατέγραφαν περίπου 80 ενεργειακές εγκαταστάσεις που αντιμετωπίζουν προβλήματα, εκ των οποίων οι 30 είναι σε σοβαρή κατάσταση.

Και ο τρίτος παράγοντας είναι το ποιο θα είναι το καθεστώς στα Στενά του Ορμούζ μετά το τέλος της κρίσης. Διότι αυτό το καθεστώς θα αποτιμηθεί και θα ενσωματωθεί στις αγορές.

Οι τρεις αυτοί παράγοντες, συνολικά, καθορίζουν το εύρος των πιθανών εκβάσεων της τρέχουσας κρίσης στη Μέση Ανατολή.

Θα πρόσθετα ότι πρέπει να έχουμε πλήρη επίγνωση ότι οι πολιτικές που λαμβάνονται σε περιόδους κρίσης τείνουν να έχουν διάρκεια στον χρόνο. Αν ανατρέξει κανείς στη δεκαετία του 1970 και στην τότε ενεργειακή κρίση, θα δει μια σειρά από συνέπειες, ορισμένες θετικές, άλλες αρνητικές.

Για παράδειγμα, τότε ιδρύθηκε ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA), κάτι που σήμερα αποδεικνύεται εξαιρετικά σημαντικό. Η ύπαρξη του IEA διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη διαχείριση της τρέχουσας κρίσης. Ακόμη και η πρόσφατη δυνατότητα απελευθέρωσης 400 εκατομμυρίων βαρελιών από τα στρατηγικά αποθέματα αποτέλεσε μια ιδιαίτερα σημαντική παρέμβαση.

Μετά την κρίση της δεκαετίας του ’70 υπήρξε επίσης στροφή προς την πυρηνική ενέργεια. Περίπου το 40% της συνολικής εγκατεστημένης ισχύος αναπτύχθηκε μετά την πετρελαϊκή κρίση. Την ίδια περίοδο ενισχύθηκε σημαντικά το ενδιαφέρον για τους ενεργειακούς πόρους της Σοβιετικής Ένωσης, δηλαδή της σημερινής Ρωσίας, ενώ επιταχύνθηκε και η εκμετάλλευση των κοιτασμάτων πετρελαίου στη Βόρεια Θάλασσα.

Αναφέρω αυτά τα παραδείγματα για να υπογραμμίσω ότι οι αποφάσεις που λαμβάνονται σε περιόδους κρίσης μπορούν να έχουν επιπτώσεις που διαρκούν δεκαετίες.

Για τον λόγο αυτό, είναι κρίσιμο σήμερα να έχουμε επίγνωση ότι κάθε απόφαση που λαμβάνουμε, είτε ως κράτη-μέλη, είτε συλλογικά ως Ευρώπη, μπορεί να έχει σημαντικές συνέπειες, οι οποίες δεν είναι πάντοτε προβλέψιμες.

Έχουμε συχνά την τάση να υπερεκλογικεύουμε το παρελθόν, να δραματοποιούμε το παρόν και να υποτιμούμε το μέλλον. Και σε αυτή τη συγκυρία, δεν πρέπει να υποτιμήσουμε το μέλλον.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, συζητούμε, προφανώς, τις πολιτικές που θα μπορέσουν να ανταποκριθούν με τον βέλτιστο τρόπο στις ανησυχίες πολιτών και επιχειρήσεων. Το πλαίσιο πολιτικής που έχει διαμορφωθεί δίνει έμφαση σε μέτρα προσωρινά, στοχευμένα και προσαρμοσμένα.

Και τα μέτρα που έχουμε λάβει σε εθνικό επίπεδο, τα οποία ανακοινώσαμε πριν από λίγες εβδομάδες, κινούνται σε αυτή τη λογική. Να αναφέρω ενδεικτικά ένα από αυτά: το Fuel Pass, ένα ενεργειακό επίδομα που έχει ως στόχο να διευκολύνει τους πολίτες που πλήττονται περισσότερο από την κρίση.

Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαμορφώνει και παρουσιάζει ένα πλαίσιο πολιτικών, το οποίο λειτουργεί ως κατευθυντήρια γραμμή για τα κράτη-μέλη, ώστε να μπορέσουν να ανταποκριθούν αποτελεσματικά στις ανάγκες πολιτών και επιχειρήσεων. Προφανώς, η εξέλιξη των παρεμβάσεων θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το πώς θα διαμορφωθεί η κατάσταση το επόμενο διάστημα.

