Η αφορμή για το νέο ισχυρό selloff δόθηκε μετά το αδιέξοδο στις ειρηνευτικές συνομιλίες για τον πόλεμο στο Ιράν, το οποίο επιτείνεται από την πρόσφατη επίθεση με drone σε πυρηνική εγκατάσταση στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Με το πετρέλαιο τύπου Brent να σκαρφαλώνει στα 111 δολάρια το βαρέλι, οι επενδυτές εγκαταλείπουν μαζικά τους τίτλους σταθερού εισοδήματος, στοιχηματίζοντας πλέον ανοιχτά σε ένα νέο κύκλο αυστηρής νομισματικής πολιτικής και αυξήσεων επιτοκίων από τις κεντρικές τράπεζες παγκοσμίως.

Στην αμερικανική αγορά, οι πιέσεις οδήγησαν την απόδοση του 10ετούς κρατικού ομολόγου αναφοράς στο 4,631%, καταγράφοντας το υψηλότερο επίπεδο από τον Φεβρουάριο του 2025.

Παράλληλα, το διετές ομόλογο, το οποίο αντανακλά άμεσα τις προσδοκίες για τα επιτόκια, άγγιξε υψηλό 14 μηνών στο 4,105%, ενώ η απόδοση του 30ετούς τίτλου εκτινάχθηκε στο 5,159%.

Το εργαλείο CME FedWatch αποτυπώνει ανάγλυφα την αλλαγή του κλίματος, καθώς οι αγορές κοστολογούν πλέον με πιθανότητα άνω του 50% μια αύξηση επιτοκίων από τη Fed έως τον Δεκέμβριο, ανατρέποντας πλήρως τις προπολεμικές εκτιμήσεις που έκαναν λόγο για χαλάρωση της πολιτικής της.

Η νευρικότητα αυτή κυριάρχησε και στη σύνοδο των υπουργών Οικονομικών της G7 στο Παρίσι, με τον Γάλλο υπουργό Οικονομικών, Ρολάν Λεσκίρ, να δηλώνει με νόημα πως: «Δεν βρισκόμαστε πλέον σε μια περίοδο όπου το δημόσιο χρέος δεν αποτελεί ζήτημα».

Από την πλευρά της, η Societe Generale περιγράφει την κατάσταση ως ένα «κραχ σε αργή κίνηση», επισημαίνοντας ότι η τάση θα μπορούσε να αντιστραφεί μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, όπως η υποχώρηση του πετρελαίου ή η εμφάνιση έντονων φόβων για παγκόσμια ύφεση.

Η εικόνα είναι εξαιρετικά επιβαρυμένη και στην Ασία, με την Ιαπωνία να βρίσκεται αντιμέτωπη με ιστορικά υψηλά.

Η πρόθεση του Τόκιο να εκδώσει νέο χρέος μέσω πρόσθετου προϋπολογισμού για να αντιμετωπίσει τις πολεμικές οικονομικές συνέπειες οδήγησε την απόδοση του 30ετούς ιαπωνικού ομολόγου στο ιστορικό 4,200%, ενώ το 10ετές άγγιξε το 2,800%, επίπεδο που είχε να καταγραφεί από το 1996.

Αντίστοιχα, στην ευρωζώνη, το γερμανικό 10ετές ομόλογο σημείωσε υψηλό 15 ετών στο 3,193%, με τις αγορές να προεξοφλούν κατά 80% μια αύξηση επιτοκίων από την ΕΚΤ τον επόμενο μήνα, ακολουθούμενη από ακόμη δύο κινήσεις έως το τέλος του έτους.

Το κύμα ρευστοποιήσεων έρχεται σε συνέχεια των αρνητικών στοιχείων για τον πληθωρισμό του Απριλίου σε ΗΠΑ, Κίνα και Γερμανία, αλλά και της διάψευσης των προσδοκιών που είχαν καλλιεργηθεί για τη διήμερη σύνοδο κορυφής ανάμεσα στον Ντόναλντ Τραμπ και τον Σι Τζινπίνγκ, η οποία ολοκληρώθηκε χωρίς πρόοδο στο μέτωπο της Μέσης Ανατολής.

Μέσα σε αυτό το γενικευμένο selloff, μοναδική εξαίρεση αποτέλεσαν τα βρετανικά ομόλογα, με το 10ετές να παρουσιάζει μικρή αποκλιμάκωση στο 5,14%, παρά την έντονη εγχώρια πολιτική αμφισβήτηση που αντιμετωπίζει ο πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ μετά τις πρόσφατες τοπικές κάλπες.

Σε ό,τι αφορά στις τιμές του φυσικού αερίου, ο Ευ. Μυτιληναίος είπε ότι μέχρι στιγμής έχουν αυξηθεί κατά 40 – 50 %, «όμως η ιστορία δεν έχει τελειώσει».

«Οι υπόγειες αποθήκες στην Ευρώπη είναι γεμάτες κατά 30 % ενώ πέρυσι ήταν στο 50 %. Αν οι καιρικές συνθήκες και η κατάσταση στην Άπω Ανατολή αλλάξουν την ισορροπία και περισσότερα φορτία αρχίσουν να εκτρέπονται προς την περιοχή αυτή, τότε η Ευρώπη θα αναγκαστεί να πληρώσει πολύ υψηλότερες τιμές. Οι αγορές στοιχηματίζουν ότι η κρίση στον Κόλπο θα τελειώσει γρήγορα, γι αυτό δεν έχουμε δει τις αυξήσεις στο φυσικό αέριο που είδαμε το 2022. Όμως το να διαρκέσει έξι μήνες είναι ένα πιθανό σενάριο».

