Πρόκειται για μια σημαντική πρωτοβουλία που σχεδιάστηκε από κοινού από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΜΑ) και την Ομοσπονδία Ευρωπαίων Κτηνιάτρων (FVE), με κεντρικό στόχο την ευαισθητοποίηση του κοινού και των επαγγελματιών γύρω από την κρίσιμη ανάγκη για συνεχή παρακολούθηση της ασφάλειας των κτηνιατρικών φαρμακευτικών σκευασμάτων.

Οι κίνδυνοι των ανεπιθύμητων ενεργειών και η προστασία του περιβάλλοντος

Η χορήγηση κτηνιατρικών φαρμάκων, αν και απαραίτητη για τη θεραπεία και την πρόληψη ασθενειών, δεν στερείται ρίσκου, καθώς μπορεί να συνοδευτεί από απρόβλεπτα συμβάντα. Αυτές οι ανεπιθύμητες ενέργειες δεν αφορούν αποκλειστικά τα ζώα που λαμβάνουν τη φαρμακευτική αγωγή, αλλά ενδέχεται να επηρεάσουν τους ανθρώπους που έρχονται σε επαφή με τα σκευάσματα κατά τη χορήγησή τους ή ακόμα και να έχουν αρνητικό αποτύπωμα στο οικοσύστημα. Η κατανόηση αυτών των κινδύνων είναι το πρώτο βήμα για τη δημιουργία ενός ασφαλέστερου πλαισίου φροντίδας που προστατεύει συνολικά τη δημόσια υγεία.

Στο επίκεντρο η αποτελεσματικότητα των αντιπαρασιτικών σκευασμάτων

Για τη φετινή χρονιά, η εκστρατεία εστιάζει με ιδιαίτερη έμφαση στα αντιπαρασιτικά φάρμακα και συγκεκριμένα στο φαινόμενο της μειωμένης αποτελεσματικότητάς τους. Όταν ένα αντιπαρασιτικό δεν αποδίδει τα αναμενόμενα αποτελέσματα, η θεραπευτική αποτυχία δεν θέτει μόνο σε κίνδυνο την ευζωία του ζώου, αλλά μπορεί να πυροδοτήσει ευρύτερες απειλές για την υγεία των ανθρώπων που συμβιώνουν μαζί του. Για την αντιμετώπιση αυτού του ζητήματος, ο ΕΟΦ παρέχει αναλυτικές οδηγίες και πλούσιο πληροφοριακό υλικό μέσω της επίσημης ιστοσελίδας του και των κοινωνικών δικτύων, καθοδηγώντας τους πολίτες στην ορθή χρήση και την έγκαιρη αναγνώριση του προβλήματος.

Η σημασία της αναφοράς και ο ρόλος της βάσης Eudravigilance

Η ενεργός συμμετοχή των πολιτών και των κτηνιάτρων μέσω της αναφοράς περιστατικών μειωμένης αποτελεσματικότητας είναι καθοριστικής σημασίας για τη δημόσια ασφάλεια. Κάθε τέτοια αναφορά επιτρέπει στις αρμόδιες αρχές να αξιολογούν τα δεδομένα και να λαμβάνουν άμεσα τα απαραίτητα διορθωτικά μέτρα. Όλες οι καταγραφές διαβιβάζονται στην ευρωπαϊκή βάση δεδομένων Eudravigilance, αποτελώντας τη βάση για μια διαρκή επιστημονική αξιολόγηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Αυτή η διαδικασία διασφαλίζει ότι τα οφέλη από τη χρήση των κτηνιατρικών φαρμάκων υπερτερούν σταθερά των πιθανών κινδύνων τους, αποδεικνύοντας έμπρακτα ότι στην προσπάθεια για ασφαλή φάρμακα, κάθε αναφορά μετράει και μπορεί να κάνει τη διαφορά.

Η κτηνίατρος Κλεονίκη Τόλα με 30 χρόνια εμπειρίας, δηλώνει σίγουρη για τα όσα έγραψε στην έκθεσή της, έκθεση την οποία επιβεβαίωσε και καθηγητής κτηνιατρικής, όπως η ίδια αναφέρει.

«Εμείς έχουμε τελειώσει τη δουλειά μας τόσο καλά και με το παραπάνω που ας έρθει ο καλύτερος καθηγητής του κόσμου, δε θα αλλάξει τίποτα. (…) Ιατρικά είμαστε ένα εκατομμύριο τοις εκατό βέβαιοι για ό,τι είπαμε και κάναμε και δεν έχει αλλάξει απολύτως τίποτα. Προσθέτω δε, ότι τώρα τελευταία, μετά από έρευνα, έχει βρεθεί και ο τρόπος και γιατί και πώς. Τα έχουμε στην κατοχή μας, δεν τα ανακοινώνουμε. Είναι σίγουρο και βέβαιο και ξέρουμε ακριβώς τι συμβαίνει», συμπληρώνει ο συνεργάτης της.