Θα ήθελα, τέλος, να επισημάνω έναν ακόμη κρίσιμο παράγοντα: η δημοσιονομική και η νομισματική πολιτική πρέπει να κινούνται σε συντονισμό. Δεν θα πρέπει να λαμβάνονται δημοσιονομικά μέτρα που έρχονται σε αντίθεση με τη νομισματική πολιτική που ασκεί ανεξάρτητα η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Ιδανικά, θα πρέπει να αποφύγουμε την εξέλιξη της ενεργειακής κρίσης σε δημοσιονομική κρίση. Αυτό σημαίνει ότι οι παρεμβάσεις μας πρέπει να είναι απολύτως στοχευμένες, «χειρουργικές», και να κινούνται εντός του πλαισίου πολιτικής που έχει διαμορφώσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Κλείνοντας αυτό το σκέλος, και απαντώντας και στο ερώτημά σας, κύριε Πρέσβη, να πω ότι αυτό ήταν το βασικό θέμα που κυριάρχησε και κατά την εβδομάδα της Συνόδου του ΔΝΤ. Πρόκειται, αναμφίβολα, για μια πολύ μεγάλη κρίση. Κανείς μας δεν το εύχεται, ούτε το θεωρώ πιθανό, να επικρατήσει το δυσμενέστερο σενάριο. Ωστόσο, αν εξετάσουμε τις πιθανότητες, αξίζει να επαναλάβω κάτι που έχω ήδη αναφέρει δημόσια, επικαλούμενος τα λόγια του Fatih Birol, Εκτελεστικού Διευθυντή του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας: η κρίση αυτή έχει τη δυναμική να αποδειχθεί πιο σοβαρή από τις τρεις προηγούμενες ενεργειακές κρίσεις μαζί.

Αν δει κανείς τις απώλειες σε όρους εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως το 1973 και το 1979, το σύνολο ήταν περίπου 10 εκ. βαρέλια ημερησίως. Σήμερα βρισκόμαστε σε επίπεδα της τάξης των μείον 13 εκ. βαρελιών. Αντίστοιχα, στο φυσικό αέριο, σε σύγκριση με το 2022, η ετήσια απώλεια παραγωγής, αν την προσεγγίσουμε σε ετήσια βάση, είναι σήμερα μεγαλύτερη. Τότε είχαμε μείωση περίπου 75 δισ. κυβικών μέτρων (από 155 σε 80), ενώ σήμερα η εκτίμηση αγγίζει τα 110.

Προφανώς, οι ενεργειακοί πόροι που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ κατευθύνονται κυρίως προς την Ασία, τόσο σε ό,τι αφορά το φυσικό αέριο όσο και το πετρέλαιο. Ωστόσο, ο αντίκτυπος της κρίσης είναι παγκόσμιος. Και δεν περιορίζεται μόνο στο πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, αλλά επεκτείνεται στα λιπάσματα, στα πετροχημικά, ακόμη και στο ήλιο. Πρόκειται για μια κρίση με ευρύτερες, συστημικές διαστάσεις.

Ιδανικά, θα πρέπει να λάβει τέλος το συντομότερο δυνατόν. Και γι’ αυτό, όπως ανέφερα, η διάρκεια είναι η λέξη-κλειδί. Αυτό ήταν και το βασικό μας σημείο ανησυχίας.

Επιτρέψτε μου να προσθέσω ένα ακόμη θέμα, πριν περάσω σε πιο αυστηρώς ευρωπαϊκά ζητήματα πολιτικής: την τεχνητή νοημοσύνη.

Έχετε δει τις πρόσφατες εξελίξεις, με την πρόοδο που σημειώνεται σε ολοένα και πιο ισχυρά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης και μεγάλα γλωσσικά μοντέλα. Σε παγκόσμιο επίπεδο, και σίγουρα σε ευρωπαϊκό, έχει ήδη ξεκινήσει μια σοβαρή συζήτηση για τη διακυβέρνηση της τεχνητής νοημοσύνης. Πρόκειται για ένα ζήτημα που σκοπεύω να θέσω και στο Eurogroup.

Δεδομένου και του προσωπικού μου υπόβαθρου στον ψηφιακό τομέα, υπάρχει μια σαφής πεποίθηση ότι η διακυβέρνηση της τεχνητής νοημοσύνης δεν μπορεί να είναι αποκλειστικά εθνική, ούτε αμερικανική, ούτε κινεζική, ούτε καν ευρωπαϊκή από μόνη της. Απαιτείται μια παγκόσμια προσέγγιση.