«Πώς θα επιστρέψουμε στη Ρωσία και θα ζητήσουμε φυσικό αέριο;»

Για την απαγόρευση του ρωσικού φυσικού αερίου στην Ευρώπη σημείωσε:

«Δεν συμφωνώ απόλυτα με τις Βρυξέλλες όσον αφορά αυτές τις αποφάσεις. Αποφασίσαμε να απαλλαγούμε εντελώς από το ρωσικό φυσικό αέριο. Σήμερα δεν έχουμε φυσικό αέριο ούτε από το Κατάρ και έχουμε χαμηλά αποθέματα. Ποιος κερδίζει από όλα αυτά; Τι κερδίζει η Ευρώπη, στην πραγματικότητα; Η Ρωσία έχει σκιώδη στόλο που μεταφέρει πετρέλαιο και φυσικό αέριο σε όλο τον κόσμο, σε όσους είναι πρόθυμοι να αγοράσουν με εκπτώσεις.

Αν ο πόλεμος στον Κόλπο διαρκέσει, όπως είπα, ίσως έξι μήνες, τότε δεν ξέρω αν έχουμε κάποια άλλη πιθανή πηγή φυσικού αερίου εκτός από τη Ρωσία. Οι μονάδες υγροποίησης στην Αμερική, την Αυστραλία δουλεύουν ήδη στο μάξιμουμ. Αν φτάσουμε σε έξι μήνες από τώρα με χαμηλά αποθέματα, τι θα κάνουμε; Και πώς θα επιστρέψουμε στη Ρωσία και θα ζητήσουμε φυσικό αέριο; Δεν ξέρω».

Για τον κίνδυνο εξάρτησης από το αμερικανικό φυσικό αέριο σημείωσε:

«Λέτε ότι η Ευρώπη κατέβαλε μεγάλη προσπάθεια για να απαλλαγεί από έναν κυρίαρχο προμηθευτή φυσικού αερίου, αλλά τώρα βρίσκεται στα χέρια ενός άλλου κυρίαρχου προμηθευτή. Ο οποίος επίσης χρεώνει πολύ περισσότερα. Αν φτάσουμε στο σημείο οι ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν το φυσικό αέριο ως μέσο πίεσης εναντίον της Ευρώπης, θα υπάρχουν άλλα ζητήματα πολύ πιο σοβαρά από το φυσικό αέριο. Θα σημαίνει ότι η κατάσταση για τις δύο πλευρές του Ατλαντικού θα έχει καταρρεύσει».

Για την ενεργειακή μετάβαση

Ο Ευ. Μυτιληναίος είπε ακόμη ότι ενεργειακή μετάβαση λαμβάνει νέα ώθηση, η οποία αυτή τη φορά βασίζεται σε διαφορετικές αιτίες, δηλαδή όχι στην απανθρακοποίηση αλλά στην ασφάλεια εφοδιασμού.

Ειδικότερα, ο κ. Μυτιληναίος έκανε λόγο για «μοναδική ευκαιρία» για την ενεργειακή μετάβαση, για λόγους ασφάλειας εφοδιασμού.

«Οι φτωχές χώρες στη Νοτιοανατολική Ασία, και άλλες περιοχές, έχουν σταματήσει να αγοράζουν φυσικό αέριο επειδή απλά δεν έχουν τα χρήματα και έχουν διακοπές ρεύματος 12 ωρών. Αυτές οι χώρες καταλαβαίνουν τώρα ότι πρέπει να δράσουν για να μην εξαρτώνται από κανέναν. Αυτό σημαίνει ανανεώσιμες πηγές, δίκτυα και ό,τι άλλο χρειάζεται», ανέφερε. «Το ίδιο ισχύει για την Ευρώπη. Γιατί είναι αλήθεια ότι για μια ακόμη φορά η Ευρώπη πληρώνει το υψηλότερο τίμημα εξαιτίας του πολέμου στον Κόλπο».

Πρόσθεσε ωστόσο ότι έως ότου αναπτυχθεί η τεχνολογία και υπάρξουν μπαταρίες μεγάλης διάρκειας θα υπάρχει εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα.

«Όταν εκλείπουν τα φωτοβολταϊκά, οι τιμές εκτοξεύονται από το μηδέν στα 220 ευρώ. Μέχρι η τεχνολογία να μας δώσει τη δυνατότητα να διαθέτουμε μπαταρίες με αυτονομία 6, 8 ή 10 ωρών που να είναι προσιτές θα εξαρτώμαστε από τα ορυκτά καύσιμα για περίπου το μισό της ημέρας.

»Εμείς τον επόμενο μήνα, ξεκινάμε τη λειτουργία της μεγαλύτερης μπαταρίας στην Ελλάδα. Και μιας από τις μεγαλύτερες στην Ευρώπη, 330 μεγαβάτ. Αλλά είναι μόνο για δύο ώρες. Ελπίζω ότι το επόμενο βήμα θα είναι έξι ώρες. Και αυτό θα δώσει μεγάλη βοήθεια. Δεν βλέπω κανέναν άλλο τρόπο να λύσουμε το πρόβλημα της απανθρακοποίησης, αν δεν καταφέρουμε να χρησιμοποιήσουμε προσιτές μπαταρίες.

»Όλοι πιστεύουμε στην πράσινη ενέργεια, στην απανθρακοποίηση και στην ασφάλεια εφοδιασμού που μπορούν να προσφέρουν οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Αλλά αυτό δεν μπορεί να συμβεί την επόμενη ημέρα. Χρειάζεται χρόνος, να υπολογίσουμε πολύ προσεκτικά το κόστος και μετά να αποφασίσουμε πώς θα προχωρήσουμε».

«Η τεχνολογία των μικρών πυρηνικών μονάδων δεν είναι ακόμη ούτε οικονομικά βιώσιμη ούτε ασφαλής»

Για τους μικρούς πυρηνικούς αντιδραστήρες ανέφερε: «Τα πυρηνικά είναι η ιδανική τεχνολογία για την κάλυψη των ωρών κατά τις οποίες δεν είναι δυνατή η χρήση ανανεώσιμων πηγών.

Όμως η τεχνολογία των μικρών πυρηνικών μονάδων δεν είναι ακόμη ούτε οικονομικά βιώσιμη ούτε ασφαλής. Επί της αρχής δεν έχω αντίρρηση και θα με ενδιέφερε, να συμμετάσχω σε ένα τέτοιο έργο. Αλλά ίσως είναι ακόμα λίγο νωρίς. Και πρέπει να δούμε στην Ελλάδα και το θέμα των σεισμών».

