Κατά τη διάρκεια της συνομιλίας ο Πρωθυπουργός ενημέρωσε τον κ. Χριστοδουλίδη για την επικείμενη επίσκεψή του στην Άγκυρα και τη συνάντησή του με τον Πρόεδρο της Τουρκίας Recep Tayyip Erdoğan.

Συζητήθηκαν ακόμη οι τελευταίες εξελίξεις στο Κυπριακό, στο πλαίσιο των προσπαθειών που καταβάλλονται για επανέναρξη των διαπραγματεύσεων εντός του πλαισίου που καθορίζουν τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, και επιβεβαιώθηκε ο διαρκής συντονισμός Αθήνας και Λευκωσίας.

Συνέντευξη

Χρόνης Διαμαντόπουλος

–Κύριε Καθηγητά, είστε επικεφαλής του Κυπριακού Κέντρου του Διεθνούς Ερευνητικού Ινστιτούτου του Όσλο. Πείτε λίγα λόγια για τον ρόλο του και τους στόχους του Κέντρου;

Από την ίδρυσή του το 2005, το Κυπριακό Κέντρο λειτουργεί ως ανεξάρτητο, δικοινοτικό ερευνητικό ίδρυμα. Οργανικά, είναι μία από τις διευθύνσεις του Ερευνητικού Ινστιτούτου του Όσλο για την Ειρήνη, του παλαιότερου και πρωτεύοντος διεθνώς ινστιτούτου ειρήνης. Ταυτόχρονα, οι απευθείας όροι εντολής του Κέντρου από το Κοινοβούλιο και την Κυβέρνηση της Νορβηγίας είναι να συνεισφέρει στην επίλυση του Κυπριακού, συμβάλλοντας τόσο στη διαδικασία επίλυσης, σε συνεργασία με τα Ηνωμένα Έθνη και τη διεθνή κοινότητα, όσο και στον δημόσιο διάλογο για το ζήτημα. Η διασύνδεση μεταξύ της έρευνας, της ενημέρωσης του δημόσιου διαλόγου και της λήψης πολιτικών αποφάσεων βρίσκεται στον πυρήνα των δραστηριοτήτων του Κέντρου. Μέσω του δικτύου, των έργων και των φόρουμ διαλόγου του, το Κέντρο στοχεύει στην ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων και στην ενίσχυση της περιφερειακής συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο γενικότερα. Μετά από 20 και πλέον χρόνια συμβολής στον διακοινοτικό διάλογο για ευαίσθητα ζητήματα, το Κέντρο εξακολουθεί να βρίσκεται σε εξαιρετική θέση για να ασκήσει θετικό αντίκτυπο στη διαδικασία των διαπραγματεύσεων και της συμφιλίωσης στην Κύπρο. Διχαστικά αφηγήματα που έχουν δυστυχώς εδραιωθεί μετά από 60 χρόνια σύγκρουσης και 50 χρόνια διαχωρισμού ύστερα από την εισβολή του ‘74 μπορούν να ξεπεραστούν μόνο μέσω της αντικειμενικής πληροφόρησης και του ισορροπημένου διαλόγου μεταξύ όλων των κοινωνικών ομάδων.

-Στις ημέρες μας οι ιδεολογίες φαίνεται να έχουν υποχωρήσει. Αυτό διακρίνεται και από τον τρόπο που συμπεριφέρεται το εκλογικό σώμα. Κάνει άλματα από τα αριστερά προς τα δεξιά – και το αντίθετο – χωρίς να διακρίνει διαφορές, βασιζόμενο κυρίως σε συνθήματα. Έχουν ευθύνη γι’ αυτό όσοι κυβέρνησαν; Κύριε Τζήμητρα, θα ήθελα να το εξηγήσω περισσότερο. Όταν το 2011 το ΠΑΣΟΚ συγκυβέρνησε με την ΝΔ και το ΛΑΟΣ και το 2015 ο ΣΥΡΙΖΑ επέλεξε για κυβερνητικό εταίρο τους ΑΝΕΛ, δεν «θόλωσαν» τα ιδεολογικά τους χαρακτηριστικά; Όταν ο κ. Τσίπρας χαρακτήριζε «έντιμο εταίρο» τον κ. Καμμένο δεν άμβλυνε τις διαφορές μεταξύ Αριστεράς και Δεξιάς;

Πράγματι, οι ιδεολογίες φαίνεται να υποχωρούν. Δεν πρόκειται, βέβαια, για ελληνικό φαινόμενο, μάλιστα θα έλεγα ότι είναι ίσως εντονότερο στο εξωτερικό. Αυτό έχει να κάνει με διάφορους λόγους. Ένας απ’ αυτούς ήταν η αποδόμηση ιδεολογιών λόγω της αδυναμία τους να προσφέρουν πειστικές απαντήσεις σε μεγάλα ζητήματα ή ακόμα και της αποτυχίας που τους χρεώθηκε για πολλά από τα δεινά του παρελθόντος. Άλλος είναι μια γενικότερη στροφή στη χρησιμοθηρία, σε συνδυασμό με έναν άκρατο καταναλωτισμό και ακραίο καπιταλισμό, που οδήγησε στη σημερινή πραγματικότητα της ολοένα συρρικνούμενης συζήτησης με πολιτικούς όρους.

Κι άλλος είναι η γενικότερη κρίση της παιδείας και άρα της καλλιέργειας κριτικής σκέψης που οδηγεί στις ψευδείς ειδήσεις, στην άκριτη αποδοχή «εναλλακτικής πραγματικότητας» και τελικά στη διευκόλυνση της χειραγώγησης και την έγκριση αν όχι νομιμοποίηση των χειρότερων μορφών εξουσίας. Αυτά είναι τα δεδομένα σήμερα και αν και δεν υποτιμώ καθόλου τις διαφορετικές ικανότητες και προσεγγίσεις της νέας γενιάς, είμαι ανήσυχος για το μέλλον.

Οι οικονομίες τόσο της ελληνοκυπριακής όσο και της τουρκοκυπριακής κοινότητας υποφέρουν από έλλειψη ανταγωνιστικότητας. Λύση του Κυπριακού προβλήματος θα δημιουργούσε ένα σημαντικό “μέρισμα ειρήνης“

Όσον αφορά στο παρελθόν και στο ερώτημά σας για περιόδους συγκυβέρνησης, θα έλεγα ότι το 2015 υπήρχαν συνθήκες έκτακτης ανάγκης. Όλοι τις χαρακτήρισαν έτσι, όπως θα θυμάστε. Και στις έκτακτες ανάγκες προτεραιότητα πάντα είναι η έξοδος από την κρίση και η αποσόβηση των χειρότερων. Εξάλλου του 2015, πράγματι όπως λέτε, είχε προηγηθεί το 2011 με τη συμμετοχή και του ΛΑΟΣ στην κυβέρνηση, που νομιμοποίησε μετά και η ΝΔ.

Πάντως, η αλήθεια είναι πως στην Ελλάδα δεν υπάρχει η πολιτική κουλτούρα των ευρύτερων συνεργασιών και των μεγαλύτερων συνασπισμών που συναντάται στην Ευρώπη.      

