«Η πρόεδρος Λαγκάρντ είναι πλήρως επικεντρωμένη στην αποστολή της και δεν έχει λάβει καμιά απόφαση αναφορικά με το τέλος της θητείας της», ανέφερε ο εκπρόσωπος σε μήνυμα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προς το Agence France-Presse, διαψεύδοντας κατηγορηματικά τις σχετικές πληροφορίες.

Στην αγορά συναλλάγματος, το δημοσίευμα είχε άμεσο αντίκτυπο, με το ευρώ να καταγράφει το πρωί απώλειες της τάξης του 0,16%, διαμορφώνοντας την ισοτιμία του στο 1,18 δολάριο. Η αντίδραση αποτυπώνει την ευαισθησία των αγορών σε ενδεχόμενες θεσμικές αλλαγές στην ηγεσία της ΕΚΤ, σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών και οικονομικών προκλήσεων.

Οι Financial Times, επικαλούμενοι μία ανώνυμη πηγή που φέρεται να γνωρίζει τις προθέσεις της Λαγκάρντ, ανέφεραν πως η «θεματοφύλακας του ευρώ» εξετάζει το ενδεχόμενο να αποχωρήσει πριν από τη λήξη της οκταετούς θητείας της, η οποία ολοκληρώνεται τον Οκτώβριο του 2027. Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί πριν από τις γαλλικές προεδρικές εκλογές του Απριλίου 2027.

Το πολιτικό παρασκήνιο και ο ρόλος Μακρόν

Η Κριστίν Λαγκάρντ βρίσκεται στο τιμόνι της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας από τον Νοέμβριο του 2019, έχοντας προηγουμένως διατελέσει επικεφαλής του Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

Κατά τους Financial Times, ενδεχόμενη πρόωρη αποχώρησή της θα μπορούσε να δώσει τη δυνατότητα σε Παρίσι και Βερολίνο να συμφωνήσουν εγκαίρως στον διάδοχό της, σε ένα ευαίσθητο ευρωπαϊκό πολιτικό περιβάλλον.

Το δημοσίευμα συνδέει το ζήτημα και με τον Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος δεν μπορεί να διεκδικήσει τρίτη προεδρική θητεία και, σύμφωνα με την εφημερίδα, θα επιθυμούσε να έχει λόγο στην επιλογή του επόμενου προέδρου της ΕΚΤ.

Προς το παρόν, πάντως, η επίσημη θέση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας είναι σαφής: δεν υπάρχει καμία ειλημμένη απόφαση για το μέλλον της προέδρου της, με την ίδια να παραμένει προσηλωμένη στα καθήκοντά της.

Τα παραπάνω ευρήματα έρχονται την ώρα που οι μεγάλες κεντρικές τράπεζες εξετάζουν το τέλος της πολύμηνης εκστρατείας για την αύξηση των επιτοκίων. Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ δήλωσε ότι στη συνεδρίαση της Τράπεζας στις 13-14 Σεπτεμβρίου θα αποφασιστεί είτε μια 10η διαδοχηκή αύξηση, είτε μια παύση.

Ο υποκείμενος πληθωρισμός – μια μέτρηση που παρακολουθούν στενά οι Ευρωπαϊοι αξιωματούχοι- έχει πιθανότατα κορυφωθεί. Επιπλέον, μια ξεχωριστή δημοσκόπηση σε καταναλωτές αποκάλυψε ότι οι προσδοκίες για την αύξηση των τιμών σε ολόκληρη την ευρωζώνη των 20 χωρών μειώθηκαν περαιτέρω, αν και παρέμειναν πάνω από τον στόχο του 2%.

Οι αναλυτές στην έρευνα του Bloomberg, ωστόσο, αναθεώρησαν προς τα πάνω τις προβλέψεις τους για τον πληθωρισμό το 2023 και για τον δομικό πληθωρισμό το 2023 και 2024.

Οι αγορές χρήματος «βλεπουν» επί του παρόντος μια πιθανότητα της τάξης του 70% για αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης τον επόμενο μήνα.

