Κατά τη διάρκεια του τελευταίου μήνα, οι προσδοκίες των αγορών για τον πληθωρισμό παρέμειναν καθηλωμένες στα υψηλά επίπεδα που καταγράφηκαν από την έναρξη του πολέμου, γεγονός που οδήγησε σε ραγδαία αναθεώρηση των προβλέψεων για την πορεία των επιτοκίων.

Πλέον, οι αγορές προεξοφλούν σημαντικά υψηλότερα επιτόκια τόσο στην ευρωζώνη όσο και στις ΗΠΑ, καθώς ο εναρμονισμένος πληθωρισμός τον Μάρτιο ενισχύθηκε στο 2,6% για την ευρωζώνη και στο 3,4% για την Ελλάδα. Στις ΗΠΑ η άνοδος ήταν ακόμη πιο απότομη, με τον δείκτη να «σκαρφαλώνει» στο 3,3% από το 2,4% των προηγούμενων μηνών.

Η εξέλιξη αυτή τροφοδοτήθηκε από τις τιμές της ενέργειας, οι οποίες παρέμειναν σε υψηλά, αν και ευμετάβλητα επίπεδα, ενώ στα αγροτικά προϊόντα οι τιμές διατηρήθηκαν σταθερές σε υψηλά επίπεδα λόγω του αυξημένου κόστους ενέργειας, λιπασμάτων και των διαταραχών στην προσφορά.

Στην ελληνική οικονομία, ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 2,9% το 2025 με τον δομικό πληθωρισμό -χωρίς να συμπεριλαμβάνονται οι ευμετάβλητες τιμές σε ενέργεια και τρόφιμα- στο 3,6%, επίπεδα που διατηρήθηκαν υψηλά και το πρώτο δίμηνο του 2026. Τον Μάρτιο, ο γενικός δείκτης αυξήθηκε στο 3,4% εξαιτίας της ενεργειακής επιβάρυνσης, ωστόσο ο δομικός πληθωρισμός σημείωσε αξιοσημείωτη επιβράδυνση στο 2,7%.

Η υποχώρηση αυτή αντανακλά τη σημαντική κάμψη των τιμών στις υπηρεσίες και τα μη ενεργειακά βιομηχανικά αγαθά, γεγονός που περιόρισε τη διαφορά του πληθωρισμού μεταξύ Ελλάδας και ευρωζώνης, καθώς στον υπόλοιπο ευρωπαϊκό χώρο η άνοδος των τιμών τον Μάρτιο ήταν εντονότερη.

Παράλληλα, η κατάσταση στην αγορά εργασίας παρουσιάζει σημάδια πίεσης, με το ποσοστό ανεργίας στην Ελλάδα να αυξάνεται στο 8,5% τον Φεβρουάριο, την ώρα που ο μέσος όρος στην ευρωζώνη κινήθηκε οριακά ανοδικά στο 6,2%.

«Σεβόμαστε απόλυτα την δικαιοσύνη και κάθε απόφασή της και συνειδητά δεν σχολιάζουμε δικαστικές κρίσεις. Το αίτημα του πρωθυπουργού εδράζεται στην ανάγκη για ταχεία διαλεύκανση όλων των πτυχών της υπόθεσης, την αποφυγή διαρροών που δημιουργούν, πολλές φορές, λάθος εντυπώσεις στην κοινωνία, αφού όσα ακούγονται ίσως να διαφέρουν από την πραγματικότητα και στην αποφυγή κατάτμησης των δικογραφιών» σχολίασε απαντώντας σε σχετική ερώτηση.

Για την νομοθετική πρωτοβουλία του υπουργείου Δικαιοσύνης, που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός, ο κ. Μαρινάκης είπε: «Ο πρωθυπουργός προανήγγειλε μια νομοθετική πρωτοβουλία ανάλογη του Ν.4022/2011, ο οποίος προέβλεπε πως η ανάκριση, ο ορισμός δικασίμου και η εισαγωγή της υπόθεσης σε δευτεροβάθμιο δικαστήριο, για υποθέσεις που αφορούν κρατικούς αξιωματούχους, πολιτικούς, υποθέσεις μεγάλου κοινωνικού ενδιαφέροντος, μείζονος δημοσίου συμφέροντος και διαφθοράς, γίνονται κατ’ απόλυτη προτεραιότητα. Η διάταξη αυτή καταργήθηκε με τον αλήστου μνήμης ποινικό κώδικα για την ψήφιση του οποίου ο ΣΥΡΙΖΑ κράτησε τη Βουλή ανοιχτή λίγο πριν τις εθνικές εκλογές».

Για την οικονομική στήριξη των νοικοκυριών, καθώς υπάρχει αβεβαιότητα γύρω από την τελική έκβαση του πολέμου, ο κ. Μαρινάκης είπε: «Έχουμε τονίσει πως δεν θα αφήσουμε τους πολίτες απροστάτευτους απέναντι σε εξωγενείς κρίσεις, κάτι για το οποίο, άλλωστε, έχουμε δώσει δείγματα γραφής και στο παρελθόν».

Σε ερώτηση για την τουρκική ηγεσία που βάζει στο στόχαστρο της τη συμμαχία Ελλάδος Κύπρου και Ισραήλ, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος είπε ότι η Ελλάδα ήταν, είναι και θα είναι δύναμη ειρήνης στην ευρύτερη περιοχή. «Μια δύναμη σταθερότητας που λειτουργεί με βάση τους κανόνες του διεθνούς δικαίου και τους προασπίζεται. Κάθε συμφωνία και κάθε συμμαχία της χώρας μας έχει ειρηνικούς σκοπούς και δεν στρέφεται εναντίον τρίτων» σημείωσε.

«Η εξωτερική μας πολιτική διαμορφώνεται, όπως και κάθε κυρίαρχου κράτους, ανεξάρτητα και δεν δεχόμαστε υποδείξεις, ούτε οφείλουμε εξηγήσεις σε κανέναν» πρόσθεσε.