-Σύμφωνα με έρευνα που διεξήγαγε το Κυπριακό Κέντρο του Διεθνούς Ερευνητικού Ινστιτούτου του Όσλο για την Ειρήνη (PRIO), πριν από λίγα χρόνια η μη λύση του Κυπριακού δημιουργεί τεράστια οικονομικά ζητήματα καθώς και οι δυο κοινότητες υποφέρουν από το μικρό μέγεθος της αγοράς τους και η διαίρεση του νησιού είναι ο παράγοντας που δεν τους επιτρέπει να αξιοποιήσουν οικονομίες κλίμακας. Τελικά τι ισχύει;

Γιατί πιστεύετε ότι το Κυπριακό παραμένει ανεπίλυτο μισό αιώνα και πλέον από την Τουρκική εισβολή;

Το τεράστιο οικονομικό δυναμικό της Κύπρου παρεμποδίζεται επί του παρόντος από μια σειρά παραγόντων, τους οποίους ενισχύει η διαίρεση του νησιού. Οι οικονομίες τόσο της ελληνοκυπριακής όσο και της τουρκοκυπριακής κοινότητας υποφέρουν από έλλειψη ανταγωνιστικότητας, η οποία προκαλείται, μεταξύ άλλων, από το υψηλό και ασταθές κόστος ενέργειας, τις κακές δημόσιες συγκοινωνίες και τις βαθιά ριζωμένες παθογένειες δεκαετιών, περιλαμβανομένων διαφόρων συμφερόντων. Δεν αποτελεί έκπληξη, επομένως, το γεγονός ότι και οι δυο πλευρές υστερούν σε παραγωγικότητα. Μια λύση του κυπριακού προβλήματος θα δημιουργούσε σημαντικές νέες αγορές για όλη την Κύπρο. Θα άνοιγε την αγορά του 1.6 τρισεκατομμυρίων ευρώ της Τουρκίας στους Ελληνοκύπριους και θα έδινε άμεση πρόσβαση στην αγορά των 23 τρισεκατομμυρίων ευρώ της ΕΕ στους Τουρκοκύπριους. Αυτό θα έδινε μεγάλη ώθηση σε όλο το νησί στον τουρισμό, την τριτοβάθμια εκπαίδευση, τις επαγγελματικές υπηρεσίες και τη ναυτιλία. Λόγω της επίδρασης αυτών των τομέων, θα έφερνε επίσης σημαντική ώθηση στο λιανικό και χονδρικό εμπόριο, στις τιμές των ακινήτων και της γης, με την προσέλκυση σημαντικών ξένων επενδύσεων. 

Λύση του Κυπριακού προβλήματος θα δημιουργούσε ένα σημαντικό «μέρισμα ειρήνης» – τη διαφορά μεταξύ της οικονομικής απόδοσης με λύση και της οικονομικής απόδοσης χωρίς αυτήν. Λύση του Κυπριακού προβλήματος θα μπορούσε να ενισχύσει το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ) έως 11.000 ευρώ κατά κεφαλήν σε σύγκριση με την απουσία λύσης. Η λύση θα αύξανε το συνολικό ΑΕΠ έως και κατά 17,4 δισεκατομμύρια ευρώ σε διάστημα 20 ετών. Η πραγματική αύξηση του ΑΕΠ θα ήταν, κατά μέσο όρο 4,1% με λύση και μόνο 2,3% υπό το status quo. Με έναν συνετό διακανονισμό του περιουσιακού, τα φορολογικά και άλλα έσοδα που θα παραγόταν από ένα τέτοιο μέρισμα ειρήνης θα μπορούσαν να καλύψουν περίπου τα δύο τρίτα των αποζημιώσεων περιουσίας.

Πρέπει να φοβόμαστε από τη βίαιη και απότομη κατάλυση της διεθνούς δικαιοταξίας. Όσα γνωρίζαμε και λαμβάναμε ως δεδομένα, περιλαμβανομένων των στοιχειωδών κανόνων της διεθνούς νομιμότητας τελούν υπό αμφισβήτηση

Όμως πράγματι, δυστυχώς, πάνω από 60 χρόνια μετά τη χάραξη της πράσινη γραμμής και 50 χρόνια μετά τη βίαιη διαίρεση του νησιού, ύστερα από την εισβολή του ’74, το Κυπριακό παραμένει ανεπίλυτο και οι προοπτικές βιώσιμής επίλυσής του είναι όλο και πιο δυσοίωνες. Ίσως να μην εκμεταλλευτήκαμε ευκαιρίες που προέκυψαν, ίσως το ενδεχόμενο λύσης να μας ξέφυγε μέσα από τα χέρια, ίσως να προσδοκούσαμε κάτι καλύτερο που ποτέ δεν ήρθε ή δε θα μπορούσε να έρθει. Το αποτέλεσμα είναι το ίδιο και κάθε μέρα που περνάει τα πράγματα δυσκολεύουν όλο και περισσότερο. Σε τοπικό επίπεδο, οι γενιές της λύσης από ανθρώπους που είχαν ζήσει μαζί φεύγουν και οι νέες γενιές έχουν μια εντελώς διαφορετική αντίληψη και προσέγγιση του θέματος. Σε περιφερειακό και διεθνές επίπεδο, η πραγματικότητα είναι εξαιρετικά δυσχερής, με τη συσσώρευση πιεστικών και διασυνδεδεμένων προβλημάτων (ενεργειακά, Συρία, Λιβύη κλπ.), την ισχυροποίηση αντιπάλων, την αβεβαιότητα συμμάχων και την αποδόμηση θεσμών. Απαιτείται φυσικά ρεαλισμός στη βάση αρχών και κατανόηση της αίσθησης του επείγοντος, στη βάση της συνειδητοποίησης ότι ο χρόνος δε δουλεύει πάντοτε υπέρ ημών. Πάντως, ενώ τα προβλήματα αναζητούνται πάντοτε στο παρελθόν, οι λύσεις τους πάντοτε πρέπει να αναζητούνται έχοντας ως γνώμονα το μέλλον.   

-Ζούμε κατά κοινή ομολογία σε μια εποχή δυστοπίας. Εκτός όλων των άλλων παραγόντων, την επηρεάζει και η Προεδρία Τραμπ στις ΗΠΑ. Η περιοχή της νοτιοανατολικής Ευρώπης απ’ ότι φαίνεται συνεχίζει να ενδιαφέρει τους Αμερικανούς. Πρέπει να φοβόμαστε για κάτι;

Πρέπει να φοβόμαστε από τη βίαιη και απότομη κατάλυση της διεθνούς δικαιοταξίας. Όσα γνωρίζαμε και λαμβάναμε ως δεδομένα, περιλαμβανομένων των στοιχειωδών κανόνων της διεθνούς νομιμότητας τελούν υπό αμφισβήτηση, αν δεν έχουν ήδη περιθωριοποιηθεί και πρακτικά ακυρωθεί. Από τη διεθνή τάξη στη βάση αρχών, με όσα προβλήματα και περιορισμούς και αν υπήρχαν, περάσαμε, σχεδόν σε μια νύχτα, στην κανονικοποίηση της εξαίρεσης και τη νομιμοποίηση του εκφοβισμού.

Ούτε οι εχθροί ούτε οι φίλοι είναι παντοτινοί στις διεθνείς σχέσεις και δυστυχώς πια οι ΗΠΑ μας υπενθυμίζουν οδυνηρά το δεύτερο. Παραπέταξαν την Ευρώπη χωρίς δεύτερη σκέψη κι η Ευρώπη με τη σειρά της παραπέταξε τις αρχές της.Όμως Ευρώπη χωρίς αρχές, δεν είναι Ευρώπη, δεν είναι τίποτε. Δεν έχει τη δυνατότητα, κι ούτε πρέπει, να ανταγωνιστεί αυταρχικά καθεστώτα, απαλλαγμένα από τη λογοδοσία, ούτε λαούς και κράτη που φαντασιώνονται μόνο ισχυρούς άνδρες ως ηγέτες. Κι ούτε μπορεί – και καλώς – να ανταπεξέλθει σε κουλτούρες χειραψίας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει πει πως θέλει να γίνει πιο γεωπολιτική. Όμως, κατά την άποψή μου, πιο γεωπολιτική αναγκαστικά θα σήμαινε και πιο συναλλακτική, άρα και πιο απομακρυσμένη από αρχές και κανόνες που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά του ευρωπαϊκού οικοδομήματος. Αυτό για μένα θα ήταν καταστροφικό, ειδικά αν γινόταν πρόχειρα και βεβιασμένα.  