Η αύξηση μετοχικού κεφαλαίου της ΔΕΗ ωφελεί ολόκληρη την αγορά

Ανέφερε επίσης ότι η αύξηση μετοχικού κεφαλαίου της ΔΕΗ ωφελεί ολόκληρη την αγορά και δήλωσε ενδιαφέρον για τους μικρούς πυρηνικούς αντιδραστήρες, σημειώνοντας ωστόσο ότι η τεχνολογία δεν είναι ακόμα ώριμη και ότι χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή σε μια σεισμογενή χώρα όπως η Ελλάδα.

-Για την αύξηση μετοχικού κεφαλαίου της ΔΕΗ: Πριν από την ανακοίνωση της αύξησης, η ΔΕΗ είχε κεφαλαιοποίηση περίπου 6 δισεκατομμυρίων. Έτσι η αύξηση κεφαλαίου ύψους 4 δισ. αντιστοιχεί στο 70% της κεφαλαιοποίησης. Είναι μια πολύ καλή συμφωνία αν μπορείτε να το κάνετε. Οι τελευταίες ειδήσεις από την αγορά αναφέρουν ότι η ΔΕΗ θα πετύχει. Έχουν πολλά σχέδια για το μέλλον, για επέκταση, ειδικά εκτός Ελλάδας. Αυτό θα δώσει ώθηση σε ολόκληρη την αγορά”.

«Έχουμε περιθώριο μερικές εβδομάδες για να αποφύγουμε κάτι που θα είναι πιθανότατα μια μείζονα ανθρωπιστική κρίση. Θα μπορούσαμε να δούμε μια κρίση που θα οδηγήσει σε κατάσταση λιμού άλλα 45 εκατομμύρια ανθρώπους», είπε ο Χόρχε Μορέιρα ντα Σίλβα σε συνέντευξη που παραχώρησε στο Γαλλικό Πρακτορείο.

Το Ιράν έχει αποκλείσει εδώ και μερικούς μήνες το Ορμούζ, από το οποίο περνάει, υπό φυσιολογικές συνθήκες, το ένα τρίτο των λιπασμάτων παγκοσμίως, σε αντίποινα για τον πόλεμο που εξαπέλυσαν εναντίον του οι ΗΠΑ και το Ισραήλ στις 28 Φεβρουαρίου. Τα λιπάσματα που εξάγονται και περνούν από τα Στενά προορίζονται κυρίως για τη Βραζιλία, την Κίνα, την Ινδία και την Αφρική.

Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες συγκρότησε τον Μάρτιο μια ομάδα εργασίας, με επικεφαλής τον εκτελεστικό διευθυντή του Γραφείου των Ηνωμένων Εθνών για τις Υπηρεσίες Προγραμμάτων (UNOPS), τον Χόρχε Μορέιρα ντα Σίλβα, προκειμένου να υλοποιήσει έναν μηχανισμό που θα επιτρέπει τη διέλευση λιπασμάτων και πρώτων υλών, όπως αμμωνία, θειάφι και ουρία.

Ο Μορέιρα ντα Σίλβα είπε ότι επικοινώνησε με περισσότερες από 100 χώρες προκειμένου να εξασφαλίσει κυρίως τη στήριξη των χωρών μελών του ΟΗΕ στον μηχανισμό αυτό. Αλλά οι χώρες που εμπλέκονται στη σύρραξη, δηλαδή οι ΗΠΑ, το Ιράν και τα κράτη του Κόλπου, δεν έχουν πειστεί ακόμη.

«Το πρόβλημα είναι ότι η εποχή της σποράς δεν μπορεί να περιμένει», ιδίως στην Αφρική, υπογράμμισε ο Μορέιρα ντα Σίλβα. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του, η διέλευση πέντε πλοίων που θα μετέφεραν λιπάσματα και πρώτες ύλες, σε καθημερινή βάση, θα επέτρεπε να αποφευχθεί η κρίση για τους αγρότες. «Είναι θέμα χρόνου. Αν δεν αντιμετωπίσουμε γρήγορα την πηγή της κρίσης θα χρειαστεί να διαχειριστούμε τις συνέπειές της, με ανθρωπιστική βοήθεια», εξήγησε.

Εφόσον υπάρξει συμφωνία, ο μηχανισμός θα μπορούσε τα λειτουργήσει μέσα σε επτά ημέρες, είπε ο Μορέιρα ντα Σίλβα. Όμως, ακόμη και αν τα Στενά ξανανοίξουν άμεσα, θα χρειαστούν τρεις με τέσσερις μήνες για να επανέλθει η ναυσιπλοΐα σε φυσιολογικές συνθήκες.

Αν και η τιμή των βασικών τροφίμων δεν έχει προς το παρόν αυξηθεί υπερβολικά, ο αξιωματούχος του ΟΗΕ είπε ότι η τιμή των λιπασμάτων καταγράφει «μεγάλη αύξηση», κάτι που σημαίνει ότι, σε πρώτη φάση, η αγροτική παραγωγή θα είναι μικρότερη και, σε δεύτερο επίπεδο, θα εκτοξευθούν οι τιμές των τροφίμων.

Ελάχιστα έχουν ειπωθεί ή γραφτεί για τις πραγματικές αιτίες που προκάλεσαν την πτώχευση όπως και για πολλά ορόσημα από το χρονικό σημείο εκκίνησης μέχρι τον τερματισμό. Για παράδειγμα, οι προσεγγίσεις ερίζουν σχετικά με το εάν η χρεοκοπία επήλθε μεταξύ του 2007 και του 2009 (κυβέρνηση Κ. Καραμανλή), όπως είχε δηλώσει ο νυν διοικητής της ΤτΕ Γ. Στουρνάρας –αρχικά ως επικεφαλής του ΙΟΒΕ και μετά ως υπουργός Εθνικής Οικονομίας, από το 2012 έως το 2014-, ή αν η οικονομία “έσκασε” στα χέρια του Παπανδρέου μετά την εκλογική νίκη του ΠΑΣΟΚ, το 2009.

