Έτσι, η δημιουργία γης μέσω επιχωμάτωσης φάνηκε ως αναγκαία λύση. Η πρόταση ήταν να μεταφερθεί άμμος από άλλα νησιά του αρχιπελάγους για να επεκταθεί η γη που διαθέτουν οι κάτοικοι της Μαλέ. Όμως, τι θα μπορούσε να πάει στραβά; Είναι μόνο άμμος, σωστά;

Σε παγκόσμιο επίπεδο, η αστική ανάπτυξη και η βιομηχανία καταναλώνουν περίπου 50 δισεκατομμύρια τόνους άμμου ετησίως, αριθμός που αναμένεται να αυξηθεί. Ωστόσο, νέα έκθεση του ΟΗΕ προειδοποιεί ότι η εξόρυξη άμμου ξεπερνά κατά πολύ τον ρυθμό φυσικής ανανέωσης, απειλώντας τα μέσα διαβίωσης, τα οικοσυστήματα και τη δομή του φυσικού περιβάλλοντος.

Ο Πασκάλ Πεδουζί, διευθυντής της βάσης δεδομένων παγκόσμιων πόρων του UNEP στη Γενεύη που συνέταξε την έκθεση, ανέφερε: «Η άμμος συχνά χαρακτηρίζεται ως ο αφανής ήρωας της ανάπτυξης, αλλά ο καθοριστικός ρόλος της στη διατήρηση των φυσικών υπηρεσιών που στηρίζουν τη ζωή μας υποτιμάται ακόμη περισσότερο. Η άμμος είναι η πρώτη μας γραμμή άμυνας απέναντι στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας, τις καταιγίδες και την αλατότητα των παράκτιων υδροφορέων – κινδύνους που εντείνονται από την κλιματική αλλαγή.»

Η άμμος αποτελεί το πιο εξορυσσόμενο στερεό υλικό στη Γη. Χρησιμοποιείται στην κατασκευή κατοικιών, δρόμων και θαλάσσιων τειχών από σκυρόδεμα, σε θεμέλια κτιρίων και δομικά έργα. Επίσης είναι απαραίτητη για την παραγωγή παραθύρων, μικροτσίπ σιλικόνης και φωτοβολταϊκών πάνελ. Όμως εξίσου σημαντική είναι η παρουσία της στη φύση: ρυθμίζει τα ποτάμια, προστατεύει τους παράκτιους υδροφορείς, φιλτράρει το νερό και στηρίζει τη βιοποικιλότητα.

Οι συνέπειες των έργων επιχωμάτωσης στις Μαλδίβες

Η έκθεση επισημαίνει ότι υπάρχει ζήτηση για την άμμο τόσο στην «νεκρή» όσο και στην «ζωντανή» μορφή της — δύο καταστάσεις που ανταγωνίζονται μεταξύ τους.

Το 2019, η κυβέρνηση των Μαλδίβων ανέθεσε σε ολλανδική εταιρεία να επιχωματώσει τη λιμνοθάλασσα του νησιού Γκουλχιφάλου, κοντά στη Μαλέ. Το έργο επέκτασης γης σε έκταση 192 εκταρίων απαίτησε την εξόρυξη 24,5 εκατ. κυβικών μέτρων άμμου από 13,75 τετραγωνικά χιλιόμετρα του βορείου ατόλλου Μαλέ. Έξι μήνες αργότερα, περιβαλλοντική μελέτη διαπίστωσε ότι οι ζημιές στο περιβάλλον ήταν μη αναστρέψιμες — όμως τα συμβόλαια είχαν ήδη υπογραφεί.

Το έργο στο Γκουλχιφάλου κατέστρεψε 200 εκτάρια κοραλλιογενούς υφάλου και λιμνοθάλασσας, συμπεριλαμβανομένων προστατευόμενων θαλάσσιων περιοχών (MPAs), σύμφωνα με την έκθεση του UNEP. Ο ΟΗΕ διαπίστωσε ότι περίπου οι μισές εταιρείες εξόρυξης λειτουργούσαν μέσα σε MPAs, αντιπροσωπεύοντας το 15% του συνολικού όγκου εξορυγμένης άμμου.

Το αποτέλεσμα θα είναι η απώλεια κρίσιμων ενδιαιτημάτων για ψάρια, χελώνες, πτηνά, καβούρια και άλλα είδη που στηρίζουν τα οικοσυστήματα, την αλιεία και τον τουρισμό. «Η επιχωμάτωση οδηγεί αναπόφευκτα σε μόνιμη αλλοίωση του υποστρώματος, καταστροφή χλωρίδας και πανίδας καθώς και παράκτια διάβρωση», σημειώνει η έκθεση.

Παράδειγμα από τις Φιλιππίνες και την Ινδονησία

Στις Φιλιππίνες, η εξόρυξη 155 εκατ. κυβικών μέτρων άμμου για έργο αεροδρομίου έκτασης 1.700 εκταρίων προκάλεσε καταστροφή στις αλιευτικές κοινότητες. Μετά την απομάκρυνση του βυθού στον κόλπο της Μανίλα, τα ψάρια δεν επέστρεψαν ποτέ.

Στη Νότια Σουλαουέσι της Ινδονησίας, η εξόρυξη 22 εκατ. κυβικών μέτρων άμμου σε βασικούς αλιευτικούς χώρους για άλλη αστική ανάπτυξη μείωσε τα εισοδήματα των αλιέων κατά 80%.

Ο υφυπουργός Υγείας Ζουμπίρ Άχμεντ παραιτήθηκε σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την ηγεσία του πρωθυπουργού.

«Είναι σαφές ότι, ανεξάρτητα από το μέγεθος των ατομικών επιτευγμάτων και της προόδου, τώρα αυτά υποβαθμίζονται και επισκιάζονται από την έλλειψη ηγεσίας που βασίζεται σε αξίες», τόνισε σε επιστολή παραίτησης που ανήρτησε στο X.

After reflection, I have tendered my resignation as a health minister to the Prime Minister. Country first. Always 👇 pic.twitter.com/Wl3OoMyXZU

— Dr Zubir Ahmed MP (@zubirahmed) May 12, 2026

«Είναι σαφές από τις τελευταίες ημέρες ότι ο λαός σε όλο το Ηνωμένο Βασίλειο έχει πλέον χάσει ανεπανόρθωτα την εμπιστοσύνη του σε εσάς ως πρωθυπουργό».