Το ζήτημα είναι εξαιρετικά μεγάλο. Η ανάπτυξη και η ευρεία χρήση τέτοιων αλγορίθμων μπορεί να έχει τεράστιο αντίκτυπο, και γι’ αυτό χρειάζεται να αναπτύξουμε τα κατάλληλα θεσμικά εργαλεία για να μπορέσουμε να διαχειριστούμε την κατάσταση αποτελεσματικά.

Η ταχύτητα με την οποία εξελίσσονται τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης είναι εκθετική, σε βαθμό που πολλές φορές είναι δύσκολο ακόμη και να την αντιληφθούμε πλήρως. Ο ανθρώπινος νους αντιλαμβάνεται τον κόσμο γραμμικά, ενώ η εξέλιξη εδώ είναι εκθετική. Την ίδια στιγμή, τα πολιτικά συστήματα και οι πολιτικές αντιδράσεις τείνουν να κινούνται με ρυθμούς «υπο-γραμμικούς», ούτε καν γραμμικούς.

Άρα, πρέπει να είμαστε σε θέση να κινηθούμε με μεγάλη ταχύτητα σε έναν τομέα του οποίου τις συνέπειες δεν έχουμε ακόμη πλήρως κατανοήσει.

Τελευταίο σημείο: ποια θα πρέπει να είναι η ευρωπαϊκή απάντηση σε αυτές τις προκλήσεις;

Σε μεγάλο βαθμό, πρόκειται για ζητήματα που τέθηκαν και στις συζητήσεις μεταξύ των Ευρωπαίων υπουργών στο πλαίσιο των συναντήσεων του ΔΝΤ. Χρειαζόμαστε περαιτέρω ενίσχυση της «οικονομικής μας αρχιτεκτονικής», να ενισχύσουμε το κοινό μας οικοδόμημα, ακόμη περισσότερο και ακόμη καλύτερα.

Η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (Savings and Investment Union – SIU) αποτελεί το μεγάλο εγχείρημα πολιτικής της γενιάς μας. Είναι ένα σύνθετο έργο, δύσκολο να αποτυπωθεί επικοινωνιακά, καθώς περιλαμβάνει πολλαπλά επιμέρους πεδία: την ενοποίηση και ενίσχυση του τραπεζικού τομέα, την άρση των εμποδίων μεταξύ των ευρωπαϊκών κεφαλαιαγορών, την ενοποίηση των χρηματιστηριακών αγορών, και πολλά ακόμη.

Το κόστος ευκαιρίας από τη μη υλοποίηση της SIU είναι τεράστιο. Και είναι τεράστιο για κάθε χώρα ξεχωριστά. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όλοι κατ’ αρχήν συμφωνούμε με την κατεύθυνση αυτή, αλλά συχνά συνοδεύουμε τη θέση μας με «εθνικούς αστερίσκους». Ωστόσο, αυτή η στάση φαίνεται πλέον να υποχωρεί σταδιακά. Υπάρχει μια αυξανόμενη κατανόηση ότι το κόστος της αδράνειας είναι πολύ υψηλό.

Οι εκθέσεις Draghi και Letta αποτυπώνουν με σαφήνεια αυτό το κόστος. Το ΔΝΤ εκτιμά ότι το επίπεδο του ΑΕΠ στην Ευρώπη θα μπορούσε να είναι κατά 5% έως 7% υψηλότερο με την πλήρη υλοποίηση της SIU. Αυτό θα αποτυπωνόταν στην ανάπτυξη κάθε χώρας, στη δημιουργία θέσεων εργασίας και στο επίπεδο των μισθών.

Η επίδραση θα ήταν οριζόντια, σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή οικονομία.

Και για να μπορούμε να έχουμε πραγματική επιρροή σε συζητήσεις όπως αυτές που αναφέραμε, είτε πρόκειται για την ενεργειακή κρίση της περιόδου αυτής, είτε για τη διακυβέρνηση της τεχνητής νοημοσύνης, είμαστε όλοι ισχυρότεροι όταν δρούμε ως ένα.

Χρειαζόμαστε μια πραγματικά ενιαία αγορά, ώστε να μπορούμε να αξιοποιήσουμε το μέγεθος και τη δυναμική μιας οικονομικής υπερδύναμης σε αυτές τις συζητήσεις.