Για πολλούς στη Ν.Δ ο δημοσιονομικός εκτροχιασμός που οδήγησε στο υπέρογκο χρέος και στον εξοβελισμό μας από τις αγορές φέρει την υπογραφή της σπάταλης διαχείρισης της περιόδου του Κ. Σημίτη, για το ΠΑΣΟΚ ήταν απόλυτη ευθύνη των κυβερνήσεων Καραμανλή μετά το 2004.

Από όλες τις φάσεις της κρίσης, πριν την “επίσημη” έναρξή της και μέχρι το τέλος της, εκείνη που κυρίαρχησε ως αφήγημα και πεδίο σκληρής και συχνά τοξικής πολιτικής αντιπαράθεσης ήταν αυτή του καλοκαιριού του 2015. Ως ένα βαθμό ορθώς λόγω των προσδοκιών που υπερφίαλα καλλιεργήθηκαν πριν την εκλογική νίκη του ΣΥΡΙΖΑ, τον Ιανουάριο του 2015, από την άλλη, όμως, εκείνη η διαχείριση που έβριθε σφαλμάτων, πολλά από τα οποία θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί, δεν ήταν η αρχή, ήταν, όμως, η αρχή του τέλους.

Ακόμα κι αν δεν έχουν επαρκώς κριθεί ιστορικά όλα τα παραπάνω, ακόμα κι αν οι αναγνώσεις εμπίπτουν στη σφαίρα της πολιτικής εκμετάλευσης, το βέβαιο είναι πώς εκλογικά έχουν αποδοθεί οι ευθύνες.

Για την κατάρρευση της οικονομίας καταδικάστηκε, κυρίως, η κυβέρνηση Καραμανλή, για την αδυναμία της να προβλέψει και να αντιμετωπίσει την υπαγωγή στο πρώτο μνημόνιο έπεσε η κυβέρνηση Παπανδρέου, για την μνημονιακή πτωχοποίηση του πληθυσμού περιήλθε σε αποδρομή η συγκυβέρνηση Σαμαρά- Βενιζέλου, για την διάψευση των προσδοκιών συνετρίβη (με καθυστέρηση μιας τετραετίας) η κυβέρνηση Τσίπρα. Προφανώς συνέτρεξαν και άλλες παράμετροι, πάντοτε, ωστόσο, ήταν η οικονομία που έδινε την χαριστική βολή.

Τούτων λεχθέντων, σήμερα, και με έναν θηριώδη πόλεμο να απειλεί την εγχώρια οικονομία μέσα στην παγκόσμια κρίση αλλά και με την ακρίβεια και γενικότερα την εκτόξευση του κόστους ζωής να έχει φέρει σε απόγνωση σημαντικό τμήμα της κοινωνίας, σε μία σοβαρή χώρα με ένα σοβαρό πολιτικό σύστημα η πολιτική αντιπαράθεση θα έπρεπε να εστιάζει στις προτάσεις αντιμετώπισης των πραγματικών προβλημάτων που οξύνονται. Αντ’ αυτού αναβιώνει η σύγκρουση για όσα συνέβησαν έντεκα χρόνια πριν και παρά το γεγονός ότι έχουν μεσολαβήσει έκτοτε τρεις εθνικές εκλογικές αναμετρήσεις.

Κανένα ντοκιμαντέρ πάνω σε ένα βιβλίο συγκεκριμένης οπτικής (δημοσιογραφικής και πολιτικής) γωνίας για ένα (μόνο) ορόσημο της 16αετίας από την πτώχευση, και κανένας απολογισμός με στοιχεία αυτοκριτικής από ένα άλλο βιβλίο (του βασικού πρωταγωνιστή εκείνης της περιόδου), δεν πρέπει να αποτελέσουν εφαλτήριο για οπισθοχώρηση στην τοξικότητα εκείνης της εποχής.

Οι δημοσιογράφοι κάνουν τη δουλειά τους και κρίνονται γι΄ αυτήν. Οι πολιτικοί, όμως, έχουν πολλά περισσότερα να κάνουν για μία χώρα και μία κοινωνία που αγωνιά για λύσεις για το σήμερα και το αύριο και όχι για εύπεπτα αναγνώσματα ή θεάματα βολικά σε προεκλογικό χρόνο. Κι΄ αν για τους πρώτους δεν ισχύει και τόσο, για τους δεύτερους -τους πολιτικούς- ισχύει απόλυτα το ρηθέν από τον Μέτερνιχ: “Οι άνθρωποι που δημιουργούν ιστορία, δεν έχουν χρόνο να τη γράψουν”. Κυρίως όσοι νομίζουν ότι την δημιουργούν ή την επηρεάζουν.

Το ελληνικό δημόσιο χρέος προβλέπεται να μειωθεί στο περίπου 137% του ΑΕΠ φέτος, από 145% το 2025, σύμφωνα με δύο ανώτερους αξιωματούχους. Αντίθετα, το ιταλικό χρέος εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από 137,1% του ΑΕΠ το 2025 σε 138,6% το 2026, βάσει του νέου πολυετούς δημοσιονομικού σχεδίου της Ρώμης.

«Η Ελλάδα δεν θα είναι πλέον η πιο υπερχρεωμένη χώρα της Ευρωζώνης από φέτος», δήλωσε ένας εκ των δύο Ελλήνων αξιωματούχων στο Reuters.

Η νέα εκτίμηση για τον δείκτη χρέους της Ελλάδας θα περιληφθεί στο επικαιροποιημένο μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό σχέδιο που θα κατατεθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή έως το τέλος του μήνα.

Σύμφωνα με το σχέδιο προϋπολογισμού της Ιταλίας, το χρέος της χώρας θα παραμείνει σχεδόν σταθερό το 2027 (138,5%), πριν υποχωρήσει σταδιακά στο 137,9% το 2028 και στο 136,3% το 2029.