Προηγήθηκαν νωρίτερα σήμερα οι παραιτήσεις του υφυπουργού Δικαιοσύνης Άλεξ Ντέιβις-Τζόουνς, της υφυπουργού την Προστασία και την Αντιμετώπιση της Βίας κατά των Γυναικών και των Κοριτσιών Τζες Φίλιπς και της υφυπουργού Μιάτα Φανμπουλέχ.

Στις επιστολές παραίτησής τους εξέφρασαν τη δυσαρέσκειά τους για την ηγεσία Στάρμερ.

Πάνω από 100 βουλευτές των Εργατικών υπέγραψαν επιστολή στήριξης προς τον Στάρμερ, μετά την έκκληση περίπου 80 βουλευτών του κυβερνώντος κόμματος να παραιτηθεί ο πρωθυπουργός, σύμφωνα με βρετανικά μέσα ενημέρωσης, ενδεικτικό του κλίματος που επικρατεί εντός των Εργατικών.

Βρετανία: Ποια διαδικασία ακολουθείται εάν κάποιος αμφισβητήσει την εξουσία του πρωθυπουργού

Καθώς περισσότεροι από 80 βουλευτές των Εργατικών καλούν τον πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ να παραιτηθεί, οι πιθανότητες ένας διεκδικητής του αξιώματος να ξεκινήσει επισήμως τη διαδικασία διαδοχής αυξάνονται όσο περνούν οι ώρες.

Η «κούρσα» αυτή είναι μια διαδικασία πολύ συγκεκριμένη και τυποποιημένη, αλλά δεν αποκλείει συμμαχίες, «προδοσίες» και εκπλήξεις.

Μέχρι στιγμής, ο Στάρμερ επαναλαμβάνει ότι δεν σκοπεύει να παραιτηθεί.

Το πρωί, ο Στάρμερ, που ανέλαβε την ηγεσία των Εργατικών το 2020 και εξελέγη πρωθυπουργός τον Ιούλιο του 2024, εξήγησε ότι παραμένει στην εξουσία δεδομένου ότι, σε αυτήν τη φάση, «δεν έχει ενεργοποιηθεί» η διαδικασία αμφισβήτησης και αντικατάστασής του.

Γεγονός είναι ότι, μολονότι κυκλοφορούν πολλά ονόματα δελφίνων, όπως του Άντι Μπέρναμ, δημάρχου του Μάντσεστερ, της πρώην αντιπροέδρου της κυβέρνησης Άντζελα Ρέινερ και του υπουργού Υγείας Γουές Στρίτινγκ, κανένας δεν έχει δηλώσει επισήμως ότι διεκδικεί τη θέση.

Το «κατώφλι» των 81

Για να ξεκινήσει η διαδικασία, δεν απαιτείται πρόταση μομφής. Όποιος αμφισβητεί την εξουσία του αρχηγού του κόμματος και θέλει να διεκδικήσει την πρωθυπουργία θα πρέπει να εξασφαλίσει την υποστήριξη του 20% των βουλευτών (δηλαδή, 81 σε σύνολο 403).

Ο απερχόμενος πρωθυπουργός δεν χρειάζεται να δηλώσει τους 81 που τον στηρίζουν: περιλαμβάνεται αυτομάτως στους υποψηφίους, εκτός και αν αποφασίσει να παραιτηθεί.

Στη συνέχεια οργανώνεται η ψηφοφορία, στην οποία συμμετέχουν τα μέλη των Εργατικών και των συνδικάτων που συνδέονται με το κόμμα, δυνητικά, πολλές εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι.

Εφόσον ένας υποψήφιος συγκεντρώσει πάνω από το 50% των ψήφων, εκλέγεται. Σε διαφορετική περίπτωση και εφόσον υπάρχουν πολλοί υποψήφιοι, αποκλείεται από τη συνέχεια της διαδικασίας εκείνος που συγκέντρωσε τις λιγότερες ψήφους στον πρώτο γύρο και η διαδικασία συνεχίζεται κατ’ αυτόν τον τρόπο, μέχρι που κάποιος να λάβει το 50% των ψήφων.

Να σημειωθεί ότι αν ο Στάρμερ παραιτηθεί από την ηγεσία του κόμματος, μπορεί να παραμείνει πρωθυπουργός μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία και να αναδειχθεί ο διάδοχός του. Αυτό ακριβώς συνέβη τον Μάιο του 2007, όταν ο Τόνι Μπλερ, που τότε συμπλήρωνε 10 χρόνια στην εξουσία, ανακοίνωσε ότι θα αποσυρόταν τον επόμενο μήνα, καθώς η ηγεσία του τέθηκε υπό αμφισβήτηση λόγω της στήριξης που παρείχε στον Αμερικανό πρόεδρο Τζορτζ Μπους. Νέος ηγέτης των Εργατικών και πρωθυπουργός εξελέγη στη συνέχεια ο Γκόρντον Μπράουν.

Η Επιτροπή ανέφερε ότι τα μέτρα – τα οποία ανακοινώθηκαν στο πλαίσιο του πακέτου με την ονομασία «AccelerateEU» – περιλαμβάνουν τη βελτιστοποίηση της διανομής καυσίμων αεροσκαφών μεταξύ των χωρών της ΕΕ, με στόχο την αποφυγή ελλείψεων.

«Οι επιλογές που κάνουμε σήμερα θα καθορίσουν την ικανότητά μας να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις του σήμερα και τις κρίσεις του αύριο. Η στρατηγική μας AccelerateEU θα προσφέρει τόσο άμεσα όσο και πιο διαρθρωτικά μέτρα ανακούφισης στους Ευρωπαίους πολίτες και τις επιχειρήσεις», δήλωσε η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

«Πρέπει να επιταχύνουμε τη μετάβαση σε εγχώριες, καθαρές μορφές ενέργειας. Αυτό θα μας προσφέρει ενεργειακή ανεξαρτησία και ασφάλεια, και θα σημαίνει ότι θα είμαστε σε καλύτερη θέση να αντέξουμε τις γεωπολιτικές αναταραχές», πρόσθεσε. 