Στην τελευταία συνεδρίαση της στις 21 Μαρτίου, όταν είχε ήδη ξεσπάσει η αναταραχή στον τραπεζικό τομέα μετά την κατάρρευση της Silicon Valley Bank και της Signature Bank, η Fed αύξησε τα επιτόκια κατά 25 μ.β. Προχώρησε στην απόφαση αυτή, λαμβάνοντας υπόψη δύο παραμέτρους. Πρώτον, ότι ο πληθωρισμός ήταν ακόμη υψηλός (τον Φεβρουάριο έτρεχε με ετήσιο ρυθμό 6%, πολύ πάνω από τον στόχο του 2%) και, δεύτερον, ότι με τα μέτρα που έλαβαν οι αμερικανικές Αρχές για την προστασία των καταθέσεων και την παροχή ρευστότητας είχε απομακρυνθεί ο κίνδυνος μίας ευρύτερης τραπεζικής κρίσης.

Ωστόσο, οι αξιωματούχοι της Fed αναθεώρησαν τον Μάρτιο προς τα κάτω τις προβλέψεις τους για το επίπεδο που θα πρέπει να κορυφωθούν τα επιτόκια, θεωρώντας ότι οι τράπεζες θα περιορίσουν τις χορηγήσεις δανείων λόγω της αναταραχής και ότι η αμερικανική οικονομία θα επιβραδυνθεί σημαντικά τους επόμενους μήνες. Σε αυτό συνέβαλε και η έκθεση οικονομολόγων της Fed για τις μακροοικονομικές προοπτικές, η οποία ανέφερε ως πιθανό το σενάριο μίας ήπιας ύφεσης το 2023.

Η συνισταμένη των προβλέψεων που έκαναν τα στελέχη της Fed ήταν ότι το βασικό επιτόκιο θα κορυφωθεί στο 5,1%, επίπεδο που είναι συμβατό με μία μόνο ακόμη αύξηση επιτοκίων, το πιθανότερο τον Μάιο.

Στην προοπτική ολοκλήρωσης του ανοδικού κύκλου των επιτοκίων στις ΗΠΑ συνηγορεί και η πορεία του πληθωρισμού τον Μάρτιο, ο οποίος σε ετήσια βάση μειώθηκε κατά μία ποσοστιαία μονάδα στο 5% που είναι το χαμηλότερο επίπεδο διετίας (από τον Μάιο του 2021). Παραμένει, ωστόσο, το «αγκάθι» του δομικού πληθωρισμού – που δεν περιλαμβάνει τις τιμές της ενέργειας και των τροφίμων – ο οποίος αυξήθηκε οριακά στο 5,6% από 5,5% τον Φεβρουάριο, το οποίο φαίνεται ότι θα γείρει την πλάστιγγα υπέρ μίας νέας και πιθανόν τελευταίας αύξησης των επιτοκίων τον Μάιο.

Επομένως, αν δεν υπάρξει κάποια σημαντική άνοδος του πληθωρισμού τους επόμενους μήνες, η Fed θα αφήσει τα επιτόκια σταθερά για κάποιους μήνες και στη συνέχεια, από τα τέλη του έτους ή τις αρχές του 2024, θα αρχίσει να τα μειώνει.

Παράλληλα, η Fed θα επηρεάσει προς την ίδια κατεύθυνση την πολιτική της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και άλλων κεντρικών τραπεζών. Στις 4 Μαΐου, μία ημέρα μετά τη Fed, θα συνεδριάσει η ΕΚΤ, με την αγορά να θεωρεί πιθανόν ότι θα αυξήσει το βασικό επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων κατά 25 μ.β. στο 3,25%.

Δεδομένου ότι η ΕΚΤ ξεκίνησε αργότερα από τη Fed τη σύσφιξη της πολιτικής της και ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη είναι υψηλότερος απ’ ό,τι στις ΗΠΑ – έτρεχε με ετήσιο ρυθμό 6,9% τον Μάρτιο – ο κύκλος αύξησης των επιτοκίων της δεν θα κλείσει τον Μάιο, αλλά και για αυτόν φαίνεται ότι έχει αρχίσει η αντίστροφη μέτρηση.

H Bloomberg Economics εκτιμά ότι το επιτόκιο καταθέσεων της ΕΚΤ θα κορυφωθεί στο 3,5% και ότι μετά τον Μάιο η ΕΚΤ θα κάνει μία ακόμη αύξηση 25 μ.β. τον Ιούνιο, χωρίς να αποκλείει μία περαιτέρω αύξηση τον Ιούλιο. Σημειώνεται ότι ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, δήλωσε στις αρχές της εβδομάδας ότι είμαστε κοντά στο τέλος της αύξησης των επιτοκίων της ΕΚΤ και ότι αυτά θα αυξηθούν ακόμη το πολύ κατά 50 μ.β.