Σκοπεύουμε να προχωρήσουμε, και αυτό είναι και το πλαίσιο εντολής που έχουμε λάβει ως υπουργοί Οικονομικών από τους ηγέτες, στην προώθηση της υλοποίησης της SIU. Δεν πρόκειται για ένα ενιαίο μέτρο, αλλά για ένα σύνολο πολιτικών παρεμβάσεων, όπως ήδη ανέφερα.

Η Κυπριακή Προεδρία έχει επιταχύνει αυτή τη συζήτηση και, από όσο γνωρίζω, και η Ιρλανδική Προεδρία θα συνεχίσει προς την ίδια κατεύθυνση. Πρέπει να κινηθούμε με ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα για να ανταποκριθούμε στις προσδοκίες των ηγετών. Ωστόσο, είμαι αισιόδοξος ότι θα τα καταφέρουμε.

Θα ήθελα επίσης να αναφερθώ στο ψηφιακό ευρώ, το οποίο αποτελεί ένα ιδιαίτερα σημαντικό ζήτημα που συζητείται αυτή τη στιγμή σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με ορίζοντα υλοποίησης το 2029.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν επιλέξει την ανάπτυξη ψηφιακού δολαρίου, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στην ιδιωτική καινοτομία στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, ιδίως στα stablecoins. Στις ΗΠΑ υπάρχει ήδη σχετικό ρυθμιστικό πλαίσιο, το λεγόμενο Genius Act, το οποίο λειτουργεί ως αντίστοιχο του ευρωπαϊκού κανονισμού MiCA.

Ομοίως, στην Ευρώπη επιτρέπουμε την ανάπτυξη ιδιωτικής καινοτομίας στο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Ωστόσο, ο πυρήνας της στρατηγικής μας είναι το ψηφιακό ευρώ.

Οφείλουμε να κινηθούμε ταχύτερα, διότι η τεχνολογική εξέλιξη στο χρηματοπιστωτικό σύστημα είναι εξίσου έντονη και εκθετική. Κάθε μήνας καθυστέρησης μετρά.

Πρέπει να ενισχύσουμε το αποτύπωμα του ευρώ διεθνώς. Οι χώρες της Ευρωζώνης αναγνωρίζουν την ανάγκη να ενισχυθεί η διεθνής παρουσία του νομίσματος, και το βασικό εργαλείο για την επίτευξη αυτού του στόχου είναι το ψηφιακό ευρώ.

Συνοψίζοντας, αυτά είναι τα βασικά ζητήματα που συζητήσαμε, τόσο στο πλαίσιο των συναντήσεων του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας όσο και στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών θεσμών.

Σας ευχαριστώ και πάλι θερμά για την πρόσκληση. Και τώρα που θα κλείσουν οι κάμερες, θα χαρώ πολύ να απαντήσω στις ερωτήσεις σας πιο άμεσα.

Ο υπουργός υπογράμμισε ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή δημιουργεί ένα περιβάλλον έντονης αβεβαιότητας, με πιθανές επιπτώσεις στις ενεργειακές ροές και στις θαλάσσιες μεταφορές. Τόνισε, ωστόσο, πως η Ελλάδα εισέρχεται σε αυτή τη δύσκολη περίοδο με ισχυρότερη οικονομική βάση και ανάπτυξη που αναμένεται να φτάσει το 2,1% το 2025, έναντι περίπου 1% στην Ευρώπη.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η ανάπτυξη βασίζεται σε πολλαπλές πηγές – επενδύσεις, Ταμείο Ανάκαμψης, τουρισμό, εξαγωγές υπηρεσιών, βιομηχανία και απασχόληση – γεγονός που καθιστά την ελληνική οικονομία πιο εξωστρεφή και ανθεκτική σε εξωτερικούς κραδασμούς.

Στοχευμένα μέτρα και δημοσιονομική σταθερότητα

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης ανέφερε ότι υπάρχει δημοσιονομικός χώρος για στήριξη, αλλά «όχι ανεξάντλητος». Ήδη έχουν διατεθεί περίπου 300 εκατ. ευρώ, ενώ τα μέτρα, όπως η επιδότηση του ντίζελ, το Fuel Pass και η επιστροφή 15% στα λιπάσματα, μπορούν να επεκταθούν χρονικά αν χρειαστεί.

Τόνισε πως τα μέτρα είναι στοχευμένα ώστε να διασφαλίζεται η διάρκεια και η αποτελεσματικότητά τους, προστατεύοντας παράλληλα τη δημοσιονομική σταθερότητα. Αν η κρίση στην ενέργεια παραταθεί, η κυβέρνηση θα εξαντλήσει κάθε διαθέσιμο περιθώριο για νέες πρωτοβουλίες στήριξης.