Tο 2015 υπήρχαν συνθήκες έκτακτης ανάγκης. Όλοι τις χαρακτήρισαν έτσι… Και στις έκτακτες ανάγκες προτεραιότητα πάντα είναι η έξοδος από την κρίση και η αποσόβηση των χειρότερων

Τον ίδιο προβληματισμό έχω και για τη χώρα μας. Στα πλαίσια αυτής της συναλλακτικής νοοτροπίας, τι γίνεται με κράτη, όπως η Ελλάδα και η Κύπρος, που έχτισαν όλη την εξωτερική τους πολιτική – ή, τουλάχιστον, το αφήγημά της – στη βάση των αρχών και των κανόνων του διεθνούς δικαίου; Ούτε μπορούμε, ούτε πρέπει, να ανταγωνιστούμε στη βάση αυτή ας πούμε ισχυρότερους αναθεωρητικούς γείτονες. Καλό θα ήταν να το έχουμε υπόψη μας αυτό όταν λέμε πως δεν είναι η στιγμή να μιλήσουμε για νομιμότητα όταν αυτή παραβιάζεται αλλού ή όταν λ.χ. παρακάμπτουμε αποφάσεις του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου. Διαφορετικά υποσκάπτουμε τόσο το ουσιαστικό υπόβαθρο των θέσεων και των διεκδικήσεών μας όσο και την αξιοπιστία των επιχειρημάτων μας. Όπως και η Ευρώπη, αλλά και κάθε σοβαρό κράτος, έτσι και η Ελλάδα δεν είναι τίποτε χωρίς αρχές. Βεβαίως και πρέπει να ασκούμε την εξωτερική μας πολιτική με πραγματισμό. Όμως να πρόκειται για μια εξωτερική πολιτική ρεαλιστική, αλλά στη βάση αρχών. Ευέλικτη, αλλά όχι μόνο συναλλακτική. Και σαφώς, μια πολιτική χαρακτηρισμένη από αξιοπρέπεια, που να μας καθιστά συμμάχους και ισότιμους εταίρους κι όχι αναλώσιμους πελάτες ή φόρου υποτελείς που κανείς δε θα υπολογίζει πραγματικά σε βάθος χρόνου – ίσως ούτε κι εμείς οι ίδιοι.   

«Μια συνολική, δίκαιη και διαρκής λύση για την Κύπρο και για όλους τους Κύπριους παραμένει απόλυτη προτεραιότητα για την ΕΕ», τόνισε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Very moving visit to the Green Line in Nicosia.

I want to be clear.

A comprehensive, fair and lasting settlement for Cyprus and for all Cypriots remains an absolute priority for the EU.

So I hope that 2026 will bring new momentum towards the reunification of Cyprus. pic.twitter.com/L4X9wc67Sf

— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) January 15, 2026

«Πολύ συγκινητική επίσκεψη στην Πράσινη Γραμμή στη Λευκωσία. Θέλω να είμαι σαφής.

Μια συνολική, δίκαιη και διαρκής λύση για την Κύπρο και για όλους τους Κύπριους παραμένει απόλυτη προτεραιότητα για την ΕΕ. 

Ελπίζω λοιπόν ότι το 2026 θα φέρει νέα δυναμική προς την επανένωση της Κύπρου».

» Εμείς ως Τουρκία πήραμε θετική στάση στο σχέδιο Ανάν στο Κράν Μοντάνα και οι Τουρκοκύπριοι υπερψήφισαν το σχέδιο του ΟΗΕ. Όμως οι Ελληνοκύπριοι το απέρριψαν και δεν αποδέχθηκαν την ίση κατανομή πολιτικής ισχύος, κατανομής πλούτου και εξουσιών στην Κύπρο. Εκείνοι το ξέρουν, το γνωρίζουμε κι εμείς αλλά και οι Ευρωπαίοι το γνωρίζουν. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Ποια είναι η εναλλακτική σε αυτό;

» Η ρεαλιστική λύση λοιπόν είναι τα δυο κράτη. Μπορούμε να κάνουμε αυτό. Αργότερα μπορούν να δημιουργήσουν μια εναλλακτική συνεργασία για πολιτική ενότητα, αυτό εξαρτάται από αυτούς. Αλλά αυτό που πρέπει να κάνουμε τώρα να αδράξουμε τη στιγμή έτσι ώστε να βρούμε κάθε ευκαιρία να μετατρέψουμε την Κύπρο σε παράδεισο. Καθώς άλλες χώρες της περιοχής Μεσογείου κάνουν μεγάλες επενδύσεις στον τουρισμό, στη βιομηχανία, στην οικονομία. Ας σταματήσει η απομόνωση των Τουρκοκυπρίων, ας ξεκινήσει η ποιοτική  συνεργασία. Βάζοντας σε πάγο το πολιτικό πρόβλημα, μπορούμε να απολαύσουμε την οικονομική συνεργασία, την ανάπτυξη της περιοχής, την εκμετάλλευση της ενέργειας, της βιομηχανίας, της οικονομίας. Όλα μαζί».

Σύμφωνα με το δελτίο τύπου που εξεδόθη από τα ΗΕ, με το πέρας της συνάντησης, οι δύο ηγέτες συμφώνησαν ότι η πραγματική επίλυση του Κυπριακού είναι η πολιτική ισότητα σύμφωνα με τα ψηφίσματα του ΣΑ των ΗΕ.

Νωρίτερα να θυμίσουμε, οι δύο ηγέτες επισκέφθηκαν το Ανθρωπολογικό Εργαστήριο της Διερευνητικής Επιτροπής Αγνοουμένων όπου και τους υποδέχθηκαν μέλη του προσωπικού του εργαστηρίου, η Προσωπική Απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρία Άνχελα Ολγκίν και ο Ειδικός Αντιπρόσωπος του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο, Χασίμ Ντιάν.

Χριστοδουλίδης: Πολύ καλή η συνάντηση – Σημαντική και ουσιαστική συζήτηση για το Κυπριακό

«Χαίρομαι γιατί σήμερα πραγματοποιήθηκε μια πολύ καλή συνάντηση, μετά από πολύ καιρό», δήλωσε ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, έξω από το Προεδρικό Μέγαρο, αναφερόμενος στη συνάντηση της Προσωπικής Απεσταλμένης του ΓΓ του ΟΗΕ, Μαρίας Άνχελα Ολγκίν, με τον ίδιο και τον Τουρκοκύπριο ηγέτη, Τουφάν Ερχιουρμάν.

«Συμφωνήσαμε να επικεντρωθούμε σε συγκεκριμένα θέματα, όπως η συζήτηση της Κυπριακής Δημοκρατίας με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το θέμα του χαλουμιού και η κατασκευή αγωγού για μεταφορά νερού από το Εργοστάσιο Επεξεργασμένων Λοιμάτων στη Μια Μηλιά, που θα αξιοποιείται για την υδροδότηση και τον πρωτογενή τομέα», τόνισε.

Επιπλέον, έγινε αναφορά στην ενίσχυση του προσωπικού στα οδοφράγματα και σε σειρά άλλων ζητημάτων που αφορούν τους αγνοούμενους, τους εγκλωβισμένους, τις κοινότητες των Μαρωνιτών και των Αρμενίων, τα τοποσήμια στις κατεχόμενες περιοχές, τη φορολογία στα προϊόντα που μεταφέρονται από τις ελεύθερες στις κατεχόμενες περιοχές, καθώς και την πρόσβαση στις εκκλησίες που έχουν αναστηλωθεί στο πλαίσιο της Πολιτιστικής Τεχνικής Επιτροπής.

Ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας ανέφερε ότι τα θέματα αυτά θα συζητηθούν εκ νέου στην επόμενη συνάντηση με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη, ενώ υπογράμμισε ότι η ουσία των συνομιλιών επικεντρώθηκε στην επίλυση του Κυπριακού μέσω της πολιτικής ισότητας, όπως προβλέπεται στα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας. «Η αναφορά αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς είναι η πρώτη φορά που εμφανίζεται σε δήλωση μετά από συνάντηση των δύο ηγετών από τον Οκτώβριο του 2020», σημείωσε ο κ. Χριστοδουλίδης.