Η ΕΛ.ΑΣ. εκτιμά πως τα στοιχεία που έχει στα χέρια της είναι αρκετά, με τον φάκελο να έχει σταλεί στην εισαγγελία για να προχωρήσει η προανάκριση. Μέχρι στιγμής, από την έρευνα της αστυνομίας, όμως, δεν φαίνεται να προκύπτει ανθρώπινη παρέμβαση στην περίπτωση του Όλιβερ.

Η πλευρά των φιλοζωικών μιλάει για ταυτοποίηση του δράστη, κάτι που δεν επιβεβαιώνεται προς ώρας, από την Ελληνική Αστυνομία.

«Όλες οι ενδείξεις δείχνουν σοδομισμό με αμβλύ αντικείμενο»

Ο Αντώνης Ζαπάντης, δικηγόρος του ιδιοκτήτη του σκύλου, μίλησε επίσης για την υπόθεση.

«Εξετάζονται πολλά ενδεχόμενα αλλά δεν μπορώ να μιλήσω για τις έρευνες. Κατά πάσα πιθανότητα έχει να κάνει με άνθρωπο. Η αγριότητα της πράξης δεν μας αφήνει ενδείξεις για άλλα ζώα. Ο σοδομισμός μπορεί να έχει προκληθεί από κάποιο αιχμηρό αντικείμενο, όπως σούβλα ή βέργα αλλά δεν γνωρίζουμε ακόμα. Αυτό είναι θέμα του τεχνικού συμβούλου και αναμένουμε τα αποτελέσματα. Όλες οι ενδείξεις όμως, δειχνόμουν σοδομισμό με αμβλύ αντικείμενο».

Άλλωστε, η επικεφαλής της Πανελλήνιας Ομάδας κατά της κακοποίησης των ζώων Μάρθα Πουλτίδου, έχει προχωρήσει σε ανάρτηση, στην οποία δημοσιεύει τη γνωμάτευση της κτηνιάτρου, η οποία μιλά για κακοποίηση στην περιοχή του πρωκτού με αιχμηρό αντικείμενο. Επίσης, σε φωτογραφία έχει δημοσιεύσει την πληγή που προκλήθηκε στο ζώο.

Διαφωνίες κτηνιάτρων για το αν το Χάσκι κακοποιήθηκε

Ωστόσο, δύο άλλοι κτηνίατροι, οι οποίοι εργάζονται στο Δημόσιο, έχουν εξετάσει, σύμφωνα με πληροφορίες, τον Όλιβερ αφού είχε πεθάνει και δεν ανέφεραν σεξουαλική κακοποίηση. Πάντως, κατά τις ίδιες πληροφορίες, δεν υπάρχει υλικό από κάμερες ή άλλες πηγές, ενώ δεν έχει προκύψει μαρτυρία από κάτοικο της περιοχής, ώστε να βρεθούν νέα στοιχεία και να πλησιάσουν οι Αρχές πιο κοντά στην εξιχνίαση της υπόθεσης.

Η δικηγόρος της Πανελλήνιας Φιλοζωικής Εταιρείας, Έλενα Αρβανίτη και η πρόεδρος Φιλοζωικού Σωματείου Κι.Δι.Ζω, Ευαγγελία Κρυστάλλη μίλησαν στο MEGA για την κακοποίηση του γαϊδουριού, που οδήγησε στην ευθανασία του, στη Ζίτσα Ιωαννίνων.

Παρούσα στην διαδικασία ευθανασίας του κακοποιημένου γαϊδουριού ήταν και η πρόεδρος της τοπικής φιλοζωικής οργάνωσης. Ευαγγελία Κρυστάλλη, η οποία μίλησε για την τραγική κατάληξη του ζώου. «Από τη στιγμή που ενημερώθηκα ως μέλος του φιλοζωικού σωματείου, έτρεξα αμέσως στο σημείο. Οδηγώντας αυτά τα χιλιόμετρα για να φτάσω στο χωριό, επικοινώνησα με την κ. Δημοπούλου που βρήκα στο τηλέφωνο και ζήτησα τη βοήθειά της. Η κ. Δημοπούλου είναι η αρμόδια για την προστασία των ζώων στο υπουργείο Εσωτερικών, και στη συνέχεια βρήκα την κ. Μπομπολάκη. Οι δύο αυτές κυρίες με βοήθησαν απ΄ το πρώτο λεπτό, προκειμένου να γίνουν όλοι οι κατάλληλοι και νόμιμοι χειρισμοί για να μπορέσουμε να βοηθήσουμε το ζώο», ανέφερε αρχικά.