Η πολιτική στήριξης των πιο ευάλωτων, όπως είπε, συνδυάζει μείωση κόστους και αύξηση εισοδήματος. Η επιδότηση καυσίμων και λιπασμάτων μειώνει το κόστος παραγωγής, ενώ η κάρτα καυσίμων ενισχύει την αγοραστική δύναμη.

Παράλληλα, η αύξηση του κατώτατου μισθού στα 920 ευρώ και η νέα φορολογική μεταρρύθμιση από το 2026 αυξάνουν το καθαρό διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών.

Αναφερόμενος στην κριτική της αντιπολίτευσης για τη μη μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης, ο υπουργός σημείωσε ότι η ουσία είναι το τελικό όφελος για τον πολίτη. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, η ελάφρυνση στην Ελλάδα φτάνει έως 36 λεπτά στη βενζίνη, ποσό αντίστοιχο ή και μεγαλύτερο από άλλες χώρες.

Επεσήμανε επίσης ότι, παρά τα αυξημένα έσοδα από τον ΦΠΑ, το κράτος επιστρέφει στους πολίτες πολλαπλάσια μέσω των μέτρων στήριξης.

Φορολογική πολιτική και κοινωνική δικαιοσύνη

Για την πρόταση της αντιπολίτευσης περί τιμαριθμοποίησης της φορολογικής κλίμακας, ο Κυριάκος Πιερρακάκης τόνισε ότι η κυβέρνηση προχώρησε ήδη σε μεταρρύθμιση κόστους 1,6 δισ. ευρώ – τετραπλάσιας ελάφρυνσης σε σχέση με την πρόταση των 400 εκατ. ευρώ.

Όπως ανέφερε, οι στοχευμένες πολιτικές μηδενίζουν τον φόρο για νέους και πολύτεκνες οικογένειες, μειώνουν σημαντικά τη φορολογία για οικογένειες με παιδιά και καταργούν σταδιακά την προσωπική διαφορά των συνταξιούχων και τον ΕΝΦΙΑ σε περίπου 13.000 οικισμούς.

Ως πρόεδρος του Eurogroup, ο υπουργός σημείωσε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη δώσει κατευθύνσεις για στοχευμένα μέτρα στήριξης χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η δημοσιονομική σταθερότητα. Εξέφρασε την εκτίμηση ότι, αν η κρίση παραταθεί, είναι πιθανές νέες κοινές ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες.

Υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ και διαφάνεια

Αναφορικά με τη δικογραφία για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, ο Κυριάκος Πιερρακάκης τόνισε ότι πρόκειται για σοβαρό ζήτημα και υπογράμμισε τις άμεσες κινήσεις του Πρωθυπουργού, όπως την ανάληψη του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης από τον Μαργαρίτη Σχοινά.

Επεσήμανε ότι η πλήρης ψηφιοποίηση μέσω της ΑΑΔΕ είναι το βασικό εργαλείο για την εξάλειψη των παθογενειών και τη διαφάνεια στη δημόσια διοίκηση, σημειώνοντας χαρακτηριστικά: «Η ψηφιοποίηση είναι ο μεγαλύτερος εχθρός της διαφθοράς».

Απαντώντας στα σενάρια περί πρόωρων εκλογών, ο υπουργός ξεκαθάρισε ότι η κυβέρνηση διαθέτει ισχυρή λαϊκή εντολή και σταθερή κοινοβουλευτική πλειοψηφία. «Σε περιόδους διεθνών εντάσεων χρειάζονται σοβαρότητα, συνέχεια πολιτικής και δουλειά – όχι εκλογολογία», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Καταλήγοντας, τόνισε ότι η Νέα Δημοκρατία θεωρεί πως οι κυβερνήσεις εκλέγονται για να αντιμετωπίζουν τα δύσκολα και αυτή την ευθύνη θα την τιμήσουν.

«Στη Λακωνία, τον τόπο καταγωγής μου. Το μήνυμά μας στο «Forum Πελοπόννησος 2026», που πραγματοποιήθηκε στο Mystras Grand Palace, είναι ότι θα στηρίξουμε τους πολίτες για όσο χρειαστεί, με σχέδιο και ευθύνη» έγραψε ο Κυριάκος Πιερρακάκης σε ανάρτησή του στο «Χ». 