Από το 2020, το ελληνικό χρέος, το υψηλότερο στην Ευρωζώνη για σχεδόν δύο δεκαετίες, έχει μειωθεί κατά περισσότερες από 45 ποσοστιαίες μονάδες, φτάνοντας το 145% του ΑΕΠ πέρυσι, ενώ η Ιταλία το μείωσε κατά περίπου 17 μονάδες την ίδια περίοδο.

Η Ελλάδα, που ανακάμπτει από μια δεκαετή κρίση και τρία προγράμματα διάσωσης ύψους περίπου 280 δισ. ευρώ, σχεδιάζει να αποπληρώσει πρόωρα δάνεια περίπου 7 δισ. ευρώ από το πρώτο μνημόνιο εντός του έτους, σημειώνει το πρακτορείο Reuters.

Στη συνέντευξή του, ο κ. Μητσοτάκης εκφράζει την ελπίδα ότι ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών θα καταφέρει να επιτύχει συμφωνία με το Ιράν, η οποία θα περιλαμβάνει και το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ. Παράλληλα, αναφέρεται σε επικείμενη επίσκεψη του Ντόναλντ Τραμπ στην Ελλάδα, υπογραμμίζοντας ότι ο Αμερικανός πρόεδρος «θα περάσει πολύ καλά».

Ο Μάθιου Μπόιλ, ο δημοσιογράφος που πήρε τη συνέντευξη από τον Έλληνα πρωθυπουργό, παρατηρεί ότι η τοποθέτηση του πρωθυπουργού έρχεται περίπου έναν χρόνο, αφότου ο κ. Μητσοτάκης είχε δηλώσει, μετά την επιβολή δασμών από τον Ντόναλντ Τραμπ σε παγκόσμιο επίπεδο, ότι ΗΠΑ και ΕΕ θα κατέληγαν σύντομα σε μια συμφωνία «win-win» -εκτίμηση που επιβεβαιώθηκε λίγους μήνες αργότερα, με την υπογραφή σχετικής συμφωνίας από τον Αμερικανό πρόεδρο και την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Στη νέα του παρέμβαση, ο κ. Μητσοτάκης επανέρχεται, εκφράζοντας την ελπίδα για μια αντίστοιχη εξέλιξη στις σχέσεις ΗΠΑ – Ιράν, σημειώνοντας ότι, μετά την επίτευξη στρατιωτικής επιτυχίας από την πλευρά των ΗΠΑ, το βάρος μεταφέρεται πλέον στις οικονομικές επιπτώσεις και στη διπλωματία.

«Ας ελπίσουμε ότι θα υπάρξει κάποια μορφή συμφωνίας για την κατάσταση στη Μέση Ανατολή, καθώς όλοι ανησυχούμε για τις οικονομικές επιπτώσεις» ανέφερε χαρακτηριστικά. «Από την αρχή είχαμε ξεκαθαρίσει ότι το Ιράν δεν μπορεί να αποκτήσει πυρηνικό όπλο, ενώ ως χώρα της περιοχής ανησυχούμε για τον αποσταθεροποιητικό του ρόλο. Ωστόσο, έχουμε φτάσει σε ένα σημείο, όπου πρέπει να μας απασχολούν ιδιαίτερα οι οικονομικές συνέπειες της κατάστασης».

«Καμπανάκι» το Ορμούζ για την ενεργειακή αυτονομία της Ευρώπης

Ο πρωθυπουργός επισήμανε ακόμη ότι οι εξελίξεις στο Ιράν και στα Στενά του Ορμούζ αναδεικνύουν την ανάγκη η Ευρώπη να καταστεί πιο ενεργειακά αυτόνομη. Στο πλαίσιο αυτό, τόνισε ότι η Ελλάδα προχωρά για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες σε έρευνες για φυσικό αέριο, μέσω συνεργασιών με αμερικανικές εταιρείες, όπως η ExxonMobil και η Chevron.

«Αυτό αποτελεί ένα καμπανάκι για την Ευρώπη να γίνει πιο ρεαλιστική και πιο πρακτική όσον αφορά την ενεργειακή μετάβαση» σημείωσε. «Έχουμε στηρίξει τόσο τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας όσο και το φυσικό αέριο, αποδεικνύοντας ότι μπορούν να συνυπάρξουν. Προχωρούμε σε έρευνες, με την πρώτη να αναμένεται από την Exxon έπειτα από 40 χρόνια και περισσότερες να ακολουθούν από την Chevron. Θέλουμε να διατηρήσουμε στενή συνεργασία με τις αμερικανικές εταιρείες ενέργειας και να βασιζόμαστε στις ΗΠΑ ως αξιόπιστο προμηθευτή φυσικού αερίου σε ανταγωνιστικές τιμές».

Αναφερόμενος στις διατλαντικές σχέσεις, ο Κυριάκος Μητσοτάκης απέρριψε την άποψη ότι η κρίση στο Ιράν απομακρύνει Ευρώπη και Ηνωμένες Πολιτείες, εκτιμώντας ότι, αντίθετα, θα τις φέρει πιο κοντά.

«Πιστεύω ότι αυτή η κρίση θα φέρει τελικά πιο κοντά τις ΗΠΑ και την Ευρώπη» ανέφερε. «Παρά τις δυσκολίες, η διατλαντική συμμαχία εξακολουθεί να έχει πολλά να προσφέρει. Αν αυτό σημαίνει ότι η Ευρώπη πρέπει να ενισχύσει τις αμυντικές της δαπάνες, τότε αυτό είναι το σωστό βήμα. Το έχουμε ήδη κάνει στην Ελλάδα και το ίδιο συμβαίνει και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες».

«Είμαστε περήφανοι για τη φιλοξενία μας, ο Τραμπ θα περάσει πολύ καλά»

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στις διμερείς σχέσεις Ελλάδας – ΗΠΑ, τις οποίες χαρακτήρισε ισχυρότερες από ποτέ, επισημαίνοντας ότι ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να επισκεφθεί σύντομα την Ελλάδα (σ.σ. κάτι που, σύμφωνα με την πρέσβη των ΗΠΑ στη χώρα μας, Κίμπερλι Γκιλφόιλ, αναμένεται να γίνει εντός του έτους και «πολύ σύντομα»). «Μπορώ να εγγυηθώ ότι θα περάσει πολύ καλά» δήλωσε, προσθέτοντας ότι «οι Έλληνες είναι υπερήφανοι για τη φιλοξενία τους».

Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε τους ιστορικούς δεσμούς μεταξύ των δύο χωρών, σημειώνοντας ότι οι ιδρυτές των ΗΠΑ εμπνεύστηκαν από την αρχαία ελληνική δημοκρατία, ενώ και η ελληνική Επανάσταση επηρεάστηκε από τον αμερικανικό αγώνα για την ανεξαρτησία. Τόνισε επίσης τον γεωπολιτικό ρόλο της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο, τις στρατηγικές σχέσεις με το Ισραήλ και τον αραβικό κόσμο, καθώς και τη σημασία του διαδρόμου IMEC για τη σύνδεση Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης.

Σε ό,τι αφορά στην ενέργεια, ανέφερε ότι οι συμβάσεις με την ExxonMobil και τη Chevron έχουν ήδη υπογραφεί και ότι οι πρώτες ερευνητικές δραστηριότητες αναμένεται να ξεκινήσουν το πρώτο τρίμηνο του 2027. «Αν υπάρξει επιτυχία, θα πρόκειται για καθοριστική εξέλιξη για την Ελλάδα και την Ευρώπη» σημείωσε, υπογραμμίζοντας παράλληλα τη σημασία της Ελλάδας ως κόμβου εισαγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) και ενεργειακής τροφοδοσίας προς τις γειτονικές χώρες και την Ουκρανία.

Τέλος, αναφέρθηκε και στον ρόλο της Ελλάδας ως διαμεσολαβητή σε περιφερειακές κρίσεις, σημειώνοντας ότι διατηρεί σχέσεις εμπιστοσύνης τόσο με το Ισραήλ όσο και με αραβικές χώρες και τους Παλαιστινίους. Υποστήριξε τη λύση των δύο κρατών για το Μεσανατολικό και τόνισε την ανάγκη προόδου στο ζήτημα της Γάζας, ώστε να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για ευρύτερη σταθερότητα στην περιοχή.

Κατά τη διάρκεια του τελευταίου μήνα, οι προσδοκίες των αγορών για τον πληθωρισμό παρέμειναν καθηλωμένες στα υψηλά επίπεδα που καταγράφηκαν από την έναρξη του πολέμου, γεγονός που οδήγησε σε ραγδαία αναθεώρηση των προβλέψεων για την πορεία των επιτοκίων.

Πλέον, οι αγορές προεξοφλούν σημαντικά υψηλότερα επιτόκια τόσο στην ευρωζώνη όσο και στις ΗΠΑ, καθώς ο εναρμονισμένος πληθωρισμός τον Μάρτιο ενισχύθηκε στο 2,6% για την ευρωζώνη και στο 3,4% για την Ελλάδα. Στις ΗΠΑ η άνοδος ήταν ακόμη πιο απότομη, με τον δείκτη να «σκαρφαλώνει» στο 3,3% από το 2,4% των προηγούμενων μηνών.

Η εξέλιξη αυτή τροφοδοτήθηκε από τις τιμές της ενέργειας, οι οποίες παρέμειναν σε υψηλά, αν και ευμετάβλητα επίπεδα, ενώ στα αγροτικά προϊόντα οι τιμές διατηρήθηκαν σταθερές σε υψηλά επίπεδα λόγω του αυξημένου κόστους ενέργειας, λιπασμάτων και των διαταραχών στην προσφορά.

Στην ελληνική οικονομία, ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 2,9% το 2025 με τον δομικό πληθωρισμό -χωρίς να συμπεριλαμβάνονται οι ευμετάβλητες τιμές σε ενέργεια και τρόφιμα- στο 3,6%, επίπεδα που διατηρήθηκαν υψηλά και το πρώτο δίμηνο του 2026. Τον Μάρτιο, ο γενικός δείκτης αυξήθηκε στο 3,4% εξαιτίας της ενεργειακής επιβάρυνσης, ωστόσο ο δομικός πληθωρισμός σημείωσε αξιοσημείωτη επιβράδυνση στο 2,7%.

Η υποχώρηση αυτή αντανακλά τη σημαντική κάμψη των τιμών στις υπηρεσίες και τα μη ενεργειακά βιομηχανικά αγαθά, γεγονός που περιόρισε τη διαφορά του πληθωρισμού μεταξύ Ελλάδας και ευρωζώνης, καθώς στον υπόλοιπο ευρωπαϊκό χώρο η άνοδος των τιμών τον Μάρτιο ήταν εντονότερη.

Παράλληλα, η κατάσταση στην αγορά εργασίας παρουσιάζει σημάδια πίεσης, με το ποσοστό ανεργίας στην Ελλάδα να αυξάνεται στο 8,5% τον Φεβρουάριο, την ώρα που ο μέσος όρος στην ευρωζώνη κινήθηκε οριακά ανοδικά στο 6,2%.

«Σεβόμαστε απόλυτα την δικαιοσύνη και κάθε απόφασή της και συνειδητά δεν σχολιάζουμε δικαστικές κρίσεις. Το αίτημα του πρωθυπουργού εδράζεται στην ανάγκη για ταχεία διαλεύκανση όλων των πτυχών της υπόθεσης, την αποφυγή διαρροών που δημιουργούν, πολλές φορές, λάθος εντυπώσεις στην κοινωνία, αφού όσα ακούγονται ίσως να διαφέρουν από την πραγματικότητα και στην αποφυγή κατάτμησης των δικογραφιών» σχολίασε απαντώντας σε σχετική ερώτηση.

