Οι ελλείψεις στα σούπερ μάρκετ συνδέονται άμεσα με τον αποκλεισμό των φορτηγών στο λιμάνι, καθώς τα οχήματα μεταφοράς εμπορευμάτων δεν μπορούν να αποβιβαστούν από τα πλοία, με αποτέλεσμα να διαταράσσεται η εφοδιαστική αλυσίδα. Ήδη, τα πρώτα σημάδια κρίσης είναι εμφανή στα ράφια.

Τα μεγαλύτερα προβλήματα εντοπίζονται στα φρέσκα προϊόντα, κυρίως στα οπωρολαχανικά, όπου καταγράφονται άδεια ράφια ή περιορισμένες ποσότητες. Αντίστοιχα, στον τομέα του κρέατος, παρατηρούνται σημαντικές ελλείψεις, με τα μεγάλα σούπερ μάρκετ να έχουν ξεμείνει από κοτόπουλο, ενώ μειωμένα είναι και τα αποθέματα σε χοιρινό.

Μπλοκάρισμα στο λιμάνι

Οι κινητοποιήσεις των κτηνοτρόφων στο λιμάνι της Μυτιλήνης συνεχίζονται, με βασικό αίτημα την αντιμετώπιση των προβλημάτων που πλήττουν τον κλάδο. Η απαγόρευση φόρτωσης και εκφόρτωσης φορτηγών παραμένει σε ισχύ, χωρίς να έχει ληφθεί ακόμη απόφαση για τα επόμενα βήματα.

Ενδεικτικό της κατάστασης είναι το περιστατικό με το πλοίο «Νήσος Σάμος», το οποίο κατέπλευσε κανονικά και αποβίβασε επιβάτες και ΙΧ, ωστόσο τα φορτηγά παρέμειναν στο γκαράζ, χωρίς να ξεφορτωθούν.

«Λουκέτο» στα τυροκομεία

Παράλληλα, σε πλήρες αδιέξοδο βρίσκεται ο κλάδος της τυροκομίας, καθώς τα τυροκομεία του νησιού παραμένουν κλειστά, σύμφωνα με τον Σύλλογο Τυροπαραγωγών. Οι επαγγελματίες χαρακτηρίζουν «απογοητευτική» τη συνάντηση με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, επισημαίνοντας την απουσία συγκεκριμένων δεσμεύσεων.

Η αδυναμία μεταφοράς προϊόντων έχει οδηγήσει σε συσσώρευση γάλακτος, δημιουργώντας σοβαρούς κινδύνους για το περιβάλλον και τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων. Ταυτόχρονα, απουσιάζουν σαφείς οδηγίες για τη διαχείριση των ποσοτήτων που οδηγούνται προς καταστροφή, γεγονός που περιπλέκει περαιτέρω την κατάσταση.

Αύξηση κρουσμάτων

Την ίδια ώρα, τα στοιχεία του Υπουργείου δείχνουν αύξηση των κρουσμάτων αφθώδους πυρετού, με 43 επιβεβαιωμένες εκτροφές σε σύνολο 54 που έχουν ελεγχθεί το τελευταίο διάστημα. Συνολικά έχουν εξεταστεί 426 εκτροφές και 11.652 ζώα, ενώ από περισσότερα από 21.000 δείγματα προέκυψαν 637 θετικά.

Το ποσοστό θετικών εκτροφών ανέρχεται σε 12,68%, ενώ σε επίπεδο ζώων φτάνει το 5,47%, στοιχείο που εντείνει την ανησυχία για την εξάπλωση της νόσου.

Οι αρχές καλούν τους εμπλεκόμενους να τηρούν αυστηρά τα μέτρα, υπογραμμίζοντας ότι η συμμόρφωση είναι κρίσιμη για τον περιορισμό της επιδημίας.

Την Τρίτη 21 Απριλίου στις 12 το μεσημέρι ο Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής, Νίκος Ανδρουλάκης, θα πραγματοποιήσει σύσκεψη με εκπροσώπους κτηνοτρόφων, τυροκόμων και παραγωγών για τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν εξαιτίας του αφθώδους πυρετού και των κυβερνητικών μέτρων που εφαρμόζονται (Αίθουσα Δημοτικού Συμβουλίου Δήμου Δυτικής Λέσβου).