Στη Λακωνία, τον τόπο καταγωγής μου. Το μήνυμά μας στο «Forum Πελοπόννησος 2026», που πραγματοποιήθηκε στο Mystras Grand Palace, είναι ότι θα στηρίξουμε τους πολίτες για όσο χρειαστεί, με σχέδιο και ευθύνη. pic.twitter.com/Qb16G5zUsa

— Kyriakos Pierrakakis (@Pierrakakis) March 30, 2026

Κατά την ομιλία του στο «ForumΠελοποννήσου 2026», ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών επανέλαβε, μεταξύ άλλων: 

«Κανείς δεν θα μείνει μόνος στην κρίση. Το κράτος θα είναι παρόν. Θα στηρίξει τους πολίτες, τους εργαζομένους, τις επιχειρήσεις, την παραγωγή, για όσο διάστημα χρειαστεί. Η κρίση του πολέμου στη Μέση Ανατολή δεν θα γίνει κοινωνική κρίση στην Ελλάδα. Και αυτό, συνιστά τη δική μας ευθύνη. Και την αναλαμβάνουμε πλήρως.

Η κυβέρνηση επιστρέφει στους πολίτες το μέρισμα της ανάπτυξης, χωρίς όμως να προχωράει σε παροχές χωρίς τέλος και σε αυξήσεις χωρίς μέλλον. Παροχές χωρίς τέλος και αυξήσεις χωρίς μέλλον, η Ελλάδα γνώρισε στο παρελθόν. Σήμερα σχεδιάζουμε και εφαρμόζουμε πολιτικές ανθεκτικότητας και βιωσιμότητας, όχι μόνο για το κράτος, για κάθε κοινότητα και για κάθε οικογένεια.»

   «Οι επιλογές μας πρέπει να αντανακλούν ισορροπία και υπευθυνότητα», ανέφερε ο υπουργός Οικονομικών μετά την τηλεδιάσκεψη του Eurogroup, προσθέτοντας ότι «τα μέτρα που λαμβάνονται αυτή την περίοδο πρέπει να είναι στοχευμένα, δίκαια και αποτελεσματικά, με προτεραιότητα στα πιο ευάλωτα νοικοκυριά και επιχειρήσεις». Όπως σημείωσε, οι παρεμβάσεις θα πρέπει να εφαρμοστούν άμεσα, αλλά και να παραμείνουν προσωρινά, ώστε να αντιμετωπιστεί η κρίση χωρίς να δημιουργηθούν «νέα, μεγαλύτερα προβλήματα στο μέλλον».

   Ο πρόεδρος του Eurogroup ανέφερε ότι η κατεύθυνση για το πώς θα πρέπει να αντιδράσουμε έχει ήδη καθοριστεί από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 19ης Μαρτίου και σήμερα αυτή η συζήτηση συνεχίστηκε στο Eurogroup, με στόχο να διαμορφωθούν οι σωστές πολιτικές για την υποστήριξη των πολιτών και των επιχειρήσεων. Επισήμανε ότι «θα πρέπει να παραμείνουμε συνεπείς με τις δεσμεύσεις που έχουμε αναλάβει», προσθέτοντας πως «η ορθή δημοσιονομική διαχείριση δίνει σε μια χώρα την ικανότητα να προστατεύει την κοινωνία και να επενδύει στο μέλλον της».

   Σύμφωνα με τον ίδιο, «η Ευρώπη σήμερα είναι καλύτερα προετοιμασμένη από ό,τι ήταν το 2022 κατά την προηγούμενη ενεργειακή κρίση», καθώς έχει μειώσει την ενεργειακή της εξάρτηση, έχει ενισχύσει τις ενεργειακές της υποδομές και έχει διαφοροποιήσει τις ενεργειακές της πηγές.

   Ο Κ. Πιερρακάκης χαρακτήρισε «ανησυχητική» τη σημερινή κρίση που επηρεάζει την ενέργεια, το εμπόριο, τις τιμές και τη συνολική οικονομική σταθερότητα και τόνισε ότι χρειάζεται «αυξημένη επαγρύπνηση, συντονισμός και ετοιμότητα» για την υποστήριξη των πολιτών. Ο ίδιος παραδέχτηκε ότι οι επιπτώσεις αυτής της κρίσης -σχεδόν ένα μήνα μετά την έναρξη της σύγκρουσης- αρχίζουν ήδη να γίνονται αισθητές στην πραγματική οικονομία, στις επιχειρήσεις και στα νοικοκυριά, κάτι το οποίο δημιουργεί πληθωριστικές πιέσεις και σημαντικούς κινδύνους χαμηλότερης ανάπτυξης σε όλη την Ευρώπη.