Τέλος για την περιπέτεια της υγείας του Γιώργου Μυλωνάκη, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος ανέφερε: «Κάθε στιγμή προσευχόμαστε ο Γιώργος Μυλωνάκης να γυρίσει σύντομα κοντά μας και πάνω απ’ όλα δίπλα στην αγαπημένη του οικογένεια. Είναι δυνατός και θα τα καταφέρει».

«Από εκεί και πέρα, έστω και με τεράστια καθυστέρηση, ας αναλογιστούν όλοι όσοι ζουν και αναπνέουν για να ‘δολοφονούν χαρακτήρες’, είτε χρησιμοποιώντας τις ‘κουκούλες’ του διαδικτύου, είτε παριστάνοντας τους σατιρικούς, είτε στο όνομα της ελευθερίας του Τύπου της οποίας κάνουν κατάχρηση, πόσο ολέθριες είναι μερικές φορές οι συνέπειες του βούρκου στον οποίο θέλουν να κυλήσουν τη χώρα» σημείωσε.

Οι χώρες που υπογράφουν το κείμενο (εκτός των τριών προαναφερόμενων είναι η Σουηδία, η Ολλανδία, η Φινλανδία, η Ισπανία, η Νορβηγία, η Ιρλανδία, η Πολωνία και τη Νέα Ζηλανδία), χαιρετίζουν στην κοινή ανακοίνωσή τους την κατάπαυση του πυρός «που είναι κρίσιμης σημασίας για την προστασία του άμαχου πληθυσμού και την ασφάλεια της περιοχής».

Ζητούν παράλληλα να υπάρξει «μια γρήγορη και βιώσιμη λύση», μέσω διαπραγματεύσεων, σημειώνοντας ότι «η αναζωπύρωση των εχθροπραξιών, η διεύρυνση της σύγκρουσης ή η συνεχιζόμενη αναταραχή στα Στενά του Ορμούζ θα αποτελούσαν σοβαρούς πρόσθετους κινδύνους για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια, τις εφοδιαστικές αλυσίδες και την οικονομική και χρηματοπιστωτική σταθερότητα».

Οι υπουργοί εκτιμούν εξάλλου ότι «ακόμη και με μια βιώσιμη επίλυση της σύγκρουσης, οι επιπτώσεις στην ανάπτυξη, στον πληθωρισμό και στις αγορές θα επιμείνουν».

Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση που δόθηκε στη δημοσιότητα από τη βρετανική κυβέρνηση, οι 11 χώρες «δεσμεύονται να αποφύγουν και καλούν και όλες τις υπόλοιπες χώρες να αποφύγουν τακτικές προστατευτισμού», όπως είναι οι αδικαιολόγητοι έλεγχοι στις εξαγωγές, η συσσώρευση αποθεμάτων και η εφαρμογή εμπορικών φραγμών στους υδρογονάνθρακες και σε άλλες εφοδιαστικές αλυσίδες που επηρεάζονται από την κρίση.

Η επικεφαλής του ΔΝΤ τόνισε ότι ο διεθνής οικονομικός οργανισμός αναμένει πως βραχυπρόθεσμα η ζήτηση των χωρών για οικονομική στήριξη θα αυξηθεί κατά 20-50 δισεκατομμύρια δολάρια, ως αποτέλεσμα των επιπτώσεων στην παγκόσμια οικονομία από τον πόλεμο στη

Η Γκεοργκίεβα σημείωσε ότι ο πόλεμος –για τον οποίο έχει κηρυχθεί προς το παρόν κατάπαυση του πυρός– δοκιμάζει την παγκόσμια οικονομία: Η καθημερινή ροή πετρελαίου έχει μειωθεί κατά 13% και εκείνη του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) κατά 20% παγκοσμίως. Λόγω της χαμηλής προσφοράς, εκτοξεύτηκαν οι τιμές ενώ παράλληλα προκαλούνται αναταράξεις στις εφοδιαστικές αλυσίδες.

Στις δηλώσεις της ενόψει της εαρινής συνόδου του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας, την επόμενη εβδομάδα, η Γκεοργκίεβα σημείωσε ότι ο πόλεμος ανάγκασε το Ταμείο να αναθεωρήσει προς τα κάτω τις προβλέψεις του για την παγκόσμια ανάπτυξη, όπως είχε πει και τη Δευτέρα στο πρακτορείο Reuters.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε τη Δευτέρα 15μερη κατάπαυση του πυρός με το Ιράν, όμως το Ισραήλ συνεχίζει να βομβαρδίζει τον Λίβανο, γεγονός που απειλεί να εκτροχιάσει τις ειρηνευτικές συνομιλίες.

«Ακόμη και στην καλύτερη περίπτωση, δεν θα υπάρξει ομαλή επιστροφή στην προτέρα κατάσταση», σημείωσε. Για παράδειγμα, η Βιομηχανική Πόλη Ρας Λαφάν, όπου παράγεται το 93% του LNG του Κόλπου, έχει κλείσει από τις 2 Μαρτίου και θα χρειαστούν 3-5 χρόνια για να επιστρέψει σε πλήρη δυναμικότητα.

«Η ανάπτυξη θα είναι πιο αργή εξαιτίας του πολέμου»

«Το γεγονός είναι ότι δεν γνωρίζουμε πραγματικά τις επιφυλάσσει το μέλλον για τις διελεύσεις από τα Στενά του Ορμούζ ή για την ανάκαμψη των αεροπορικών μεταφορών. Αυτό που ξέρουμε είναι ότι η ανάπτυξη θα είναι πιο αργή, ακόμη και αν επιτευχθεί διαρκής ειρήνη», πρόσθεσε.

Οι αλυσιδωτές αντιδράσεις λόγω του πολέμου που ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου θα συνεχιστούν για καιρό, προειδοποίησε, κάνοντας λόγο για διακοπή στη λειτουργία διυλιστηρίων και για ελλείψεις σε διυλισμένα προϊόντα πετρελαίου που έχουν επιπτώσεις στις μεταφορές, τον τουρισμό και το εμπόριο.