Tα μέτρα που προτείνει η ΕΕ

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα προτείνει μέτρα για τη βελτιστοποίηση της διανομής καυσίμων αεροσκαφών μεταξύ των χωρών, προς αποφυγή των ελλείψεων.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει την αναθεώρηση του νόμου για τα αποθέματα πετρελαίου, προκειμένου να αυξήσει την απαίτηση για τα αποθέματα καυσίμων αεροσκαφών.

Η Νορβηγία θα αναγνωρίσει την ύπαρξη παλαιστινιακού κράτους από τις 28 Μαΐου, ανακοίνωσε σήμερα ο Νορβηγός πρωθυπουργός Γιόνας Γκαρ Στέρε. Λίγο μετά τις 10:00 και ο Ισπανός πρωθυπουργός, Πέδρο Σάντσεθ ανακοίνωσε ότι η χώρα του θα αναγνωρίσει την ύπαρξη ενός παλαιστινιακού κράτους από την Τρίτη 28 Μαΐου. Το ίδιο είπε και ο πρωθυπουργός της Ιρλανδίας, Σάιμον Χάρις προσθέτοντας ότι αναμένει πως και άλλες χώρες θα ακολουθήσουν την Ιρλανδία, την Ισπανία και τη Νορβηγία και θα κάνουν το ίδιο βήμα τις επόμενες εβδομάδες.

• «Η κυβέρνηση αποφάσισε να αναγνωρίσει το κράτος της Παλαιστίνης», δήλωσε ο Νορβηγός πρωθυπουργός Στέρε σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε στο Όσλο, διευκρινίζοντας ότι η απόφαση θα τεθεί σε ισχύ στις 28 Μαΐου. Ο Νορβηγός πρωθυπουργός απηύθυνε με αυτή την αφορμή «ισχυρή έκκληση» σε άλλες χώρες να κάνουν το ίδιο.

Πρέπει να διατηρήσουμε ζωντανή τη μόνη εναλλακτική που προσφέρει μια πολιτική λύση για Ισραηλινούς και Παλαιστίνιους ομοίως: δύο κράτη που ζουν το ένα δίπλα στο άλλο με ειρήνη και ασφάλεια, σημείωσε ο Νορβηγός πρωθυπουργός.

Ο Στέρε καταδίκασε εκ νέου τη Χαμάς και διαβεβαίωσε ότι η αναγνώριση της Παλαιστίνης αποτελεί ένα μέσο υποστήριξης των μετριοπαθών δυνάμεων που χάνουν έδαφος σε αυτήν την παρατεταμένη και ωμή σύγκρουση. Επίσης στέλνει ένα ισχυρό μήνυμα σε άλλες χώρες να ακολουθήσουν το παράδειγμα της Νορβηγίας και αριθμού άλλων ευρωπαϊκών χωρών και να αναγνωρίσουν το κράτος της Παλαιστίνης, δήλωσε επίσης.

Αυτό θα μπορούσε εντέλει να καταστήσει δυνατή την επανάληψη της διαδικασίας προς την επίτευξη μιας λύσης δύο κρατών και να της δώσει νέα ώθηση, πρόσθεσε ακόμη, σημειώνοντας ότι ο συνεχιζόμενος πόλεμος στη Γάζα κατέστησε απολύτως σαφές ότι η επίτευξη ειρήνης και σταθερότητας θα πρέπει να στηρίζεται στην επίλυση του παλαιστινιακού ζητήματος.

• Ο στόχος είναι να υπάρξει ένα παλαιστινιακό κράτος που θα έχει πολιτική συνοχή και θα απορρέει από την Παλαιστινιακή Αρχή, συνέχισε. Πιστεύουμε ότι η λύση των δύο κρατών είναι προς το συμφέρον του Ισραήλ, σημείωσε επίσης.

Το ισραηλινό υπουργείο Εξωτερικών ανάρτησε βίντεο απευθυνόμενο στο Δουβλίνο για το προειδοποιήσει πως αναγνωρίζοντας παλαιστινιακό κράτος θα μετατραπεί «σε πιόνι στα χέρια του Ιράν» και του παλαιστινιακού ισλαμιστικού κινήματος Χαμάς.

• Το υπουργείο Εξωτερικών του Ισραήλ ανακοίνωσε σήμερα την ανάκληση «για διαβουλεύσεις» των πρεσβευτών της χώρας στην Ιρλανδία και τη Νορβηγία, μετά την απόφαση του Όσλο να αναγνωρίσει από τις 28 Μαΐου ένα παλαιστινιακό κράτος και την επικείμενη αντίστοιχη ανακοίνωση του Δουβλίνου.

«Σήμερα στέλνω ένα ξεκάθαρο μήνυμα στην Ιρλανδία και τη Νορβηγία: το Ισραήλ δεν θα μείνει σιωπηλό αναφορικά με το θέμα», τόνισε ο Ισραηλινός υπουργός Εξωτερικών Ίσραελ Κατς

Η κυβέρνηση του Ισραήλ υποστηρίζει ότι η αναγνώριση κράτους της Παλαιστίνης χωρίς να έχουν προηγηθεί διαπραγματεύσεις θα αποτελούσε «ανταμοιβή της τρομοκρατίας» της Χαμάς, παλαιστινιακού ισλαμιστικού κινήματος υποστηριζόμενου από την Τεχεράνη, που εξαπέλυσε την 7η Οκτωβρίου άνευ προηγουμένου έφοδο με ορμητήριο της Λωρίδας της Γάζας εναντίον νότιων τομέων της ισραηλινής επικράτειας.

Σε αντίποινα για την επίθεση αυτή, κατά την οποία έχασαν τη ζωή τους πάνω από 1.170 άνθρωποι, στην πλειονότητά τους άμαχοι, σύμφωνα με απολογισμό του Γαλλικού Πρακτορείου βασισμένο σε επίσημα ισραηλινά δεδομένα, η κυβέρνηση Νετανιάχου ορκίστηκε να «αφανίσει» τη Χαμάς κι άρχισε ευρείας κλίμακας βομβαρδισμούς και από τα τέλη του ίδιου μήνα χερσαίες επιχειρήσεις.