«Ο ιππίατρος κλήθηκε από την Πανελλήνια Φιλοζωική Ομοσπονδία, γιατί για να μεταφερθεί ένα ζώο, από την πρώτη στιγμή έγιναν προσπάθειες για να βρεθεί ο κατάλληλος χώρος – κλινική – για να μπορέσει να περιθάλψει το ζώο. Δεν ήταν εύκολο πράγμα αυτό. Δεν ήταν ολιγωρία των φιλοζωικών σωματείων. Καταρχάς έπρεπε να μας δοθεί άδεια για δούμε το ζώο. Ζήτησα παρουσία του Εισαγγελέα, προφορικά την άδεια από τον κύριο που έσυρε το ζώο, και μας την έδωσε και αμέσως επικοινώνησα με τον πρώτο γιατρό που βρήκα, για να πάμε να δούμε το ζώο και είχαμε αγωνία σχετικά με το εάν το ζώο έπαιρνε πρώτη φαρμακευτική αγωγή», είπε η Ευαγγελία Κρυστάλλη.

«Αυτό έγινε την Δευτέρα γιατί μέχρι την Κυριακή ψάχναμε τόσο το ζώο, όσο και τον δράστη. Όταν λέω “ψάχναμε” εννοώ την αστυνομία. Το μεσημέρι, αυτός ο άνθρωπος είτε συνελήφθη είτε παρουσιάστηκε, δεν είμαι σίγουρη, και υπέδειξε την τοποθεσία που είχε πάει το ζώο, η οποία ήταν ένας από τους αχυρώνες του», πρόσθεσε.

«Από τη στιγμή που μάθαμε ότι το ζώο είναι ζωντανό άρχισαν οι προσπάθειες να συνεννοηθούμε για να βρούμε έναν γιατρό, τι ιατρός το είδε και αν το είδε. Δευτέρα πρωί πήραμε την άδεια του Εισαγγελέα και στη συνέχεια έναν γιατρό που να έχει διαθέσιμο χρόνο εκείνη την ώρα, και πήγαμε μαζί και είδαμε το ζώο. Εάν στα Γιάννενα υπήρχε κλινική, εάν η Κυριακή δεν ήταν Κυριακή και ήταν Δευτέρα, και το έβλεπε αμέσως γιατρός και είχαμε πού να το πάμε για να περιθαλπεί σωστά, ίσως σωζόταν το ζώο. Ως και την τελευταία στιγμή το ζώο βρισκόταν στην περιουσία του αντιδημάρχου», συμπλήρωσε.

«Οι κτηνίατροι δεν μας έδωσαν την πραγματική κλινική εικόνα»

Η δικηγόρος της Πανελλήνιας Φιλοζωικής Εταιρείας Έλενα Αρβανίτη μίλησε για τις κατηγορίες που βαραίνουν τον δράστη έπειτα από την ευθανασία που πραγματοποιήθηκε στο άτυχο ζώο. «Θα ήθελα να πω πως ουδόλως συνάδει η γνωμάτευση του ιππίατρου, που κλήθηκε από τη Θεσσαλονίκη με την εικόνα που μας παρουσιάστηκε από τους κτηνιάτρους που εξέτασαν το ζώο στα Γιάννενα. Όσον αφορά στην ολιγωρία, την πρώτη ευθύνη την έχει ο κύριος που είχε ως πρώτο μέλημα να διαφύγει του αυτοφώρου», είπε αρχικά.

«Στο μέλημά του αυτό δεν θα σκεφτόταν σε καμία περίπτωση το ζώο αυτός ο “άνθρωπος”. Οι κτηνίατροι δεν μας έδωσαν την έκταση που είχε στην πραγματικότητα. Η γνωμάτευση του ιππίατρου μιλάει για εκτεταμένα τραύματα στην θωρακική και κοιλιακή χώρα, για κάταγμα στο βραχιόνιο, υπάρχει θλάση στο διάφραγμα, που σημαίνει ότι το ζώο δεν ανέπνεε καλά, και αυτό ήταν από την αρχή και δεν διαπιστώθηκε», υπογράμμισε η κ. Αρβανίτη.