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή μπορεί επίσης να βυθίσει σε επισιτιστική ανασφάλεια άλλα 45 εκατομμύρια ανθρώπους, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των ανθρώπων που πεινούν σε πάνω από 360 εκατομμύρια.

Το ΔΝΤ αναμένεται να παρουσιάσει διάφορα σενάρια την επόμενη εβδομάδα, τα οποία κυμαίνονται από μια σχετικά γρήγορη ομαλοποίηση της κατάστασης έως και ένα σενάριο στο οποίο οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου θα διατηρηθούν σε πολύ υψηλά επίπεδα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Ακόμη και στο πιο ευοίωνο σενάριο όμως, προβλέπεται μειωμένη ανάπτυξη, λόγω των καταστροφών στις υποδομές, τις αναταράξεις στον εφοδιασμό, την απώλεια εμπιστοσύνης και άλλους παράγοντες.

Τον Ιανουάριο το ΔΝΤ προέβλεπε ότι η παγκόσμια ανάπτυξη θα φτάσει το 3,3% φέτος και το 3,2% το 2027.

Η εαρινή σύνοδος, με τη συμμετοχή εκατοντάδων αξιωματούχων και οικονομολόγων απ’ όλον τον κόσμο, θα επικεντρωθεί στην αντιμετώπιση του σοκ του πολέμου και στο πώς θα μπορούσε να βοηθήσει το ΔΝΤ τα μέλη του που έχουν ανάγκη. Η Γκεοργκίεβα διαβεβαίωσε ότι το Ταμείο διαθέτει επαρκείς πόρους για να καλύψει τις ανάγκες, ωστόσο δεν κατονόμασε τις χώρες που θα μπορούσαν να ζητήσουν τη βοήθειά του.

Πριν από τον πόλεμο, τα υφιστάμενα προγράμματα του ΔΝΤ ανέρχονταν στα 140 δισεκ. δολάρια. Μεταξύ Μαΐου 2024-Μαρτίου 2025, το ΔΝΤ ενέκρινε νέα δάνεια ύψους άνω των 36 δισεκ. δολαρίων, σύμφωνα με μια μελέτη του Πανεπιστημίου της Βοστώνης.

«Όχι» στις μεμονωμένες ενέργειες

Η Γκεοργκίεβα προειδοποίησε επίσης ότι είναι αναπόφευκτη μια προσαρμογή στη ζήτηση αλλά προέτρεψε τις χώρες να μην υιοθετήσουν ελέγχους τιμών, εξαγωγών και άλλα μέτρα που θα μπορούσαν να επηρεάσουν περαιτέρω την κατάσταση. «Καλώ όλες τις χώρες να απορρίψουν τις μεμονωμένες ενέργειες. Μη ρίχνετε λάδι στη φωτιά», είπε.

Η Γκεοργκίεβα είπε επίσης ότι είναι καλό να παρακολουθεί κανείς τις εξελίξεις και να περιμένει, όμως οι κεντρικές τράπεζες θα πρέπει «να παρέμβουν αποφασιστικά με αυξήσεις επιτοκίων» εάν οι πληθωριστικές πιέσεις απειλήσουν να αποσταθεροποιήσουν την κατάσταση και να δημιουργήσουν ένα «πληθωριστικό σπιράλ». Επισήμανε ότι πολλές χώρες εφαρμόζουν μέτρα εξοικονόμησης πόρων, όπως τηλεργασία και περιορισμούς στη χρήση ιδιωτικών οχημάτων.

Οι περισσότερες χώρες απέφυγαν τις μη στοχευμένες φορολογικές περικοπές ή τις επιδοτήσεις στην ενέργεια και το ΔΝΤ συνεργάζεται μαζί τους για να διασφαλίσει ότι τα τυχόν μέτρα που θα ληφθούν θα είναι προσωρινά.

Μεταξύ άλλων, ο υπουργός ανέφερε ότι «η Ελλάδα βρίσκεται σε τροχιά ανάπτυξης. Η χώρα μας είναι σε θέση για να απορροφήσει το σοκ της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Η οικονομία μας έχει καταστεί σαφώς πιο ανθεκτική τα τελευταία χρόνια, χάρη σε μια διατηρήσιμη ανάπτυξη, στην εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών και στη συνέχιση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων».

Προλογίζοντας τη συνέντευξη το περιοδικό αναφέρει ότι ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας Κυριάκος Πιερρακάκης εκτιμά ότι η Αθήνα μπορεί να απορροφήσει το σοκ του πολέμου στη Μέση Ανατολή και εξηγεί τη μεταμόρφωση της χώρας του και σημειώνει:

«Ήταν ο ”ασθενής” της Ευρώπης, και να που σήμερα, η Ελλάδα αναδεικνύεται σε πρότυπο δημοσιονομικής πειθαρχίας. Δεκαέξι χρόνια μετά την αρχή μιας κρίσης που λίγο έλειψε να παρασύρει τη ζώνη του ευρώ, η Ελλάδα παρουσιάζει μια εντυπωσιακή ευρωστία: ισχυρή ανάπτυξη, ανεργία στο χαμηλότερο επίπεδο και χρέος που μειώνεται με γρήγορο ρυθμό. Ωστόσο, ανάμεσα στον πληθωρισμό που βαραίνει τα νοικοκυριά και την απειλή μιας νέας πετρελαϊκής κρίσης, ο δρόμος παραμένει δύσβατος.

Για την εφημερίδα ”Le Point”, ο Κυριάκος Πιερρακάκης, υπουργός Οικονομίας της Ελλάδας και πρόεδρος του Eurogroup, επανέρχεται σε αυτή τη ”μεταμόρφωση”. Την ώρα που η Γαλλία παλεύει με τα δικά της ελλείμματα, (ο υπουργός) αντλεί τα διδάγματα από μια άνευ προηγουμένου πολιτική λιτότητας».