«Αγκάθι» και για την ΕΚΤ είναι ο δομικός πληθωρισμός, ο οποίος, όπως και στις ΗΠΑ, αυξήθηκε οριακά τον Μάρτιο στο 5,7% από 5,6% τον Φεβρουάριο.

Η Citigroup τόνισε ότι ήταν παράλογη η στοχοποίηση της Deutsche Bank, ενώ πολλοί αναλυτές σημείωσαν ότι δεν είναι η νέα Credit Suisse. Έτσι, οι τραπεζικές μετοχές στην Ευρώπη ανέκαμψαν τις περασμένες ημέρες και οι επενδυτές φάνηκε να πείθονται από τις διαβεβαιώσεις των εποπτικών Αρχών ότι δεν υπάρχει κίνδυνος μίας νέας μεγάλης κρίσης, αντίστοιχης με αυτή του 2008.

Το γεγονός ότι οι συστημικές τράπεζες στην Ευρωζώνη έχουν υψηλά κεφάλαια και ρευστότητα και ελέγχονται ασφυκτικά από τους επόπτες κάνει πιο ισχυρή τη διαβεβαίωση αυτή. Το ίδιο ισχύει και για τις ελληνικές τράπεζες, η πρόοδος και ανθεκτικότητα των οποίων τονίστηκε ιδιαίτερα και από τον οίκο πιστοληπτικής αξιολόγησης Moody’s στα μέσα της εβδομάδας.

Παρά τη βελτίωση του κλίματος, όμως, οι ανησυχίες και οι επιφυλάξεις στην Ευρώπη είναι πιθανό ότι θα συνεχισθούν για αρκετό χρονικό διάστημα καθώς μάλιστα οι ευρωπαϊκές αγορές επηρεάζονται ευθέως από τις εξελίξεις στις ΗΠΑ, όπου φέρεται να υπάρχει κίνδυνος και για άλλες μικρότερες τράπεζες. Υπάρχει επομένως μία αβεβαιότητα, η οποία μπορεί να επηρεάσει τις οικονομικές εξελίξεις και από τις δύο πλευρές του Ατλαντικού, τόσο αναφορικά με την ανάπτυξη όσο και με τα επιτόκια.

Η εκτίμηση αξιωματούχων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και μεγάλων χρηματοπιστωτικών οίκων είναι ότι η ανησυχία που υπάρχει στις αγορές θα μπορούσε να κάνει τις τράπεζες πιο φειδωλές στη χορήγηση δανείων, κάτι που θα περιόριζε την ανάπτυξη και παράλληλα την ανάγκη για περισσότερες αυξήσεις των επιτοκίων της. Η Ίζαμπελ Σνάμπελ, η οποία είναι από τους βασικούς εισηγητές της νομισματικής πολιτικής της ΕΚΤ σημείωσε πάντως ότι είναι εντελώς άγνωστο σε ποια έκταση θα συνέβαινε αυτό.

Η ΕΚΤ αύξησε στις 16 Μαρτίου τα βασικά επιτόκιά της κατά μισή ποσοστιαία μονάδα, με το επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων να φθάνει στο 3%, αλλά δεν έδωσε κάποια κατεύθυνση για τη μελλοντική πολιτική της λόγω της αναταραχής, σημειώνοντας ότι οι αποφάσεις θα λαμβάνονται με τα δεδομένα που θα ισχύουν σε κάθε συνεδρίαση. Ωστόσο, τα περισσότερα μέλη του διοικητικού συμβουλίου της που έκαναν δηλώσεις τις τελευταίες ημέρες, σημείωσαν ότι υπάρχει περιθώριο και για νέες αυξήσεις. Ο επικεφαλής οικονομολόγος της ΕΚΤ, Φίλιπ Λέιν, ξεκαθάρισε ότι τα επιτόκια θα αυξηθούν και άλλο, αν δεν υπάρξει σοβαρή αναταραχή.

Η εκτίμηση των αναλυτών, πάντως, είναι ότι οι αυξήσεις των επιτοκίων θα είναι μικρότερες σε σχέση με αυτές που αναμένονταν πριν την τραπεζική αναταραχή. Για παράδειγμα, η UBS θεωρεί ότι η ΕΚΤ θα κάνει δύο ακόμη αυξήσεις επιτοκίων τον Μάιο και τον Ιούνιο, με το επιτόκιο καταθέσεων να κορυφώνεται στο 3,5%.