Από την 7η Οκτωβρίου, τουλάχιστον 35.647 Παλαιστίνιοι, στη μεγάλη πλειονότητά τους άμαχοι, έχουν χάσει τη ζωή τους στη Λωρίδα της Γάζας εξαιτίας των ασταμάτητων βομβαρδισμών και των χερσαίων επιχειρήσεων, που προκάλεσαν επίσης ανθρωπιστική καταστροφή, σύμφωνα με τον ΟΗΕ.

Η ψήφος εμπιστοσύνης των μεγάλων οίκων αξιολόγησης προσφέρει μια σημαντική “ασφάλεια” στη χώρα μας στις ταραγμένες θάλασσες του διεθνούς περιβάλλοντος. Η αναβάθμιση της S&P έχει σημασία, καθώς, όπως επισημαίνεται σε έκθεση αναλυτών της JP Morgan, για να μπουν τα ελληνικά ομόλογα στους δείκτες ευρωπαϊκών ομολόγων που παρακολουθούν τα funds, απαιτείται πιστοληπτική ικανότητα επενδυτικής βαθμίδας από τουλάχιστον δύο εκ των τριών μεγάλων οίκων αξιολόγησης (δηλαδή S&P, Moody’s και Fitch).

Στην εξέλιξη αυτή αναφέρθηκε ο Κυριάκος Μητσοτάκης και στην κυριακάτικη ανάρτηση του στο Facebook, γράφοντας ότι αυτή δεν ήταν τυχαία, αλλά το αποτέλεσμα μιας μεταρρυθμιστικής πολιτικής που εφαρμόζεται για χρόνια. «Η χώρα είναι μπροστά σε ένα ιστορικό παράθυρο ευκαιρίας καθώς συνδυάζονται το σωστό μίγμα οικονομικής πολιτικής με την πολιτική σταθερότητα. Και είναι πατριωτικό μας καθήκον να αξιοποιήσουμε την ευκαιρία και να προχωρήσουμε μπροστά προς όφελος όλων των Ελλήνων, ιδιαίτερα δε των ασθενέστερων», έγραψε χαρακτηριστικά ο κ. Μητσοτάκης.

Πάντως στην περίπτωση που εμπλακεί και το Ιράν, τότε οι τιμές του πετρελαίου θα εκτοξευθούν σε δυσθεώρητα ύψη, τινάζοντας κυριολεκτικά τον προγραμματισμό των επόμενων μηνών. Προς το παρόν πάντως αρμόδια στελέχη εμφανίζονται καθησυχαστικά για την πορεία των δημοσίων οικονομικών και διαβεβαιώνουν ότι υπάρχουν οι εφεδρείες για να στηριχθούν πολίτες και επιχειρήσεις σε περίπτωση που καταστεί απαραίτητο από τις εξελίξεις.

Ωστόσο παραδέχονται επίσης ότι «είμαστε σε απόλυτη εγρήγορση. Όλα δείχνουν ότι αν ο πόλεμος συνεχιστεί και ιδιαίτερα αν οι εστίες έντασης επεκταθούν, τότε θα βρεθούμε σε μία νέα, εξαιρετικά δύσκολη ενεργειακή κρίση». Ο πρωθυπουργός Κ. Μητσοτάκης προ ημερών έστειλε ένα καθησυχαστικό μήνυμα, δηλώνοντας ότι αν παραστεί ανάγκη, η κυβέρνηση είναι έτοιμη να στηρίξει τα νοικοκυριά.

Το προσχέδιο του νέου προϋπολογισμού του 2024, έχει βασιστεί στις αισιόδοξες προβλέψεις που υπήρχαν πριν την πολεμική σύρραξη στη Μέση Ανατολή, που σημαίνει ότι είναι πολύ πιθανό να απαιτηθεί ριζικός ανασχεδιασμός του. Στο Μέγαρο Μαξίμου και το ΥΠΟΚ αντιλαμβάνονται ότι αν υπάρξουν μεγάλες αυξήσεις στα καύσιμα, κίνησης και θέρμανσης καθώς και στο φυσικό αέριο, τότε θα πρέπει το κυβερνητικό επιτελείο να επαναφέρει κάποια από τα μέτρα στήριξης που είχε υλοποιήσει κατά την ενεργειακή κρίση που είχε ξεσπάσει με τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Οι κ Κ. Μητσοτάκης και Κ. Χατζηδάκης συνεργάζονται καθημερινά, προκειμένου να καταλήξουν σε μία προτάσεις που ανάλογα με τις εξελίξεις θα προκριθούν έναντι άλλων για τη στήριξη των πολιτών έναντι της πολυεπίπεδης ακρίβειας.

• «Οφείλουμε να είμαστε έτοιμοι να προσφέρουμε στήριξη, αν η κατάσταση δυσκολέψει» σημειώνουν υψηλόβαθμες κυβερνητικές πηγές, αφήνοντας να εννοηθεί ότι αν η τιμή του βαρελιού ανέβει από ένα ύψος και πάνω, τότε ενδεχομένως θα πρέπει να αναβιώσει τόσο το market pass όσο όμως και το επίδομα στην αντλία.

Σπεύδουν, ωστόσο, να επισημάνουν ότι η συζήτηση αυτή είναι πρόωρη, ότι θα καταλήξει σε αποφάσεις μόνον αν οι εξελίξεις το απαιτήσουν. Δημοσιονομικά περιθώρια, πάντως, όπως σημειώνουν υπάρχουν, αν και απολύτως λελογισμένα.

Παράλληλα, το Μέγαρο Μαξίμου στοχεύει στην επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων και των αλλαγών για τις οποίες δεσμεύτηκε προεκλογικά με στόχο να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα της χώρας και να αντιμετωπίσει τα προβλήματα της καθημερινότητας, τα οποία ο κ. Μητσοτάκης έχει χαρακτηρίσει τον ουσιαστικό αντίπαλο της κυβέρνησης, με δεδομένη την περιδίνηση στην οποία βρίσκεται η αντιπολίτευση από τον εσωκομματικό εμφύλιο.

Στους οικονομικούς σχεδιασμούς της κυβέρνησης αναμένεται να συμβάλει και η αναμενόμενη απόφαση της ΕΚΤ για φρένο στην αύξηση επιτοκίων μετά από ένα ανοδικό σερί 10 αυξήσεων τους τελευταίους δεκαπέντε μήνες, που έχει φέρει τα επιτόκια του ευρώ σε ιστορικά υψηλά. Η κρίσιμη συνεδρίαση της λήψης των αποφάσεων για τη νομισματική πολιτική θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα και ο κ. Μητσοτάκης θα έχει συνάντηση με την κ. Λαγκάρντ και τους άλλους κορυφαίους τραπεζίτες σε δείπνο που θα παραθέσει ο Γιάννης Στουρνάρας.