   Σύμφωνα με τον Κ. Πιερρακάκη, αυτό που θα καθορίσει την κλίμακα του οικονομικού αντίκτυπου θα είναι η διάρκεια και η ένταση της κρίσης. Σημείωσε ότι η αβεβαιότητα παραμένει υψηλή, προσθέτοντας ότι «κοινή μας ελπίδα είναι η αποκλιμάκωση και η αποφυγή σημαντικών και με διάρκεια διαταραχών στις ενεργειακές υποδομές και στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας».

   Ο πρόεδρος του Eurogroup τόνισε παράλληλα ότι η Ευρώπη δεν πρέπει να χάσει από το οπτικό της πεδίο τους στρατηγικούς της στόχους, επισημαίνοντας πως η ενεργειακή μετάβαση και η ενεργειακή ανεξαρτησία παραμένουν στον πυρήνα της ευρωπαϊκής πολιτικής. Όπως είπε, αυτή η κρίση υπογραμμίζει την ανάγκη για ακόμα περισσότερες επενδύσεις σε καθαρή ενέργεια, στις υποδομές και στην ενεργειακή οικονομία της Ευρώπης.

   Ο Κ. Πιερρακάκης, τόνισε ότι σήμερα η Ευρώπη καλείται να διαδραματίσει διττό ρόλο: να προστατεύσει τους πολίτες σήμερα και να οικοδομήσει μια πιο ανθεκτική και ανταγωνιστική οικονομία για το αύριο.

   Σε αυτό το πλαίσιο, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, χαρακτηρίζοντάς το «βασικό εργαλείο ανάπτυξης» που μπορεί να συμβάλει στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας στην ΕΕ. Όπως είπε, οι υπουργοί Οικονομικών των έξι μεγαλύτερων χωρών της ΕΕ παρουσίασαν σήμερα σχετικές πρωτοβουλίες, ενώ η κυπριακή Προεδρία ενημέρωσε για την πορεία των νομοθετικών εργασιών που αφορούν την ενοποίηση των ευρωπαϊκών κεφαλαιαγορών και την ενίσχυση της ευρωπαϊκής εποπτείας.

   Τέλος, ο Πρόεδρος του Eurogroup ανέφερε ότι οι υπουργοί συζήτησαν για τις διεθνείς οικονομικές εξελίξεις ενόψει των συνεδριάσεων ΔΝΤ και G7, κάνοντας λόγο για μια περίοδο βαθιών αλλαγών στην παγκόσμια οικονομία, με φόντο τις γεωπολιτικές εντάσεις, τις μεταβολές στο εμπόριο, τις συναλλαγματικές ισοτιμίες και τις διεθνείς οικονομικές ισορροπίες.

   Το σημερινό Eurogroup, πραγματοποιήθηκε μέσω τηλεδιάσκεψης αντί της προγραμματισμένης συνεδρίασης στην Κύπρο, η οποία ματαιώθηκε λόγω των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή. Στη συζήτηση συμμετείχε επίσης ο εκτελεστικός διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, Φατίχ Μπιρόλ, ο οποίος ενημέρωσε τους υπουργούς για τις τελευταίες εξελίξεις στις αγορές ενέργειας.

Όπως ανέφερε ο Κυριάκος Πιερρακάκης, σήμερα η πρώτη κατοικία δεν διαχωρίζεται από την υπόλοιπη περιουσία του οφειλέτη, με αποτέλεσμα σε πολλές περιπτώσεις να προκύπτει μικρότερο «κούρεμα» και μεγαλύτερη δόση. Ο στόχος, σύμφωνα με τον υπουργό, είναι να μπορεί ο πολίτης να εντάσσεται στον εξωδικαστικό μηχανισμό με διαφορετική μεταχείριση για την πρώτη κατοικία του, διαχωρίζοντάς την από τα υπόλοιπα περιουσιακά στοιχεία που μπορούν να οδηγηθούν σε πλειστηριασμό.