Η Goldman Sachs προβλέπει ότι τα αυστηρότερα κριτήρια για χορηγήσεις δανείων από τις τράπεζες μπορεί να μειώσουν τον ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ της Ευρωζώνης φέτος κατά 0,3%, αλλά και η πρόβλεψη αυτή έχει μεγάλο βαθμό αβεβαιότητας.

Η ΕΚΤ δεν επιβεβαίωσε κατ’ αρχήν τις προσδοκίες αυτές την περασμένη Πέμπτη καθώς προχώρησε στην αύξηση των βασικών επιτοκίων της κατά μισή ποσοστιαία μονάδα, όπως είχε προαναγγελθεί από τον Φεβρουάριο, με στόχο τη μείωση του πληθωρισμού στον στόχο του 2%. Ωστόσο, απέφυγε επιμελώς να αναφερθεί σε νέες αυξήσεις επιτοκίων στο μέλλον, όπως έκανε σε προηγούμενες ανακοινώσεις της, τονίζοντας την ανάγκη οι αποφάσεις να λαμβάνονται σε κάθε συνεδρίαση με βάση τα στοιχεία που θα είναι τότε διαθέσιμα για την πορεία του γενικού δείκτη τιμών καταναλωτή και του δομικού πληθωρισμού. Μετά τις αυξήσεις της Πέμπτης, το επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων διαμορφώνεται στο 3% και το επιτόκιο αναχρηματοδότησης στο 3,5%.

Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, είπε ότι με τα σημερινά δεδομένα δεν μπορεί να γίνουν εκτιμήσεις για τη μελλοντική πορεία των επιτοκίων, επικαλούμενη την πρόσθετη αβεβαιότητα για τις προοπτικές του πληθωρισμού λόγω των αναταράξεων στις αγορές.

Οι νέες προβλέψεις της ΕΚΤ για τον πληθωρισμό στην Ευρωζώνη, οι οποίες έγιναν πριν από τα γεγονότα της περασμένης εβδομάδας, δείχνουν μία ταχύτερη αποκλιμάκωσή του σε σχέση με τις προβλέψεις του περασμένου Δεκεμβρίου, η οποία οφείλεται στη μεγάλη πτώση των τιμών ενέργειας. Συγκεκριμένα, σε μέσα επίπεδα έτους ο πληθωρισμός αναμένεται στο 5,3% για φέτος, στο 2,9% το 2024 και στο 2,1% το 2025 που είναι και ο μεσοπρόθεσμος ορίζοντας αναφοράς για τις αποφάσεις της κεντρικής τράπεζας. Τον Δεκέμβριο, αναμενόταν πληθωρισμός 6,3% για φέτος, 3,4% για το 2024 και 2,3% για το 2025.

Η αναθεώρηση των προβλέψεων για τον πληθωρισμό προς τα κάτω σηματοδοτεί πιθανόν μία μικρότερη ανάγκη προσαρμογής της νομισματικής πολιτικής. Η Λαγκάρντ είπε ότι με βάση τις προβλέψεις αυτές, αν πρόκειται να επαληθευτούν υπό το φως των τελευταίων αναταράξεων, θα έπρεπε να καλυφθεί «περισσότερο έδαφος», υπονοώντας ότι θα χρειαζόταν περαιτέρω αύξηση των επιτοκίων, ενώ σε προηγούμενες συνεντεύξεις της έκανε λόγο για «πολύ έδαφος» που έπρεπε να καλυφθεί.

Το ερώτημα, συνεπώς, είναι αν πράγματι η αναταραχή θα οδηγήσει σε κάποια σημαντική αλλαγή των προβλέψεων για τον πληθωρισμό, η οποία με τη σειρά της θα άλλαζε και την πολιτική για τα επιτόκια. Αν, για παράδειγμα, υπάρξει σημαντική πτώση των χρηματιστηρίων και ένα κλίμα πρόσθετης αβεβαιότητας, αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση της ζήτησης που θα διευκόλυνε τη μείωση του πληθωρισμού. Αυτό, όμως, είναι πολύ πρόωρο να εκτιμηθεί καθώς η κρίση είναι πολύ νωπή και δεν μπορεί να γνωρίζει κανείς αν θα κλιμακωθεί και σε ποιο βαθμό ή αν θα «σβήσει» μετά τις παρεμβάσεις της Fed και της ελβετικής κεντρικής τράπεζας για την παροχή ρευστότητας.