• Εν όψει της Συνόδου Κορυφής Πέμπτη και Παρασκευή στις Βρυξέλλες ο πρωθυπουργός μαζί με άλλους ηγέτες πιέζει στην κατεύθυνση μεγαλύτερης ευελιξίας προς τα κράτη μέλη για το μείγμα της πολιτικής που θα ακολουθούν προκειμένου να επιτυγχάνονται οι στόχοι του Συμφώνου Σταθερότητας που βρίσκεται υπό αναμόρφωση. Η Αθήνα τάσσεται υπέρ της δημοσιονομικής ισορροπίας, χωρίς όμως την ύπαρξη ασφυκτικών πλαισίων που μπορεί να υπονομεύσουν την ανάπτυξη.

Νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα δεν αποκλείεται να πραγματοποιηθεί η επίσκεψη του κ. Μητσοτάκη στο Τελ Αβίβ, η οποία αναβλήθηκε για λόγους ασφαλείας την προηγούμενη Πέμπτη. Οι δύο κυβερνήσεις βρίσκονται σε ανοιχτή γραμμή και μόλις οριστικοποιηθούν όλες οι λεπτομέρειες ο πρωθυπουργός θα μεταβεί απευθείας στην ισραηλινή πρωτεύουσα για την συνάντηση με τον κ. Νετανιάχου. 

Σωτήρης Μπολάκης

Για την ώρα η επιδραστικότητα του νέου προέδρου δεν αποτυπώνεται στο αποτέλεσμα των αυτοδιοικητικών εκλογών όσο κι αν ο ίδιος ο κ. Κασσελάκης θέλει να εμφανίζει τον εαυτό του ως το πρόσωπο που ώθησε την επιτυχία του κ. Κουρέτα στη Θεσσαλία. Στις επόμενες μετρήσεις εντός της εβδομάδας οι περισσότεροι κρατούν μικρό καλάθι για τις επιδόσεις του ΣΥΡΙΖΑ την ώρα όμως και το ΠΑΣΟΚ δεν δείχνει και εκείνο ισχυρά σημάδια ανόδου παρα μόνο κάποια μικρά οφέλη κάτω από της μονάδας ποσοστιαία.

• Η συζήτηση που διακινείται από διάφορα κέντρα πάντως για τη μεγάλη κεντροαριστερά για την ώρα δεν φαίνεται να ακουμπά τον πυρήνα των δυο κομμάτων ωστόσο η κρίση αντιπροσώπευσης χτυπά και το χώρο αλλά και τους ίδιους του επικεφαλής των δυο κομμάτων οι οποίοι δεν δείχνουν σημάδια ηγεμονίας.

Για αυτό το λόγο εξάλλου προκάλεσε έντονες συζητήσεις και το πρωτοσέλιδο των Νέων του Σαββατοκύριακου το οποίο τάραξε τα νερά με τους Γιώργο Παπανδρέου και Αλέξη Τσίπρα να εξακολουθούν να αποτελούν σημεία αναφοράς για τη βάση πρωτίστως αλλά και μεταξύ στελεχών των δυο κομμάτων.

Η σύμπτωση απόψεων που έχουν οι δυο πρώην πρωθυπουργοί στο θέμα της συνεργασία των προοδευτικών δυνάμεων δεν πρέπει να προσπερνιέται με ευκολία καθώς πάνω σε αυτή χτίζονται και ευρύτερα σχήματα όπως συνέβη και το Χάρη Δούκα στην Αθήνα. Και εδώ όμως ο ανταγωνισμός είναι έντονος ακόμη και όταν αυτος συμβαίνει ή επιδιώκεται με το επίδικο κάθε φορά την κομματική προέλευση του προσώπου που θα μπαίνει μπροστά.

Γιώργος Παπανδρέου και Αλέξης Τσίπρας θα βρίσκονται συχνά πλέον με τον πρώην πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ καθώς εντάχθηκε και εκείνος στην ελληνική αντιπροσωπεία της κοινοβουλευτικής συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης και τις ελληνικές επιδιώξεις εκεί να είναι υψηλού επιπέδου για τους πιο έμπειρους και που για να επιτευχθούν απαιτούνται συνεργασίες.

• Σε κάθε περίπτωση τα όσα λένε οι δυο του επηρεάζουν άμεσα τις εσωτερικές εξελίξεις άμεσα και με μεγάλη επιδραστικότητα. Ο κ. Παπανδρέου το έπραξε ωστόσο ο Αλέξης Τσίπρας που παραιτήθηκε πρόσφατα από την ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ και με όσα συντελούνται μετά την αποχώρησή του από το κόμμα του δεν έχει τοποθετηθεί ακόμη για τα εσωτερικά θέματα.

Πολλοί είναι αυτοί στην Κουμουνδούρου και ευρύτερα που αναμένουν ή ακόμη και απαιτούν να παρέμβει στα τεκτενόμενα ώστε να βοηθήσει το κόμμα να περάσει την μεγάλη καμπή στη οποία βρίσκεται.

Η νάρκη της διαγραφής

Ο ΣΥΡΙΖΑ προσιδιάζει με ναρκοπέδιο. Οποιαδήποτε λάθος κίνηση μπορεί να στοιχίσει, όπως αντίστοιχα και οποιοδήποτε φαινομενικό πλεονέκτημα από λάθος χειρισμό μπορεί να εξελιχθεί σε πλεονέκτημα για τον εσωκομματικό αντίπαλο. Η διαγραφή Τζουμάκα όσο δικαιολογημένη κι αν φαίνεται εξαιτίας ακριβώς της των όσων είπε φαίνεται να βαθαίνει την εσωστρέφεια στο ΣΥΡΙΖΑ καθώς θα βρίσκεται στην ημερήσια διάταξη για αρκετό καιρό και σίγουρα μέχρι τη συνεδρίαση της ΚΕ στις 12 και 12 Νοεμβρίου.