Αναλυτικά η συνέντευξη

Le Point: Είναι η Ελλάδα σε θέση να αντιμετωπίσει την πετρελαϊκή κρίση;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Η Ελλάδα είναι σε καλή θέση για να απορροφήσει το σοκ. Η οικονομία μας έχει καταστεί σαφώς πιο ανθεκτική τα τελευταία χρόνια, χάρη σε μια διατηρήσιμη ανάπτυξη, στην εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών και στη συνέχιση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Όπως υπογραμμίζει η τελευταία έκθεση στο πλαίσιο του άρθρου 4 του ΔΝΤ, η ενίσχυση της δημοσιονομικής κατάστασης της Ελλάδας και η αυξημένη ανθεκτικότητα του χρηματοπιστωτικού της τομέα αποτελούν ισχυρά αναχώματα απέναντι σε εξωτερικούς κραδασμούς, ιδίως στη μεταβλητότητα των τιμών της ενέργειας. Έχουμε ήδη ανακοινώσει στοχευμένα μέτρα για να μετριάσουμε τον άμεσο αντίκτυπο, βασιζόμενοι στην ευρωπαϊκή εργαλειοθήκη που αναπτύχθηκε κατά την ενεργειακή κρίση του 2022, δίνοντας έμφαση στη στήριξη των πιο ευάλωτων νοικοκυριών και στη διασφάλιση της σταθερότητας της αγοράς.

Από τον Απρίλιο 2026, η Ελλάδα εφαρμόζει ένα σχέδιο στήριξης ύψους 300 εκατ. ευρώ για να αντιμετωπίσει την αύξηση του ενεργειακού κόστους. Μεταξύ των κύριων μέτρων περιλαμβάνονται μια επιδότηση 0,16 ευρώ ανά λίτρο στο ντίζελ (συνολική μείωση 0,20 ευρώ συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ), μια ψηφιακή κάρτα καυσίμων για τους καταναλωτές και μια επιδότηση 15% στο κόστος των λιπασμάτων για τους αγρότες. Ταυτόχρονα, παραμένουμε σε ετοιμότητα. Κάθε επιπλέον μέτρο, εφόσον χρειαστεί, θα είναι στοχευμένο, ώστε να εξασφαλιστεί ουσιαστική στήριξη στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.

Le Point: Η ελληνική οικονομία φαίνεται πράγματι να βρίσκεται σήμερα σε καλύτερη πορεία. Πρόκειται για μια αναγέννηση;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Ναι, τα στοιχεία το επιβεβαιώνουν. Η Ελλάδα πλέον παρουσιάζει πρωτογενές πλεόνασμα και έχουμε το ταχύτερα μειούμενο χρέος (ως ποσοστό του ΑΕΠ) στην Ευρώπη. Το 2026, σύμφωνα με τις προβλέψεις, ο ρυθμός ανάπτυξης εκτιμάται ότι θα φτάσει στο 2,4%, ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Παράλληλα, το χρέος που κάποτε πλησίαζε το 210% ως ποσοστό του ΑΕΠ, υπολογίζεται ότι θα πέσει κάτω από το 120% έως το τέλος της δεκαετίας.

Αυτή η επίδοση συνδέεται με τη βαθιά μεταμόρφωση της χώρας. Υλοποιήσαμε μεταρρυθμίσεις και επωφεληθήκαμε από την πολιτική σταθερότητα, την ευρωπαϊκή στήριξη και τη συνεχή δράση της κυβέρνησης Μητσοτάκη από το 2019. Η ανεργία βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2008. Αυτό αποτελεί απόδειξη ότι η ελληνική κοινωνία κατάφερε να ανακάμψει από μια κρίση που, για εμάς, έμοιαζε με τη μεγάλη ύφεση των Ηνωμένων Πολιτειών: χάσαμε 25 μονάδες ΑΕΠ, χιλιάδες άνθρωποι μετανάστευσαν, ζωές καταστράφηκαν, αλλά η Ελλάδα άντεξε.

Le Point: Μιλάτε για μια χώρα που βρίσκεται σε καλή τροχιά. Ωστόσο, πολλοί Έλληνες έχουν την αίσθηση ότι η ζωή τους είναι πιο δύσκολη από πριν. Τι τους απαντάτε;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Τους ακούω. Οι προκλήσεις υπάρχουν, τόσο στην καθημερινή ζωή, όσο και στην πολιτική. Η στέγαση είναι πρόβλημα σε ολόκληρη την Ευρώπη, και στην Ελλάδα επίσης. Βιώσαμε ισχυρές πληθωριστικές πιέσεις μετά την πανδημία του Covid που επιβάρυνε σημαντικά τα νοικοκυριά. Ορισμένοι άνθρωποι χρειάζονται πιο στοχευμένη στήριξη και πρέπει να ενισχύσουμε την οικονομία για να προστατεύσουμε την κοινωνία. Αυτός είναι ο σκοπός των μεταρρυθμίσεών μας: να ενισχύσουμε την ανάπτυξη και να βοηθήσουμε τους πολίτες με βιώσιμο τρόπο. Το τελευταίο πακέτο φορολογικών μέτρων που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός στοχεύει στην αύξηση των εισοδημάτων, ιδίως μέσω μιας μεταρρύθμισης που βασίζεται στην οικογένεια και στην ηλικία εισόδου στην αγορά εργασίας. Οι Έλληνες θα το βλέπουν άμεσα στον τραπεζικό τους λογαριασμό.