Την ερχόμενη Τετάρτη θα ανακοινώσει και η Fed τις αποφάσεις της για τα επιτόκια, οι οποίες αναμένονται επίσης με μεγάλο ενδιαφέρον. Πριν τη χρεοκοπία της SVB, οι επενδυτές ανέμεναν ότι η Fed θα αύξανε το βασικό επιτόκιό της κατά 50 μονάδες βάσης (μισή ποσοστιαία μονάδα) για να αντιμετωπίσει τον πληθωρισμό, αλλά στη συνέχεια οι προσδοκίες είναι ότι η αύξηση θα περιορισθεί σε 25 μ.β. Το επιτόκιο της Fed ανέρχεται σήμερα στο 4,5% έως 4,75%.

Χαρακτηριστικά, καλούν την ΕΚΤ να μην επαναλάβει το λάθος του 2011, όταν συνέχισε την αύξηση των επιτοκίων χωρίς να λαμβάνει υπόψη την αυξανόμενη μετάδοση από την αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους.

Στη συνέντευξη που παραχώρησε η Κριστίν Λαγκάρντ την Πέμπτη (16/3), μετά την ανακοίνωση της ΕΚΤ για τη νέα αύξηση επιτοκίων κατά 50 μονάδες βάσεις, μίλησε και για νέες αυξήσεις.

Ανέφερε ότι με βάση το βασικό σενάριο της ΕΚΤ για τους επόμενους μήνες, «η κεντρική τράπεζα είχε ακόμα δρόμο να καλύψει» με νέες αυξήσεις των επιτοκίων της. Με βάση αυτό το βασικό σενάριο, η οικονομία αναμένεται να ανακάμψει τα επόμενα τρίμηνα, με περαιτέρω ενίσχυση της βιομηχανικής παραγωγής και βελτίωση της εμπιστοσύνης. Την ίδια στιγμή, οι αγορές εργασίας παραμένουν ισχυρές, με την απασχόληση να αυξάνεται κατά 0,3% το δ’ τρίμηνο του 2022 και την ανεργία να παραμένει στο ιστορικό χαμηλό του 6,6% τον Ιανουάριο.

«Ο τραπεζικός τομέας της Ευρωζώνης είναι ανθεκτικός», ανέφερε η Λαγκάρντ και τόνισε ότι η ΕΚΤ διαθέτει τα κατάλληλα εργαλεία για την παροχή στήριξης σε ρευστότητα στο χρηματοπιστωτικό σύστημα της ζώνης του ευρώ αν χρειαστεί. Επανέλαβε δε, ότι ότι βασικός στόχος της τράπεζας παραμένει πάντα η επαναφορά του πληθωρισμού στο 2%.

Όπως σημείωσε, τρία βασικά στοιχεία θα διαμορφώσουν την πολιτική της ΕΚΤ: 1) η αξιολόγηση των προοπτικών του πληθωρισμού υπό το πρίσμα των εισερχόμενων οικονομικών και χρηματοοικονομικών στοιχείων 2) η δυναμική του υποκείμενου πληθωρισμού και 3) η ένταση της μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής.

Αντιδράσεις από αναλυτές

Μπροστά στην κίνηση αύξησης των επιτοκίων της Πέμπτης, οι πρώην λάτρεις της χάραξης πολιτικής της ΕΚΤ, Lorenzo Bini Smaghi και Vítor Constâncio, προειδοποίησαν ότι η κεντρική τράπεζα πρέπει να αποφύγει την επανάληψη της πολιτικής καταστροφής του 2011. «Η ΕΚΤ θα πρέπει να αποφύγει να επαναλάβει το λάθος του 2011, όταν συνέχισε την αύξηση των επιτοκίων χωρίς να λαμβάνει υπόψη την αυξανόμενη μετάδοση από την αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους», δήλωσε ο Μπίνι Σμάγκι στη γερμανική Börsen-Zeitung.

Με παρόμοιο τρόπο, ο Constâncio έγραψε στο Twitter ότι οι κεντρικές τράπεζες «δεν πρέπει να αγνοούν τα σημάδια από τις αγορές» και κάλεσε την ΕΚΤ να εγκαταλείψει τα σχέδια για αύξηση 0,5 ποσοστιαίας μονάδας.