Η πρωτοβουλία και η επίδειξη πυγμής στο εσωκομματικό σκηνικό με μια φαινομενικά ανώδυνη διαγραφή εξελίσσεται τελικά σε πονοκέφαλο για την ηγετική ομάδα που συμβουλεύει τον νέο πρόεδρο. Η Ομπρέλα έδειξε ότι δεν θα αφήσει τον κ. Κασσελάκη να περάσει ανώδυνα τη διαγραφή ενός ιστορικού στελέχους με το οποίο κατά ειρωνεία της τύχης δεν ταυτίζεται πολιτικά.

Ο συσχετισμός στο πειθαρχικό είναι 70-30 μεταξύ παλαιών προεδρικών και Ομπρέλας και δεν προμηνύει μια ανώδυνη απόφαση. Αυτό δηλαδή που άρχισε ως μια ηχηρή κίνηση από την πλευρά του κ. Κασσελάκη εξελίσσεται για ένα ιδιότυπο εγκλωβισμό του στις προβλέψεις του καταστατικού και τους διαμορφωμένους εσωκομματικούς συσχετισμούς.

Επομένως εκτιμάται ότι πολύ δύσκολα θα ανοίξει ξανά ζήτημα και άλλων διαγραφών από την ηγετική ομάδα στη επόμενη σκληρή κριτική που θα δεχθεί δημόσια. Η Ομπρέλα έχει ήδη δείξει ότι είναι διατεθειμένη να οδηγήσει τον κ. Κασσελάκη στα όριά του την ώρα που και εκείνος δεν δείχνει διατεθειμένος να κάνει πίσω με τον Παύλο Πολάκη να μην συγκρατεί το θυμό του.

Η πλευρά των νεοπροεδρικών δείχνει πλέον να εύχεται τη διάσπαση σε επίπεδο κόμματος καθώς θα ήταν μια λύτρωση για να απελευθερώσει την ατζέντα της από τις εσωκομματικές ισορροπίες.

Η εσωκομματική αντιπολίτευση θα συνεχίσει τον πόλεμο φθοράς και όσο ο ΣΥΡΙΖΑ υπο την νέα πολλά υποσχόμενη ηγεσία του θα ρευστοποιείται και δημοσκοπικά θα ενισχύει τα επιχειρήματά της απέναντι στον «μαθητευόμενο ηγέτη».

Το υπερόπλο

Ο Στέφανος Κασσελάκης ωστόσο κρατά στα χέρια ένα σημαντικό όπλο το οποίοι λίγοι είναι αυτοί στο κόμμα που έχουν αντιληφθεί τη δυναμική του. Το όπλο αυτό είναι ο isyriza, το οποίο μπορεί να γίνει ο πολιορκητικός κριός για να περάσει όλες τις δύσκολες αποφάσεις υπερπηδώντας τις άγονες κομματικές διεργασίες.

• Το μυστικό είναι τα εσωτερικά δημοψηφίσματα από τα οποία μπορεί να περάσει ακόμη και τις λίστες των ψηφοδελτίων αν προηγουμένως βέβαια πάρει την έγκριση της ΚΕ.

Από εκεί θα προκύψουν και τα νέα πρόσωπα σύμφωνα με τον ίδιο τον κ. Κασσελάκη ο οποίος από την πρώτη στιγμή έχει χτίσει πάνω ακριβώς σε αυτό το εργαλείο όλη την ανάπτυξη της ατζέντας του για να υπερκεράσει τις δύσκολες και επώδυνες συζητήσεις για τον πολιτικό του σχέδιο που δια εφαρμόσει με τους «νέους Κασσελάκηδες» που σκοπεύει να εντάξει στο ΣΥΡΙΖΑ.

Το Ισραήλ και η Παλαιστίνη δεν είναι σημαντικοί παραγωγοί πετρελαίου, ενώ στο φυσικό αέριο κύρια έχουν, προς ώρας, σχεδιασμό κάλυψης της εσωτερικής αγοράς, Ωστόσο η όλη κρίση “ξυπνά” μνήμες καθώς η κλιμάκωση της έντασης απειλεί με αναστάτωση μια ευρύτερη βασική πετρελαιοπαραγωγική περιοχή, αλλά και να ανατρέψει ενεργειακούς σχεδιασμούς στην Αν. Μεσόγειο.

Με το πετρέλαιο, κυρίως το ενδιαφέρον στρέφεται στο Ιράν, έναν σημαντικό παραγωγό πετρελαίου και βασικό υποστηρικτή της Χαμάς. Να σημειωθεί ότι το Ιράν είναι η δεύτερη μεγαλύτερη παραγωγός χώρα, μετά τις ΗΠΑ, με το σχιστολιθικό πετρέλαιο, με αύξηση παραγωγής κατά 700.000 βαρέλια ημερησίως, φτάνοντας τα 3,15 εκατομμύρια βαρέλια – η δεύτερη μεγαλύτερη πηγή εφοδιασμού, πίσω μόνο από τον αμερικανικό σχιστόλιθο.

Σύμφωνα με τη Citigroup η  επίθεση από τη Χαμάς έχει «ανοδικές επιπτώσεις» για το πετρέλαιο, αν και το βασική παράμετρος για την έκταση και τη διάρκειά τους είναι για πόσο καιρό θα ισχύσει η σύγκρουση. Επιπλέον, φαίνεται πιθανό η προσέγγιση Σαουδικής Αραβίας – Ισραήλ να αναβληθεί, περιορίζοντας τις προσδοκίες ότι το Ριάντ θα μπορούσε να μειώσει ή να τερματίσει την εθελοντική περικοπή της παραγωγής 1 εκατομμυρίου βαρελιών την ημέρα.

Βασική κυβερνητική επιδίωξη είναι να βρεθεί το ποσό για να παραταθεί  για ένα ακόμη εξάμηνο το καθεστώς των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ και το 2024,με επικρατέστερο το σενάριο να επεκτείνεται ο μειωμένος συντελεστής στις μεταφορές  ώστε να μην ακριβύνουν τα εισιτήρια.

Στο προσχέδιο του νέου προϋπολογισμού, υπάρχει πρόβλεψη για μέση τιμή αργού πετρελαίου 81,2 δολάρια το βαρέλι το 2024 από 81,8 δολάρια φέτος, η μεγάλη ανησυχία έχει να κάνει με πιθανή εκτόξευση των διεθνών τιμών, που θα επιφέρει κι εδώ, νέες επιβαρύνσεις σε νοικοκυριά, κύρια για το κόστος της θέρμανσης, αλλά και σε επιχειρήσεις, λόγω μεταφορικών και άλλων στοιχείων κόστους λειτουργίας.