Η δυσλειτουργία στην εφοδιαστική αλυσίδα αποδίδεται στο γεγονός ότι φορτηγά με εμπορεύματα δεν μπορούν να αποβιβαστούν από τα πλοία, εξαιτίας των κινητοποιήσεων στο λιμάνι. Όπως καταγράφει η τοπική ιστοσελίδα stonisi.gr, η τροφοδοσία έχει ήδη αρχίσει να διαταράσσεται, με τις πρώτες ελλείψεις να γίνονται αισθητές.

Ιδιαίτερα έντονα είναι τα προβλήματα στα φρέσκα προϊόντα, κυρίως στα οπωρολαχανικά, όπου τα ράφια εμφανίζονται άδεια ή με ελάχιστες ποσότητες. Αντίστοιχα, πιέσεις καταγράφονται και στον τομέα του κρέατος, με τα μεγάλα σούπερ μάρκετ να μην διαθέτουν καθόλου κοτόπουλο από χθες το μεσημέρι, ενώ περιορισμένα είναι και τα αποθέματα σε χοιρινό.

Η κατάσταση προκαλεί έντονη ανησυχία σε καταναλωτές και επαγγελματίες, καθώς η τροφοδοσία της Λέσβου εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από προϊόντα που μεταφέρονται ακτοπλοϊκώς. Εφόσον συνεχιστεί ο περιορισμός στη μεταφορά φορτηγών, εκτιμάται ότι οι ελλείψεις θα επεκταθούν και σε άλλα βασικά είδη τις επόμενες ημέρες.

Κλιμακώνουν οι κινητοποιήσεις

Την ίδια ώρα, οι κτηνοτρόφοι εντείνουν τις κινητοποιήσεις τους, εκφράζοντας έντονη δυσαρέσκεια για τα αποτελέσματα της σύσκεψης με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης. Όπως δήλωναν χαρακτηριστικά: «Δεν θα αφήσουμε ούτε επιβάτες να φύγουν», προαναγγέλλοντας σκλήρυνση της στάσης τους.

Οι διαμαρτυρόμενοι τονίζουν ότι παραμένουν στο λιμάνι εδώ και ημέρες, κάνοντας λόγο για αγώνα επιβίωσης, ενώ καλούν τους κατοίκους του νησιού να στηρίξουν ενεργά τις κινητοποιήσεις τους.

Η προοπτική πλήρους αποκλεισμού του λιμανιού, ακόμη και για επιβατική κίνηση, δημιουργεί νέα δεδομένα και εντείνει τον προβληματισμό για την εξέλιξη της κατάστασης, με τον κίνδυνο γενικευμένων ελλείψεων να γίνεται πλέον ορατός.

Όπως μεταδίδει η ιστοσελίδα stonisi.gr οι διαμαρτυρόμενοι εκφράζουν έντονη αγανάκτηση για τα αποτελέσματα της σύσκεψης στην Αθήνα και τις ανακοινώσεις του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, υποστηρίζοντας ότι δεν υπήρξαν ουσιαστικές λύσεις στα αιτήματά τους.

Μετά από ημέρες συνεχών δράσεων, τονίζουν πως έλαβαν μόνο γενικές εξαγγελίες και αόριστες δεσμεύσεις, χωρίς συγκεκριμένα μέτρα που να αντιμετωπίζουν τα προβλήματά τους, γεγονός που εντείνει την ένταση και προμηνύει περαιτέρω κινητοποιήσεις.

Η συνάντηση θα πραγματοποιηθεί αύριο, Παρασκευή 17 Απριλίου, στις 11:00, στο υπουργείο, με στόχο την ενημέρωση για τα δεδομένα που έχουν διαμορφωθεί και τον συντονισμό των ενεργειών προκειμένου να αντιμετωπιστεί η κρίση στο νησί.