Le Point: Η Γαλλία βρίσκεται σε δύσκολη κατάσταση όσον αφορά στα δημόσια οικονομικά. Ως χώρα που υπέστη χρόνια λιτότητας, τι κρατάτε από αυτή την εμπειρία;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Η Γαλλία υιοθέτησε έναν προϋπολογισμό που σέβεται τους ευρωπαϊκούς κανόνες και εντάσσεται σε μια πορεία μείωσης του ελλείμματος. Αυτό είναι θετικό. Η Ελλάδα, από την πλευρά της, έζησε την πιο σκληρή κρίση από όλες τις χώρες που μπήκαν σε προγράμματα (επιτήρησης) του ΔΝΤ: τρία μνημόνια, τεράστιες απώλειες εισοδημάτων, ανεργία σε επίπεδα ρεκόρ. Το δίδαγμα είναι σαφές: να μην επαναληφθούν τα λάθη του παρελθόντος. Χρειάζονται βιώσιμα δημόσια οικονομικά και ισχυρές μεταρρυθμίσεις ώστε να μη μεταφερθεί το βάρος στις επόμενες γενιές. Η Γαλλία έχει μια ισχυρή, πολυδιάστατη και καινοτόμο οικονομία. Διαθέτει όλα τα πλεονεκτήματα για να επιστρέψει σε ισχυρή ανάπτυξη και υγιή δημόσια οικονομικά.

Le Point: Ποιες είναι οι προτεραιότητες των μεταρρυθμίσεων για να ενισχυθεί περαιτέρω η ελληνική οικονομία;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Πολλά διακυβεύονται πρώτα σε ευρωπαϊκό επίπεδο: επενδύσεις, ψηφιοποίηση, μείωση των εμποδίων μεταξύ κρατών- μελών, απλούστευση των διαδικασιών. Πρέπει να δημιουργήσουμε πραγματικούς «ευρωπαϊκούς πρωταθλητές», ικανούς να ανταγωνίζονται σε παγκόσμιο επίπεδο. Σε εθνικό επίπεδο, πρέπει να διευρύνουμε το αναπτυξιακό μας δυναμικό, να απαντήσουμε στις προκλήσεις της στέγασης, να ενισχύσουμε το φορολογικό μας σύστημα. Έχουμε ήδη καταργήσει 83 φόρους και εισφορές σε 6,5 χρόνια, αλλά πρέπει να κάνουμε ακόμη περισσότερα.

Η ανταγωνιστικότητα και η παραγωγικότητα παραμένουν στόχοι μείζονος σημασίας, ιδιαίτερα μπροστά στην πρόκληση του δημογραφικού. Η ψηφιακή μεταρρύθμιση υπήρξε μία από τις σημαντικότερες αλλαγές: έχουμε ψηφιοποιήσει περισσότερες από 2.000 δημόσιες υπηρεσίες. Πρόκειται για μια πολύ δημοφιλή μεταρρύθμιση που απελευθερώνει χρόνο, εξαλείφει τις τριβές και ενισχύει τη διαφάνεια. Πρέπει πλέον να ψηφιοποιήσουμε τη Δικαιοσύνη, την υγεία και την εκπαίδευση. Στην ανώτατη εκπαίδευση, για παράδειγμα, δεν είχαμε ποτέ καταφέρει (στο παρελθόν) να προσελκύσουμε ξένους φοιτητές, ούτε να συγκρατήσουμε τους νέους μας (να σπουδάσουν στην Ελλάδα). Η μεταρρύθμιση αυτού του τομέα θα έχει όχι μόνο εκπαιδευτικό, αλλά και οικονομικό όφελος.

Le Point: Πρόσφατα εκλεγήκατε σε μια ευρωπαϊκή θέση. Πρόκειται για μια «ρεβάνς» της Ελλάδας μετά την κρίση;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Δεν μου αρέσει αυτή η λέξη. Στα ελληνικά έχουμε τη λέξη «ύβρις» και γνωρίζουμε τι σημαίνει. Προτιμώ να μιλάω για ευθύνη. Η αποστολή μας είναι σαφής: να παραδώσουμε αποτέλεσμα. Η Ευρώπη πρέπει πλέον να μετατρέψει τις στρατηγικές της, όπως αυτές που περιγράφονται στην έκθεση Ντράγκι, σε απτά αποτελέσματα. Αυτό που μετράει δεν είναι τα λόγια, αλλά οι πράξεις μας.

Le Point: Η κρίση έχει οριστικά τελειώσει;

Κυριάκος Πιερρακάκης: Βρισκόμαστε στον σωστό δρόμο. Το μέλλον είναι στα χέρια μας. Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής πρέπει να παραμείνουν σε εγρήγορση απέναντι στους κινδύνους. Αλλά ναι, έχουμε κάθε λόγο να είμαστε αισιόδοξοι, τόσο ως πολιτικοί όσο και ως πολίτες.

Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες έχει συγκροτήσει μια ειδική ομάδα δράσης, με στόχο, μεταξύ άλλων, τη διευκόλυνση του εμπορίου λιπασμάτων και της διακίνησης πρώτων υλών. Στους στόχους δεν περιλαμβάνεται η διευκόλυνση της μετακίνησης του αργού πετρελαίου.

Ο Στεφάν Ντουζάρικ ανέφερε ότι ο ΟΗΕ διαθέτει μεγάλη εμπειρία στην ανάπτυξη τέτοιων μηχανισμών σε ζώνες συγκρούσεων, όπως στην Ουκρανία και την Πρωτοβουλία για τα Σιτηρά της Μαύρης Θάλασσας. Ωστόσο εξήγησε ότι δεν γνωρίζουν ακόμη πώς θα διαμορφωθεί η κατάσταση.

Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ έχει πραγματοποιήσει διαβουλεύσεις σχετικά με αυτό το θέμα τις τελευταίες δύο ημέρες με υψηλόβαθμους αξιωματούχους, όπως οι υπουργοί Εξωτερικών του Ιράν, της Αιγύπτου και του Πακιστάν, καθώς και οι πρέσβεις των ΗΠΑ και του Μπαχρέιν στον ΟΗΕ.

Σύμφωνα με πληροφορίες που επικαλείται το Bloomberg, η αρμόδια διεύθυνση Στρατηγικής, Πολιτικής και Αναθεώρησης του Ταμείου έχει ήδη ζητήσει από τα επιμέρους γραφεία χωρών να καταθέσουν αναλυτικές εκθέσεις για κρίσιμους οικονομικούς δείκτες.