Ήδη, δε,  καταγράφεται άνοδος των τιμών του αργού πετρελαίου, με τις προβολές να κάνουν λόγο ακόμη και για καταγραφές κοντά στα 100 δολάρια. Βέβαια, τέτοιες προβλέψεις προϋπήρχαν των επιθέσεων της Χαμάς και της απάντησης του Ισραήλ. Πάντως, οι τιμές του πετρελαίου Brent ανεβαίνουν κατά περίπου 4,1%  στα 88 δολάρια το βαρέλι,  περίπου, ενώ ανάλογη είναι και η αύξηση στο αμερικανικό αργό, με τιμές πάνω από 86 το βαρέλι.

Παράλληλα, το φυσικό αέριο εκτινάχθηκε, με ποσοστό ανόδου της τάξης άνω του 14% σε νέα ύψη, με τιμές πάνω από 43 ευρώ/MWh  στον Ολλανδικό “κόμβο” TTF.

‘Ηδη, πάντως, κατά πληροφορίες, από το Υπ. Οικονομικών δεν αποκλείουν, εάν υπάρξει εκτόξευση των τιμών, επί μακρόν, να υπάρξουν “στοχευμένες” παρεμβάσεις στήριξης. Βέβαια, μετ΄επιτάσεως, τονίζεται ότι πρώτο μέλημα είναι να διασφαλιστεί η δημοσιονομική σταθερότητα, σε συνθήκες βέβαια “σφιχτής” στοχοθεσίας μια και ο πήχης για το πρωτογενές πλεόνασμα για το 2024 είναι στο 2,1%. “Καραδοκούν”, δε, και οι οίκοι αξιολόγησης με το νέο κύμα “απόφανσης” για τον εάν η Ελλάδα “αξίζει” τη επενδυτική βαθμίδα, κάτι που πάντα οδηγεί σε “δεύτερες” σκέψεις κάθε κίνηση για επιδότηση και νέες δαπάνες,.

Ουσιαστικά, αν και ακόμη είναι πρόωρο, μια εκτίναξη της έντασης θα φέρει τα “πάνω – κάτω” και βέβαια, εν όψει της κατάθεσης του τελικού σχεδίου του Προϋπολογισμού στις 20.11, σε έναν και πλέον μήνα, δεν μπορεί να αποκλειστεί μια “επαναθεώρηση” των μακροοικονομικών δεδομένων .

Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες του libre, ο κ. Καστανίδης αναμένεται να τοποθετηθεί σήμερα Σάββατο με εκτενή δήλωσή του, πάντως φέρεται να διαψεύδει ότι είχε ενημερωθεί εγκαίρως από τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ.

Πηγές του ΠΑΣΟΚ επισημαίνουν πως η σημερινή κίνηση του Νίκου Ανδρουλάκη έχει ως στόχο να κινητοποιήσει τις δυνάμεις του ΠΑΣΟΚ στη Βόρεια Ελλάδα και ειδικά στη μεγάλη περιφέρεια της συμπρωτεύουσας. Είναι, δηλαδή, ενταγμένη στον ευρύτερο προεκλογικό σχεδιασμό του κόμματος.

Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ φέρεται να πιστεύει ότι το ΠΑΣΟΚ μπορεί και πρέπει να αυξήσει τις δυνάμεις στη Μακεδονία -και ειδικά στην Α’ Περιφέρεια της Θεσσαλονίκης- και εκτιμά πως είναι απολύτως εφικτός ο στόχος εκλογής και δεύτερου βουλευτή.

Οι ίδιες πηγές σημειώνουν ότι η συγκεκριμένη απόφαση του προέδρου του ΠΑΣΟΚ δεν είναι δεσμευτική για την ερχόμενη εκλογική αναμέτρηση. Ο Νίκος Ανδρουλάκης δεν έχει ακόμη αποφασίσει για το ποιες θα είναι οι τρείς περιφέρειες που θα είναι υποψήφιος στις 25 Ιουνίου.

Υπενθυμίζεται ότι ο κ. Ανδρουλάκης ήταν υποψήφιος στο Ηράκλειο Κρήτης, τον Νότιο Τομέα της Αθήνας και την Α’ Θεσσαλονίκης. Βάσει της εκλογικής νομοθεσίας οι αρχηγοί των κομμάτων έχουν δικαίωμα να είναι υποψήφιοι σε τρεις εκλογικές περιφέρειες.

Η απόφαση αυτή αφήνει εκτός Βουλής τον Χάρη Καστανίδη ενώ βουλευτής θα ορκιστεί ο Παύλος Χρηστίδης.

Στο μεταξύ, το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής θα προτείνει για τη θέση του Ε’ Αντιπροέδρου της Βουλής τον Οδυσσέα Κωνσταντινόπουλο και για τη θέση του Γραμματέα Προεδρείου της Βουλής τον Μανώλη Χριστοδουλάκη, ο οποίος είναι ο νεότερος σε ηλικία βουλευτής της Κοινοβουλευτικής Ομάδας.

Για τις κυβερνήσεις, υπάρχει επείγουσα ανάγκη να δράσουν δεδομένου του ότι η πίεση του πληθωρισμού πυροδοτεί απεργίες και διαμαρτυρίες σε όλη την Ευρώπη, καθώς οι εργαζόμενοι αναζητούν μεγαλύτερες μισθολογικές αυξήσεις.

Σε ορισμένες χώρες της ευρωζώνης, οι τιμές των τροφίμων αυξάνονται με ρυθμό που δεν έχει παρατηρηθεί στη μεταπολεμική ιστορία, σύμφωνα με την ανώτερη οικονομολόγο του Ομίλου Rabobank, Maartje Wijffelaars. Τα στοιχεία της περασμένης εβδομάδας έδειξαν ότι ο πληθωρισμός στη ζώνη του ευρώ υποχώρησε στο 6,9% τον Μάρτιο. Στη Γαλλία επιβραδύνθηκε στο 6,6%. Όμως η άνοδος στις τιμές των τροφίμων επιταχύνθηκε σε περίπου 16%. Αντίστοιχα στη Γερμανία ο πληθωρισμός των τροφίμων είναι πάνω από 20%.