Για την νομοθετική πρωτοβουλία του υπουργείου Δικαιοσύνης, που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός, ο κ. Μαρινάκης είπε: «Ο πρωθυπουργός προανήγγειλε μια νομοθετική πρωτοβουλία ανάλογη του Ν.4022/2011, ο οποίος προέβλεπε πως η ανάκριση, ο ορισμός δικασίμου και η εισαγωγή της υπόθεσης σε δευτεροβάθμιο δικαστήριο, για υποθέσεις που αφορούν κρατικούς αξιωματούχους, πολιτικούς, υποθέσεις μεγάλου κοινωνικού ενδιαφέροντος, μείζονος δημοσίου συμφέροντος και διαφθοράς, γίνονται κατ’ απόλυτη προτεραιότητα. Η διάταξη αυτή καταργήθηκε με τον αλήστου μνήμης ποινικό κώδικα για την ψήφιση του οποίου ο ΣΥΡΙΖΑ κράτησε τη Βουλή ανοιχτή λίγο πριν τις εθνικές εκλογές».

Για την οικονομική στήριξη των νοικοκυριών, καθώς υπάρχει αβεβαιότητα γύρω από την τελική έκβαση του πολέμου, ο κ. Μαρινάκης είπε: «Έχουμε τονίσει πως δεν θα αφήσουμε τους πολίτες απροστάτευτους απέναντι σε εξωγενείς κρίσεις, κάτι για το οποίο, άλλωστε, έχουμε δώσει δείγματα γραφής και στο παρελθόν».

Σε ερώτηση για την τουρκική ηγεσία που βάζει στο στόχαστρο της τη συμμαχία Ελλάδος Κύπρου και Ισραήλ, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος είπε ότι η Ελλάδα ήταν, είναι και θα είναι δύναμη ειρήνης στην ευρύτερη περιοχή. «Μια δύναμη σταθερότητας που λειτουργεί με βάση τους κανόνες του διεθνούς δικαίου και τους προασπίζεται. Κάθε συμφωνία και κάθε συμμαχία της χώρας μας έχει ειρηνικούς σκοπούς και δεν στρέφεται εναντίον τρίτων» σημείωσε.

«Η εξωτερική μας πολιτική διαμορφώνεται, όπως και κάθε κυρίαρχου κράτους, ανεξάρτητα και δεν δεχόμαστε υποδείξεις, ούτε οφείλουμε εξηγήσεις σε κανέναν» πρόσθεσε.

Τέλος για την περιπέτεια της υγείας του Γιώργου Μυλωνάκη, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος ανέφερε: «Κάθε στιγμή προσευχόμαστε ο Γιώργος Μυλωνάκης να γυρίσει σύντομα κοντά μας και πάνω απ’ όλα δίπλα στην αγαπημένη του οικογένεια. Είναι δυνατός και θα τα καταφέρει».

«Από εκεί και πέρα, έστω και με τεράστια καθυστέρηση, ας αναλογιστούν όλοι όσοι ζουν και αναπνέουν για να ‘δολοφονούν χαρακτήρες’, είτε χρησιμοποιώντας τις ‘κουκούλες’ του διαδικτύου, είτε παριστάνοντας τους σατιρικούς, είτε στο όνομα της ελευθερίας του Τύπου της οποίας κάνουν κατάχρηση, πόσο ολέθριες είναι μερικές φορές οι συνέπειες του βούρκου στον οποίο θέλουν να κυλήσουν τη χώρα» σημείωσε.

Οι χώρες που υπογράφουν το κείμενο (εκτός των τριών προαναφερόμενων είναι η Σουηδία, η Ολλανδία, η Φινλανδία, η Ισπανία, η Νορβηγία, η Ιρλανδία, η Πολωνία και τη Νέα Ζηλανδία), χαιρετίζουν στην κοινή ανακοίνωσή τους την κατάπαυση του πυρός «που είναι κρίσιμης σημασίας για την προστασία του άμαχου πληθυσμού και την ασφάλεια της περιοχής».

Ζητούν παράλληλα να υπάρξει «μια γρήγορη και βιώσιμη λύση», μέσω διαπραγματεύσεων, σημειώνοντας ότι «η αναζωπύρωση των εχθροπραξιών, η διεύρυνση της σύγκρουσης ή η συνεχιζόμενη αναταραχή στα Στενά του Ορμούζ θα αποτελούσαν σοβαρούς πρόσθετους κινδύνους για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια, τις εφοδιαστικές αλυσίδες και την οικονομική και χρηματοπιστωτική σταθερότητα».

Οι υπουργοί εκτιμούν εξάλλου ότι «ακόμη και με μια βιώσιμη επίλυση της σύγκρουσης, οι επιπτώσεις στην ανάπτυξη, στον πληθωρισμό και στις αγορές θα επιμείνουν».

Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση που δόθηκε στη δημοσιότητα από τη βρετανική κυβέρνηση, οι 11 χώρες «δεσμεύονται να αποφύγουν και καλούν και όλες τις υπόλοιπες χώρες να αποφύγουν τακτικές προστατευτισμού», όπως είναι οι αδικαιολόγητοι έλεγχοι στις εξαγωγές, η συσσώρευση αποθεμάτων και η εφαρμογή εμπορικών φραγμών στους υδρογονάνθρακες και σε άλλες εφοδιαστικές αλυσίδες που επηρεάζονται από την κρίση.

Η επικεφαλής του ΔΝΤ τόνισε ότι ο διεθνής οικονομικός οργανισμός αναμένει πως βραχυπρόθεσμα η ζήτηση των χωρών για οικονομική στήριξη θα αυξηθεί κατά 20-50 δισεκατομμύρια δολάρια, ως αποτέλεσμα των επιπτώσεων στην παγκόσμια οικονομία από τον πόλεμο στη

Η Γκεοργκίεβα σημείωσε ότι ο πόλεμος –για τον οποίο έχει κηρυχθεί προς το παρόν κατάπαυση του πυρός– δοκιμάζει την παγκόσμια οικονομία: Η καθημερινή ροή πετρελαίου έχει μειωθεί κατά 13% και εκείνη του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) κατά 20% παγκοσμίως. Λόγω της χαμηλής προσφοράς, εκτοξεύτηκαν οι τιμές ενώ παράλληλα προκαλούνται αναταράξεις στις εφοδιαστικές αλυσίδες.