Οι κινητοποιήσεις στο νησί συνεχίζονται σήμερα για τρίτη ημέρα, με τους διαμαρτυρόμενους για τις επιπτώσεις στην οικονομία του νησιού από τα μέτρα που έχουν ληφθεί για την αντιμετώπιση της ζωονόσου του αφθώδους πυρετού να έχουν καταλάβει τη χερσαία ζώνη του επιβατικού λιμανιού της Μυτιλήνης. Οι κτηνοτρόφοι αποτρέπουν την αποβίβαση από τα πλοία φορτηγών αυτοκινήτων, πολλά από τα οποία μεταφέρουν ευπαθή προϊόντα, κυρίως τρόφιμα. Επιτρέπουν, όμως, την αποβίβαση και την επιβίβαση επιβατών και ΙΧ αυτοκινήτων, όπως έγινε σήμερα κατά την άφιξη και αναχώρηση πλοίου της λεγόμενης «άγονης γραμμής» του ανατολικού Αιγαίου, και αναμένεται να επαναληφθεί στις 10:00 κατά την άφιξη του πλοίου της γραμμής Πειραιάς-Χίος-Μυτιλήνη.

Μεγάλο συλλαλητήριο βρίσκεται σε εξέλιξη έξω από το κτίριο της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου.

Νίκος Γιαννόπουλος

Ο αφθώδης πυρετός είναι μια ιογενής, πολύ μεταδοτική νόσος των παραγωγικών ζώων: βοοειδή, πρόβατα, αίγες, χοίροι και ορισμένα άγρια είδη που εν προκειμένω δεν μας ενδιαφέρουν.  

Σύμφωνα με την έως τώρα βιβλιογραφία και την παρατήρησή της νόσου, ο αφθώδης πυρετός δεν αποτελεί κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία και δεν χαρακτηρίζεται ως νόσημα που μεταδίδεται στους ανθρώπους· όμως έχει τεράστιες κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες λόγω του τρόπου και της ταχύτητας που πλήττει την παραγωγή.

Ως νόσος επιμένει (και γι’ αυτό συνιστά όντως πολύ δύσκολο πρόβλημα) γιατί οφείλεται σε ιό του γένους Aphthovirus  και υπάρχει σε πολλές διαφορετικές ορο­τυπικές μορφές, κάτι που δυσχεραίνει τη δημιουργία ευρείας ανοσίας σε ζώα.

Ο ιός, δυστυχώς για τα ζώα και τους παραγωγούς μεταδίδεται πολύ εύκολα. Η άμεση επαφή των ζώων βοηθά σ’ αυτό όπως και η μόλυνση σε συγκεκριμένα αντικείμενα όπως αυτά που συνιστούν το ζωικό εξοπλισμό. Ο ιός μεταλλάσσεται και μεταδίδεται τάχιστα χωρίς να υπάρχει άμεση επαφή ανθρώπου με ζώου.

• Γίνεται χαρακτηριστική και εμφανής με συγκεκριμένα συμπτώματα που εμφανίζονται στα ζώα. Αυτά περιλαμβάνουν φουσκάλες, δυσκολία στο φαγητό και στο περπάτημα, απώλεια όρεξης και μείωση γάλακτος. Ενας όχι ιδιαίτερα έμπειρος κτηνοτρόφος αντιλαμβάνεται εύκολα τι συμβαίνει.

Το κύριο όμως ζήτημα είναι γιατί ο αφθώδης πυρετός ως φαινόμενο επηρεάζει τόσο πολύ την κτηνοτροφική παραγωγή όπως έχει γίνει ήδη αντιληπτό στην περίπτωση της Λέσβου.

Η εξαιρετική υψηλή μεταδοτικόητα οδηγεί αρκετά γρήγορα σε μείωση της παραγωγής. Πρακτικά οι παραγωγοι έχουν λιγότερο γάλα και λιγότερο κρέας να διαθέσουν.

Οι αγορές, όταν αντιληφθούν την κατάσταση, απομονώνουν την παραγωγή που προέρχεται από τις συγκεκριμένες περιοχές. Επιβάλλονται απαγορεύσεις μετακίνησης ζώων και προϊόντων και όπως γίνεται αντιληπτό αυτό έχει δυσβάσταχτο οικονομικό κόστος.