Αυτό ωθεί περισσότερες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να παίρνουν μέτρα για να περιορίσουν τον ρυθμό των αυξήσεων, πολιτικές που συνήθως ακολουθούν χώρες με χαμηλότερο εισόδημα. Η Πορτογαλία κατάργησε τους φόρους στα είδη πρώτης ανάγκης, ενώ η Γαλλία πίεσε τα σούπερ μάρκετ να μειώσουν τα περιθώρια κέρδους, ενώ η Σουηδία ενίσχυσε τον έλεγχο στα παντοπωλεία.

Η αντιμετώπιση του πληθωρισμού των τροφίμων είναι πιο περίπλοκη από τις παρεμβάσεις σε πιο ρυθμιζόμενες αγορές, όπως της ενέργειας.

Πολλοί παράγοντες οδήγησαν τις τιμές υψηλότερα, από ξηρασίες και διαταραχές του εμπορίου μέχρι το κόστος των λιπασμάτων και ασθένειες όπως η γρίπη των πτηνών. Επιπλέον, το υψηλότερο κόστος ενέργειας και εργασίας πιέζει τους παραγωγούς και τους καλλιεργητές τροφίμων.

Η Πορτογαλία, όπου οι τιμές των τροφίμων αυξάνονται περισσότερο από 20% από έτος σε έτος, θα μειώσει προσωρινά τον φόρο προστιθέμενης αξίας στο μηδέν σε ένα καλάθι βασικών ειδών διατροφής. Είναι το τελευταίο παράδειγμα χώρας που έλαβε τέτοια μέτρα μετά από κράτη όπως η Πολωνία και η Ισπανία.

Στην Ισπανία, τα φορολογικά μέτρα κάλυψαν βασικά προϊόντα όπως το ψωμί και το ελαιόλαδο. Αλλά δεν ήταν αρκετά για να ανακόψουν την αμείλικτη άνοδο των τιμών. Αυτό ασκεί πίεση στον πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσες, ο οποίος βρίσκεται αντιμέτωπος με εκλογές μέχρι το τέλος του έτους, να κάνει περισσότερα. Ο μικρότερος εταίρος του στο συνασπισμό, το ακροαριστερό κόμμα Unidas Podemos, ζήτησε ανώτατο όριο στις τιμές των τροφίμων και έκπτωση 14% σε 20 βασικά είδη.

Η Πολωνία σχεδιάζει να διατηρήσει τον μηδενικό φόρο τροφίμων σε ισχύ μέχρι το πρώτο εξάμηνο του τρέχοντος έτους και ενδέχεται να τον παρατείνει περαιτέρω. Η κυβέρνηση της Ιταλίας εξετάζει φόρους σε βασικά είδη όπως ζυμαρικά, ψωμί και γάλα.

Τα ανώτατα όρια των τιμών των τροφίμων είναι μια επιθετική παρέμβαση που πολλές κυβερνήσεις δεν επιθυμούν να εφαρμόσουν και υπάρχει πάντα ο κίνδυνος να αποτύχουν, αν η Ουγγαρία είναι κάποιος οδηγός. Εισήγαγε ανώτατα όρια στις αρχές του 2022, αλλά ο πληθωρισμός στις τιμές των τροφίμων έχει επιταχυνθεί έκτοτε σε σχεδόν 50%.

Το ανώτατο όριο σήμαινε ότι οι λιανοπωλητές έπρεπε να πουλήσουν ορισμένα αγαθά με ζημία, αλλά για να αποζημιωθούν αύξησαν τις τιμές σε άλλα προϊόντα. 

Με τους καταναλωτές να πιέζονται και πολλές επιχειρήσεις να απολαμβάνουν υγιή κέρδη, υπάρχουν κατηγορίες ότι όλο το βάρος πέφτει στους καταναλωτές. Οι αλυσίδες σούπερ μάρκετ στην Πορτογαλία έχουν γίνει στόχος επιθεωρήσεων τιμών και η Ισπανία έχει ξεκινήσει μηνιαίες συναντήσεις με καταστήματα, εταιρείες μεταφορών και παραγωγούς τροφίμων για να βεβαιωθεί ότι οι φορολογικές περικοπές μεταφράζονται σε χαμηλότερες τιμές για τους καταναλωτές.

Στη Σουηδία, τα παντοπωλεία αντιμετώπισαν αυξημένο έλεγχο αφού τα στοιχεία έδειξαν ότι οι τιμές των τροφίμων αυξάνονται με τον ταχύτερο ρυθμό από τις αρχές της δεκαετίας του 1950. Αυτό προκάλεσε εκκλήσεις για ανώτατα όρια τιμών και οι τρεις μεγαλύτεροι λιανοπωλητές τροφίμων κλήθηκαν από τον υπουργό Οικονομικών της χώρας.

Τώρα, η ήπειρος βλέπει απότομη ανάκαμψη καθώς ο σχετικά ήπιος καιρός, οι προσπάθειες για μείωση της κατανάλωσης ενέργειας και οι εισροές υγροποιημένου φυσικού αερίου από τις ΗΠΑ στο Κατάρ δίνουν ανάσες.

• Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του μήνα αναφοράς υποχώρησαν έως και 4,8% στα 49,5 ευρώ ανά μεγαβατώρα το πρωί στο Άμστερνταμ. Αυτό είναι το χαμηλότερο επίπεδο κλεισίματος από τα τέλη Αυγούστου 2021. Το συμβόλαιο έχει χάσει περίπου 35% μέχρι στιγμής φέτος.

Οι τιμές μπορεί να κινηθούν εκ νέου ανοδικά, εάν υπάρχει παρατεταμένος κρύος καιρός πριν από το τέλος του χειμώνα ή διακοπές στον εφοδιασμό, σημειώνει το Bloomberg. Ο ανταγωνισμός με την Ασία για το LNG θα μπορούσε να δημιουργήσει επίσης κίνδυνο. Προς το παρόν, τα υψηλά επίπεδα αποθήκευσης παρέχουν μια ασφάλεια για την Ευρώπη, ένδειξη αισιοδοξίας ότι η περιοχή μπορεί να τα καταφέρει αυτό τον χειμώνα και τον επόμενο.