Αυτούσια η κοινή δήλωση των Ηνωμένων Εθνών

«Σήμερα, ο Τουρκοκύπριος ηγέτης, κ. Τουφάν Ερχουρμάν, και ο Ελληνοκύπριος ηγέτης, κ. Νίκος Χριστοδουλίδης, πραγματοποίησαν συνάντηση υπό τη διευκόλυνση της Προσωπικής Απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, κ. Μαρίας Άνχελα Ολγκίν Κουέγιαρ, στις εγκαταστάσεις της Αποστολής Καλών Υπηρεσιών των Ηνωμένων Εθνών.

Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε σε θετικό και φιλικό κλίμα. Οι ηγέτες αντάλλαξαν απόψεις για ένα ευρύ φάσμα θεμάτων που αποσκοπούν στη δημιουργία κλίματος ευνοϊκού για τη διευθέτηση, καθώς και στις προσπάθειες για επίτευξη λύσης στο Κυπριακό.

• Οι δύο ηγέτες συμφώνησαν ότι ο πραγματικός στόχος είναι η λύση του Κυπριακού προβλήματος με πολιτική ισότητα, όπως περιγράφεται στα Ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης είναι σημαντικά για τη δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος αλλά δεν υποκαθιστούν την επίτευξη λύσης στο Κυπριακό πρόβλημα.
• Οι ηγέτες πραγματοποίησαν μια επισκόπηση προηγουμένως συμφωνημένων πρωτοβουλιών οικοδόμησης εμπιστοσύνης, συζήτησαν νέες ιδέες και συμφώνησαν να επικεντρωθούν στην επίτευξη συμφωνιών το συντομότερο δυνατό, ειδικά στο ζήτημα του ανοίγματος νέων σημείων διέλευσης, το θέμα του Χαλουμιού/Hellim, καθώς και την κατασκευή αγωγών από το Εργοστάσιο Επεξεργασίας Νερού Μια Μηλιά/Χασπολάτ.
• Συμφώνησαν επίσης στην αύξηση του προσωπικού για τις υπηρεσίες που απαιτούνται στα σημεία διέλευσης. Και οι δύο ηγέτες χαιρέτισαν τις εργασίες για τη διαπλάτυνση του δρόμου στο σημείο διέλευσης Αγίου Δομετίου/Μετεχάν και αναμένουν την ολοκλήρωσή του τους επόμενους μήνες.
• Και οι δύο ηγέτες επανέλαβαν επίσης τη δέσμευσή τους να συμμετάσχουν στην επόμενη άτυπη συνάντηση σε ευρύτερη σύνθεση, που θα συγκαλέσει ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών. Δεσμεύτηκαν να συνεχίσουν να εργάζονται εν τω μεταξύ στην Κύπρο, ώστε να παράγουν απτά αποτελέσματα προς όφελος των Ελληνοκυπρίων και των Τουρκοκυπρίων και να διασφαλίσουν την επιτυχία της επόμενης άτυπης συνάντησης σε ευρύτερη σύνθεση.
• Προς τούτο, εξέφρασαν τη βούλησή τους να συναντώνται όσο συχνά χρειάζεται και έδωσαν οδηγίες στους αντιπροσώπους τους να συνεχίσουν τις τακτικές τους συναντήσεις.

Πριν από τη συνάντησή τους, οι ηγέτες επισκέφθηκαν το ανθρωπολογικό εργαστήριο της Διερευνητικής Επιτροπής για τους Αγνοούμενους (ΔΕΑ) στην Κύπρο. Με την ευκαιρία αυτή, εξέφρασαν τη μεγάλη τους εκτίμηση για το αποτελεσματικό ανθρωπιστικό έργο που διεξάγει η ΔΕΑ, συμπεριλαμβανομένων των μελών της Επιτροπής, του προσωπικού του ανθρωπολογικού εργαστηρίου, όλων των εμπλεκομένων εργαζομένων και των δωρητών.

Ο κ. Χριστοδουλίδης και ο κ. Ερχουρμάν υπογράμμισαν την κρίσιμη σημασία της διατήρησης του έργου της ΔΕΑ απαλλαγμένου από πολιτικές παρεμβάσεις, καλώντας όλους να απέχουν από την πολιτικοποίηση αυτής της ανθρωπιστικής διαδικασίας. Κάλεσαν επίσης οποιονδήποτε έχει πληροφορίες σχετικά με πιθανούς χώρους ταφής να τις μοιραστεί με τη ΔΕΑ, διαβεβαιώνοντας ότι η αρχή της εμπιστευτικότητας θα τηρηθεί αυστηρά».

Ειδικότερα, σε ομιλία του ενώπιον της επιτροπής του τουρκικού κοινοβουλίου για τον προϋπολογισμό, ο υπουργός Εξωτερικών ανέφερε:

«Η διαδικασία των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης αναβίωσε μετά τους σεισμούς της 6ης Φεβρουαρίου (σ.σ. του 2023). Η τελευταία συνάντηση πραγματοποιήθηκε στη Σμύρνη στις 23 Οκτωβρίου του 2025.

Από την άλλη πλευρά, συνεχίζουμε με αποφασιστικότητα όλες τις απαραίτητες πρωτοβουλίες κατά των περιορισμών και των άδικων πρακτικών αναφορικά με την εκπαίδευση, τη θρησκευτική ελευθερία και άλλα θεμελιώδη δικαιώματα που αντιμετωπίζει η τουρκική μειονότητα (sic) της Δυτικής Θράκης και οι ομοεθνείς μας στα Δωδεκάνησα.

Διατηρώντας τη βούλησή μας να αναπτύξουμε τις σχέσεις μας με την Ελλάδα στη βάση της καλής γειτονίας, θα συνεχίσουμε με την ίδια αποφασιστικότητα την στάση μας που προστατεύει τα εθνικά μας συμφέροντα και τα δικαιώματα των ομοεθνών μας».

Σχετικά με το Κυπριακό

Αναφερόμενος στο Κυπριακό, ο Τούρκος ΥΠΕΞ είπε «ότι η πιο ρεαλιστική λύση περνά μέσα από τη συνύπαρξη δύο κρατών στο νησί». Επισήμανε δε ότι η Τουρκία θέλει να δει το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο ως μια περιοχή σταθερότητας και ευημερίας όπου θα είναι σεβαστά τα νόμιμα συμφέροντα όλων των μερών, ο Χακάν Φιντάν είπε τα εξής:

«Συνεχίζουμε τις προσπάθειές μας με όλες μας τις δυνάμεις για την εξεύρεση μιας δίκαιης, διαρκούς, βιώσιμης και ρεαλιστικής λύσης στο Κυπριακό, που αποτελεί εθνική μας υπόθεση. Διατυπώσαμε με σαφήνεια τις εποικοδομητικές και προσανατολισμένες προς το αποτέλεσμα προτάσεις μας στις άτυπες συνόδους διευρυμένης μορφής που πραγματοποιήθηκαν στη Γενεύη τον Μάρτιο και στη Νέα Υόρκη τον Ιούλιο.

Κατά την πρώτη του επίσκεψη στο εξωτερικό που πραγματοποίησε την περασμένη εβδομάδα στη χώρα μας ο Τουφάν Ερχιουρμάν, ο οποίος εξελέγη πρόεδρος της Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου (sic) τον Οκτώβριο, ο πρόεδρός μας τόνισε ότι η πιο ρεαλιστική λύση στο Κυπριακό περνάει από τη συνύπαρξη των δύο κρατών στο νησί.