• Ήδη για την περίπτωση της Λέσβου γνωρίζουμε ότι η εμφάνιση κρουσμάτων έχει οδηγήσει σε αυστηρούς περιορισμούς στην αγορά και μεταφορά ζώων/προϊόντων, που πλήττουν εκτενώς την οικονομική δραστηριότητα των παραγωγών.

Η μέχρι στιγμής καταγραφή δείχνει ότι χιλιάδες ζώα παραμένουν αδιάθετα ή άσφαχτα — σύμφωνα με εκτιμήσεις, περίπου 70.000 αρνιά και κατσίκια δεν έχουν σφαγιαστεί ή πουληθεί λόγω της απαγόρευσης διακίνησης προϊόντων.

Αντιστοίχως, τα τυροκομεία έχουν σταματήσει την παραλαβή γάλακτος, με αποτέλεσμα να υπάρχει συσσώρευση γάλακτος και οικονομική ασφυξία στους κτηνοτρόφους.

Σύμφωνα με τους έως τώρα υπολογισμούς η τοπική οικονομία έχει ήδη χάσει πάνω από 9 εκατομμύρια ευρώ από τις επιπτώσεις των μέτρων και την αναστολή εξαγωγών/διακίνησης προϊόντων.

Οι παραγωγοί διαμαρτύρονται για λαθεμένο σχεδιασμό αντιμετώπισης από την πλευρά του κράτους και μιλούν πια για δοκιμασία βιωσιμότητας του κλάδου στο νησί. Ολοι γνωρίζουν τι ρόλο παίζει η κτηνοτροφία στην οικονομία του μεγάλου αυτού νησιού.

Σε ανάλογες περιπτώσεις και σε περιοχές χωρίς ανοσία ή με καθυστερημένη αντίδραση, τα οικονομικά κόστη από απώλεια παραγωγής, έλεγχο και διακοπή εμπορίου ανήλθαν σε δισεκατομμύρια δολάρια (π.χ. το 2001 σε μεγάλες εκτάσεις στην Ευρώπη).

Σύμφωνα με τα πρωτόκολλα της Ευρωπαϊκής Ένωσης όταν επιβεβαιωθεί επιδημία αφθώδους πυρετού σε μια χώρα ή περιοχή (όπως στην περίπτωση της Λέσβου), οι αρμόδιες αρχές μπορούν να εφαρμόσουν έκτακτους εμβολιασμούς — με σκοπό τον περιορισμό της εξάπλωσης της λοίμωξης.

Όμως το κύριο μέτρο είναι η παρατεταμένη καραντίνα και η απαγόρευση της κυκλοφορίας των προϊόντων. Και αυτό είναι το πλέον οδυνηρό για τους παραγωγούς. Γι’ αυτό και οι οργισμένες (και δικαιολογημένες, θα μπορούσε να πει κανείς) αντιδράσεις.

Ειδικότερα, αγρότες και κτηνοτρόφοι δεν επέτρεψαν την επιβίβαση στο πλοίο «Νήσος Σάμος» με προορισμό Χίο και Πειραιά, παρά μόνο σε στρατευμένους και ιατρικά περιστατικά. Επιβιβάστηκαν περί τους 100 στρατευμένους, ενώ περίπου 700  επιβάτες, 110 οχήματα και 30 δίκυκλα έμειναν εκτός. Το πλοίο ανέβασε τους καταπέλτες του και απέπλευσε στις 6 το απόγευμα. Οι διαδηλωτές πέταξαν ποσότητες γάλακτος που κατέληξαν στη θάλασσα.

Οι κτηνοτρόφοι αναφέρουν ότι  κόστος για την τοπική οικονομία ξεπερνά τα 9 εκατ. ευρώ, καθώς 70.000 αρνιά και κατσίκια τα οποία επρόκειτο να τροφοδοτήσουν την αγορά της χώρας παρέμειναν αδιάθετα, ενώ, όπως σημειώνουν, το νησί έκανε Πάσχα με σφάγια που εισήγαγε για τις ανάγκες της αγοράς.