«Για το εάν θα ζούσε δεν μπορώ να σας το πω, γιατί η κακοποίηση του είναι σοβαρότατη. Θα μιλήσω και για ενδεχόμενο δόλο. Ενδεχόμενος δόλος είναι όταν κάποιος ο οποίος εξαρχής αποφασίζει δια αυτού του βάναυσου τρόπου να μεταφέρει το ζώο, αποδέχεται το ενδεχόμενο αυτής της επέλευσης αυτών των τόσο σοβαρών τραυμάτων, που πιθανότατα να οδηγήσουν στον θάνατο», κατέληξε

Της Άννας Φραγκάκη

Από την πλευρά της κυβέρνησης πάντως, πηγές διαρρέουν, πως είναι πολύ πρόωρη η συζήτηση και δεν έχουν γίνει ακόμη τα απαραίτητα βήματα, αφού το συγκεκριμένο νομοσχέδιο δεν έχει δοθεί καν στη διαβούλευση και δεν είναι ολοκληρωμένο.

Συνδικαλιστές κτηνιάτροι, που πρόσκεινται στη ΝΔ αντιτίθενται κι αυτοί στις νέες ρυθμίσεις, που προβλέπονται στο νομοσχέδιο, διότι η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση τους έχει ορίσει ως αρμόδια Αρχή.

• «Θα θέλαμε να επισημάνουμε ότι σύμφωνα με τα Προεδρικά Διατάγματα των Οργανισμών των Υπουργείων, αλλά και την φύση του αντικειμένου της υγείας και ευζωίας των ζώων συντροφιάς, αρμόδιο Υπουργείο διαχρονικά είναι το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων», έλεγε τις προηγούμενες μέρες σε ανακοίνωσή της η ΠΟΓΕΔΥ και η ΠΕΚΔΥ, που είναι οι αρμόδιες οργανώσεις γεωτεχνικών στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και ζητούν την απόσυρσή του, «αφού δεν λαμβάνει καν υπόψη τους κοινοτικούς κανονισμούς, που είναι υποχρεωμένη να τηρεί η χώρα μας», λένε στην πρόσφατη ανακοίνωσή τους.

Κατά τους γεωτεχνικούς του Δημοσίου, το νομοσχέδιο

• «περιλαμβάνει θέματα υγείας των ζώων, Κτηνιατρικής Δημόσιας Υγείας, ιχνηλασιμότητας και ευζωίας των ζώων συντροφιάς, χωρίς να έχουν ληφθεί υπόψη η ισχύουσα Ενωσιακή και Εθνική νομοθεσία και οι διατάξεις αυτών, που αναφέρονται στην αντιμετώπιση και την πρόληψη ζωοανθρωπονόσων, όπως η λύσσα, η λεϊσμανίαση, (η οποία από το Σ/Ν, αντιμετωπίζεται ως μη σοβαρό νόσημα μετά από γνωμοδότηση των φιλοζωικών Οργανώσεων, οι οποίες φαίνεται να κατέχουν την γνώση !!! και να ορίζουν τα σοβαρά νοσήματα καταστρατηγώντας κάθε επιστημονική τεκμηρίωση), η εχινοκοκκίαση, η λεπτοσπείρωση κ.α. καθώς και τα νεοαναδυόμενα νοσήματα».

Αν το ένα ζήτημα είναι συντεχνιακό αλλά συνδέεται και με την κατεξοχήν κόντρα κτηνιάτρων – φιλοζωϊκών οργανώσεων, το άλλο είναι όντως πραγματικό. Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει το απαραίτητο ανθρώπινο δυναμικό, που χρειάζεται στους δήμους, για ν΄ αντιμετωπίσουν το πρόβλημα κι η έλλειψη κτηνιάτρων στον δημόσιο τομέα, παρά τα βήματα Βορίδη, είναι σημαντικό πρόβλημα, που δημιουργεί αλλεπάλληλα προβλήματα και στις εξαγωγές. Το νέο νομοσχέδιο, πέρα από την όποια αυστηροποίηση ποινών, που έγιναν επί Βορίδη, καλείται ν΄ αντιμετωπίσει μεταξύ άλλων: το ζήτημα των εμβολιασμών και στειρώσεων, αδέσποτων, δεσποζόμενων ζώων, το ζήτημα των καθαρόαιμων φυλών, το λαθρεμπόριο ζώων και της αντιμετώπισης του υβριδισμού και των επιθέσεων αλλά και της μεταφοράς ζώων, που λόγω της κατάστασης, πολλές αεροπορικές εταιρίες έχουν σταματήσει να δέχονται. 

Σε άλλο σημείο τονίζουν,

• «είναι απορίας άξιον λοιπόν πως θα υλοποιούνται – όπως προβλέπεται – από τις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες οι πολιτικές για την αντιμετώπιση της λύσσας, την παρακολούθηση των υπόλοιπων ζωοανθρωπονόσων καθώς και την υγειονομική πιστοποίηση των ζώων συντροφιάς, όταν σύμφωνα με το Σ/Ν, η βάση δεδομένων θα «παραδοθεί στο Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης» και η παρακολούθηση του πληθυσμού των αδέσποτων θα γίνεται από μια τριμελή αμειβόμενη επιτροπή με πλειοψηφία ιδιωτών στο Υπουργείο Εσωτερικών».

Οι κτηνίατροι ξιφουλκούν τονίζοντας ότι η κυβέρνηση δεν έλαβε υπόψη της την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προστασία των Ζώων Συντροφιάς, που κυρώθηκε με τον Ν. 2017/1992 (Α΄32) για την ευζωία των ζώων συντροφιάς και τον Κώδικα για την Υγεία των Χερσαίων Ζώων (Terrestrial Code) του Παγκόσμιου Οργανισμού για την Υγεία των Ζώων (O.I.E.) που είναι υποχρεωμένη η Χώρα μας να εφαρμόζει (Κεφάλαιο 7.7). Ειδικότερα αναφέρονται στα προγράμματα ελέγχου του πληθυσμού των αδέσποτων σκύλων με σκοπό την πρόληψη μετάδοσης της λύσσας, άλλων ζωοανθρωπονόσων, καθώς και την προστασία των ζώων αυτών (2019 © OIE – Terrestrial Animal Health Code 28/06/2019, Chapter 7.7. Stray Dog Population Control).

Επιπλέον, λένε, το νέο σχέδιο νόμου έρχεται αντίθεση σε μία σειρά κανονισμούς αλλά και με τις βασικές διατάξεις του Κανονισμού για την υγεία των ζώων με αριθ. Ε.Ε. 2016/429 «Animal Health Law» ενώ δεν λαμβάνει υπόψη ούτε καν τις ελάχιστες ενωσιακές απαιτήσεις για την εκτροφή σκύλων και γατιών, που δημοσιεύθηκαν πρόσφατα  στην ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Υπενθυμίζουμε ότι όποιος ασχολήθηκε με το ζήτημα αυτό τα τελευταία χρόνια, παρά τις όποιες καλές προθέσεις «πολιτικά» κάηκε (Μιλένα Αποστολάκη, Γιάννης Τσιρώνης ).  Δυστυχώς επί ΣΥΡΙΖΑ δεν ολοκληρώθηκε η προσπάθεια, που είχε γίνει από την υφυπουργό Ολυμπία Τελιγιορίδου, η οποία είναι η ίδια κτηνίατρος και χειρουργός κατοικιδίων ζώων, και γνώριζε από κοντά το πρόβλημα αλλά και τις δυνατότητες, που υπάρχουν.

Από την πλευρά του ο γενικός γραμματέας του υπουργείου Εσωτερικών, Μιχάλης Σταυριανουδάκης, ο οποίος ως δήμαρχος Δάφνης Υμηττού έχει ζήσει το πρόβλημα κι από κοντά έχει ήδη πει σε δηλώσεις του στην ΕΡΤ ότι καταβάλλονται προσπάθειες στο πλαίσιο των ελευθεριών των ζώων.

Σύμφωνα με πηγές, το γραφείο του έχει ήδη δεχτεί διάφορα αιτήματα ή και διαμαρτυρίες από εκπροσώπους φορέων, που ασχολούνται κι ορισμένα απ΄ αυτά ξεσκαρτάρονται κι αναμένεται να ενσωματωθούν. Σε κάθε περίπτωση, ούτε το κατάλληλο προσωπικό έχουν οι δήμοι ούτε τις υποδομές, παρότι έγιναν κάποια βήματα την τελευταία δεκαετία, ήδη επί Σκανδαλίδη, για να βελτιωθεί κάπως η κατάσταση.

Οι διαφορετικές προσεγγίσεις από τις φιλοζωϊκές οργανώσεις ήταν ανέκαθεν πρόβλημα με τις εκάστοτε κτηνιατρικές υπηρεσίες και τα νομοσχέδια για τα αδέσποτα και τα δεσποζόμενα ζώα είχαν τα περισσότερα σχόλια στη διαβούλευση ξεσηκώνοντας κάθε φορά θύελλα αντιδράσεων.