Η απόφαση της ΕΚΤ να αυξήσει τα επιτόκια κατά 50 μονάδες βάσης σήμερα ήταν η πιο επικίνδυνη από τις διαθέσιμες επιλογές -πιστεύουμε ότι οι επενδυτές καταλάβαιναν, εάν η τράπεζα αποφάσιζε να σταματήσει, σχολίασε η Capital Economics. Όπως σημειώνει στην εκτίμησή της:

«Ακόμη και πριν από την πρόσφατη τραπεζική αναταραχή, ορισμένοι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής ζητούσαν πιο σταδιακή αύξηση επιτοκίων. Και ενώ η αγορά αντέδρασε καλά στην απόφαση της SNB να δώσει στην Credit Suisse σανίδα σωτηρίας 50 δισεκατομμυρίων ελβετικών φράγκων, εξακολουθεί να υπάρχει μεγάλη αβεβαιότητα σχετικά με το εάν άλλες τράπεζες θα βρεθούν μέσα στην καταιγίδα. Αμφιβάλλουμε ότι μια απόφαση της ΕΚΤ να σταματήσει τον κύκλο σύσφιξής της θα είχε ληφθεί ως ένδειξη πανικού από τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής» και προσθέτει:

Οι τράπεζες και οι επενδυτές μπορεί να απογοητευτούν που η ΕΚΤ δεν ανακοίνωσε κάτι απτό για να αποτρέψει τις ανησυχίες για περισσότερα ζητήματα ρευστότητας στον τραπεζικό τομέα, καθώς περίπου 550 δισ. ευρώ υφιστάμενων TLTRO πρόκειται να λήξουν τον Ιούνιο. Για παράδειγμα, θα μπορούσε να έχει εισαγάγει ένα νέο πρόγραμμα μη στοχευμένων πράξεων μακροπρόθεσμης αναχρηματοδότησης.

Αντίθετα, θα πρέπει να αρκεστούν στη διαβεβαίωση ότι «η εργαλειοθήκη πολιτικής της ΕΚΤ είναι πλήρως εξοπλισμένη για να παρέχει στήριξη ρευστότητας στο χρηματοπιστωτικό σύστημα της ζώνης του ευρώ, εάν χρειαστεί» -μια φράση που εμφανίζεται δύο φορές στο δελτίο Τύπου. Επομένως, τα νέα LTRO παραμένουν μια επιλογή και εάν οι τράπεζες της ευρωζώνης δεχτούν μεγαλύτερη πίεση, θα μπορούσαν να ανακοινωθούν πριν από την επόμενη προγραμματισμένη συνεδρίαση στις 4 Μαΐου.

Σύμφωνα με τις Goldman Sachs, Société Générale και Allianz, το πιθανότερο είναι να προχωρήσει στην αύξηση των επιτοκίων που έχει ήδη ανακοινώσει, ενισχύοντας ωστόσο τη ρητορική της για το ότι είναι έτοιμη να στηρίξει την αγορά και έχει ήδη τα μέσα για να το κάνει.

Επιπλέον, αν κι έχει προσφέρει ήδη αρκετές διευκολύνσεις ρευστότητας, θα μπορούσε να παράσχει πρόσθετα μέτρα για τον μετριασμό των ανησυχιών γύρω από το τραπεζικό σύστημα, όπως η χαλάρωση των απαιτήσεων για τα collaterals και η παροχή πρόσθετης χρηματοδότηση TLTRO.

Ήδη η επικεφαλής της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ είχε προαναγγείλει αύξηση των επιτοκίων κατά 0,5%, ωστόσο μετά τις χθεσινές εξελίξεις τούτο καθίσταται αμφίβολο.

Αρκετοί αναλυτές έχουν αναθεωρήσει τις προβλέψεις τους εκτιμώντας ότι τελικά η ΕΚΤ θα προχωρήσει σήμερα σε μικρότερη αύξηση των επιτοκίων, ενώ κάποιοι δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο τα επιτόκια να μείνουν προσωρινώς «παγωμένα».

Είναι ενδεικτικό ότι Deutsche Bank και Bloomberg Economics εκτιμούν ότι η ΕΚΤ θα προχωρήσει σε μία κίνηση κατά 25 μονάδες βάσης ή ακόμα και λιγότερο, υπό την πίεση μαζικών ρευστοποιήσεων στις αγορές με επίκεντρο τις τραπεζικές μετοχές.