Η αξιολόγηση επικεντρώνεται κυρίως σε χώρες που βρίσκονται ήδη σε προγράμματα χρηματοδότησης, με στόχο να αποτυπωθεί:

• η κατάσταση του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών,
• οι πιθανές χρηματοδοτικές ανάγκες,
• ο βαθμός έκθεσης σε μια παρατεταμένη γεωπολιτική κρίση.

Σήμερα, το ΔΝΤ διατηρεί ενεργά προγράμματα με περίπου 50 χώρες, ενώ εμφανίζεται έτοιμο να ενισχύσει υφιστάμενες συμφωνίες ή να προχωρήσει σε νέες, εφόσον απαιτηθεί.

Η εκτόξευση των τιμών στα βασικά εμπορεύματα αποτελεί τον βασικό παράγοντα ανησυχίας. Το πετρέλαιο τύπου Brent έχει ξεπεράσει τα 102 δολάρια το βαρέλι, από περίπου 70 πριν την έναρξη της σύγκρουσης.

Η εξέλιξη αυτή:

• αυξάνει το κόστος εισαγωγών ενέργειας,
• περιορίζει τα δημοσιονομικά περιθώρια,
• ενισχύει τις πιέσεις για κρατικές παρεμβάσεις στήριξης.

Παράλληλα, οι διαταραχές στην αγορά λιπασμάτων επιβαρύνουν την αγροτική παραγωγή, εντείνοντας τον κίνδυνο για νέες πληθωριστικές πιέσεις.

Η επικεφαλής του ΔΝΤ, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, έχει ήδη προειδοποιήσει ότι σε περιόδους αβεβαιότητας αυξάνεται ο αριθμός των κρατών που αναζητούν στήριξη.

Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράζεται για:

• χώρες που εξαρτώνται από εισαγωγές ενέργειας,
• νησιωτικές οικονομίες του Ειρηνικού, που πλήττονται από το αυξημένο κόστος μεταφορών,
• κράτη χαμηλού εισοδήματος με υψηλό χρέος.

Την ίδια στιγμή, το ΔΝΤ προχωρά σε επικαιροποίηση των εκτιμήσεών του για την παγκόσμια οικονομία, μέσω της έκθεσης World Economic Outlook, η οποία θα παρουσιαστεί τον Απρίλιο στην Ουάσινγκτον, στο πλαίσιο των εαρινών συνεδριάσεων με την Παγκόσμια Τράπεζα.

Πριν από την κλιμάκωση της κρίσης, το Ταμείο είχε αναθεωρήσει προς τα πάνω την πρόβλεψη για την ανάπτυξη στο 3,3% για το 2026, από 3,1% προηγουμένως.

Ωστόσο, είχε ήδη επισημάνει σημαντικούς κινδύνους, όπως:

• οι γεωπολιτικές εντάσεις,
• οι εμπορικές αντιπαραθέσεις,
• πιθανές «φούσκες» στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης.

Με την ενεργειακή κρίση να βαθαίνει και την αβεβαιότητα να εντείνεται, το ΔΝΤ προετοιμάζεται για ένα σενάριο αυξημένων αιτημάτων στήριξης, σε μια συγκυρία που δοκιμάζει τα όρια της παγκόσμιας οικονομίας.

Σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις οι χώρες της Ασίας εξετάζουν την επαναφορά μέτρων που εφαρμόστηκαν την περίοδο της πανδημίας COVID-19 όπως η τηλεργασία και τα πακέτα στήριξης.

Μέχρι στιγμής, καμία χώρα δεν έχει επιβάλει υποχρεωτική τηλεργασία, ωστόσο αρκετές κυβερνήσεις αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο. «Πιστεύω ότι είναι μια καλή ιδέα», δήλωσε την Τρίτη ο υπουργός Ενέργειας της Νότιας Κορέας, Κιμ Σουνγκ-γουάν, σχολιάζοντας σχετική σύσταση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA).

Ο IEA, ο οποίος έχει ήδη συμφωνήσει σε ιστορική αποδέσμευση περίπου 400 εκατομμυρίων βαρελιών από στρατηγικά αποθέματα, προτείνει μεταξύ άλλων την τηλεργασία και τον περιορισμό των αεροπορικών ταξιδιών ως μέτρα για την αποκλιμάκωση των τιμών. Τις ίδιες παραινέσεις επανέλαβε και ο εκτελεστικός διευθυντής του Οργανισμού, Φατίχ Μπιρόλ, σε συνέδριο στο Σίδνεϊ.

Όπως σημείωσε, ανάλογα μέτρα εφαρμόστηκαν στην Ευρώπη μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και συνέβαλαν σημαντικά στη διαχείριση της ενεργειακής κρίσης, διασφαλίζοντας την επάρκεια χωρίς τη ρωσική ενέργεια.

• Όπως μεταδίδει το πρακτορείο Reuters, η Νότια Κορέα ξεκίνησε εκστρατεία εξοικονόμησης ενέργειας, καλώντας τους πολίτες να μειώσουν τη διάρκεια του ντους, να φορτίζουν τις συσκευές τους κατά τη διάρκεια της ημέρας και να χρησιμοποιούν ηλεκτρικές συσκευές, όπως οι σκούπες, τα Σαββατοκύριακα.
• Στις Φιλιππίνες, όπου η ενεργειακή εξάρτηση από τη Μέση Ανατολή είναι υψηλή, μειώθηκε το ωράριο σε ορισμένες δημόσιες υπηρεσίες, ενώ ο πρόεδρος Φέρντιναντ Μάρκος κήρυξε κατάσταση ενεργειακής έκτακτης ανάγκης, προειδοποιώντας για «άμεσο κίνδυνο» στην τροφοδοσία της χώρας.
• Το Πακιστάν έκλεισε τα σχολεία για δύο εβδομάδες και ενίσχυσε την τηλεργασία, ενώ η Σρι Λάνκα καθιέρωσε αργία κάθε Τετάρτη για εξοικονόμηση καυσίμων.
• Η Σιγκαπούρη καλεί πολίτες και επιχειρήσεις να στραφούν σε ενεργειακά αποδοτικές συσκευές, ηλεκτρικά οχήματα και υψηλότερες θερμοκρασίες στα κλιματιστικά.
• Στην Ταϊλάνδη, ο πρωθυπουργός Ανουτίν Τσανβιρακούλ έδωσε εντολή για αναστολή των υπηρεσιακών ταξιδιών στο εξωτερικό, ρύθμιση των κλιματιστικών πάνω από τους 25 βαθμούς Κελσίου, αποφυγή επίσημης ενδυμασίας, χρήση σκάλας αντί ανελκυστήρα και ενίσχυση της τηλεργασίας.