Ως μητέρα πατρίδα και εγγυήτρια χώρα, θα συνεχίσουμε και το επόμενο διάστημα, όπως και στο παρελθόν, τις προσπάθειές μας για την ειρήνη, την ευημερία και την ανάπτυξη του τουρκοκυπριακού λαού, στο πλαίσιο των ιστορικών, νομικών και ανθρωπιστικών μας ευθυνών και σύμφωνα με τις πραγματικότητες του νησιού».

Σχετικά με την εμβάθυνση της συνεργασίας με τις ΗΠΑ

Αναφέροντας ότι συνεχίζονται οι προσπάθειες για την εμβάθυνση της συνεργασίας με τις ΗΠΑ σε όλους τους τομείς, συμπεριλαμβανομένης της ενέργειας, καθώς και για την επίτευξη του στόχου του ετήσιου όγκου εμπορίου των 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ο Fidan είπε τα εξής: «Ταυτόχρονα, συνεχίζουμε με αποφασιστικότητα τις πρωτοβουλίες μας για την άρση όλων των περιορισμών και των κυρώσεων στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας.

Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του προέδρου μας στην Ουάσιγκτον στις 25 Σεπτεμβρίου, συζητήσαμε διεξοδικά αυτά τα θέματα με την αμερικανική πλευρά. Βλέπουμε με ικανοποίηση ότι και η αμερικανική κυβέρνηση έχει την ίδια βούληση και είναι έτοιμη να προωθήσει τη στρατηγική μας εταιρική σχέση σε κάθε τομέα με τρόπο που αρμόζει σε δύο μακροχρόνιους συμμάχους.

Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης μας στις ΗΠΑ που πραγματοποιήσαμε την περασμένη εβδομάδα, διοργανώσαμε μια περιεκτική συνάντηση με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Ρούμπιο, τον ειδικό απεσταλμένο για τη Μέση Ανατολή Γουίτκοφ και τον πρέσβη των ΗΠΑ στην Αγκυρα και Ειδικό Απεσταλμένο για τη Συρία Μπάρακ. Διεξάγουμε έναν στενό διάλογο με την κυβέρνηση Trump σε μια ευρεία γεωγραφία που εκτείνεται από τη Γάζα έως τη Συρία, την Ουκρανία έως τον Καύκασο».

«Θα ξεκινήσει νέα εποχή στις σχέσεις Τουρκίας – ΕΕ»

Τονίζοντας ότι η Τουρκία με τους ρόλους που έχει αναλάβει και τις συνεισφορές της στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ είναι μεταξύ των χωρών που στηρίζουν περισσότερο τη διατλαντική ασφάλεια, ο Φιντάν δήλωσε:

«Το γεγονός ότι θα φιλοξενήσουμε τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ το επόμενο έτος σε αυτήν την κρίσιμη περίοδο αποτελεί ουσιαστικά μια ένδειξη αυτής της θέσης μας. Το ότι η ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας δεν μπορεί να διαμορφωθεί χωρίς να συνυπολογιστούν ο ρόλος, οι δυνατότητες και οι ικανότητες της Τουρκίας, δηλώνεται και από τους Ευρωπαίους συνομιλητές μας.

Αντίστοιχα, το τελευταίο διάστημα η Ευρωπαϊκή Ενωση έχει αυξήσει το διάλογο και τη συνεργασία της με τη χώρα μας, ιδίως σε θέματα εξωτερικής πολιτικής και συνδεσιμότητας. Κατά την προσεχή περίοδο, οι κύριες προτεραιότητές μας στο πλαίσιο των σχέσεών μας με την Ε.Ε. είναι η επικαιροποίηση της τελωνειακής ένωσης, η επιτάχυνση του διαλόγου για την απελευθέρωση των θεωρήσεων, το να έχουν συμπληρωματικές ιδιότητες/πτυχές οι μηχανισμοί ασφάλειας και άμυνας της Ε.Ε. σε σχέση με το ΝΑΤΟ και η συμπερίληξη της χώρας μας σε αυτά.

Πιστεύουμε ότι θα ξεκινήσει μια νέα εποχή στις σχέσεις Τουρκίας-Ευρωπαϊκής Ενωσης στη βάση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης και του κοινού συμφέροντος σε περίπτωση που ενεργήσει και η Ευρωπαϊκή Ενωση με στρατηγικό όραμα».

Σε δηλώσεις του μετά τη συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου στην Άγκυρα, ο Τούρκος πρόεδρος χαρακτήρισε σημαντικό το γεγονός ότι ο Τουρκοκύπριος ηγέτης, Τουφάν Έρχιουρμαν, στις τελευταίες του δηλώσεις ανέφερε ότι «δεν θα γίνει καμία παραχώρηση όσον αφορά την κυριαρχική ισότητα των Τουρκοκυπρίων».

Ο Ταγίπ Ερντογάν ζήτησε από την ελληνοκυπριακή πλευρά «να επιδείξει το θάρρος, τη βούληση και τη εποικοδομητική στάση που επέδειξαν οι Τουρκοκύπριοι εξ αρχής», όπως είπε, υποστηρίζοντας πως «τότε μπορεί να βρεθεί μια μόνιμη, δίκαιη και ρεαλιστική λύση που θα βασίζεται στην κυριαρχική ισότητα και την ισότιμο διεθνές καθεστώς».

Αναλυτικά, ο Ρεζτέπ Ταγίπ ερντογάν δήλωσε:

«Στις 13 Νοεμβρίου, φιλοξενήσαμε τον κ. Τούφαν Ερχιουρμάν και τη σύζυγό του στην Άγκυρα, με την ευκαιρία της πρώτης επίσημης επίσκεψής του στο εξωτερικό, μετά την εκλογή του στην προεδρία της “Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου”.

Με τον κ. πρόεδρο, αξιολογήσαμε τα κοινά βήματα που μπορούν να γίνουν για την επίτευξη μιας δίκαιης και μόνιμης λύσης στο εθνικό μας ζήτημα της Κύπρου, η οποία θα ανταποκρίνεται στις πραγματικότητες του νησιού.

Είναι σημαντικό ότι ο κ. Ερχιουρμάν τόνισε στα πρόσφατα μηνύματά του προς την ελληνοκυπριακή πλευρά ότι δεν θα γίνει καμία παραχώρηση όσον αφορά την κυριαρχική ισότητα των Τουρκοκυπρίων.

Θεωρούμε ότι η επανάληψη προτάσεων που έχουν δοκιμαστεί επανειλημμένα στο παρελθόν χωρίς αποτέλεσμα είναι χάσιμο χρόνου. Όπως έχουμε τονίσει επανειλημμένα σε κάθε ευκαιρία, η λύση του Κυπριακού ζητήματος περνάει από τη συνύπαρξη δύο κρατών.

Εάν η ελληνοκυπριακή πλευρά επιδείξει το θάρρος, τη βούληση και τη εποικοδομητική στάση που επέδειξαν οι Τουρκοκύπριοι εξ αρχής, τότε μπορεί να βρεθεί μια μόνιμη, δίκαιη και ρεαλιστική λύση που θα βασίζεται στην κυριαρχική ισότητα και την ισότιμο διεθνές καθεστώς. Διαφορετικά, δεν μπορεί να οικοδομηθεί καμία λύση πάνω στην αδικία».

Μιλώντας στον τηλεοπτικό σταθμό A Haber, ο Φιντάν ισχυρίστηκε ότι «στο βόρειο τμήμα ζουν Τούρκοι, στο νότιο τμήμα ζουν Έλληνες και, χάρη στην παρουσία του τουρκικού στρατού, από το 1974 και μετά, συνεχίζεται η ζωή χωρίς να έχει ανοίξει ρουθούνι».

Χαρακτήρισε «ιστορική παραίσθηση» το γεγονός ότι η διεθνής κοινότητα δεν αποδέχεται τη λύση των δύο κρατών «λόγω της προπαγάνδας των Ελληνοκυπρίων και των Ελλήνων και με την ψευδαίσθηση ότι δήθεν είναι θετικοί σε άλλη λύση», όπως είπε.

Σχέσεις Τουρκίας-ΗΠΑ

Ερωτηθείς για την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35, ο Χακάν υποστήριξε ότι όταν στις 25 Σεπτεμβρίου ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επισκέφθηκε τον Λευκό Οίκο, ο πρόεδρος Τραμπ είπε ότι ο νόμος CAATSA δεν πρέπει να βαρύνει τις σχέσεις των ΗΠΑ με την Τουρκία και έδωσε σχετική οδηγία στην κυβέρνησή του.

Ο Τούρκος ΥΠΕΞ, ισχυρίστηκε ότι ο Μάρκο Ρούμπιο συνομιλώντας μαζί του, είπε: «Ήμουν γερουσιαστής, ήμουν από την πλευρά που ψήφισε τον νόμο. Τώρα είμαι εκτελεστικός, ήρθα στην πλευρά της διοίκησης. Είμαι υπουργός Εξωτερικών. Ο πρόεδρος (σ.σ. Ντόναλντ Τραμπ) μου έδωσε μια οδηγία να την εφαρμόσω. Τώρα κοιτάζω το κείμενο. Έχουμε γράψει ένα κείμενο τέτοιο που η διοίκηση δεν μπορεί να κουνηθεί από τη θέση της».

Κατά τον επικεφαλής της τουρκικής διπλωματίας, όσο υπάρχει καλή θέληση στις μεταξύ σχέσεις της Τουρκίας με τις ΗΠΑ μπορούν να βρεθούν λύσεις.

Το πρόγραμμα SAFE

Αναφερόμενος στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα χρηματοδότησης της άμυνας SAFE, ο Χακάν Φιντάν παραδέχτηκε ότι υπάρχουν εμπόδια εξαιτίας των αντιρρήσεων της Ελλάδας και της Κύπρου, που πρέπει να δώσουν τη συγκατάθεσή τους.

Όπως είπε, υπάρχει συνεχής συντονισμός μεταξύ του υπουργείου Άμυνας και της Διεύθυνσης Αμυντικής Βιομηχανίας στο θέμα αυτό.

Ο ρόλος της Τουρκίας στη Γάζα

Αναφερόμενος στη Γάζα ο Χακάν Φιντάν είπε ότι η χώρα του είναι έτοιμη να προσφέρει κάθε βοήθεια συμπεριλαμβανομένης της αποστολής στρατιωτών, σε σχέση με την διεθνή δύναμη σταθεροποίησης που σχεδιάζεται να αναλάβει καθήκοντα στην περιοχή.

«Ο αρχιστράτηγος πρόεδρος μας είναι ο αρμόδιος για την τελική απόφαση σχετικά με την αποστολή των στρατευμάτων. Η βούληση που διαμορφώνεται εδώ είναι ότι, εφόσον συντρέχουν οι απαραίτητες προϋποθέσεις, η Τουρκία είναι έτοιμη να βάλει το χέρι της στη φωτιά στη Γάζα και θα κάνει ό,τι πρέπει, με ισχυρό αίσθημα ευθύνης, σε κάθε θέμα, συμπεριλαμβανομένης της αποστολής στρατευμάτων. Αυτό είναι το πιο σαφές μήνυμα που στέλνουμε στη διεθνή κοινότητα» είπε ο Τούρκος ΥΠΕΞ στη συνέντευξή του στον τηλεοπτικό σταθμό A Haber.

Σ’ ό,τι αφορά τον Αλέξη Τσίπρα και την επιστροφή του μ’ ένα νέο κόμμα δηλώνει: «Ο Τσίπρας έχει αποδείξει ότι έχει χάρισμα, ότι επικοινωνεί με τον κόσμο και πείθει. Και έχει αποκτήσει ωριμότητα που φυσιολογικά δεν διέθετε πριν 10 – 15 χρόνια».

Συνέντευξη

Χρόνης Διαμαντόπουλος

–Κύριε Μπίστη, η Νέα Αριστερά, «δεν αρέσει» ούτε στον κόσμο της Αριστεράς αν λάβουμε υπόψη τις δημοσκοπήσεις. Γιατί πιστεύετε ότι συμβαίνει αυτό και πως μπορεί να αλλάξει;

Η Νέα Αριστερά έχει ένα εξαιρετικό πρόεδρο, μία ποιοτική και πολύ εργατική κοινοβουλευτική ομάδα και αφοσιωμένους αγωνιστές στην βάση. Παρά ταύτα, όπως σωστά παρατηρήσατε, δεν μπορεί να ανασάνει δημοσκοπικά, ενώ βρίσκεται και σε  εσωτερική κρίση. Ο λόγος είναι η αδυναμία της να προβάλλει πειστική και μετρήσιμη εναλλακτική πρόταση στην κυβέρνηση Μητσοτάκη.

Ακόμα και αν δεν το λένε καθαρά  οι σύντροφοι της άποψης αυτής, εκ των πραγμάτων η ανασυγκρότηση της ριζοσπαστικής αριστεράς οδηγεί σε συνεργασία με το ΜέΡΑ25 του Γ. Βαρουφάκη

Σε μια στιγμή μάλιστα που δεν έχουμε να κάνουμε με μια παραδοσιακή δεξιά κυβέρνηση αλλά με ένα καθεστώς νεοφιλελεύθερο στην οικονομία, αποδεδειγμένα διεφθαρμένο και με ροπή προς τον αυταρχισμό. Ο κόσμος επί ένα χρόνο μας λέει -και σε όλη την δημοκρατική Αντιπολίτευση- κάνετε κάτι, συνεννοηθείτε, ενωθείτε, διαμορφώστε το αντίπαλο δέος στο Μητσοτάκη, ανακόψτε την φόρα της πολύμορφης Ακροδεξιάς κι εμείς σ’ αυτό το πάνδημο αίτημα κωφεύσαμε παραλυμένοι από την αδυναμία μας να αποφασίσουμε με ποιους θα πάμε και ποιος θα αφήσουμε.

–Θα σας διακόψω σ’ αυτό το σημείο, κύριε Μπίστη. Σκεφτήκατε μήπως αν ήταν λάθος η αποχώρησή σας από τον ΣΥΡΙΖΑ, μήπως έπρεπε να δώσετε τη μάχη εντός;

Το ακούω αυτό το επιχείρημα και από άλλους ιδιαίτερα μετά την δραματική κατάσταση που διαμορφώθηκε στον ΣΥΡΙΖΑ  και την υποχώρηση της Νέας Αριστεράς. Όμως όχι δεν συμφωνώ. Αν  είχαμε μείνει στον ΣΥΡΙΖΑ, ακόμα εκεί θα ήταν ο Κασσελάκης. Κάποιοι έπρεπε να δώσουν το πολιτικό και ιδεολογικό χτύπημα σε αυτή την εξωφρενική κατάσταση, ώστε μετά να ακολουθήσουν οι διστακτικοί.

Επανέρχομαι στο πρόβλημα της Νέας Αριστεράς που είναι και πρόβλημα συνολικά της αντιπολίτευσης. Πρέπει να αποφασίσει αν θα προτάξει την ενότητα των δυνάμεων του προοδευτικού χώρου,  αν θα αποφασίσει να είναι η αριστερή πτέρυγα ενός προοδευτικού Μετώπου που θα συμπεριλάβει τις δυνάμεις της αριστεράς, της σοσιαλδημοκρατίας, όπως αυτοπροσδιορίζονται στη χώρα μας και της πολιτικής οικολογίας πάνω σε ένα μίνιμουμ πρόγραμμα.