Ηδη, σχετικές πιέσεις προς την ΕΚΤ είχαν αρχίσει να διαφαίνονται λίγο μετά την κατάρρευση της Αμερικανικής Silicon Valley Bank.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ένα πρώην μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, ο Ιταλός Lorenzo Bini Smaghi, ο οποίος είναι τώρα πρόεδρος της Societe Generale SA. Προέτρεψε τα νυν μέλη είτε να αναβάλουν για την ώρα την αύξηση κατά 0,50 είτε να την περιορίσουν στο μισό, δηλαδή κατά 0,25.

Ο κίνδυνος, σύμφωνα με τον Bini Smaghi, θα ήταν να επαναληφθεί το λάθος που έκανε η ΕΚΤ όταν το 2011, όταν προχώρησε σε αύξηση των επιτοκίων , για να υποχρεωθεί λίγο καιρό μετά να τα μειώσει.

Ο πρώην αντιπρόεδρος της ΕΚΤ Vitor Constancio, επικεφαλής της Κεντρικής Τράπεζας της Πορτογαλίας τη δεκαετία 2000-2010, συμφώνησε, λέγοντας σε ανάρτησή του στο Twitter ότι οι αξιωματούχοι θα πρέπει να αυξήσουν τα επιτόκια κατά 25 μονάδες βάσης.

Πάντως όσον αφορά στην προθεσμιακή αγορά χρήματος, οι επενδυτές από χθες προεξοφλούν ότι η αύξηση των επιτοκίων θα περιοριστεί στο 0,25%.

Παρά ταύτα ορισμένοι πιο «άκαμπτοι» Κεντρικοί Τραπεζίτες όπως το πρώην μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ Gertrude Tumpel-Gugerell εμμέσως πλην σαφώς επιμένουν ότι η ΕΚΤ θα πρέπει να συνεχίσει ακάθεκτη τις αυξήσεις των επιτοκίων μέχρι να κερδηθεί η μάχη του πληθωρισμού, θεωρώντας ότι το πρόβλημα που έχει προκληθεί με την Credit Suisse είναι μεμονωμένο και «ρυθμιστικού χαρακτήρα» το οποίο μάλιστα βρίσκεται εκτός της ζώνης του ευρω.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Το μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ Klaas Knot δήλωσε ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα χρειάζεται τουλάχιστον δύο σημαντικές αυξήσεις επιτοκίων προτού φτάσει στο ουδέτερο επίπεδο. Παράλληλα ζήτησε επίσης συρρίκνωση του χαρτοφυλακίου των ομολόγων της κεντρικής τράπεζας.

«Χρειαζόμαστε τουλάχιστον δύο ακόμη σημαντικές αυξήσεις προτού μπούμε στο εύρος των εύλογων εκτιμήσεων για ουδέτερο», δήλωσε ο Knot, ο διοικητής της ολλανδικής κεντρικής τράπεζας, στην τηλεόραση του Bloomberg.

Στο ΗΔΑΤ, καταγράφηκαν συναλλαγές 90 εκατ. ευρώ εκ των οποίων τα 26 εκατ. ευρω αφορούσαν σε εντολές αγοράς. Η απόδοση του 10ετούς ομολόγου διαμορφώθηκε στο 5,02% από 5,06% χθες έναντι 2,30% του αντίστοιχου γερμανικού τίτλου με αποτέλεσμα το περιθώριο να διαμορφωθεί στο 2,72% από 2,76% που έκλεισε χθες.

Στην αγορά συναλλάγματος, όπως αναφέρει το ΑΠΕ-ΜΠΕ, υποχωρεί ελαφρώς το ευρώ έναντι του δολαρίου με αποτέλεσμα το ευρωπαικό νόμισμα να διαπραγματεύεται νωρίς το απόγευμα στα 0,9696 δολάρια από τα 0,9699 δολάρια που άνοιξε η αγορά. Η ενδεικτική τιμή για την ισοτιμία ευρώ / δολαρίου που ανακοίνωσε η ΕΚΤ διαμορφώθηκε στα 0,9706 δολάρια.

Μιλώντας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η Γαλλίδα αξιωματούχος ανέφερε πως η ΕΚΤ βλέπει διατήρηση του πληθωρισμού σε υψηλά επίπεδα για τους επόμενους μήνες, ενώ επανέλαβε την πρόθεση της ευρωτράπεζας να λάβει μέτρα ”όταν χρειαστεί” για να υποχωρήσει ο πληθωρισμός στα επίπεδα του 2%, που είναι ο στόχος της ΕΚΤ.