Σε ότι αφορά την ενίσχυση ων πολιτών:

• Η Ιαπωνία σχεδιάζει να διαθέσει περίπου 800 δισ. γεν (περίπου 5 δισ. δολάρια) από αποθεματικά κονδύλια για επιδοτήσεις, με στόχο τη συγκράτηση της τιμής της βενζίνης γύρω στα 170 γεν ανά λίτρο. Το κόστος του μέτρου εκτιμάται έως και στα 300 δισ. γεν μηνιαίως.
• Η Νέα Ζηλανδία ανακοίνωσε εβδομαδιαία ενίσχυση 50 δολαρίων Νέας Ζηλανδίας για οικογένειες με χαμηλά εισοδήματα από τον Απρίλιο. «Γνωρίζουμε ότι αυτές οι οικογένειες θα πληγούν δυσανάλογα από το σοκ των τιμών», δήλωσε η υπουργός Οικονομικών Νίκολα Γουίλις.
• Στην Αυστραλία, εκατοντάδες πρατήρια καυσίμων αντιμετωπίζουν ελλείψεις λόγω πανικού στις αγορές, κυρίως σε απομακρυσμένες περιοχές. Η κυβέρνηση προωθεί νομοθεσία για διπλασιασμό των ποινών σε περιπτώσεις αισχροκέρδειας.

Παράλληλα, αρκετές χώρες αποδεσμεύουν αποθέματα καυσίμων και χαλαρώνουν προσωρινά τις προδιαγραφές ποιότητας για να αυξήσουν την προσφορά.

Σε αντίθεση με την περίοδο της πανδημίας, οι κεντρικές τράπεζες δεν σπεύδουν να μειώσουν τα επιτόκια — αντιθέτως, εξετάζουν αυξήσεις. Κατά την πανδημία, η ζήτηση είχε καταρρεύσει, οδηγώντας σε γενναία μέτρα τόνωσης. Σήμερα, όμως, η άνοδος των τιμών ενέργειας ενισχύει τον πληθωρισμό.

Η Κεντρική Τράπεζα της Αυστραλίας έχει ήδη αυξήσει δύο φορές τα επιτόκια μέσα στο έτος, επικαλούμενη τον ενεργειακό κίνδυνο ως βασικό παράγοντα πληθωριστικών πιέσεων.

Οι αγορές αναμένουν αντίστοιχες κινήσεις σε Ιαπωνία, Βρετανία και Ευρώπη, ενώ οι πιέσεις στις ασιατικές οικονομίες εντείνονται λόγω της αποδυνάμωσης των νομισμάτων τους έναντι του δολαρίου.

Ο Έλληνας υπουργός Οικονομικών υπογράμμισε ότι καθοριστικό παράγοντα αποτελεί το πότε θα επαναλειτουργήσουν τα Στενά του Ορμούζ, τα οποία παραμένουν ουσιαστικά κλειστά εξαιτίας των απειλών του Ιράν κατά της ναυσιπλοΐας. «Αν υπάρχει μία λέξη που αποτυπώνει τη σημερινή συγκυρία, αυτή είναι η “αβεβαιότητα”», σημείωσε χαρακτηριστικά.

«Η πορεία της κρίσης θα καθορίσει εάν οι παρεμβάσεις θα έχουν κυρίως εθνικό χαρακτήρα ή θα κινηθούν σε πιο ευρωπαϊκό επίπεδο. Η διάρκεια και η ένταση της διαταραχής θα προσδιορίσουν ποια εργαλεία θα αξιοποιηθούν. Υπάρχει ήδη η εμπειρία του 2022, καθώς και οι θέσεις των κρατών-μελών», ανέφερε.

Όπως σημείωσε «η κρίση στη Μέση Ανατολή και οι συνέπειές της έχουν ήδη αρχίσει να επηρεάζουν την καθημερινή ζωή των Ευρωπαίων πολιτών, όσον αφορά το κόστος της ενέργειας, το κόστος των καθημερινών αγαθών, αλλά και το αίσθημα ασφάλειάς τους», 

Επισήμανε ότι πυξίδα στη σημερινή ενημέρωσή του προς τους ηγέτες των κρατών – μελών της ΕΕ είναι η διαχείριση της κρίσης και ο τρόπος στήριξης των νοικοκυριών, των επιχειρήσεων και των πολιτών είναι σημαντικά στοιχεία, όπως «εξίσου σημαντικό, και ακόμη περισσότερο, είναι η ενίσχυση των μακροπρόθεσμων θεμελίων των οικονομιών μας» τόνισε.

Στόχος του Eurogroup είναι η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης, η οποία απαιτεί κατάργηση των εμποδίων που υπάρχουν μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ, η εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς, η κινητοποίηση ανενεργών αποταμιεύσεων προς παραγωγικές επενδύσεις, ενισχύοντας τον διεθνή ρόλο του ευρώ και θωρακίζοντας την ανθεκτικότητα των οικονομιών.

«Ξέρουμε τι πρέπει να κάνουμε και ξέρουμε και πώς να το κάνουμε. Και τα τρία απαραίτητα συστατικά είναι η αποφασιστικότητα, η αίσθηση σκοπού και πάνω απ’ όλα η ταχύτητα. Δεν είναι ώρα για δισταγμό, είναι ώρα για αποφάσεις», τόνισε.