Στις δηλώσεις της ενόψει της εαρινής συνόδου του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας, την επόμενη εβδομάδα, η Γκεοργκίεβα σημείωσε ότι ο πόλεμος ανάγκασε το Ταμείο να αναθεωρήσει προς τα κάτω τις προβλέψεις του για την παγκόσμια ανάπτυξη, όπως είχε πει και τη Δευτέρα στο πρακτορείο Reuters.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε τη Δευτέρα 15μερη κατάπαυση του πυρός με το Ιράν, όμως το Ισραήλ συνεχίζει να βομβαρδίζει τον Λίβανο, γεγονός που απειλεί να εκτροχιάσει τις ειρηνευτικές συνομιλίες.

«Ακόμη και στην καλύτερη περίπτωση, δεν θα υπάρξει ομαλή επιστροφή στην προτέρα κατάσταση», σημείωσε. Για παράδειγμα, η Βιομηχανική Πόλη Ρας Λαφάν, όπου παράγεται το 93% του LNG του Κόλπου, έχει κλείσει από τις 2 Μαρτίου και θα χρειαστούν 3-5 χρόνια για να επιστρέψει σε πλήρη δυναμικότητα.

«Η ανάπτυξη θα είναι πιο αργή εξαιτίας του πολέμου»

«Το γεγονός είναι ότι δεν γνωρίζουμε πραγματικά τις επιφυλάσσει το μέλλον για τις διελεύσεις από τα Στενά του Ορμούζ ή για την ανάκαμψη των αεροπορικών μεταφορών. Αυτό που ξέρουμε είναι ότι η ανάπτυξη θα είναι πιο αργή, ακόμη και αν επιτευχθεί διαρκής ειρήνη», πρόσθεσε.

Οι αλυσιδωτές αντιδράσεις λόγω του πολέμου που ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου θα συνεχιστούν για καιρό, προειδοποίησε, κάνοντας λόγο για διακοπή στη λειτουργία διυλιστηρίων και για ελλείψεις σε διυλισμένα προϊόντα πετρελαίου που έχουν επιπτώσεις στις μεταφορές, τον τουρισμό και το εμπόριο.

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή μπορεί επίσης να βυθίσει σε επισιτιστική ανασφάλεια άλλα 45 εκατομμύρια ανθρώπους, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό των ανθρώπων που πεινούν σε πάνω από 360 εκατομμύρια.

Το ΔΝΤ αναμένεται να παρουσιάσει διάφορα σενάρια την επόμενη εβδομάδα, τα οποία κυμαίνονται από μια σχετικά γρήγορη ομαλοποίηση της κατάστασης έως και ένα σενάριο στο οποίο οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου θα διατηρηθούν σε πολύ υψηλά επίπεδα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Ακόμη και στο πιο ευοίωνο σενάριο όμως, προβλέπεται μειωμένη ανάπτυξη, λόγω των καταστροφών στις υποδομές, τις αναταράξεις στον εφοδιασμό, την απώλεια εμπιστοσύνης και άλλους παράγοντες.

Τον Ιανουάριο το ΔΝΤ προέβλεπε ότι η παγκόσμια ανάπτυξη θα φτάσει το 3,3% φέτος και το 3,2% το 2027.

Η εαρινή σύνοδος, με τη συμμετοχή εκατοντάδων αξιωματούχων και οικονομολόγων απ’ όλον τον κόσμο, θα επικεντρωθεί στην αντιμετώπιση του σοκ του πολέμου και στο πώς θα μπορούσε να βοηθήσει το ΔΝΤ τα μέλη του που έχουν ανάγκη. Η Γκεοργκίεβα διαβεβαίωσε ότι το Ταμείο διαθέτει επαρκείς πόρους για να καλύψει τις ανάγκες, ωστόσο δεν κατονόμασε τις χώρες που θα μπορούσαν να ζητήσουν τη βοήθειά του.

Πριν από τον πόλεμο, τα υφιστάμενα προγράμματα του ΔΝΤ ανέρχονταν στα 140 δισεκ. δολάρια. Μεταξύ Μαΐου 2024-Μαρτίου 2025, το ΔΝΤ ενέκρινε νέα δάνεια ύψους άνω των 36 δισεκ. δολαρίων, σύμφωνα με μια μελέτη του Πανεπιστημίου της Βοστώνης.

«Όχι» στις μεμονωμένες ενέργειες

Η Γκεοργκίεβα προειδοποίησε επίσης ότι είναι αναπόφευκτη μια προσαρμογή στη ζήτηση αλλά προέτρεψε τις χώρες να μην υιοθετήσουν ελέγχους τιμών, εξαγωγών και άλλα μέτρα που θα μπορούσαν να επηρεάσουν περαιτέρω την κατάσταση. «Καλώ όλες τις χώρες να απορρίψουν τις μεμονωμένες ενέργειες. Μη ρίχνετε λάδι στη φωτιά», είπε.

Η Γκεοργκίεβα είπε επίσης ότι είναι καλό να παρακολουθεί κανείς τις εξελίξεις και να περιμένει, όμως οι κεντρικές τράπεζες θα πρέπει «να παρέμβουν αποφασιστικά με αυξήσεις επιτοκίων» εάν οι πληθωριστικές πιέσεις απειλήσουν να αποσταθεροποιήσουν την κατάσταση και να δημιουργήσουν ένα «πληθωριστικό σπιράλ». Επισήμανε ότι πολλές χώρες εφαρμόζουν μέτρα εξοικονόμησης πόρων, όπως τηλεργασία και περιορισμούς στη χρήση ιδιωτικών οχημάτων.

Οι περισσότερες χώρες απέφυγαν τις μη στοχευμένες φορολογικές περικοπές ή τις επιδοτήσεις στην ενέργεια και το ΔΝΤ συνεργάζεται μαζί τους για να διασφαλίσει ότι τα τυχόν μέτρα που θα ληφθούν θα είναι προσωρινά.