Όλα τα κόμματα της προοδευτικής αντιπολίτευσης περνάνε σοβαρή κρίση και χρειάζεται ένα σοκ σύνδεσης με τα λαϊκά προβλήματα και τις αγωνίες για να την ξεπεράσουν

Ενός μετώπου ικανού να κερδίσει τον Μητσοτάκη και την Δεξιά σε όποια εκδοχή της τώρα, όχι μετά 10 τέρμινα. Αντ’ αυτού βασανιζόμαστε και δεν μπορούμε να αποφασίσουμε λόγω της ισχυρής παρουσίας της άποψης που προτάσσει την ανασυγκρότηση της ριζοσπαστικής αριστεράς με δυνάμεις σχηματικά στα αριστερά μας ως απάντηση στα προβλήματα του τόπου. Ακόμα και αν δεν το λένε καθαρά  οι σύντροφοι της άποψης αυτής, εκ των πραγμάτων η ανασυγκρότηση της ριζοσπαστικής αριστεράς οδηγεί σε συνεργασία με το ΜέΡΑ25 του Γ. Βαρουφάκη.

Ο οποίος απορρίπτει πλήρως το κυβερνητικό έργο του ΣΥΡΙΖΑ μετά την αναγκαία στροφή του καλοκαιριού του 2015.  Συνυπολογίστε ότι την άποψη του προοδευτικού μετώπου υποστηρίζει ο Πρόεδρος του κόμματος Αλέξης Χαρίτσης ενώ την άλλη άποψη ο γραμματέας του κόμματος Γαβριήλ Σακελλαρίδης και  αντιλαμβάνεστε ότι αυτός ο παρατεταμένος δυϊσμός παραλύει κυριολεκτικά το κόμμα. Αυτό πρέπει να τελειώσει με τον ένα η τον άλλο τρόπο άμεσα.

–Μήπως, λοιπόν,  όσα λέγονται και όσα γράφονται για προοδευτική συμμαχία, δεν είναι κάτι περισσότερο ή λιγότερο από λόγια σε ένα πολυτελές περιτύλιγμα; Θέλω να πω ότι γίνεται μια δημόσια συζήτηση για ένα θέμα που για διάφορους λόγους δεν θα έχει κατάληξη;

Θέλω να πιστεύω ότι η πίεση των πραγμάτων και του λαϊκού παράγοντα θα αποτρέψει ένα τέτοιο φιάσκο. Όλα τα κόμματα της προοδευτικής αντιπολίτευσης περνάνε σοβαρή κρίση και χρειάζεται ένα σοκ σύνδεσης με τα λαϊκά προβλήματα και τις αγωνίες για να την ξεπεράσουν. Είναι απολύτως βέβαιο ότι αν συνεχίσουν έτσι θα αντιμετωπίσουν οσονούπω και υπαρξιακό πρόβλημα.

–Βάζετε και το ΠΑΣΟΚ σε αυτή την κατηγορία; 

Προφανώς. Το μείζον πρόβλημα του ΠΑΣΟΚ δεν είναι το θέμα της ηγεσίας αλλά η ύπαρξη μιας φιλομητσοτακικής πτέρυγας που με διάφορα προσχήματα εργάζεται από τώρα για την συνεργασία με την ΝΔ στην πολύ πιθανή περίπτωση – σχεδόν βέβαιη – απώλειας της αυτοδυναμίας από την τελευταία.

Πρώτα, αποφασίζεις ότι θα συναντηθείς με τον όμορο χώρο και μετά βρίσκεις, με αμοιβαίες υποχωρήσεις και καλή θέληση το κοινό μίνιμουμ πρόγραμμα

Το ΠΑΣΟΚ επί έναν χρόνο είχε όλη την ευχέρεια να προχωρήσει από θέση σχετικής ισχύος στην συγκρότηση προοδευτικού Μετώπου στο οποίο θα είχε κυρίαρχο ρόλο. Επέλεξε την γραμμή της νίκης απέναντι στην ΝΔ «με μια ψήφο διαφορά από την ΝΔ», γραμμή που δεν την πιστεύει και ο πιο φανατικός οπαδός του.

Τώρα δυσανασχετούν που ένας φίλος από τα – όχι και τόσο-  παλιά, φαίνεται πως σχεδιάζει να υλοποιήσει αυτό το σχέδιο. Η φύση και η πολιτική, όμως, απεχθάνονται το κενό.

–Εννοείτε προφανώς τον κ. Τσίπρα αν διαβάζω σωστά τις τοποθετήσεις σας. Όμως, πριν πάμε εκεί θέλω να σας ρωτήσω: Αυτό που είχατε προτείνει για ένα «μίνιμουμ πρόγραμμα», των δυνάμεων της Κεντροαριστεράς μπορείτε να το κάνετε πιο συγκεκριμένο; Και πόσο μπορεί να σταθεί αυτό στην πράξη;

Προφανώς, χρειαζόμαστε ένα μίνιμουμ πρόγραμμα. Όμως, αντιθέτως από ότι είναι γενικώς παραδεκτό, πιστεύω ακράδαντα ότι του προγράμματος προηγείται η πολιτική βούληση. Πρώτα, αποφασίζεις ότι θα συναντηθείς με τον όμορο χώρο και μετά βρίσκεις, με αμοιβαίες υποχωρήσεις και καλή θέληση το κοινό μίνιμουμ πρόγραμμα.

Και να το αποδείξω, με παράδειγμα γνωστό τοις πάσι. Πρώτα, ο Φλωράκης και ο Κύρκος αποφάσισαν ότι θα συνεργασθούν και μετά φτιάχθηκε το πρόγραμμα του Συνασπισμού της Αριστεράς και της Προόδου. Είχαν είκοσι χρόνια να πουν καλημέρα και για την ΕΟΚ οι μεν την θεωρούσαν άβατο των μονοπωλίων και οι δε πεδίο, στο οποίο η Αριστερά μπορούσε να αναπτύξει την πολιτική της.

Και, όμως, τα βρήκαν και ανάσανε η Αριστερά. Δεν μπορώ να ακούω ότι δεν μπορούν να τα βρουν προγραμματικά οι Υπουργοί του Τσίπρα με τον πρωθυπουργό που δίπλα του πορεύτηκαν, ο Ανδρουλάκης, ο Δούκας ή ο Γερουλάνος με τον Φάμελλο και τον Χαρίτση και όλοι μαζί να βρουν 5 σημεία και να τα προτείνουν στον λαό .

Χρειαζόμαστε προφανώς την ουσία της πολιτικής χρειαζόμαστε όμως και ηγέτη ικανό να εμπνεύσει εμπιστοσύνη και να ανεβάσει τον κόσμο λίγο ψηλότερα

Σε κάθε περίπτωση μπορούν να συνεννοηθούν στην κατάργηση όλων των αντεργατικών ρυθμίσεων, στην κατάργηση του 13ωρου, στην αύξηση του κατώτατου μισθού σε λογικά πλαίσια,  σε επαρκή άμυνα και όχι κυνήγι εξοπλισμών χωρίς τέλος, στην ανάγκη διαλόγου με την Τουρκία, στην επίλυση του Κυπριακού στη βάση της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας. Μπορούν να συνεννοηθούν σε λογικές ρυθμίσεις για τον περιορισμό του Airbnb, στη λήψη πρωτοβουλιών για την πάταξη της ακρίβειας και την αντιμετώπιση του προβλήματος της στέγης. Στα θέματα δικαιοσύνης, αντί για πολυσέλιδες ανακοινώσεις, μπορούν να δεσμευτούν ότι η Προοδευτική Κυβέρνηση θα επιδιώξει να είναι Υπουργός Δικαιοσύνης ένα πρόσωπο, όπως ο Χρήστος Ράμμος για να αρχίσει η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στους θεσμούς. Τώρα, αν διαφωνήσουμε στις εξορύξεις και στο καλώδιο διασύνδεσης με την Κύπρο (προσωπικά θεωρώ και τα δυο λάθος) μπορούμε να ζήσουμε με τις διαφωνίες μας. 