Για τα μέτρα που αφορούν την ενέργεια ο κ. Πιερρακάκης δήλωσε πως αναμένεται να ανακοινωθούν, τονίζοντας πως «υπάρχει μια εργαλειοθήκη που αναπτύχθηκε το 2022, και υπάρχει επίσης μια νέα εργαλειοθήκη που παρουσιάζεται αυτή τη στιγμή. Υπάρχει αίσθηση επείγοντος. Η διάρκεια, όπως ανέφερα, και το επίπεδο της αποσταθεροποίησης, θα είναι καθοριστικά», υπογραμμίζοντας τη διάρκεια που θα παραμείνει κλειστά τα Στενά του Ορμούζ, γεγονός που θα είναι «η βασική μεταβλητή όσον αφορά την καλύτερη αντίδραση σε αυτή την κρίση».

Ο ίδιος ρωτήθηκε και για τα νέα, ανησυχητικά δεδομένα που δημιουργούνται μετά τις επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές, συμπεριλαμβανομένου του μεγαλύτερου κοιτάσματος στο Κατάρ, λέγοντας πως «πρόκειται για μια απολύτως ανησυχητική κατάσταση και εξετάζουμε όλα τα σενάρια, τα καλύτερα και τα χειρότερα. Ανάλογα με το πώς θα εξελιχθεί η κρίση, θα φανεί αν οι απαντήσεις θα είναι καθαρά εθνικές ή πιο ευρωπαϊκές».

Ειδικότερα, απαντώντας σε ερώτηση για το πόσο επηρεάζεται η χώρα μας από την κρίση στη Μ. Ανατολή, ο κ. Χατζηδάκης είπε στην ΕΡΤ ότι προφανώς επηρεάζει τη χώρα μας, όπως και όλες τις άλλες χώρες, επισημαίνοντας ότι κανένας δεν μπορεί να μιλήσει, αυτήν την ώρα τουλάχιστον, με βεβαιότητα για το πόσο πολύ θα την επηρεάσει. Θα εξαρτηθεί από τη χρονική έκταση και την ένταση αυτής της κρίσης, πρόσθεσε.

Ερωτηθείς αν μπορούμε να πιστέψουμε ότι αυτή η κρίση μπορεί να έχει μικρότερες επιπτώσεις από αυτή του 2022 – η οποία πυροδοτήθηκε από τον πόλεμο στην Ουκρανία και την έξοδο από την πανδημία – ο κ. Χατζηδάκης τόνισε ότι δεν μπορούν να γίνουν συγκρίσεις, καθώς το φαινόμενο τότε κράτησε για πάρα πολλούς μήνες ενώ τώρα ο πόλεμος διαρκεί για κάτι παραπάνω από δύο βδομάδες. Υπογράμμισε ωστόσο ότι δεν «μπορεί να περάσει κανείς αυτή την κρίση αβρόχοις ποσί».

Όταν του επισημάνθηκε ότι κινδυνεύουμε με μία καινούργια πληθωριστική κρίση, ενώ το πρόβλημα της ακρίβειας είναι εξαιρετικά έντονο και χωρίς τον πόλεμο, ο κ. Χατζηδάκης υπενθύμισε ότι «η κυβέρνηση κινήθηκε αμέσως στο επίπεδο της αντιμετώπισης της αισχροκέρδειας και γι αυτό το λόγο θεσπίσαμε το πλαφόν, λαμβάνοντας υπόψιν ποιο ήταν το κέρδος και στις εταιρείες εμπορίας καυσίμων και στα πρατήρια βενζίνης αλλά και στο εμπόριο γενικότερα».

«Από κει και πέρα και εδώ και αλλού συζητούνται, αλλά στην πραγματικότητα δεν έχουν ληφθεί μέτρα, ακριβώς λόγω του ότι είναι νωρίς ακόμα και δεν έχουν κατασταλάξει τα πράγματα, δεν έχει διαμορφωθεί μια μόνιμη τάση και άλλα μέτρα: μέτρα στήριξης προφανώς των ευάλωτων και γενικότερα όσων πλήττονται περισσότερο από την κρίση, αλλά δεν έχουμε φτάσει εκεί».

Κληθείς εκ νέου να απαντήσει τι μέτρα σχεδιάζει η κυβέρνηση και κατά πόσο αυτά μπορεί να μοιάζουν με όσα μέτρα πάρθηκαν με τον πόλεμο στην Ουκρανία, ο κ. Χατζηδάκης επανέλαβε ότι αυτό που έχει σημασία τώρα είναι ότι η κυβέρνηση έχει τη δυνατότητα να παρέμβει όταν κατασταλάξουν τα πράγματα όπου θα φανεί ότι χρειάζεται προτεραιοποίηση σε κάποιες δράσεις, υποστηρίζοντας ότι «αυτό οφείλεται στο ότι έχουμε κάνει καλό νοικοκυριό όλα τα τελευταία χρόνια.

«Αν ήμασταν εκεί που ήμασταν την περασμένη δεκαετία ή ακόμα και το 2019, όταν εμείς πήραμε τη σκυτάλη από τον ΣΥΡΙΖΑ, δεν θα είχαμε αυτά τα περιθώρια, αν ακούγαμε όλους αυτούς που μας έλεγαν «δώστε τα όλα» τα περασμένα χρόνια. Δεν θα υπήρχε αυτή την ώρα η αναγκαία βάση για να προχωρήσουμε προς αυτή την κατεύθυνση.

Με βλέπετε όμως επιφυλακτικό, γιατί είναι πάρα πολύ άσχημο για κάποιον που βρίσκεται σε κυβερνητικό πόστο να καλλιεργεί προσδοκίες, έστω και δια της τεθλασμένης, όταν όλα αυτά δεν έχουν οριστικοποιηθεί. Είμαστε, σας είπα, σε μια φάση που τα μελετάμε όχι μόνο εμείς, όλες οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, προκειμένου να αντιδράσουν.

Πάντως καταλαβαίνω ότι τα μέτρα που θα ληφθούν θα είναι για μια περιορισμένη χρονική περίοδο και στοχευμένα, όπως σας είπα προηγουμένως», τόνισε ο κ. Χατζηδάκης.