Υπενθυμίζεται πως για τον Ιανουάριο ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη διαμορφώθηκε στο ιστορικό υψηλό του 5,1% σε ετήσιο επίπεδο.

Ακόμα, η κ. Λαγκάρντ εξέφρασε την άποψη πως τα προβλήματα στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα θα παραμείνουν, αλλά υπάρχουν σημάδια υποχώρησης τους.

Η Κ. Λαγκάρντ ανέφερε ότι ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη αυξήθηκε απότομα τους τελευταίους μήνες φτάνοντας το 5,1% τον Ιανουάριο, από 5% τον Δεκέμβριο και είναι πιθανό να παραμείνει υψηλός στο εγγύς μέλλον. Οι τιμές της ενέργειας, οι οποίες συμπαρασύρουν τις τιμές σε πολλούς τομείς, είναι ο κύριος λόγος αύξησης του πληθωρισμού, σημείωσε η Κ. Λαγκάρντ.

Παρόλαυτά οι συνθήκες χρηματοδότησης της οικονομίας παρέμειναν ευνοϊκές και τα επιτόκια τραπεζικών δανείων προς επιχειρήσεις και νοικοκυριά συνεχίζουν να βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, πρόσθεσε.

“Σε σύγκριση με τις προσδοκίες μας τον Δεκέμβριο, οι κίνδυνοι για τις προοπτικές για τον πληθωρισμό είναι ανοδικοί, ιδιαίτερα βραχυπρόθεσμα”, πρόσθεσε η Λαγκάρντ, σημειώνοντας ότι τον Μάρτιο οι προβλέψεις της ΕΚΤ θα παρέχουν μεγαλύτερη ενημέρωση λαμβάνοντας υπόψη τα πιο πρόσφατα δεδομένα.

“Κατά την εκτίμησή μας για τις προοπτικές για τον πληθωρισμό, πρέπει να λάβουμε υπόψη ότι οι συνθήκες ζήτησης στη ζώνη του ευρώ δεν δείχνουν τα ίδια σημάδια υπερθέρμανσης που παρατηρούνται σε άλλες μεγάλες οικονομίες”, ανέφερε η Λαγκάρντ. Όπως είπε, αυτό αυξάνει την πιθανότητα οι τρέχουσες πιέσεις στις τιμές να υποχωρήσουν, επιτρέποντας στην Ευρωζώνη να επιστρέψει στον στόχο του 2%, μεσοπρόθεσμα. Πρόσθεσε, ακόμα, ότι σύμφωνα με πρώτες εκτιμήσεις, ο πληθωρισμός θα επιστρέψει στο 2% ως το 2023 και θα παραμείνει κοντά σε αυτό το επίπεδο και στη συνέχεια.

Η Κ. Λαγκάρντ ανέφερε επίσης, ότι λόγω της τρέχουσας αβεβαιότητας, η ΕΚΤ χρειάζεται περισσότερο από ποτέ να διατηρήσει την ευελιξία στη νομισματική πολιτική.

Τέλος, η Κ. Λαγκάρντ αναφέρθηκε στη “συγκρατημένη δυναμική” της ανάπτυξης στην ευρωζώνη (0,3% το τέταρτο τρίμηνο του 2021), λέγοντας ότι οφείλεται κυρίως στην ταχεία εξάπλωση της παραλλαγής Όμικρον, καθώς τα μέτρα έχουν περιορίσει τις δραστηριότητες στις υπηρεσίες καταναλωτών (ταξίδια, τουρισμός, φιλοξενία, ψυχαγωγία). Το τρέχον κύμα της πανδημίας και οι σχετικοί περιορισμοί είναι πιθανό να συνεχίσουν να έχουν αρνητικό αντίκτυπο στην ανάπτυξη στις αρχές του τρέχοντος έτους και το υψηλό ενεργειακό κόστος αναμένεται να μειώσει την οικονομική δραστηριότητα βραχυπρόθεσμα, ωστόσο ο οικονομικός αντίκτυπος του τρέχοντος πανδημικού κύματος φαίνεται να είναι λιγότερο επιζήμιος για την οικονομική δραστηριότητα, σε σχέση με τα προηγούμενα κύματα, ανέφερε η Κ. Λαγκάρντ.