Όπως επισημαίνεται, μεγάλο είναι το κόστος και από την απαγόρευση εξαγωγής από το νησί γαλακτοκομικών προϊόντων και συγκεκριμένα των τυριών – Προϊόντων Ονομασίας Προελεύσεως (ΠΟΠ), όπως το ονομαστό λαδοτύρι.

Επίσης, όπως έγινε γνωστό, και το Επιμελητήριο Λέσβου αύριο, Δευτέρα 23 Μαρτίου 2026, θα παραμείνει κλειστό, «προχωρώντας σε αναστολή της λειτουργίας των υπηρεσιών του, σε ένδειξη αγώνα και έμπρακτης συμπαράστασης προς τους κτηνοτρόφους, παραγωγούς και τυροκόμους του νησιού».

Στο νησί σήμερα πραγματοποιήθηκε στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου σύσκεψη με τη συμμετοχή κυβερνητικού κλιμακίου υπό τον υφυπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης Χρήστο Κέλλα.

Μετά την ολοκλήρωση της σύσκεψης προκλήθηκε ένταση καθώς οι συγκεντρωμένοι κτηνοτρόφοι εξέφρασαν έντονα την αγανάκτησή τους για τις συνέπειες των μέτρων, τα οποία –όπως υποστηρίζουν– οδηγούν δεκάδες οικογένειες σε οικονομικό αδιέξοδο.

Ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Χρήστος Κέλλας, προσπάθησε αλλά δεν κατάφερε να κατευνάσει τα οξυμένα πνεύματα. Ο κ. Κέλλας μετά το τέλος της σύσκεψης, συνοδευόμενος από τον βουλευτή Λέσβου της Νέα Δημοκρατία Χαράλαμπο Αθανασίου και τον περιφερειάρχη Κώστα Μουτζούρη, βγήκε στο κατώφλι του κτιρίου για να μιλήσει στους κτηνοτρόφους που είχαν συγκεντρωθεί από νωρίς.

Οι αποδοκιμασίες ήταν άμεσες και συνεχείς. Οι επαγγελματίες του πρωτογενούς τομέα ζητούσαν σαφείς απαντήσεις σχετικά με:

• τη διάθεση των προϊόντων τους
• τους ελέγχους που έχουν επιβληθεί
• τη βιωσιμότητα των κτηνοτροφικών μονάδων τους

Η ένταση κορυφώθηκε όταν μια κτηνοτρόφος απευθύνθηκε προσωπικά στον υφυπουργό, περιγράφοντας το οικονομικό αδιέξοδο στο οποίο έχει περιέλθει η οικογένειά της και υποστηρίζοντας ότι οι αποφάσεις του υπουργείου οδηγούν στην καταστροφή τους.

Η απάντηση του κ. Κέλλα –ένα σύντομο «λυπάμαι»– λειτούργησε ως σπίθα που άναψε το φυτίλι της οργής. Το πλήθος αντέδρασε έντονα με φωνές και συνθήματα, θεωρώντας τη φράση ανεπαρκή μπροστά στο μέγεθος του προβλήματος που αντιμετωπίζουν.

Εκπρόσωποι συνεταιρισμών και των εμπλεκόμενων στην υπόθεση φορέων που συμμετείχαν στη σύσκεψη, με δηλώσεις τους επισημαίνουν πως δεν έχουν λάβει απαντήσεις σχετικές με τη διαχείριση 70 τόνων γάλακτος ημερησίως δεδομένου ότι από τους εμπόρους σταμάτησε η αγορά γάλακτος σε όλο το νησί.

Σημειώμνεται ότι αυριο, Πέμπτη, θα πραγματοποιηθεί νέα σύσκεψη στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης για να αποφασιστεί η παραπέρα αντιμετώπιση της κατάστασης.