Στο ίδιο πλαίσιο, ο υπουργός σημείωσε ότι ήδη έχουν διευρυνθεί τα όρια για την υπαγωγή στον εξωδικαστικό στο διπλάσιο, ενώ, όπως είπε, καταγράφονται περίπου 2.000 νέες υπαγωγές τον μήνα. Κατά την αποτίμησή του, πρόκειται για έναν μηχανισμό που αρχίζει να δίνει λύσεις σε οικογένειες οι οποίες αναζητούν διέξοδο από το βάρος του ιδιωτικού χρέους. Σύνδεσε, μάλιστα, αυτή την προσπάθεια με τη συνολικότερη ανάγκη να διαμορφωθεί ένα πλαίσιο στήριξης για τα νοικοκυριά, παραπέμποντας και στις κυβερνητικές παρεμβάσεις για τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο.

Πέρα από το μέτωπο του ιδιωτικού χρέους, ο Κυριάκος Πιερρακάκης επιχείρησε να δώσει και ένα ευρύτερο μήνυμα για τη διαχείριση της πίεσης που δέχονται τα νοικοκυριά από την ακρίβεια. Όπως ανέφερε, βρίσκονται σε εξέλιξη εκτεταμένοι έλεγχοι για φαινόμενα αισχροκέρδειας, ενώ υπενθύμισε ότι η κυβέρνηση έχει προχωρήσει, όπως είπε, στη μεγαλύτερη φοροαπαλλαγή της μεταπολίτευσης. Στην ίδια γραμμή ενέταξε τις παρεμβάσεις ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος, αναφέροντας τα μέτρα για γονείς, πολύτεκνους, νέους, συνταξιούχους και δημοσίους υπαλλήλους, καθώς και την παρέμβαση επιστροφής ενός ενοικίου κάθε έτος.

Σημαντικό μέρος της τοποθέτησής του αφιερώθηκε και στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, με τον υπουργό να ξεκαθαρίζει ότι η ένταση και η διάρκεια της κρίσης θα είναι εκείνες που θα κρίνουν το εύρος της αντίδρασης. Όπως είπε, η Ελλάδα και η Ευρώπη δεν βρίσκονται πλέον στην ίδια θέση με το παρελθόν, καθώς έχουν αποκτήσει εμπειρία και εργαλεία διαχείρισης κρίσεων τα τελευταία χρόνια. Παρέπεμψε ειδικά στην εργαλειοθήκη του 2022, αλλά και στη δυνατότητα αξιοποίησης του δημοσιονομικού χώρου ώστε να υπάρξουν παρεμβάσεις και να μη μείνει κανείς μόνος απέναντι στις συνέπειες μιας νέας ενεργειακής ή πληθωριστικής αναταραχής.

Ο ίδιος συνέδεσε το βάθος των παρεμβάσεων με τις εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ, υπογραμμίζοντας ότι η διάρκεια ενός ενδεχόμενου κλεισίματος θα αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα. Μάλιστα, σημείωσε ότι ακόμη και αν η κρίση λήξει σχετικά σύντομα, μπορεί να απαιτηθούν έως και δύο μήνες για να επανέλθει η ομαλότητα. Σε αυτό το πλαίσιο, ανέφερε ότι η συζήτηση για μέτρα όπως ο ΕΦΚ στα καύσιμα θα μπορούσε να ανοίξει μόνο μέσα σε ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο ευελιξίας, με όρους αντίστοιχους με εκείνους που έχουν τεθεί σε άλλες περιπτώσεις, όπως η άμυνα. Για μια σύντομη κρίση, όπως είπε, η απάντηση θα μπορούσε να είναι κυρίως εθνική, όπως για παράδειγμα με την επαναφορά του μέτρου του fuel pass, το οποίο βρίσκεται στο τραπέζι. Για μια βαθύτερη και πιο επίμονη κρίση, όμως, θα απαιτηθούν ευρωπαϊκές αποφάσεις και ευρύτερες παρεμβάσεις.

Στην έναρξη της τοποθέτησής του ο υπουργός αναφέρθηκε και στην πρώτη του παρουσία στο Eurogroup, κάνοντας λόγο για μεγάλη συγκίνηση όταν χτύπησε για πρώτη φορά το καμπανάκι της συνεδρίασης. Όπως είπε, η στιγμή αυτή είχε χαρακτήρα αναγνώρισης και συμβολισμού για τη χώρα, αλλά και ευθύνης που προσωποποιείται σε κάθε Έλληνα και κάθε Ελληνίδα ύστερα από την προσπάθεια των προηγούμενων ετών. Στο ίδιο πνεύμα πρόσθεσε ότι πολλά πράγματα έχουν καθυστερήσει να γίνουν και ότι έχει έρθει η ώρα να ληφθούν αποφάσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο.