Τα ετοιμόρροπα κτήρια, 1.600 στον αριθμό βρίσκονται σε κεντρικές οδούς και σε διάφορα στενάκια και στην Αιόλου και στη Σταδίου, γενικά στο κέντρο της Αθήνας.

Οι αιτίες που έχουν μείνει αυτά τα κτήρια, παραμελημμένα και έτοιμα για κατάρρευση είναι πολλές. Αρχικά, μπορεί να ανήκουν τα περισσότερα σε ιδιώτες ή σε ιδρύματα ενώ κάποια είναι και του Δημοσίου.

Σε αυτό παίζουν ρόλο τα οικονομικά, δηλαδή κάποιος ιδιώτης μπορεί να μην μπορεί να το συντηρήσει. Υπάρχει αδράνεια και αδιαφορία των ιδιοκτητών. Μία λύση είναι να παραχωρηθούν στον Δήμο για αξιοποίηση, προκειμένου αυτά τα κτήρια να συντηρηθούν και να μπορέσουν έτσι να έχουν μια συνέχεια, γιατί έτσι χάνεται και η πολιτιστική κληρονομιά της πόλης.

Με αυτόν τον τρόπο, όταν καταστρέφονται αυτά τα κτίρια 11.500 ιστορικά κτήρια από το 1830 έως το 1940, ένας πολύ μεγάλος αριθμός, παρ’ ότι χαρακτηρίζονται διατηρητέα, κάποια παραμένουν σε πολύ κακή κατάσταση. Σε αυτό φταίει και η καθυστέρηση που υπάρχει στο πρόγραμμα «Διατηρώ» αλλά και η χρονοβόρο διαδικασία αδειοδότησης από το Υπουργείο Πολιτισμού καθώς θέλει τρία χρόνια για να φτιαχτούν όλα αυτά τα χαρτιά προκειμένου να συντηρηθούν αυτά τα κτήρια και αυτή η αδράνεια έχει ως αποτέλεσμα την απώλεια της αρχιτεκτονικής ταυτότητας της Αθήνας.

Οι αριθμοί είναι αποκαλυπτικοί

Εκτός από τα 1.600 εγκαταλελειμμένα κτίρια, υπάρχουν 3000 ακόμη διατηρητέα, μόνο στην Αθήνα και πολλά ανήκουν στο Δημόσιο.

Πανελλαδικά φτάνουν τις 20.000, με μόλις 1.000 να εποπτεύονται από το υπουργείο Πολιτισμού.

Να σημειωθεί πως χώρες όπως είναι η Ιταλία, διαθέτει 18 δισεκατομμύρια ευρώ για την αποκατάσταση της αρχιτεκτονικής τους κληρονομιάς, ενώ στην Ελλάδα η γραφειοκρατία αποτελεί αγκάθι.

H κ. Καβάλα μέλος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ενώσεων Μηχανικών Δημοσίων Υπαλλήλων Ανωτάτων Σχολών μίλησε στην εκπομπή «Σαββατοκύριακο από τις 5» του ΕΡΤnews και εξήγησε τι συμβαίνει με τα ετοιμόρροπα κτίρια στην Αθήνα: «Καταρχάς βρισκόμαστε σε ένα σημείο όπου και από τις δύο πλευρές του δρόμου υπάρχουν ετοιμόρροπα κτήρια. Η διαδικασία, όπως είπατε και εσείς νωρίτερα, όντως είναι χρονοβόρα γιατί εξαρτάται και από το είδος του κτιρίου και να περάσει και από τις απαραίτητες εγκρίσεις και να έρθει κάποιος συνάδελφος για την αυτοψία ώστε να χαρακτηριστεί επικίνδυνο και επικίνδυνος ετοιμόρροπο ένα κτήριο Και εκεί θέλω να εστιάσω, να διορθώσω κάτι αυτή τη στιγμή περίπου οι αιτήσεις στην Πολεοδομία του Δήμου της Αθήνας έρχονται περίπου δέκα την ημέρα.

Έχουμε αυτή τη στιγμή σε εκκρεμότητα 1.600 με 1.800 αιτήσεις για έλεγχο. Δυστυχώς όμως οι συνάδελφοι που υπηρετούν εκεί δεν επαρκούν. Δηλαδή είναι δύο μόνιμοι μηχανικοί και μία συμβασιούχος. Ένας από τους λόγους που χαρακτηριστικά σε όλες μα όλες τις πολεοδομίες της χώρας αυτή τη στιγμή υποστελέχωση είναι τραγικό. Αυτά είναι λοιπόν κάποια αποτελέσματα γιατί οι συνάδελφοι δυστυχώς δεν προλαβαίνουν να έρθουν να κάνουν αυτοψία και προφανώς αν δεν δοθούν ισχυρά οικονομικά κίνητρα στους συναδέλφους τους νεόδιορισμένους να αποδέχονται τη θέση του διορισμού τους, γιατί με 850 και 900 ευρώ το μήνα συνάδελφοι συγγνώμη, με δύο και τρία μεταπτυχιακά δεν αποδέχονται τη θέση διορισμού τους, αυτά είναι τα αποτελέσματα, ότι χρονοτριβούμε ακόμα περισσότερο. Οπότε είναι ένα ζήτημα το οποίο πρέπει όντως να επιληφθεί, όντως πρέπει η πολιτεία. Πολύ ωραία όλα αυτά που είπατε νωρίτερα».

Όσον αφορά, την επικινδυνότητά των κτηρίων τόνισε: «Θα πρέπει οπωσδήποτε να παίρνονται τα μέτρα ασφαλείας. Υπεύθυνος σε κάθε περίπτωση είναι ο ιδιοκτήτης του εκάστοτε ακινήτου. Όντως υπάρχει ένα πρόβλημα σε αυτό. Δηλαδή οι ιδιοκτήτες δεν επιλαμβάνονται για πάρα πολλούς λόγους και εφόσον δεν αντιλαμβάνονται οι ίδιοι, τότε είναι υποχρεωμένοι οι Δήμοι να παίρνουν τουλάχιστον προσωρινά μέτρα προστασίας και εφόσον κριθεί κάποιο κτίριο κατεδαφιστεί, τότε να προχωράμε στην κατεδάφιση του. Συγκεκριμένα για τον Δήμο της Αθήνας που γνωρίζω 1000% είναι αυτή τη στιγμή περίπου 40 προς κατεδάφιση και κάπου 10 τα οποία είναι και έρημο το ένα, μεταξύ των οποίων υπάρχουν και κάποια ετοιμόρροπα.

Λοιπόν, τα μέτρα προστασίας για τη δημόσια ασφάλεια από ότι βλέπετε είναι προσωρινού τύπου. Σε άλλες περιπτώσεις μπαίνει μία σκαλωσιά με μία σκάφη ώστε οποιοδήποτε κομμάτι να μην πέσει στο δρόμο».

Όπως αναφέρει το Υπουργείο σε ανακοίνωση του, οι μηχανικοί των κλιμακίων χρησιμοποιούν ειδικά tablets και καταχωρούν τα δεδομένα των αυτοψιών σε online γεωχωρική βάση δεδομένων. Μέσω της ψηφιακής εφαρμογής Digispect, ολοκληρώνουν τις αυτοψίες με μεγαλύτερη ταχύτητα, ακρίβεια και ασφάλεια.

Σε πλήρη εξέλιξη η καταγραφή ζημιών από την #πυρκαγιά σε #Πρέβεζα και #Άρτα

https://t.co/8C7SFYCWlQ pic.twitter.com/LWeqKeOrj9

— Civil Protection GR (@CivPro_GR) August 17, 2025

Το σύστημα επιτρέπει την άμεση προς τον χρήστη εισαγωγή όλων των απαιτούμενων εγγράφων με δυνατότητα επισύναψης φωτογραφιών και ψηφιακής υπογραφής. Χάρη στην αξιοποίηση της τεχνολογίας, οι μηχανικοί διεκπεραιώνουν μεγαλύτερο αριθμό αυτοψιών σε συντομότερο χρόνο, ενισχύοντας την αποτελεσματικότητα του κρατικού μηχανισμού και την άμεση στήριξη των πολιτών.

Σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία από αυτοψίες που διενεργήθηκαν τις τελευταίες ώρες, καταγράφηκαν τα εξής:

Δήμος Δυτικής Αχαΐας

Δημοτική Κοινότητα Αγίου Στεφάνου: 2 «πράσινα», 11 «κίτρινα», 20 «κόκκινα» (σύνολο: 33 κτίρια)

Δημοτική Κοινότητα Αλισσού: 3 «πράσινα», 14 «κίτρινα», 3 «κόκκινα» (σύνολο: 20 κτίρια)

Δημοτική Κοινότητα Αχαϊκού: 2 «κόκκινα»

Δημοτική Κοινότητα Κάτω Αλισσού: 1 «κίτρινο», 1 «κόκκινο»

Δημοτική Κοινότητα Χαϊκαλίου: 4 «κίτρινα», 1 «κόκκινο» (σύνολο: 5 κτίρια)

Δήμος Ερυμάνθου

Δημοτική Κοινότητα Βασιλικού: 1 «πράσινο», 4 «κίτρινα», 1 «κόκκινο» (σύνολο: 6 κτίρια)

Δημοτική Κοινότητα Ισώματος: 3 «κίτρινα»

Δήμος Πατρέων

Δημοτική Κοινότητα Βραχναιίκων: 1 «πράσινο», 12 «κίτρινα», 3 «κόκκινα» (σύνολο: 16 κτίρια)

Δημοτική Κοινότητα Θεριανού: 1 «πράσινο», 4 «κίτρινα», 1 «κόκκινο»

Δημοτική Κοινότητα Τσουκαλαιίκων: 2 «πράσινα», 6 «κίτρινα», 1 «κόκκινο» (σύνολο: 9 κτίρια)

Συνεχίζεται εντατικά η καταγραφή των ζημιών από τις πυρκαγιές υπό τον συντονισμό του Υφυπουργού Κώστα Κατσαφάδου

https://t.co/sNCT5CAidP pic.twitter.com/rPcdokZX5I

— Civil Protection GR (@CivPro_GR) August 16, 2025

Σε δήλωσή του, ο Υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Κώστας Κατσαφάδος, ανέφερε: «Η πολιτεία βρίσκεται στο πλευρό των πολιτών που δοκιμάζονται. Ήδη έχουν δρομολογηθεί όλες οι απαραίτητες διαδικασίες για την ταχεία αποκατάσταση των ζημιών και την ανακούφιση των πληγέντων. Αύριο θα πραγματοποιηθεί σύσκεψη με εκπροσώπους της Δημοτικής Αρχής, της Περιφέρειας και όλους τους αρμόδιους φορείς, με αντικείμενο τον σχεδιασμό της ανασυγκρότησης της περιοχής και την επιτάχυνση των παρεμβάσεων αποκατάστασης».

Επισημαίνεται ότι, σύμφωνα με χτεσινή δήλωση του κ. Κατσαφάδου, στόχος είναι οι πρώτες αποζημιώσεις να καταβληθούν πριν από το τέλος Αυγούστου.

Παράλληλα, σε εξέλιξη είναι η καταγραφή των ζημιών και στις περιοχές που επλήγησαν από την μεγάλη πυρκαγιά σε Πρέβεζα και Άρτα, όπου, σύμφωνα με το υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, τα εξειδικευμένα κλιμάκια της Γενικής Διεύθυνσης Αποκατάστασης Επιπτώσεων Φυσικών Καταστροφών (Γ.Δ.Α.Ε.Φ.Κ.), σε συνεργασία με τη δημοτική αρχή, πραγματοποιούν με εντατικούς ρυθμούς αυτοψίες στα πληγέντα σημεία, βάσει των σχετικών υποδείξεων.

Τα μέχρι στιγμής στοιχεία από τις αυτοψίες στις περιοχές Πρέβεζας – ‘Αρτας και ειδικότερα στον δήμο Ζηρού, είναι τα εξής:

Δημοτική Κοινότητα Αγίου Γεωργίου: Έχουν καταγραφεί 4 «πράσινα», 6 «κίτρινα» και 3 «κόκκινα» κτίρια.

Δημοτική Κοινότητα Γυμνοτόπου: Έχουν καταγραφεί 11 «κίτρινα» και 3 «κόκκινα» κτίρια.

Δημοτική Κοινότητα Δρυοφύτου: Έχουν καταγραφεί 7 «κίτρινα» κτίρια.

Δημοτική Κοινότητα Παντανάσσης: Έχουν καταγραφεί 3 «πράσινα», 8 «κίτρινα» και 6 «κόκκινα» κτίρια.

Από το υπουργείο σημειώνεται ότι τα στατιστικά στοιχεία ενδέχεται να μεταβληθούν, καθώς τα κλιμάκια συνεχίζουν τις αυτοψίες και καταχωρούν τα νέα δεδομένα στην ψηφιακή εφαρμογή «Digispect», η οποία συμβάλλει στον εκσυγχρονισμό και την επιτάχυνση της διαδικασίας αποτύπωσης και καταγραφής των πληγέντων κτιρίων.

Οι κατεδαφίσεις κτισμάτων, που έχουν ξεκινήσει ή δρομολογηθεί, αφορούν στις παρακάτω περιοχές: Κολωνός, Κεραμεικός, Πλάκα, Πατήσια, Βοτανικός, Γκάζι, Ριζούπολη, Κουκάκι, Κυψέλη, Μεταξουργείο, Νέος Κόσμος, Θησείο, Λόφος Σκουζέ, Αμπελόκηποι, Σεπόλια, Ρουφ, Γκύζη, Παγκράτι, Εξάρχεια, Πολύγωνο και Σταθμός Λαρίσης.

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Χάρης Δούκας (@harisdoukas)

Σημειώνεται ότι τα κτήρια που κατεδαφίζονται δεν έχουν χαρακτηριστεί διατηρητέα από το Υπουργείο Πολιτισμού.

Σύμφωνα με τον δήμο Αθηναίων στη λίστα προστίθενται συνεχώς νέα κτίσματα για κατεδάφιση, ύστερα από αυτοψίες των αρμόδιων υπηρεσιών ενώ στόχος είναι στα σημεία, όπου θα πραγματοποιηθούν οι κατεδαφίσεις, να διαμορφωθούν χώροι πρασίνου και πάρκα.

Ο προϋπολογισμός για το έργο προέρχεται από πόρους του Δήμου κι ανέρχεται σε 4 εκατομμύρια ευρώ. Αφορά συγκεκριμένα:

• – στην κατεδάφιση οικοδομών ή κατασκευών, για τις οποίες έχει συνταχθεί Πρωτόκολλο Επικινδύνως Ετοιμόρροπου ύστερα από ενέργειες της αρμόδιας ΥΔΟΜ και το οποίο έχει κοινοποιηθεί νομίμως στους φερόμενους ιδιοκτήτες.
• – στην κατεδάφιση ρυμοτομούμενων κτιρίων για τα οποία έχουν ολοκληρωθεί οι νόμιμες διαδικασίες για τη ρυμοτόμησή τους.
• – στην καθαίρεση επικίνδυνων στοιχείων ή τμημάτων οικοδομών ή κατασκευών (κονιαμάτων, κεραμιδιών, γείσων, κλπ), που κρίνονται ως επαρκή μέτρα, ύστερα από ενέργειες της αρμόδιας ΥΔΟΜ, για την αποσόβηση του κινδύνου, σε περιπτώσεις αμελούντων ή αγνώστων ιδιοκτητών.
• – στην εφαρμογή μέτρων ασφαλείας για την προστασία από επικίνδυνες ή επικινδύνως ετοιμόρροπες οικοδομές ή κατασκευές (συλλεκτήρια, πετασμάτα επί πακτώσει ή επί ικριωμάτων, αντιστηρίξεις, υποστυλώσεις, επενδύσεις με μεταλλικά πλέγματα, κλπ).

Οι κατεδαφίσεις εκτελούνται δια χειρός ή με μηχανικά μέσα και πραγματοποιούνται με προσοχή, λαμβάνοντας υπόψη τις τοπικές συνθήκες, ώστε να αποφεύγεται η πρόκληση κραδασμών ή βλαβών σε γειτονικά κτήρια.

Η διαδικασία για τις κατεδαφίσεις

Σύμφωνα με την Εγκύκλιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, είναι ευθύνη των ιδιοκτητών των ακινήτων: πρώτον, η συνεχής συντήρηση και διατήρησή τους σε κατάσταση που να μην αποτελούν κίνδυνο για τους χρήστες, τους διερχόμενους και τα όμορα ακίνητα ή την ξένη περιουσία, να μην προσβάλλουν το φυσικό, πολιτιστικό και πολεοδομικό περιβάλλον, να μην υποβαθμίζουν την ποιότητα ζωής της περιοχής τους, και δεύτερον, η ταχεία και εμπρόθεσμη εφαρμογή των υποδεικνυόμενων από το αρμόδιο όργανο μέτρων άρσης του κινδύνου.

Την αξιολόγηση πραγματοποιεί ειδική επιτροπή του Δήμου, η οποία κρίνει εάν ένα κτίριο είναι επικινδύνως ετοιμόρροπο ή όχι. Αφού δώσει την έγκρισή της, ο Δήμος οφείλει να παρέμβει. Οι ιδιοκτήτες ειδοποιούνται να προβούν στις απαραίτητες ενέργειες. Εάν δεν συμβεί αυτό, ο Δήμος αναλαμβάνει να φέρει σε πέρας τη διαδικασία.Δούκας: Σπάμε έναν κύκλο αδιαφορίας δεκαετιών

Ο Δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, δήλωσε: «. Δεν μένουμε απαθείς απέναντι στον κίνδυνο. Κατεδαφίζουμε επικίνδυνα κτίρια για να χτίσουμε μία καθημερινότητα πιο ασφαλή, ένα καλύτερο αύριο για όλους. Παραδίδουμε τον δημόσιο χώρο σε αυτούς στους οποίους ανήκει: στους πολίτες. Το επόμενο διάστημα θα δούμε μια άλλη εικόνα σε πάρα πολλές περιοχές της Αθήνας».

Από την πλευρά του ο Αντιδήμαρχος Υποδομών, Ανδρέας Γραμματικογιάννης, ανέφερε: «Το αίτημα για τις κατεδαφίσεις επικίνδυνων κτιρίων εκκρεμεί εδώ και 45 χρόνια. Επιτέλους, παίρνει σάρκα και οστά. Η διαδικασία ακολουθήθηκε σύμφωνα με όσα προβλέπει η νομοθεσία. Ο Δήμος παρεμβαίνει όταν ο κίνδυνος παραμένει και οι ιδιοκτήτες δεν ανταποκρίνονται».

«Έχει αλλάξει η γεωμορφολογία της περιοχής»

«Έχουν δημιουργηθεί δύο τεράστιες λίμνες στην κεντρική Ελλάδα. Λίμνες 74 τετραγωνικά χιλιόμετρα είναι το νερό που απεικονίζεται από δορυφόρο, οπότε έχει αλλάξει η γεωμορφολογία της περιοχής. Σαν σεισμολόγος μπορώ να σας πω ότι η στατική επάρκεια των κτιρίων που είναι βυθισμένα στο νερό είναι το ανησυχητικό. Είναι κάτι που πρέπει να ασχοληθεί η πολιτεία άμεσα, διότι αυτά τα σπίτια, τα περισσότερα έχουν καταστραφεί. Δεν μπορούν να κατοικηθούν ξανά λόγω της στατικής επάρκειας» τόνισε.

«Ανησυχία για τη στατικότητα των κτιρίων»

«Οι υποδομές είναι το πρώτο πράγμα που κοιτάει αυτή τη στιγμή η πολιτεία. Πρέπει να ξεκινήσει η κανονικότητα και αυτό ξεκινάει από τις υποδομές. Το θέμα είναι το Μητρώο Υποδομών, το οποίο άκουσα από το Τεχνικό Επιμελητήριο ότι δεν έχει καταρτιστεί ακόμη. Αυτό θα δυσκολέψει λίγο την κατάσταση, αλλά ελπίζω να υπάρχει συνεργασία των αρχών και να ολοκληρωθούν αυτά τα έργα το συντομότερο δυνατό» πρόσθεσε και σημείωσε:

«Παρακολουθούμε για τυχόν σεισμό»

«Η περιοχή είναι σεισμογενής, το γνωρίζουμε όλοι. Γνωρίζουμε μεγάλους σεισμούς στις Σοφάδες, στον Βόλο κτλ. Δεν χρειάζεται να πούμε λόγια για την επικινδυνότητα της περιοχής και γι αυτό ακριβώς το λόγο έθεσα το θέμα των κτιρίων, ότι χρειάζεται μεγάλη προσοχή για την στατική τους επάρκεια. Το αν υπάρχει ενδεχόμενο επαγόμενης σεισμικότητας, δηλαδή να δημιουργηθεί σεισμός από τον όγκο του νερού που έχει καταπέσει, αυτό είναι ένα αντικείμενο το οποίο παρακολουθούμε κι εμείς με τους σεισμογράφους που έχουμε στην περιοχή. Δεν έχουμε παρακολουθήσει κανένα τέτοιο πρόβλημα μέχρι τη στιγμή, όμως το πρόβλημα των λιμνών και της συνεπαγόμενης σεισμικότητας πάντα υπήρχε και πάντα θα υπάρχει. Μέσα στο πλαίσιο των παρατηρήσεων που κάνουμε, είναι και αυτές οι παρατηρήσεις».

Ενώ η Τουρκία πορεύεται προς τις εκλογές (αν και βλέπουν το φως σενάρια ακόμα και για την αναβολή τους με την επίκληση εθνικού λόγου μετά την βιβλική καταστροφή), οι αποκαλύψεις για την διαφθορά των κατασκευαστικών, της “συμμορίας των πέντε” όπως έχει ονομαστεί, πιέζουν έντονα τον Τούρκο πρόεδρο, ο οποίος αμήχανα και επιθετικά προσπαθεί να διαχειριστεί την καθυστερημένη αντίδραση του κρατικού μηχανισμού. Την ίδια ώρα τούρκοι σεισμολόγοι λένε πως ο αριθμός των νεκρών μπορεί να ξεπεράσει ακόμα και τις 184.000!

Η έρευνα του BBC:

Η οργή αυξάνεται στην Τουρκία που η κακή εφαρμογή των κανονισμών συνέβαλε στην κατάρρευση πολλών κτιρίων στους πρόσφατους σεισμούς.

Το BBC έχει επαληθεύσει παραδείγματα πρόσφατα κατασκευασμένων εκτάσεων που κατέρρευσαν στην τελευταία καταστροφή.

Ένα κτίριο στη Μαλάτια (δείτε εδώ το βίντεο) ολοκληρώθηκε πέρυσι και στιγμιότυπα οθόνης κυκλοφόρησαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μιας διαφήμισης που έλεγε ότι “ολοκληρώθηκε σύμφωνα με τους τελευταίους κανονισμούς για τους σεισμούς”.

Αυτό το κτίριο αναφερθηκε ότι συμμορφωνόταν με τους τελευταίους κανονισμούς για τους σεισμούς.

Το κείμενο ανέφερε ότι όλα τα υλικά και η κατασκευή που χρησιμοποιήθηκαν ήταν “πρώτης ποιότητας”.

Δεν υπάρχει ίχνος αυτής της διαφήμισης τώρα, αλλά αρκετοί άνθρωποι είχαν τραβήξει φωτογραφίες και βίντεο και τα είχαν δημοσιεύσει στο διαδίκτυο . Η διαφήμιση ταιριάζει με το στυλ παρόμοιων στην ιστοσελίδα της εταιρείας.

Μια άλλη πολυκατοικία που χτίστηκε πρόσφατα στο λιμάνι του Iskenderun έχει καταστραφεί σε μεγάλο βαθμό.

Η κατασκευαστική εταιρεία για αυτό το κτίριο δημοσίευσε μια εικόνα που δείχνει ότι ολοκληρώθηκε το 2019.

Το BBC επαλήθευσε ότι η εικόνα του κατεστραμμένου κτιρίου (δεξιά) ταιριάζει με τη θέση της δημοσιότητας της εταιρείας στο μπλοκ (αριστερά).

Ένα άλλο κτίριο που άνοιξε στην Αττάκεια το 2019 μπορεί να δει κανείς σε μεγάλο βαθμό κατεστραμμένο σε μια φωτογραφία που επαληθεύτηκε από το BBC.

Βρήκαμε ένα βίντεο από την τελετή έναρξης του συγκροτήματος κατοικιών από τον Νοέμβριο του 2019, στο οποίο ο ιδιοκτήτης μιας κατασκευαστικής εταιρείας που εμπλέκεται λέει: “Το έργο Guclu Bahce City είναι ιδιαίτερα ιδιαίτερο σε σύγκριση με τα άλλα όσον αφορά την τοποθεσία και τις κατασκευαστικές του ιδιότητες.”

Αν και οι σεισμοί ήταν ισχυροί, οι ειδικοί λένε ότι τα σωστά κατασκευασμένα κτίρια θα έπρεπε να μπορούν να μείνουν όρθια.

«Η μέγιστη ένταση αυτού του σεισμού ήταν βίαιη, αλλά όχι απαραίτητα αρκετή για να γκρεμίσει καλά κατασκευασμένα κτίρια», λέει ο David Alexander, Καθηγητής Σχεδιασμού και Διαχείρισης Έκτακτης Ανάγκης στο University College του Λονδίνου.

“Στα περισσότερα σημεία το επίπεδο δόνησης ήταν μικρότερο από το μέγιστο, επομένως μπορούμε να συμπεράνουμε από τα χιλιάδες κτίρια που κατέρρευσαν, σχεδόν όλα δεν ανταποκρίνονται σε κανέναν εύλογα αναμενόμενο κατασκευαστικό κώδικα σεισμού.”

Μη τήρηση οικοδομικών κανονισμών

Οι κατασκευαστικοί κανονισμοί έχουν γίνει αυστηρότεροι μετά από προηγούμενες καταστροφές, με πιο πρόσφατη το 2018.

Αυστηρότερα πρότυπα ασφαλείας θεσπίστηκαν επίσης μετά τον σεισμό του 1999 γύρω από την πόλη Izmit, στα βορειοδυτικά της χώρας, στον οποίο έχασαν τη ζωή τους 17.000 άνθρωποι.

Οι πιο πρόσφατοι κανόνες απαιτούν από τις κατασκευές σε σεισμογενείς περιοχές να χρησιμοποιούν σκυρόδεμα υψηλής ποιότητας ενισχυμένο με χαλύβδινες ράβδους. Οι κολώνες και οι δοκοί πρέπει επίσης να κατανέμονται για να απορροφούν αποτελεσματικά τις επιπτώσεις των σεισμών.

Αυτοί οι νόμοι, ωστόσο, έχουν εφαρμοστεί ανεπαρκώς.

«Εν μέρει το πρόβλημα είναι ότι υπάρχει πολύ μικρή μετασκευή των υπαρχόντων κτιρίων, αλλά υπάρχει επίσης πολύ μικρή επιβολή των προτύπων δόμησης σε νέα κτίρια», λέει ο καθηγητής Alexander.

Γιατί η επιβολή είναι τόσο αδύναμη;

Η κυβέρνηση έχει παράσχει περιοδικές «κατασκευαστικές αμνηστίες» – ουσιαστικά νομικές εξαιρέσεις για την καταβολή τέλους, για τις κατασκευές που κατασκευάζονται χωρίς τα απαιτούμενα πιστοποιητικά ασφαλείας. Αυτά έχουν περάσει από τη δεκαετία του 1960 (με το τελευταίο το 2018).

Οι επικριτές έχουν προειδοποιήσει εδώ και καιρό ότι τέτοιες αμνηστίες κινδυνεύουν με καταστροφή σε περίπτωση μεγάλου σεισμού.

Έως και 75.000 κτίρια σε όλη την πληγείσα ζώνη στη νότια Τουρκία έχουν λάβει οικοδομική αμνηστία, σύμφωνα με την Pelin Pınar Giritlioğlu, επικεφαλής της Ένωσης Επιμελητηρίων Τούρκων Μηχανικών και Αρχιτεκτόνων Επιμελητηρίου Πολεοδόμων στην Κωνσταντινούπολη.

Λίγες μόλις ημέρες πριν από την τελευταία καταστροφή, τουρκικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι ένα νέο σχέδιο νόμου αναμένει την έγκριση του κοινοβουλίου που θα χορηγούσε περαιτέρω αμνηστία για πρόσφατες κατασκευαστικές εργασίες .

Ο γεωλόγος Celal Sengor είπε νωρίτερα αυτό το έτος ότι η υπέρβαση τέτοιων κατασκευαστικών αμνηστιών σε μια χώρα γεμάτη από ρήγματα ισοδυναμεί με “έγκλημα” .

Μετά από έναν φονικό σεισμό που έπληξε τη δυτική επαρχία της Σμύρνης το 2020, μια τουρκική αναφορά του BBC διαπίστωσε ότι 672.000 κτίρια στη Σμύρνη είχαν επωφεληθεί από την πιο πρόσφατη αμνηστία.

Η ίδια έκθεση ανέφερε ότι το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Αστικοποίησης δήλωσε το 2018 ότι πάνω από το 50% των κτιρίων στην Τουρκία -που ισοδυναμεί με σχεδόν 13 εκατομμύρια κτίρια- κατασκευάστηκαν κατά παράβαση των κανονισμών.

Επικοινωνήσαμε με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Πολεοδομίας για σχόλια σχετικά με τις προδιαγραφές δόμησης στην Τουρκία μετά τους πιο πρόσφατους σεισμούς, το οποίο είπε: “Κανένα κτίριο που κατασκευάστηκε από τη διοίκησή μας δεν έχει καταρρεύσει. Οι μελέτες εκτίμησης ζημιών συνεχίζονται με ταχείς ρυθμούς στο πεδίο.”

Πηγή: BBC

Τα «γκετζέ κοντού» χτίστηκαν γρήγορα, μέσα σε μία νύχτα, με φθηνά υλικά και ανύπαρκτο αντισεισμικό κανονισμό. Κατά τη διάρκεια των σεισμών, τα συγκεκριμένα κτίσματα χωρίς να διαφαίνονται καταστροφές στην πρόσοψή τους, κατέρρεαν σαν χάρτινοι πύργοι. Αυτό οφείλεται στις κακοτεχνίες που η «συμμορία των 5» επέτρεψε να γίνουν. Πρόκειται για πέντε εργολάβους που ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έδωσε τα μεγάλα έργα, σύμφωνα με την τουρκική αντιπολίτευση. Στον ΣΚΑΙ προβλήθηκαν φωτογραφίες στις οποίες καταδεικνύονται οι… προχειροδουλειές σε νεόδμητα που έπαιξαν καταλυτικό ρόλο στη στατικότητα των κτισμάτων. Σε φωτογραφίες φαίνονται δοκάρια και κολόνες κομμένες και ανάμεσά τους να περνούν σωλήνες. 

Οι πέντε επιχειρηματίες είναι πρόσωπα που έχουν κερδίσει σχεδόν όλες τις μεγάλες δουλειές κατά τη διάρκεια της κυριαρχίας του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Πρόκειται για τον πρόεδρο της Cengiz Holding Μεχμέτ Τσενγκίζ, τον διευθύνοντα σύμβουλο της Limak Holding Νιχάτ Οζντεμίρ, τον πρόεδρο του MNG Holding Μεχμέτ Ναζί Γκιουνάλ, τον διευθύνοντα σύμβουλο της Kolin Construction Νατσί Κόλογλου και τον Κεμάλ Καλιοντσού της Kalyon Construction.

ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ ΑΠΌ ΔΟΛΟΦΟΝΙΚΕΣ ΚΑΚΟΤΕΧΝΙΕΣ ΟΠΩΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΗΚΑΝ ΣΕ ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΤΟΥ ΣΚΑΪ

Η οδός 21, στην Αντάκια (Αντιόχεια), στην επαρχία Χατάι, καταδεικνύει το πρόβλημα των νεόδμητων στην Τουρκία: Τα σπίτια δεκάδων οικογενειών κατέρρευσαν μετά τον σεισμό και δεν έμεινε τίποτα όρθιο. Δεκάδες άνθρωποι είναι άστεγοι και ψάχνουν απεγνωσμένα τους αγνοούμενους συγγενείς τους. Χαρακτηριστικό για τις καταστροφές είναι το βίντεο που ακολουθεί: 

https://twitter.com/serbestiyetweb/status/1623048294166368262?ref_src=twsrc%5Etfw%7Ctwcamp%5Etweetembed%7Ctwterm%5E1623048294166368262%7Ctwgr%5E6cbb7969496f197e8ccbd7137f3060473414f957%7Ctwcon%5Es1_&ref_url=https%3A%2F%2Fwww.reader.gr%2Fkosmos%2F507407_toyrkia-giati-katerreysan-hiliades-ktiria-fotografies-ntokoymento-me-tis-kakotehnies

Έτσι:

Στα 21 μέτρα ορίζεται το καθαρό ύψος των κτηρίων ενώ στα 24 μπορούν να φθάνουν εκείνα, που έχουν μέτωπο επί της λεωφόρου Συγγρού. Σε αυτά τα ύψη δεν συνυπολογίζονται οι βοηθητικοί χώροι στις ταράτσες (όπως οι απολήξεις των κλιμακοστασίων) ή δενδροφυτεύσεις , που όμως ορίζονται στο ένα μέτρο (όσον αφορά την έκτασή τους, το ανώτατο όριο είναι τα 35 τ.μ.).

Ακολουθεί το σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος, το οποίο και θα αναθεωρήσει τους όρους δόμησης όλης της περιοχής. Το σχέδιο Π.Δ. θα κατατεθεί στο Συμβούλιο της Επικρατείας και αναμένεται από αυτό ο προδικαστικός έλεγχος. Πάντως ήδη το ΣτΕ έχει τοποθετηθεί με προηγούμενη απόφασή του για τα ύψη των κτηρίων της περιοχής, ορίζοντας ως ανώτατο όριο τα 21 μέτρα, πάντα με το σκεπτικό της προστασίας της Ακρόπολης. Σε μερικά σημεία της περιοχής, προς τους λόφους και τη Διονυσίου Αρεοπαγίτου, έχει επιβληθεί μικρότερο όριο, έως και 17,5 μ.

Να σημειωθεί ότι η έκδοση οικοδομικών αδειών είχε ανασταλεί από τον Μάρτιο του 2019. Τώρα με Προεδρικό Διάταγμα θα καθοριστούν τα νέα όρια.

Από το Γραφείο Τύπου του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας εκδόθηκε η ακόλουθη ανακοίνωση: 

Με απόφαση του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Κωστή Χατζηδάκη και του αρμόδιου υφυπουργού για θέματα Χωροταξίας, κ. Δημήτρη Οικονόμου, κατατέθηκε η εισήγηση του Υπουργείου στο Κεντρικό Συμβούλιο Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΚΕΣΥΠΟΘΑ) -που συνεδριάζει σήμερα- για το σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος, που αφορά στα ύψη των κτηρίων στην περιοχή γύρω από την Ακρόπολη.

Η εισήγηση του Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προς το ΚΕΣΥΠΟΘΑ είναι το επιτρεπόμενο ύψος να μειωθεί στα 21 μέτρα, δηλαδή κατά τρεις όροφους ή και περισσότερο, με εξαίρεση μια ζώνη κατά μήκος της Λεωφόρου Συγγρού, στην οποία το επιτρεπόμενο ύψος πάλι μειώνεται στα 27 μέτρα.

Υπενθυμίζεται ότι με τη σημερινή νομοθεσία τα ύψη των κτηρίων μπορούν να φθάσουν μέχρι τα 32 ή και περισσότερα μέτρα. Ήδη, υπάρχουν κτήρια που φθάνουν τα 25, 27 ή και 32 μέτρα.

Άλλωστε, η πρόσφατη, ιστορική απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού και προσωπικά της υπουργού κας Λίνας Μενδώνη, για την καθαίρεση δύο ορόφων από το κτήριο της οδού Φαλήρου 5 -κάτι που δεν έχει ξαναγίνει στην Ελλάδα- δημιούργησε ένα νέο κλίμα και άνοιξε τον δρόμο για το επόμενο βήμα, που είναι η μεγάλη μείωση των επιτρεπόμενων υψών στη γύρω περιοχή.

Τα επόμενα βήματα

Μετά τη σημερινή συνεδρίαση του ΚΕΣΥΠΟΘΑ, θα διαμορφωθεί άμεσα σχέδιο Ειδικού Προεδρικού Διατάγματος προστασίας, που θα αποσταλεί στο Συμβούλιο της Επικρατείας για την απαιτούμενη γνωμοδότησή του και στη συνέχεια θα αποσταλεί για υπογραφή στην Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

Στόχος του Υπουργείου είναι μέχρι τα μέσα Ιουλίου να έχει εκδοθεί το Προεδρικό Διάταγμα. Κατ’ αυτόν τον τρόπο θα δοθεί η δυνατότητα να εκκινήσει πάλι η οικοδομική δραστηριότητα στην περιοχή, αλλά με όρους που εξασφαλίζουν τη μέγιστη δυνατή προστασία της Ακρόπολης. Διευκρινίζεται δε ότι το νέο ύψος θα ισχύει για τις νέες οικοδομικές άδειες και δεν αφορά αναδρομικά στα νομίμως υφιστάμενα κτήρια. Η απόφαση επίσης, υπερκαλύπτει το σκεπτικό των αποφάσεων του ΣτΕ για το θέμα.

Το Προεδρικό Διάταγμα είναι το πρώτο βήμα για την προστασία της Ακρόπολης. Θα επακολουθήσει επανεξέταση του συνολικού καθεστώτος δόμησης και χρήσεων γης, όχι μόνο στην περιοχή αυτή, αλλά στο σύνολο του  Δήμου Αθηναίων, με την εκπόνηση Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου, που θα αρχίσει πολύ σύντομα.

Παράλληλα, θα ακολουθήσουν και άλλες συμπληρωματικές πρωτοβουλίες του ΥΠΕΝ, όπως:

·         έλεγχοι για την ύπαρξη αυθαίρετων κατασκευών στην περιοχή γύρω από την Ακρόπολη,

·         διατάξεις για την προστασία του δημόσιου χώρου και

·         προώθηση στην πράξη της βιώσιμης κινητικότητας.

Να τονισθεί ότι σήμερα συνεδριάζει το ΚΕΣΥΠΟΘΑ για να γνωμοδοτήσει για το σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος για τα ύψη των κτηρίων στην περιοχή γύρω από την Ακρόπολη, στην οποία είχε επιβληθεί αναστολή οικοδομικών εργασιών πέρυσι. Είχαν προηγηθεί οι έντονες αντιδράσεις της κοινωνίας, των κατοίκων και των περιβαλλοντικών οργανώσεων για τις οικοδομικές άδειες που είχαν χορηγηθεί τα προηγούμενα χρόνια με τη σύμφωνη γνώμη των υπουργών Πολιτισμού της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ.

Ο κ. Χατζηδάκης δηλώνει χαρακτηριστικά:

«Η Ακρόπολη το έχω ξαναπεί και το εννοώ είναι η ψυχή μας, το σύμβολο της Ελλάδας σε όλον τον κόσμο. Αυτό διαφυλάττουμε με τη σημερινή μας απόφαση-εισήγηση στο Κεντρικό Συμβούλιο Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων. Η Ακρόπολη ανήκει σε όλους τους Έλληνες και αποτελεί αδιαπραγμάτευτη εθνική και παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά και παρακαταθήκη. Προσωπικά, είμαι ιδιαίτερα ικανοποιημένος που από αυτή τη θέση πολιτικής ευθύνης ως υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας της ελληνικής κυβέρνησης, εισηγούμαι η Ακρόπολη να παραμείνει ψηλά, στο ύψος της».

Για το θέμα ο κ. Δημήτρης Οικονόμου δηλώνει:

«Η απόφαση για την τόσο μεγάλη μείωση των επιτρεπόμενων υψών ήταν κάθε άλλο παρά εύκολη. Υπάρχουν κτήρια που έχουν ήδη κατασκευαστεί με μεγάλα ύψη και νόμιμη οικοδομική άδεια, όχι με ευθύνη των ιδιοκτητών τους, αλλά λόγω της αδράνειας του Δημοσίου. Ωστόσο, το μείζον αγαθό στην περίπτωση αυτή είναι η προστασία της Ακρόπολης, ενός από τα σημαντικότερα μνημεία και σύμβολα του παγκόσμιου πολιτισμού. Αυτό ήταν το σκεπτικό της Απόφασης του ΥΠΟΑ και σε αυτή την κατεύθυνση κινείται και η εισήγηση του ΥΠΕΝ προς το ΚΕΣΥΠΟΘΑ, που λήφθηκε σε στενή συνεργασία με την υπουργό Πολιτισμού κ. Λίνα Μενδώνη και τον δήμαρχο Αθηναίων, κ. Κ. Μπακογιάννη. Η Αθήνα μπορεί και πρέπει να ακολουθήσει το δρόμο της ανάπτυξης, αλλά μιας ανάπτυξη βιώσιμης που σέβεται το πολιτιστικό, οικιστικό και φυσικό περιβάλλον».