–Πάμε τώρα στο κόμμα Τσίπρα ή ότι άλλο ετοιμάζει ο πρώην πρωθυπουργός. Το «κόμμα Τσίπρα», μπορεί να φέρει κάτι νέο; Εκτός από το ότι θα ελέγχεται από τον αρχηγό του και όχι από την «πολιτική γραμματεία», τι νέο μπορεί να φέρει; Τελικά μας  λείπει ο «μεσσίας» ή η ουσία της πολιτικής;

Να ξεκινήσω από το τελευταίο, που αποτελεί κατά την γνώμη μου ψευτοδίλημμα. Χρειαζόμαστε προφανώς την ουσία της πολιτικής (αυτό που ονομάζω στην συγκεκριμένη συγκυρία μίνιμουμ πρόγραμμα) χρειαζόμαστε όμως και ηγέτη ικανό να εμπνεύσει εμπιστοσύνη και να ανεβάσει τον κόσμο λίγο ψηλότερα.

Αυτή την στιγμή ο Τσίπρας εμφανίζεται ως ο εμβρυουλκός για την ενότητα της προοδευτικής παράταξης

Πρόσφατο είναι το παράδειγμα του Μαμντάνι στην Νέα Υόρκη. Συγκεκριμένο πρόγραμμα τεσσάρων σημείων αλλά και πολύ συγκεκριμένο φωτεινό πρόσωπο, ικανό να επικοινωνήσει με έξυπνο και καινοτόμο τρόπο την πολιτική του. Όποιος νομίζει ότι κάποιος άλλος με το ίδιο πρόγραμμα θα έφερνε και το ίδιο αποτέλεσμα ή ότι είναι εύκολο να βρεις στην πολιτική αγορά και άλλους σαν τον Μαμντάνι κάνει μέγα λάθος.

Ο Τσίπρας έχει αποδείξει ότι έχει χάρισμα, ότι επικοινωνεί με τον κόσμο και πείθει. Και έχει αποκτήσει ωριμότητα που φυσιολογικά δεν διέθετε πριν 10 – 15 χρόνια. Εκ των πραγμάτων έχουμε να κάνουμε με ένα ‘‘νέο και διαφορετικό Τσίπρα’’ αριστερό βέβαια αλλά προσγειωμένο. Συνετό αριστερό θα έλεγα. Επίσης, θεωρώ ότι μπορεί να σηκώσει από τον καναπέ ένα μέρος του κόσμου της αποχής. 

Στην Ιθάκη του θα μάθουμε πως αξιολογεί ο ίδιος αυτήν την πορεία, πως αντιμετωπίζει εκ των υστέρων επιλογές θέσεων και προσώπων που έκανε. Όλα αυτά έχουν την σημασία τους. Γεγονός παραμένει ότι πολύ συντομότερα από ότι θα περίμενε κάποιος – ίσως και ο ίδιος – επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο. Αυτό οφείλεται κυρίως στην αδυναμία των δυνάμεων της αντιπολίτευσης να ενώσουν δυνάμεις και στην λαϊκή πίεση που αποζητά εναλλακτική πρόταση. Αν κάποιος έχει άλλη πρόταση να το προτείνει. Αυτή την στιγμή ο Τσίπρας εμφανίζεται ως ο εμβρυουλκός για την ενότητα της προοδευτικής παράταξης. Και  πρέπει να τετραγωνίσει τον κύκλο. Γιατί ο κόσμος που τον ωθεί στο προσκήνιο θέλει και ενότητα του προοδευτικού χώρου και κάτι καινούργιο. Η αντίφαση είναι προφανής και η τέχνη του πολιτικού είναι να ικανοποιήσει κατά το δυνατόν αυτές τις αντικρουόμενες διαθέσεις. Ο κόσμος δεν θέλει, κατά την γνώμη μου, ένα Τσίπρα ανεξέλεγκτο, υπεράνω των πολιτικών δυνάμεων. Εξίσου, όμως, δεν θέλει και έναν Τσίπρα εξαρτώμενο από βαρωνίες, με ισορροπίες τρόμου και ατέρμονες συζητήσεις για ταυτοτικά θέματα και το γένος των αριστερών και λοιπών αγγέλων. Σε αυτόν εναπόκειται να βρει την χρήση τομή. Βάρος στο καινούργιο με την δόση του αξιόμαχου παλιού που απαιτείται. Παρθενογένεση δεν υπάρχει αλλά και ο βάλτος μιας ανήμπορης  αντιπολίτευσης μας τραβάει στον πάτο. 

–Να σας κάνω μια τελευταία ερώτηση για το Κυπριακό, με το οποίο ασχολείστε χρόνια. Θεωρείτε ότι με την εκλογή του Τουφάν Ερχιουρμάν στην ηγεσία των Τουρκοκύπριων ανοίγει ένα παράθυρο ελπίδας για λύση;

Ναι, αρκεί να μην το κλείσουμε ερμητικά εμείς. Δηλαδή, κυρίως η ελληνοκυπριακή πλευρά που υπονόμευσε κατά σειρά την Δέσμη Ιδεών Γκάλι, το Σχέδιο Ανάν, το σχέδιο στο Μον Πελεράν και κυρίως το Κραν Μοντανά, όπου Αναστασιάδης και Χριστοδουλίδης απέδρασαν για να μην υπογράψουν  την έτοιμη Συμφωνία. Βλέπω τους απορριπτικούς υπερπατριώτες να ζεσταίνουν πάλι τις μηχανές τους. Αυτή την φορά όμως νέο ναυάγιο υπαιτιότητας μας θα σημάνει οριστική διχοτόμηση. 

Ερωτηθείς σχετικά με το νέο περιστατικό στη Δένειας, ο κ. Λετυμπιώτης είπε ότι η κατάσταση παρακολουθείται στενά και με τη δέουσα σοβαρότητα, σημειώνοντας ότι ο τουρκικός κατοχικός στρατός, “με απαράδεκτες ενέργειες, αμφισβητεί το καθεστώς της Νεκρής Ζώνης και επιχειρεί εκ νέου τη δημιουργία τετελεσμένων εντός αυτής, κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου και των σχετικών Ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών”.

“Η Κυπριακή Δημοκρατία θα συνεχίσει να ενεργεί με νηφαλιότητα, αποφασιστικότητα και πλήρη προσήλωση στο διεθνές δίκαιο”, σημειώνει, τέλος, ο Εκπρόσωπος.

Το χρονικό της έντασης

Ένταση δημιουργήθηκε το πρωί του Σαββάτου στην περιοχή της Δένειας, μετά από νέα πρόκληση των κατοχικών «αρχών».

Το επεισόδιο προκλήθηκε όταν Ελληνοκύπριος γεωργός πήγε στη Νεκρή Ζώνη για να καλλιεργήσει τη γη του, και τουρκικό στρατιωτικό όχημα εισήλθε στο σημείο, προκειμένου να τον παρεμποδίσει.

Στη σκηνή έσπευσαν τα Ηνωμένα Έθνη για να εκτονώσουν την κατάσταση. Τόσο ο γεωργός όσο και οι Τούρκοι στρατιώτες αποχώρησαν από το σημείο. Επισημαίνεται πως παρόμοιο περιστατικό σημειώθηκε και πριν από τέσσερις ημέρες και μετά από παρέμβαση προγραμματίστηκε ο γεωργός να πήγαινε σήμερα στο σημείο.

Το Υπουργείο Άμυνας είναι ενήμερο για το περιστατικό και παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις.

Από πρώτη στιγμή που ενημερώθηκε το Υπουργείο Εξωτερικών είναι σε επαφή με τις κοινοτικές αρχές και προβαίνει στα δέοντα διαβήματα προς την Ειρηνευτική Δύναμη για αποκατάσταση της πρόσβασης των καλλιεργητών στην γη τους.

Σε επικοινωνία του ΡΙΚ με τα Ηνωμένα Έθνη επιβεβαίωσαν το περιστατικό και σημειώνουν ότι η κατάσταση αυτή την ώρα παραμένει ήρεμη. Όπως ανέφεραν, η αποτροπή των εντάσεων παραμένει η πιο σημαντική τους προτεραιότητα.