Η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου εξέδωσε την παρακάτω ανακοίνωση:

«Ο Περιφερειάρχης Βορείου Αιγαίου Κωνσταντίνος Μουτζούρης συμμετείχε στην σημερινή σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στην Περιφέρεια με τον Υφυπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης Χρήστο Κέλλα, τον Βουλευτή Λέσβου Χαράλαμπο Αθανασίου, τους Δημάρχους Μυτιλήνης Παναγιώτη Χριστόφα και Δυτικής Λέσβου, Ταξιάρχη Βέρρο, Αντιπεριφερειαρχών και στελεχών της Γενικής Διεύθυνσης Κτηνιατρικής καθώς και εκπροσώπων τυροκόμων, κτηνοτρόφων και Συνεταιρισμών, μετά τον εντοπισμό κρούσματος αφθώδους πυρετού στην Λέσβο.

Ο Περιφερειάρχης στην τοποθέτηση του ζήτησε από τον κ. Κέλλα να γίνουν άμεσα όλες οι απαραίτητες ενέργειες ώστε προκειμένου να στηριχθεί ο αγροκτηνοτροφικός κόσμος του νησιού με κάθε τρόπο καθώς η διαμορφωθείσα κατάσταση προκαλεί ήδη σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις στην οικονομία του τόπου.

Ζήτησε επίσης από το Υπουργείο να άρει άμεσα την απαγόρευση διακίνησης των γαλακτομικών προϊόντων τα οποία είναι παραγωγής προηγούμενης χρονιάς, ώστε να μπορέσουν τα τυροκομεία να παραλάβουν τις επόμενες ημέρες το γάλα των παραγωγών.

Ο Περιφερειάρχης βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και τις εμπλεκόμενες υπηρεσίες και ενημερώνεται για όλες τις εξελίξεις, προκειμένου να υπερασπιστεί τα συμφέροντα του αγροτοκτηνοτροφικού κόσμου».

Κατά την καταμέτρηση των ζώων, οι αστυνομικοί διαπίστωσαν ότι 7.427 αιγοπρόβατα που είχαν δηλωθεί στις κτηνοτροφικές δηλώσεις του 2025 από τρεις κτηνοτρόφους δεν βρέθηκαν στις στάνες, γεγονός που εγείρει ερωτήματα για την ακρίβεια των στοιχείων που είχαν κατατεθεί.

Τι έδειξε ο έλεγχος

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, στα ποιμνιοστάσια εντοπίστηκαν μόλις 494 αιγοπρόβατα, ενώ αρκετά από αυτά δεν έφεραν ενώτια στα αυτιά τους, όπως προβλέπεται για την καταγραφή και ταυτοποίηση των ζώων.

Παράλληλα, διαπιστώθηκε ότι στα ποιμνιοστάσια δεν υπήρχαν πινακίδες με τα στοιχεία των κτηνοτρόφων, όπως απαιτείται από τη σχετική νομοθεσία.

Οι τρεις κτηνοτρόφοι υποστήριξαν στους αστυνομικούς ότι τα ζώα που δεν βρέθηκαν είτε βρίσκονταν για βοσκή στα βουνά, είτε είχαν πεθάνει από ασθένεια.

Συλλήψεις και έρευνα για επιδοτήσεις

Οι αστυνομικές αρχές Ρεθύμνου προχώρησαν στη σύλληψη των τριών κτηνοτρόφων για παράβαση του νόμου περί ζωοκλοπής, ωστόσο στη συνέχεια αφέθηκαν ελεύθεροι με εντολή του εισαγγελέα.

Την ίδια στιγμή, η αστυνομία πρόκειται να ενημερώσει τον ΟΠΕΚΕΠΕ, τη Διεύθυνση Γεωργίας και την ΑΑΔΕ, ώστε να προχωρήσουν στις δικές τους έρευνες σχετικά με πιθανές παρατυπίες στις δηλώσεις ζωικού κεφαλαίου και τη χορήγηση επιδοτήσεων.

Σύμφωνα με πληροφορίες, τις επόμενες ημέρες αναμένονται νέες αποκαλύψεις για την υπόθεση, η οποία βρίσκεται πλέον στο μικροσκόπιο των αρμόδιων αρχών.